Konya Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen menfi tespit davasında, davacılar alım satım ilişkisi kaynaklı borçlarının olmadığını, icra takipleri ve evlerinin haksız satışının durdurulmasını talep ederek kötü niyet tazminatı ve ihtiyati tedbir istemiştir.
Özet: Davacılar, davalı şirkete olan borçlarını tamamen ödediklerini ve mevcut icra takipleri ile ipoteklerden dolayı borçlu olmadıklarını iddia ederek, borçlu olmadıklarının tespitini, haksız yere ödenen paraların yasal faiziyle iadesini, davalıların kötü niyetli olması nedeniyle %20 kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini, icra takiplerinin ve evlerinin satış işlemlerinin durdurulmasını talep ederken; davalı, davanın zorunlu arabuluculuk şartı eksikliği ve hukuki dayanaktan yoksun olması nedeniyle reddini ve davacılardan %20den az olmamak üzere tazminat tahsilini talep etmektedir.
T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C. KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : KARAR NO : HAKİM : ... ...KATİP : ... ...DAVACILAR : 1- ... - ... ... 2- ... - ... VEKİLİ : DAVALI : ... - ... ...VEKİLİ : DAVA : Menfi Tespit (Alım Satım)DAVA TARİHİ : KARAR TARİHİ : KARAR YAZMA TARİHİ : Karapınar Asliye Hukuk Mahkemesinin .... Esas .... sayılı kararıyla görevsizlik kararı verilmesi üzerine dava dosyasının mahkememizin .... Esas sayılı sırasına kaydı yapılarak Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Alım Satım) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacılar vekilinin Karapınar Asliye Hukuk Mahkemesine sunmuş olduğu dava dilekçesinden özetle; davacıların, davalı şirkete borcunun olmadığını, haricen tüm borçlarını ödediklerini, ellerinde banka dekontları bulunduğunu, ancak davalı şirket Karapınar İcra Müdürlüğü'nün .... Esas sayılı dosyasından dolayı davacıların evini sattırdığını ve haksız kazanç sağladığını, davacıların Afyonkarahisar İcra Müdürlüğü'nün .... Esas, Karapınar İcra Dairesi'nin .... Talimat, Afyon İcra Müdürlüğü'nün .... Esas ve diğer bildirecekleri icra dosyaları ve ipoteklerden dolayı borcu olmadığını, borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesini, .... Esas sayılı dosyadan dolayı yapılan ihalenin feshini talep ettiklerini, Karapınar İcra Hukuk Mahkemesi'nin .... Esas sayılı dava dosyası ile dava açtıklarını, müvekkillerinin ihalenin yapıldığını yeni öğrendiklerini, bu sebeplerle davalı şirkete, davacıların Karapınar İcra Müdürlüğü'nün .... Esas sayılı dosyasından dolayı davacıların evini sattırdığını ve haksız kazanç sağladığını, davacıların Afyonkarahisar İcra Müdürlüğü'nün .... Esas, Karapınar İcra Dairesi'nin .... Talimat, Afyon İcra Müdürlüğü'nün .... Esas ve diğer bildirecekleri icra dosyaları ve ipoteklerden dolayı borcu olmadığını, borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesini, bu durumlar dikkate alınarak borçlu olmadığımızın tespitine, haksız ödenen paraların istirdadına ve davacılara yasal faizi ile ödenmesine karar verilmesini, davalıların kötü niyetli olması nedeniyle %20 kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini, dava sonuna kadar icra takiplerinin ihtiyati tedbir ara kararı ile durdurulmasını, ihtiyati tedbir talebi: Davacının Karapınar İcra Müdürlüğü'nün .... Esas sayılı dosyasında ihalesi yapılan taşınmazın tapuda devrinin yapılmaması için tedbiren ihtiyati tedbir kararı verilerek, satış işlemlerinin ve taşınmazın tapu devrinin önlenmesi konusunda durdurma kararı verilmesini ve Karapınar İcra Müdürlüğü'nün .... Esas, Afyonkarahisar İcra Müdürlüğü'nün .... Esas, Karapınar İcra Dairesi'nin .... Talimat, Afyon İcra Müdürlüğü'nün .... Esas ve diğer bildireceğimiz icra dosyalarına müzekkere yazılmasını talep ederiz. Ayrıca davacının tahliye işlemlerinin durdurulmasının ve Karapınar İcra Müdürlüğü'nün .... Esas sayılı dosyasına müzekkere yazılmasını ve bu konuda ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ediyoruz. Ayrıca Tapu Müdürlüğü'ne ihtiyati tedbir kararı ile birlikte kötü niyetli üçüncü kişilere devir ve temlikinin önlenmesi için davalıdır şerhi verilmek üzere Karapınar Tapu Müdürlüğü'ne müzekkere yazılmasını, ihtiyati tedbir veya davalıdır şerhi konulması için karapınar tapu müdürlüğüne müzekkere yazılmasını, yargılama masrafı ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekilinin Karapınar Asliye Hukuk Mahkemesine sunmuş olduğu cevap dilekçesinden özetle; Dava şartı olan arabulucu başvurusu yapılmadan iş bu dava açıldığından , davanın usûlden reddine , hukuki ispat ve dayanaktan yoksun işbu davanın reddine, İİK m.72 gereği %20 den aşağı olmamak ve davalı müvekkiline ödenmek üzere davacılardan tazminat hükmedilmesine, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davacı-borçlulara yükletilmesine, karar verilmesini talep etmiştir.ÇEKİŞMELİ HUSUSLAR, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava dosyası incelendiğinde, davacılar ve davalı şirket arasındaki borç ilişkisinden dolayı Afyon İcra Müdürlüğünün .... esas sayılı dosyasında, Afyon İcra Müdürlüğünün .... esas sayılı dosyasında icra takibi başlatıldığı, Karapınar İcra Müdürlüğünün .... esas sayılı dosyasında bu borçlarına binaen davalı lehine tesis edilen ipotekin icra takibine konulduğu ve Karapınar İcra Müdürlüğünün .... talimat sayılı dosyası borçluların adresinde hacze gidildiği görülmüştür. Tüm bu icra dosyaları incelendiğinde; Afyon İcra Müdürlüğünün .... esas sayılı dosyasında borcun kaynağının █████/2021 tanzim, █████/2021 vade tarihli lehtarının davalı ..., 73.422.00 TL bedelli senedin olduğu; Afyon İcra Müdürlüğünün .... esas sayılı dosyasında █████/2021 tanzim ve █████/2021 vade tarihli 71.918,00 TL bedelli senedin olduğu görülmüştür.Karapınar Asliye Hukuk Mahkemesinin .... Esas .... sayılı görevsizlik kararı ile dosya mahkememize gönderilerek Mahkememizin .... Esasına kaydı yapılmış, yargılamaya devam olunmuştur. Karapınar İcra Dairesine, Afyonkarahisar İcra Dairesine, Karatay Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğüne, Konya Ticaret Sicili Müdürlüğüne, Karapınar Vergi Dairesi Müdürlüğüne ve Konya Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliğine yazılan müzekkere cevapları dosya kapsamına alınmıştır. Davacılar tanığı ...'un Karapınar Asliye Hukuk Mahkemesinde alınan beyanında özetle; ''...İpotek olarak davacılar benim evimi ortaya koymuşlardı. Kardeşim karşı tarafa borçlarını ödemiştir. Bana dekontlarını da gösterdi. Karşı taraf sanki benim evime göz dikmiş gibi duyduğuma göre davalı taraf bunu başka kimselere de yapmış. Bizi geçen kış evimizden çıkartmaya çalıştılar. Bizi mağdur etmektedirler. Davacı kardeşim borçlarını hep ödemiştir. Dekontları yeğenim üzerindendir. Yeğenim de şu anda askerdedir.'' şeklinde beyan vermiştir.Davalı tanığı ...'nın Bolvadin Asliye Hukuk Mahkemesinde talimat yoluyla alınan beyanında özetle; ''...... ile yaklaşık 8 - 10 yıldır ticaretimiz vardır, ben davalı şirkette hem danışman hemde çalışan olarak bulunmaktayım, yem verdiğimiz şirketlerden hem senet hemde ipotek olarak alışveriş yapıyoruz, Himmet'in üzerinde çok fazla haciz olduğu için ablasının eşinden ipotek aldık, gönüllü olarak bu ipotek bize verildi, daha sonra ödemelerde aksamalar oldu, senetlerde protesto oldu, bizde bunları icraya verdik, ödeme taahhütünde bulunmasına rağmen icrada ödemedi, bu yüzden mecburen ipoteği bozdurma yoluna gittik, icrada yaklaşık 120.000,00 - 130.000,00 TL civarında para yatırdı, geri kalanını ipotek ile almaya çalıştık ancak alamadık şuanda hala alacağımız devam etmektedir, ''şeklinde beyan vermiştir.Davalı tanığı ...'nın Bolvadin Asliye Hukuk Mahkemesinde talimat yoluyla alınan beyanında özetle; ''...Ben davalı iş yerinde muhasebeci olarak çalışmaktayım, ... ile bizim yaklaşık 10 yıllık bir ticaretimiz vardır, yemi bizden alıp perakende olarak satardı, iki yıl önce ödemelerini yapamadığı için alışverişte zorlandık, o tarihlerde de tahmini 300.000,00 TL civarı alacağımız vardı, alışveriş yapılırken ipotekte alınmıştı, ancak kendi taşınmazından değil de bir akrabasının taşınmazından rızayla ipotek almıştık, bizde alacağımızı alamayınca icraya başvurmak zorunda kaldık, şuanda da hala 340.000,00 - 350.000,00 TL alacağımız vardır, ''şeklinde beyan vermiştir.Davalı tanığı ...'un Bolvadin Asliye Hukuk Mahkemesinde talimat yoluyla alınan beyanında özetle; ''...Ben davalı iş yerinde pazarlama sorumlusu olarak çalışıyorum, ... ile ticaret yapıldığı zamanlarda da bölge sorumlusuydum, biz uzun yıllar davacı ile birlikte çalıştık ancak son bir buçuk iki yıl senet ödemeleri düzensiz olmaya başladı, bizde ipotek istedik, ablası ve eniştesinin rızası ile bize ablasının evini ipotek olarak verdi, daha sonra senetlerin hiç birisini ödememeye başladı, bizde ilk önce icra işlemi başlattık, daha sonra da alacak tamamen karşılanamayınca ipoteğin paraya çevrilmesi yoluna başvuruldu, o dönemde 500.000,00 TL alacağımız vardı ancak icra başladıktan sonra yaklaşık 300.000,00 TL bakiye alacak kaldı diye biliyorum, henüz ipotek satışından şirkete bir gönderim yapılmadı, ''şeklinde beyan vermiştir.Nitelikli Hesaplama Uzmanı bilirkişi Mehmet İnce'nin mahkememize sunmuş olduğu █████/2025 tarihli bilirkişi raporundan özetle; Davacı/borçlu ...'nin yukarıda yapılan hesaplamalar doğrultusunda davalı/alacaklı şirket tarafından başlatılan takipler nedeniyle 08.12.2022 dava tarihi itibariyle halen aşağıda tabloda gösterildiği üzere 331.254,)1 TL borçlu bulunduğunu, her ne kadar ... tarafından iş bu borçlara karşılık güvence olarak verilen taşınmaz satılarak paraya çevrilmiş ise de satış bedelinden öncelikli ödenmesi gereken tapu harcı + emlak vergi borcu + satış masrafları dışlandıktan sonra kalan miktarın açılan ihalenin feshi davası nedeniyle davalı/alacaklı şirkete ödenmemesi nedeniyle bakiye borcun 331.254,91 TL olarak devam ettiğini, Kaldı ki toplam 331.254,91 TL borçtan satış bedeli 301.000,00 TL dışlansa bile davacı/borçlu ...'nin davalı/alacaklı şirkete halin 31.254,91 TL borcu kaldığı için istirdada konu her hangi bir fazla ödemesinin bulunmadığını bildirir rapor sunmuştur.Dava, menfi tespit ve istirdat talebine ilişkindir.Uyuşmazlık; davacıların davalıya borçlu olup olmadığı, yapılan ödemelerin borcu sona erdirip erdirmediği noktalarında toplanmaktadır.Menfi tespit davalarında kural olarak ispat yükü alacaklıdadır. Ancak borçlu, borcun ödendiği veya sona erdiği iddiasında bulunuyorsa bu hususu kendisi ispatla yükümlüdür.Dosya kapsamındaki icra takip dosyaları, taraf beyanları ve özellikle mahkememizce aldırılan bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde; davacı ...'in davalı şirkete ticari ilişki kapsamında borçlandığı, bu borçlara karşılık kambiyo senetleri düzenlendiği ve birden fazla icra takibine konu edildiği, davacı tarafından haricen 139.050,00 TL ödeme yapıldığı ancak bu ödemenin borcun tamamını karşılamadığı anlaşılmıştır.Bilirkişi tarafından dava tarihi itibariyle davacı borçlunun toplam bakiye borcunun 331.524,91 TL olduğu tespit edilmiştir.Davacı tarafça, ipotekli taşınmazın satılması nedeniyle borcun sona erdiği ileri sürülmüş ise de; taşınmazın 301.000,00 TL'ye satıldığı, ancak bu bedelin doğrudan alacaklıya ödenmediği, satış bedelinden öncelikle tapu harcı, vergi ve satış giderlerinin karşılandığı, kalan tutarın ise, açılmış bulunan ihalenin feshi davası nedeniyle alacaklıya ödenmediği anlaşılmıştır.Dolayısıyla, satış bedelinin borçtan mahsup edildiğinden söz edilemez. Bu nedenle borcun satıştan sonra da devam ettiği tespit edilmiştir. Bilirkişi raporu ve icra dosyaları içerikleri ile borcun devam ettiği ortaya koyulmuştur. Bu nedenlerle menfi tespit talebi yerinde değildir.İstirdat talebi yönünden de; davacının borcunun bulunduğu sabit olup yapılan ödemeler borca mahsuben yapıldığından, satış bedeli henüz alacaklıya ödenmediğinden, fazla bir ödeme bulunmadığından istirdat koşulları oluşmamıştır.Kötüniyet tazminatı yönünden; davacının kötüniyet olgusu ispatlanamadığından bu talebin reddine karar verilmiştir.HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-Davanın REDDİNE,2-Davalının tazminat talebinin REDDİNE, 3-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 732,00-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 80,70-TL harç ile 10.650,01 TL tamamlama harcı toplamı olan 10.730,71TL'den mahsubu ile fazla alınan 9.998,71-TL harcın kararın kesinleşmesi ve istek halinde davacılara İADESİNE,4-Davacılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,5-Davalı tarafından yapılan 11,50 TL vekalet harcının davacılardan alınarak davalıya verilmesine, 6-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden dolayı karar tarihinde yürürlükte bulunan AATÜ uyarınca 100.253,07-TL vekalet ücretinin davacılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davalıya verilmesine,7-6100 Sayılı HMK'nın 323–333. maddeleri gereğince hükmün verilmesinden kesinleşmesine kadar olan dönemde davacının sorumlu olduğu yargılama giderleri de ödendikten sonra var ise karar kesinleştiğinde; Kullanılamayan ve bakiye kalan gider avansının Hukuk Muhakemeleri Kanunun Gider Avansı Tarifesinin 5. Maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra talep eden tarafından hesap numarası bildirilmiş ise iade elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle, talep eden tarafından hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak İADESİNE,Dair; tarafların yokluğunda, kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde Konya Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere yapılan yargılama sonunda karar verildi. █████/2026Katip ... Hakim ...