Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi tarafından iki asliye ticaret mahkemesi arasındaki ihtiyati tedbir talepli görev uyuşmazlığında merci tayini koşullarının oluşmadığına dair açıklayıcı karar.
Özet: İncelenen dosya kapsamında, iki ayrı Asliye Ticaret Mahkemesinin, factoring sözleşmesi ve finansal kiralama işleminden kaynaklanan forkliftlere yönelik ihtiyati tedbir talebine ilişkin uyuşmazlıkta birbirine karşıt görevsizlik kararları verdiği, ancak bu durumun hukuken görev veya işbölümü ilişkisi yerine aynı tür mahkemeler arasındaki iş dağılımı sorunundan kaynaklandığı anlaşıldığından, Hukuk Muhakemeleri Kanununda belirtilen merci tayini koşullarının oluşmadığı ve sorunun bu kurallar çerçevesinde çözümlenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
T.C.
GAZİANTEPBÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 4. HUKUK DAİRESİESAS NO : ..KARAR NO :..T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IBAŞKAN : ..ÜYE :..ÜYE : ..KATİP : ..İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : GAZİANTEP 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ : ..NUMARASI : ..DAVACI : .. VEKİLİ : Av. ..DAVALI : ...DAVANIN KONUSU : İhtiyati TedbirKARAR TARİHİ : ..KARAR YAZIM TARİHİ : ..Mahalli mahkemesince verilen karar re'sen merci tayini yönünden dairemize gelmiş olup, dosyanın inceleme aşamasında duruşma yapılmadan karar verilebilecek hallerden olduğu anlaşılmış olmakla, dosya heyetçe incelendi; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: ..Asliye Ticaret Mahkemesince, davacının . . . istinaden zilyedi olduğu ileri sürülen malların tedbiren davalıdan alınıp talep edene verilmesine ilişkin olduğu, davacının talebi hakkında karar verilebilmesi için 6361 sayılı . ., ., . ve . . Şirketleri Kanun kapsamında da değerlendirme yapılması gerektiği anlaşılmış olup davaya bakma görevinin .. Asliye Ticaret Mahkemesine ait olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir. .. Asliye Ticaret Mahkemesince, yapılan incelemede ihtiyati tedbir isteyen ile karşı taraf arasında factoring sözleşmesi bulunmamakta olup; iddia olunan factoring sözleşmesinin taraflarının . .. Şirketi ile talep dışı İş..arasında olduğu, taraflar arasındaki uyuşmazlığın ise finansal kiralama işleminden kaynaklanmayıp tedbir isteyen şirketin factoring sözleşmesi kapsamında kiralamış olduğu taşınmazların, bulunduğu adreslerde kira ilişkisi bitiminde ilgili adreslerde yeni kiracı olarak bulunduğunu iddia ettiği.. tarafından iade edilmemesinden kaynaklanan, iki adet forkliftin ihtiyati tedbir yolu ile talep eden şirkete yediemin sıfatı ile teslimine ilişkin olduğu; son tahlilde uyuşmazlığın bankacılık işleminden veya .. tarihli ve .. sayılı kararında sınırlı olarak sayılan kanunlardan kaynaklanmadığı ve çözümünde genel yetkili ticaret mahkemelerinin görevli olduğu gerekçesiyle karşı görevsizlik kararı verilmiştir. Merci tayini için resen dairemize gönderilen dosyanın incelenmesinde; 6100 sayılı HMK m. 21'de, davaya bakacak mahkemenin tayini için yargı yeri belirlenmesi yoluna başvurulacak hâller arasında; iki mahkemenin de görevsizlik kararı vermesi ve bu kararların kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleşmiş bulunması ile kesin yetki hâllerinde, iki mahkemenin de yetkisizlik kararı vermesi ve bu kararların kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleşmiş bulunması sayılmaktadır. 6100 sayılı HMK m. 22/2 uyarınca da, "İki mahkemenin aynı dava hakkında göreve veya yetkiye ilişkin olarak verdikleri kararlar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleştiği takdirde, görevli veya yetkili mahkeme, ilgisine göre bölge adliye mahkemesince veya Yargıtayca belirlenir." Buna göre, burada, usûle ilişkin nihaî kararlardan olan ve yazılması, kapsamı ve kanun yolları bakımından, hükümler gibi işlem görecek olan (HMK m. 294/6) ve HMK m. 21 ve 22'de yargı yeri belirlenmesi bakımından mevcudiyeti şart koşulan nitelikte "yetkisizik-görevsizlik kararı" bulunmadığından, merci tayini (yargı yeri belirlenmesi) için öngörülen koşullar gerçekleşmemiştir. Öte yandan, bir yerde aynı mahkemeden birden fazla bulunuyorsa, bunlar arasındaki ilişki genel anlamda iş dağılımı ilişkisidir. Diğer bir ifadeyle, bir yerde bulunan aynı ad ve nitelikteki iş mahkemeleri arasındaki ilişki, iş dağılımı ilişkisidir... tarihli ve 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri İle Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanunun "Hukuk mahkemelerinin kuruluşu" başlıklı 5. maddesinin .. tarihli ve .. sayılı Kanunun 10. maddesiyle değişik beşinci fıkrası hükmüne göre; "İş durumunun gerekli kıldığı yerlerde hukuk mahkemelerinin birden fazla dairesi oluşturulabilir. Bu daireler numaralandırılır. Özel kanunlarda başkaca hüküm bulunmadığı takdirde, ihtisaslaşmanın sağlanması amacıyla, gelen işlerin yoğunluğu ve niteliği dikkate alınarak, daireler arasındaki iş dağılımı.. tarafından belirlenebilir. Bu kararlar . .’de yayımlanır. Daireler, tevzi edilen davalara bakmak zorundadır." Görüldüğü üzere, bu fıkra hükmünde de, açıkça, bir yerdeki birden çok aynı tür mahkeme arasındaki "iş dağılımı"ndan bahsedilmiş; iş dağılımını belirleme yetkisi .. verilmiş ve dairelerin, belirlenen iş dağılımına göre tevzi edilen davalara bakmak zorunda oldukları hükme bağlanmıştır.Yukarıda değinilen hususlar, mevzuat hükümleri ve yapılan açıklamalar doğrultusunda anılan mahkemeler arasındaki ihtilâf değerlendirildiğinde, mezkur mahkemeler arasında gerçek anlamda (HMK m.20) bir görev veya teknik anlamda bir işbölümü ilişkisi mevcut olmayıp, "iş dağılımı" ilişkisi bulunduğu anlaşıldığından, burada, merci tayini (yargı yeri belirlenmesi) yoluyla davaya bakacak görevli mahkemenin belirlenmesine olanak ve gerek bulunmamakta; sorunun, kısmen değinilen ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde çözümlenmesi gerekmektedir. Bu nedenle merci tayini koşulları oluşmadığından dosyanın dosyanın mahalline iadesine karar vermek gerekmiştir. Hüküm: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;Yargı yeri belirlenmesi şartları oluşmayan dosyanın ... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNE İADESİNE, Dair, dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucunda tarafların yokluğunda HMK 352. Maddesi gereğince kesin olarak oy birliği ile karar verildi █████/2026 .Başkan ¸e-imzalı Üye . ¸e-imzalı .Üye. ¸e-imzalı .Katip. ¸e-imzalı