Konya Asliye Ticaret Mahkemesinde haksız fiilden kaynaklanan trafik kazası sonrası araç değer kaybı tazminat talepli sigorta davası duruşması.
Özet: Bir trafik kazası sonucu aracında meydana gelen değer kaybı için açılan tazminat davasında, davacı, %100 kusurlu karşı aracın neden olduğu kaza sonrası tamir edilen aracında oluşan tramer kaydı ve buna bağlı değer kaybının karşılanmasını talep ederken; davalı sigorta şirketi ise davanın hukuki niteliğinin belirsizliğini, delil eksikliklerini, poliçe limitlerini ve değer kaybı hesaplama yöntemine ilişkin itirazlarını dile getirerek davanın reddini istemektedir.
T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...
T.C. KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : KARAR NO : HAKİM : KATİP : DAVACI : VEKİLİ : DAVALI : VEKİLİ : DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : KARAR TARİHİ : KARAR YAZMA TARİHİ : Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; Müvekkiline ait ... plaka sayılı aracın 02.02.2024 tarihi saat 11:00 sularında seyir halindeyken kımızı ışıklı trafik lambasında beklediği sırada dava dışı ... idaresindeki ... plakalı aracın ön kısımlarıyla müvekkiline ait aracın arka kısımlarına çarpması sonucunda müvekkilinin aracı hasarlandığını, meydana gelen trafik kazasında olay yerinde tutulan kaza tespit tutanağına göre ... plakalı araç %100 kusurlu bulunmuş kusur oranında müvekkile ait aracın poliçesinin bulunduğu sigorta şirketi ile ... plaka sayılı araca ait poliçenin bulunduğu davalı sigorta şirketi mutabık kaldıklarını, müvekkiline ait ... plakalı aracın ise meydana gelen trafik kazasında kusuru bulunmadığını, konuya ilişkin olarak karşı taraf sigorta şirketince ... numaralı poliçe kapsamında müvekkile ait araç onartıldığını, devamında müvekkilinin o güne kadar hasarsız olan aracında bahse konu kaza nedeniyle 77.382,00-TL tramer kaydı işlendiğini, orijinal ve hasarsız parçaların yerine onarıldığını ve değiştirilmiş parçaların yer alması gibi nedenlerle müvekkilin aracının değer kaybettiği izahtan vareste olduğunu, mevcut kaza sebebiyle aracın bir kısım parçaları yenileriyle değiştirildiğini, bir kısım parçaları ise tamir görerek onarıldığını, aracın gördüğü iş bu kapsamlı tamir/onarım/boya/parça değişimi tramer kayıtlarına işlendiğini, söz konusu kusur değerlendirmesine ilişkin trafik kazası tespit tutanağı ve tramer sorgusu dilekçemiz ekinde sunulduğunu, dava açılmadan evvel müvekkiline ait araçta meydana gelen değer kaybının ödenmesi talepli olarak sigorta şirketine 23.04.2024 Tarihinde başvurulduğunu ancak menfi ya da müspet bir dönüş alınamadığını, davalı sigorta şirketine başvuru sonrası 13.05.2024 tarihinde Konya Arabuluculuk Dairesinin ... numaralı dosyası ile dava şartı arabuluculuğa başvurulmuş anlaşamama olarak süreç sonlandırıldığını, davalı sigorta şirketine başvuru ve ilgili arabuluculuk evraklarını dilekçemiz ekinde mahkemeye sunduklarını, tüm bu nedenlerle fazlaya ilişkin tüm dava ve talep hakları saklı kalmak üzere; davalı sigorta şirketinin poliçesine sahip dava dışı şahsın yönetimindeki aracın haksız fiil ve kusuru ile meydana gelen trafik kazası neticesinde müvekkiline ait araçta oluşan değer kaybına binaen şimdilik 100,00 TL’nin; kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalıdan tahsili ile müvekkile ödenmesine, diğer yargılama giderleri ile lehimize hükmedilecek vekalet ücretinin karşı yana yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekilinin Mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinden özetle Müvekkili şirket aleyhine ikame edilen huzurdaki dava haksız ve dayanaksız olup; aşağıda ayrıntılı olarak izah edeceğimiz gerekçeler doğrultusunda reddi gerektiğini, somut olaya ilişkin usule ve esasa ilişkin itirazlarını sunmadan evvel davacı tarafın iddiasına dayanak olarak gösterdiği delillerin tamamının tarafımıza tebliğ edilmesi gerektiğini ve taraflarınca talep olunduğunu, bilindiği üzere 6100 Sayılı HMK'nın 121. maddesine göre, davacı tarafın dava dilekçesi ile birlikte delillerini taraflarına tebliğ etmesi zorunlu olduğunu, davacı tarafça açılmış olan huzurdaki davanın “belirsiz alacak davası” mı yoksa “kısmi dava” mı olduğu dava dilekçesinin içeriğinden anlaşılamamakta olup; öncelikle davacı tarafın bu hususta açıklamada bulunması gerektiğini, davacı tarafça mezkur hasara ilişkin olarak belirsiz alacak davası ya da kısmi dava açılmasının hukuken mümkün olmadığını, hal böyle iken davacının alacağını belirleyebilmesinin kendisinden beklenmeyeceği bir durum mevcut olmadığından huzurdaki davanın HMK 107 anlamında belirsiz alacak davası olarak açılmasını kabul etmediğini ve hukuki yarar yokluğu sebebiyle davanın reddine karar verilmesini talep ettiklerini, müvekkili şirketin sorumluluğunun kaza tarihi itibari ile bakiye poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, dava konusu ... plaka sayılı araç müvekkil şirket nezdinde 28.06.2023-28.06.2024 vadeli ... no’lu Karayolları Trafik Kanunu Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi (ZMMS) ile sigortalı olduğunu, poliçeden dolayı maddi zararlara ilişkin teminat limiti kaza tarihi itibari ile araç başına 200.000,00-TL; kaza başına 400.000,00 TL olduğunu, müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğundan bahsedebilmek için öncelikle sigortalı araç sürücüsünün kusurunun ispat edilmesi gerektiğini, hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemek kaydı ile değer kaybına ilişkin hesaplamanın genel şartlara göre hesaplanması gerektiğini ve taraflarınca talep olunduğunu, işbu başvuruya konu aracın daha evvel başka bir kazaya karışıp karışmadığı hususu değer kaybı tazminatı isteminde bulunulması noktasında önem arz ettiğini, dolayısıyla bu konuda sigorta bilgi merkezine müzekkere yazılması gerektiğini, davacı tarafça talep edilen faiz kalemine açıkça itiraz ettiklerini, tüm bu nedenlerle müvekkili sigorta şirketi aleyhine ikame edilen işbu davanın reddine, masraf ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir. ÇEKİŞMELİ HUSUSLAR, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Taraflar arasındaki uyuşmazlığın █████/2024 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle davacı şirket aracında meydana gelen değer kaybına ilişkin olduğu anlaşılmıştır. Türkiye Reasürans Şirketler Birliğine müzekkere yazılarak; davaya konu kaza tarihinde davacının maliki olduğu aracın değerine ait bilgi ve belgelerin gönderilmesi istenilmiş ve dosya arasına kazandırılmıştır.Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezine müzekkere yazılarak davacıya ait aracın tüm tramer kayıtlarının onaylı suretleri gönderilmesi istenilmiş ve dosya arasına kazandırılmıştır.UYAP üzerinden █████/2024 kaza tarihinden bugüne kadar malikini ve tüm özelliklerini gösterir şekilde ..., ... plaka sayılı 2 adet taşıtın trafik sicil kayıtları dosya kapsamına kazandırılmıştır.Dosyadaki bilgilere göre ... Sigorta Şirketine dava dilekçesi örneği ekli ve bilinebilen poliçe adı, poliçe numarası, hasar/tazminat dosya numarası, hasar/zarar tarihi, varsa kazaya karışan taşıt plakaları vs. gibi gerekli bilgileri içerir yazı yazılarak; davaya konu hasar/zarar ile ilgili sigorta poliçesinin, sigorta genel şartlarının, genel şartların eki olan klozların, sigorta ekspertiz raporunun, varsa hasar/tazminat ödemesine ilişkin belgelerin, ibranamenin, hasar/tazminat dosyasının takım halinde onaylı fotokopilerinin ve hasar/zarar ile ilgili varsa fotoğraf asıllarının veya hiç değilse fotoğrafların renkli fotokopilerinin istenmesine, ayrıca dava tarihi olan █████/2024 tarihinden önce sigortaya başvuru olup olmadığı sorularak, başvuru var ise buna ait tüm evraklar istenilmiş ve dosya arasına kazandırılmıştır.Mahkememizce aldırılan adli trafik bilirkişisi ve sigorta uzmanı bilirkişisinden oluşan bilirkişi heyetinin █████/2026 tarihli bilirkişi raporundan özetle; Dava konusu trafik kazasında; ... Plakalı araç sürücüsü ...'in 49100 (Yüzde Yüz) kusurlu olduğu, ... Plakalı araç sürücüsü ... kusurunun bulunmadığı, dava konusu ... Plakalı aracın toplam değer kaybı bedelinin 40.000,00 TL olarak hesaplandığı, bu değer kaybı bakiyesinden davalı ... Sigorta Anonim Şirketi'nin, ... numaralı ZMMS limitleri dahilinde sorumlu olduğu rapor edilmiştir.Davacı vekilinin Mahkememize sunmuş olduğu █████/2026 tarihli dava değer artırım dilekçesinden özetle; Dava değerinin arttırılması talebimiz kabul edilerek , evvelce 100,00-TL olarak talep ettiğimiz araç değer kaybı tazminatı taleplerini 39.900,00-TL arttırarak, bilirkişi raporunda belirlenen toplam değer kaybı bedeli olan 40.000,00-TL’nin kaza tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesine, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Dava, trafik kazasından kaynaklı oluşan varsa değer kaybı bedelinin tahsiline ilişkindir. 2918 Sayılı KTK.nun 91/1. maddesi yollaması ile 85. maddesi ve Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartlarının 1. maddesine göre trafik sigortası işletene düşen hukuki sorumluluğu azami sigorta limitine kadar teminat altına almaktadır. Davalı kazaya karışan karşı aracın zorunlu trafik sigortacısı olup davacıya ait araçta meydana gelen gerçek zararı limit dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Dava konusu trafik kazası sonrasında davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı bedeli gerçek zarar kalemleri arasında bulunmakta olup, davalı trafik sigortacısı bu zarardan poliçe teminat limiti dahilinde sorumludur. Trafik kazaları dayanağını 2918 sayılı KTK'dan alan haksız fiil niteliğinde olaylardır. Haksız fiiller meydana geldikleri anda hukuki sonuç doğurur ve zarara neden olanların zararı tazmin borcu haksız fiil tarihinde ortaya çıkar. Haksız fiilin unsuru olan zarar, zarar görenin malvarlığında rızası dışında meydana gelen azalma ile zarar verici fiil olmasa idi bulunacağı durum arasındaki farktır ve zarar haksız fiilin meydana gelmesi ile gerçekleşmiş sayılır. Zarar verenin ve diğer sorumluların zararı tazmin yükümlülüğü herhangi bir ihbara ve ihtara gerek kalmaksızın olay tarihinde doğar. Haksız fiile bağlanan hukuki sonuçlar haksız fiil tarihi esas alınarak belirlenir ve bu nedenle haksız fiillerde olay tarihinde yürürlükte bulunan hukuk kuralları uygulanır. Başka bir deyişle zararın belirlenmesinde etken olan hususlarda olay tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerinin dikkate alınması gerekir.Yargıtay .HD'nin ... E- ... K sayılı █████/2018 tarihli kararı -ve benzer nitelikte diğer birçok kararında da- vurgulandığı gibi değer kaybının hesabında aracın modeli, markası, özellikleri, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, tarafların iddia ve savunmaları ve tüm dosya kapsamı değerlendirilerek kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeriyle kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybı zararının hesaplanması ilke olarak kabul edilmiştir.Sonuç olarak haksız fiilin türü olan trafik kazalarına olayın meydana geldiği tarihte yürürlükte olan kanun hükümlerinin uygulanması, davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybının belirlenmesinde olay tarihinde yürürlükte bulunan Karayolları Trafik Kanununun 90. maddesi gereğince genel hükümlerin esas alınması gerektiğinden Yargıtay uygulamalarına uygun olarak bilirkişi raporunun ilgili kısımları hükme esas alınmıştır.Sigorta Şirketinin Temerrüt Tarihine İlişkin Değerlendirmede; 2918 Sayılı KTK.nun 91/1. maddesi yollaması ile 85. maddesi ve Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartlarının 1. maddesine göre trafik sigortası işletene düşen hukuki sorumluluğu azami sigorta limitine kadar teminat altına almaktadır. Trafik kazaları esas itibariyle haksız eylem sayılan hallerden olmakla birlikte trafik sigortasını yapan sigortacı bakımından temerrüdün bu tarihte oluştuğunun kabulü mümkün değildir. 2918 sayılı KTK'nın 99/I. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel şartları uyarınca, rizikonun bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortanın tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir. Kazanın ihbar edilmesiyle, zararın miktarını belirlemek sigortanın sorumluluğundadır.Davalı sigorta şirketine yapılan başvurudan itibaren davalı sigorta şirketinin 8 iş günü sonunda yani █████/2024 tarihinde temerrüde düşmüş olması nedeni ile bu tarihten itibaren tazminat miktarından sorumlu olmasına karar verilmiştir.ARABULUCULUK ÜCRETİ YÖNÜNDEN;Kaza tarihinde ve poliçenin düzenleme tarihinde yürürlükte bulunan 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun ‘Doğrudan Doğruya Talep ve Dava Hakkı’ başlıklı 97. maddesinde (Değişik:█████/2016-6704/5 md.) “Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması halinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir.” düzenlemesi yer almaktadır. 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin birinci fıkrasında; "İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine ilişkin aşağıdaki hükümler uygulanır." hükmü yer almaktadır. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 18. fıkrasında ise özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmayacağı düzenlemesi yer almaktadır. Kanunun bu özel düzenlemesi karşısında dava şartı olarak zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanma yeri bulamaz. Özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvuru bulunduğu hallerde dava şartı olarak arabuluculuğa başvurulamayacağının düzenlemesine göre;Sigorta şirketine karşı açılan tazminat davası yönünden, özel kanun niteliğindeki 2918 s. KTK'nin 97. maddesi gereğince davadan önce sigorta şirketine başvurunun zorunlu olması ve bu durumda 6325 s. Kanunu'nun 18/A-18. maddesi gereğince, 18/A maddesindeki zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümlerin sigorta şirketi yönünden uygulanamayacak olması nedeniyle, arabuluculuk tutanağının zorunlu arabuluculuk tutanağı olarak hazırlanmasına rağmen gerçekte ihtiyari arabuluculuk tutanağı niteliğinde olduğu kabul edilmiştir. 6100 s. HMK'nin 323. maddesine ve 6325 s. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu hükümlerine göre de, ihtiyari arabuluculuk giderleri yargılama giderleri içerisinde gösterilmediğinden, bu davadaki yargılama giderlerine dahil edilemeyeceği, bu giderlerin sadece davacı sorumluluğunda olduğu sonucuna varılmıştır.Nitekim Yargıtay HD'nin ... esas, ... karar; ... esas, ... karar; ... esas, ... karar; Konya BAM . HD ... esas ... karar sayılı ilamlarında da aynı yönde değerlendirme yapılmıştır. HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-Davanın KABULÜ ile; Davacının █████/2024 tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle uğradığı 40.000,00 TL değer kaybı bedeli maddi zararının; DAVALI ... SİGORTA ANONİM ŞİRKETİ'nden kaza tarihinde geçerli poliçe teminat limitleri ile sınırlı (kendi temerrüdü sonucu ortaya çıkan temerrüt faizleri ve fer’ilerinden poliçe limitinden bağımsız sınırsız sorumlu) olmak üzere, temerrüt tarihi olan █████/2024 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda yasal faizi ile birlikte TAHSİLİ İLE DAVACIYA VERİLMESİNE,2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 2.732,40-TL karar ve ilam harcından dava açılırken alınan 427,60-TL peşin harcın ve 681,40-TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 1.623,40-TL'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 3-Hazine tarafından karşılanan 3.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 4-Davacı tarafından karşılanan 427,60 TL başvurma harcı, 427,60 TL peşin harç, 681,40 TL tamamlama harcı, 198,50-TL posta ve tebligat gideri, 7.000,00-TL bilirkişi ücreti gideri, 60,80-TL vekalet harcı gideri olmak üzere toplam 8.759,90 -TL nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-Davacı vekili yararına AAÜT'ye göre hesaplanan 40.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili davacıya verilmesine,6-6100 Sayılı HMK'nın 323–333. maddeleri gereğince hükmün verilmesinden kesinleşmesine kadar olan dönemde davacının sorumlu olduğu yargılama giderleri de ödendikten sonra var ise karar kesinleştiğinde; Kullanılamayan ve bakiye kalan gider avansının Hukuk Muhakemeleri Kanunun Gider Avansı Tarifesinin 5. Maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra talep eden tarafından hesap numarası bildirilmiş ise iade elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle, talep eden tarafından hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak İADESİNE,Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde Konya Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere yapılan yargılama sonunda karar verildi. █████/2026Katip Hakim