antalya bölge adliye mahkemesinin, ceza davasında beraat eden davacının zimmet suçu kaynaklı bloke banka mevduatlarının aidiyet ve güncel değer tespiti talebinin istinaf incelemesi sonucu verilen karar.

Antalya Bölge Adliye Mahkemesinin, ceza davasında beraat eden davacının zimmet suçu kaynaklı bloke banka mevduatlarının aidiyet ve güncel değer tespiti talebinin istinaf incelemesi sonucu verilen karar.

Özet: Zimmet suçu nedeniyle hesaplarına bloke konulan ve ceza davasında beraat eden davacı, bankanın itirazı üzerine tedbirin kaldırılmaması ve aidiyet tespiti talebinin hukuk mahkemelerine bırakılması kararı sonrası, hesaptaki paraların kendisine ait olduğunun ve güncel değerinin tespitini istemiştir; davalı banka ise davacının suç kaynaklı haksız zenginleştiğini ve paraların bankaya ait olduğunu savunmuş, ilk derece mahkemesi ise davacının beraat kararının suçun işlenmediğinin kesin olarak sabit olmaması gerekçesine dayandığını ve davacının haksız zenginleşmesinin bankanın fakirleşmesiyle illiyet bağı kurduğunu belirterek davanın reddine karar vermiştir.

T.C.

ANTALYA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

16. HUKUK DAİRESİ

KARAR TARİHİ:█████/2026

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ:DENİZLİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

KARAR TARİHİ:█████/2023

DAVANIN KONUSU:Tespit

GEREKÇELİ KARAR

YAZIM TARİHİ:█████/2026

İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.

Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ:

Davacı vekili, müvekkilinin davalı bankada bulunan hesaplarına Denizli 6. Sulh Ceza Mahkemesi'nin █████/2010 tarih ... D.İş sayılı dosyası ile tedbir konulduğunu, Denizli 2. Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... Esas ve ... Karar sayılı dosyasında yapılan yargılamada müvekkili ... hakkında beraat kararı verildiğini, bu kararın █████/2016 tarihinde Yargıtay incelemesinden geçerek kesinleştiğini, müvekkili tarafından █████/2016 tarihinde tedbirin kaldırılmasına ilişkin Denizli 2. Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... Esas ve ... Karar sayılı dosyasına talepte bulunduğunu, mahkemece █████/2016 tarihinde tedbirin kaldırılmasına karar verildiğini, davalı vekili tarafından verilen itiraz dilekçesi neticesinde Denizli 3. Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... D.İş sayılı dosyası ile tedbirin kaldırılmasına ilişkin kararın kaldırıldığını, Denizli 3. Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... D.İş sayılı kararında paranın aidiyetine ilişkin hukuk mahkemelerine başvurulması gerektiği yönünde hüküm kurulduğunun görüldüğünü, ceza davasına konu olan hesapta müvekkilinin mevcut mevduatlarının bulunduğunu ancak anılan tedbir sebebiyle bu mevduatlar üzerine tasarruf yetkisinin bulunmadığını, davalı banka tedbir sebebiyle mevduatları yedinde tuttuğunu, Denizli 2. Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... Esas ve ... Karar sayılı dosyası incelendiğinde banka çalışanın işlediği zimmet suçu sebebiyle tedbirin konulduğu, ancak müvekkilinin zimmet suçunu oluşmasında herhangi bir iştirakinin olmadığının görüldüğünü, müvekkilinin anılan banka mevduatları bulunmadığını, bankadan alınan hesap ekstresinden de anlaşılacağı üzere ilgili hesapta fon, döviz vs. şeklinde mevduatlar bulunmadığını ileride açacak oldukları alacak davasına ilişkin olarak mevduatların günümüz değerlerinin tespitinin gerektiğini, Denizli 6. Sulh Ceza Mahkemesi'nin █████/2010 tarih ... D.İş sayılı dosyası ile tedbir konulan hesaptaki mevduatların aidiyetinin tespitini, dava konusu hesapta mevcut mevduatların günümüz değerlerinin tespitini, yargılama harç ve masrafları ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ:

Davalı vekili, davacı tarafından aynı konuda Denizli 2. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D.İş sayılı dosyasında dava açıldığını ve davanın reddine karar verildiğini, bu nedenle öncelikle davanın HMK'nın 114. maddesi gereği dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddi gerektiğini, Denizli 2. Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... Esas, ... Karar sayılı kararını temyiz ettiklerini, ceza dosyasının bekletici mesele yapılmasını talep ettiklerini, Denizli 2. Ağır Ceza Mahkemesi'nin ...-... Esas ve Karar sayılı dosyada alınan bilirkişi raporu ve Denizli 3. Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... D.İş kararı ile dava dışı ...'in müvekkili bankanın müşterisinin hesabında bulunan parayı davacının hesabına aktardığının sabit olduğunu, müvekkili banka tarafından müşterilerin zararlarının karşılandığını, söz konusu meblağların müvekkiline ait olduğunu beyanla haksız ve mesnetsiz davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN █████/2020 TARİH ... ESAS - ... KARAR SAYILI KARARININ ÖZETİ:

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda;"... İlgili yüksek mahkeme kararları dikkate alındığında hukuk ve ceza davalarının mahiyeti farklı olup her ne kadar suçu sabit olmamakla birlikte davacının bilerek ya da bilmeyerek ilgili suç kaynaklı zenginleşmiş olduğunu █████/2010 tarihli belgede, █████/2010 tarihli ... sayılı ifadesinde sabittir. Davacının suç kaynaklı zenginleştiğini bilmediği hususu kabul edilse dahi bankanın fakirleşmesi ve davacının beyanıyla sabit zenginleşmesi dikkate alındığında aralarında illiyet bağı olması sebebiyle ilgili hüküm verilmiştir. Ayrıca davacı hakkındaki beraat kararının CMK223./2-e yüklenen suçun sanık tarafından işlendiğinin sabit olmaması, hallerinde verilmiş olduğu yani CMK223./2-bYüklenen suçun sanık tarafından işlenmediğinin sabit olması maddesinden verilmemiş olduğu da göz önüne alındığında" gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:

Karara karşı, davacı ve davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

ANTALYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 11. HUKUK DAİRESİNİN █████/2022 TARİH ... ESAS - ... KARAR SAYILI İLAMI İLE:

"...Davacının Ağır Ceza Mahkemesi'ndeki dosyada vermiş olduğu ifadelerinde özetle; banka çalışanı ...'in kar amaçlı araba alım satım için kendisinden para istemesi nedeniyle bankadaki hesabından para çektiğini ve verdiğini ifade etmiş, ayrıntılı beyanda da bulunmuştur. Davacı Ağır Ceza Mahkemesi'ndeki dosyada delil yetersizliğinden beraat etmiş ise de, ceza mahkemesince kabul edilen maddi vakıalar ve davacının kabul ettiği maddi olaylar somut dava açısından bağlayıcıdır. Ağır Ceza Mahkemesi dosyası içeriği, davacının ifadeleri ile birlikte dosyadaki tüm delillerde değerlendirilerek, davalı banka kayıtları üzerinde aralarında bankacılık konusunda uzman bilirkişilerinde olduğu üç kişilik bilirkişilik kurulu vasıtasıyla ayrıntılı inceleme yapılarak, davacının hesaplarının hangi tarihte açıldığı, davacının para çektiğini kabul ettiği tarihler / dönemler itibariyle hesaplarındaki bakiyelerin tespiti, hesabında bilgisi dahilinde ve haricinde yapılan işlemlerin de tespiti yapılarak, bankacılık sözleşme hükümleri de irdelenip bilirkişi raporları arasındaki kısmi çelişkilerde giderilerek sonucuna göre yargılamaya devamla esas hakkında karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olarak karar verilmesi yerinde görülmemiştir. Sonuç olarak, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan kabulü ilk derece mahkemesi kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılmasına, kaldırma sebebine göre davalının istinaf istemi ile davacının sair yönlere ilişkin isteminin incelenmesine bu aşamada yer olmadığına, dosyanın ilk derece mahkemesine geri gönderilmesine" karar verilmiştir.

ANTALYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 11. HUKUK DAİRESİNİN KALDIRMA KARARI SONRASINDA YAPILAN YARGILAMA NETİCESİNDE İLK DERECE MAHKEMESİNİN █████/2023 TARİH ... ESAS - ... KARAR SAYILI KARARININ ÖZETİ:

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda;"...Hükme esas alınan bilirkişi heyeti raporuna göre, davacının tespite ilişkin ilk talebinin kabulü ile, █████/2020 son işlem tarihi itibarıyla davacının davalı banka nezdindeki banka hesaplarında 19.568,18 TL bulunduğunun tespitine ... Davacı Ağır Ceza Mahkemesi'ndeki dosyada vermiş olduğu ifadelerinde özetle; banka çalışanı ...'in kar amaçlı araba alım satım için kendisinden para istemesi nedeniyle bankadaki hesabından para çektiğini ve verdiğini ifade etmiştir. Davacı Ağır Ceza Mahkemesi'ndeki dosyada delil yetersizliğinden beraat etmiş ise de, ceza mahkemesince kabul edilen maddi vakıalar ve davacının kabul ettiği maddi olaylar somut dava açısından bağlayıcıdır. Söz konusu Ağır Ceza Mahkemesi'ndeki yargılamada ve yine dosyamızda itibar edilen bilirkişi raporunda tespit edildiği üzere, kesinleşen ceza kararına göre zimmet suçu işleyen dava dışı banka çalışanı ...'in, dava dışı ...'nın hesabından davacının hesabına █████/2009 tarihinde 11.960,00 Euro'yu araç satış bedeli açıklaması ile aktardığı, ancak davacının dava dışı ... ile aralarında araç satışı yapıldığına dair bir delilin dosyaya ibraz edilmediği, dolayısıyla zimmet suçuna konu olduğu kesinleşen ağır ceza mahkemesi kararı ile sabit olan davacının hesabındaki bu paranın talebi gibi kendisine ait olduğunun kabul edilemeyeceği kanaatine varılmış ve bu yönden talebinin kısmen reddine" gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile, █████/2020 son işlem tarihi itibarıyla davacının davalı banka nezdindeki banka hesaplarında 19.568,18 TL bulunduğunun tespitine, hesaplardaki mevduatların davacıya aidiyetinin tespitine ilişkin fazlaya dair talebin reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:

Karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemenin ret kararının gerekçesinde ceza mahkemesi kararı dayanak gösterilse de mahkemenin ceza mahkemesi kararları ile bağlı olmadığını, müvekkilinin banka çalışanı ... ile araç alım satımına ilişkin anlaştığını, para çekerek dava dışı ...'a verdiğini, dava dışı ...'ın satış bedelini müvekkilinin hesabına yatırdığını, zimmet suçunun failinin müvekkili olmadığını, ...'nın zararının banka tarafından giderildiğini, asıl mağdurun müvekkili olduğunu, tedbir kararı nedeniyle bankanın bu mevduatları yedinde tuttuğunu, müvekkilinin blokeli hesaplarını kullanamadığını, davanın zimmet suçunun konusunu oluşturan meblağ dışında müvekkilinin ticari hayatı gereği davalı bankada tuttuğu mevduatlarının tespiti ve bu mevduatların müvekkiline aidiyetin olduğunu, müvekkilinin hesabına su konusunu oluşturan meblağın yatırılmasında bir dahiliyeti olmadığını beyan ederek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın kısmen kabul edilen kısmı yönünden, davacının dava açmakta hukuki yararı olmadığını, yine müvekkili aleyhine vekalet ücreti ve yargılama giderine hükmedilmesinin yerinde olmadığını, davanın açılmasına müvekkilinin sebebiyet vermediğini, davacının hesabında bulunan paraların tespitini istemesinde hukuki yararı bulunmadığını, bu hususta taraflar arasında bir çekişme bulunmadığını, bilirkişi raporunda davacı hesabında █████/2020 tarihi itibari ile bulunan paranın tespitinin yapılmasına rağmen, mahkemece hükümde hatalı bir şekilde bu tarihin █████/2020 olarak belirtildiğini beyan ederek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:

Dava, tespit istemine ilişkindir.

Mahkemece, yukarıda yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Davalı tarafa gerekçeli kararın █████/2023 tarihinde, davacı tarafın istinaf başvuru dilekçesinin ise █████/2023 tarihinde tebliğ edildiği, davalı tarafın ise istinaf yargılama harçlarını █████/2023 tarihinde yatırmasına rağmen istinaf başvuru dilekçesini █████/2026 tarihinde sunduğu HMK'nın 352/1-c maddesi uyarınca davalı vekilinin istinaf isteminin süresinde olmadığı anlaşıldığından davalı vekilinin istinaf isteminin usulden reddine karar verilmiştir.

Bu noktada hukuki yarar kamu düzeninden olup, re'sen incelenmesi gerekecektir: Antalya BAM 11. Hukuk Dairesi'nin ... Esas - ... Karar sayılı kaldırma ilamında değerlendirildiği üzere, davanın açıldığı tarih itibari ile HMK'nın 107/3. maddesi yürürlükte olduğundan, dava şartları davanın açıldığı tarihe göre değerlendirileceğinden davacının bu davayı açmakta hukuki yararı olduğu kabul edilmiştir.

Davacı vekilinin istinafı yönünden ise; HMK'nın 359/3 maddesi uyarınca; dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, ilk derece mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, HMK'nın 355/1 maddesi gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına, davacının hesabına yatan 11.960 Euro'nun suç unsuru olduğunun kesinleşen Denizli 2. Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile sabit olmasına, davacının dava dışı hesap sahibi ... ile aralarında bir ticari ilişki bulunduğunun iddia edilmemesine, davacı hesabına yatan paranın banka çalışanı ... hesabından değil, dava dışı ... hesabından davacı hesabına yatırılmış olmasına, davacının tedbir konulan hesaplarındaki tutarların 11.960 Euro'dan daha düşük miktarlı olmasına, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmasına göre; davacı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden aleyhe bozma yasağı da gözetilerek, HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davacı vekilinin ilk derece mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

2-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 352/1-c bendi uyarınca süresinde olmadığından USULDEN REDDİNE,

3-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 732,00 TL maktu istinaf karar harcından peşin olarak yatırılan 334,17 TL harcın mahsubu ile bakiye 397,83 TL istinaf karar harcının davacı taraftan tahsili ile Hazine'ye GELİR KAYDINA,

4-Davalının istinaf başvurusu HMK'nın 352/1-c maddesi gereğince usulden reddedildiğinden peşin olarak yatırılan 179,90 TL maktu istinaf karar harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince davalıya İADESİNE,

5-Tarafların istinaf başvuruları nedeniyle yaptıkları yargılama masraflarının kendi üzerilerinde BIRAKILMASINA,

6-Kullanılmayan istinaf gider avansının 6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca ilk derece mahkemesince ilgilisine İADESİNE,

7-İstinaf incelemesi dosya üzerinden yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,

8-Kararın Dairemiz tarafından taraflara TEBLİĞİNE,

Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle 6100 sayılı HMK’nın 353/1-b-1 bendi gereğince aynı kanunun 361/1 maddesi gereğince Dairemiz kararının tebliğinden itibaren İKİ HAFTALIK süre içinde Yargıtay nezdinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.

...