erzurum bölge adliye mahkemesinde görülen, bankanın ticari kredi alacağının tahsili amacıyla başlatılan itirazın iptali davasında, müşterek borçlu ve müteselsil kefillerin sorumluluğu ile tahsilde tekerrür olmaması ilkesi üzerine verilen istinaf kararı.

Erzurum Bölge Adliye Mahkemesinde görülen, bankanın ticari kredi alacağının tahsili amacıyla başlatılan itirazın iptali davasında, müşterek borçlu ve müteselsil kefillerin sorumluluğu ile tahsilde tekerrür olmaması ilkesi üzerine verilen istinaf kararı.

Özet: Bu hukuki evrak, bankanın, ticari kredi borçlarını ödemeyen asıl borçlunun müteselsil kefilleri olan davalılara karşı başlattığı ilamsız icra takibine yapılan itirazların iptali talebiyle açtığı davada, davalıların kredi sözleşmesinin geçersizliği ve aynı alacak için ipotekli takip sonrası mükerrer ilamsız takip başlatıldığı yönündeki savunmalarına rağmen yerel mahkemenin, dosyadaki deliller ve bilirkişi raporu ışığında, tahsilde tekerrür olmaksızın davanın kısmen kabulüne dair kararını incelemektedir.

T.C.

ERZURUM

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

...HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : ████████

KARAR NO : ████████

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ERZURUM ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : █████/2026 (Karar)

NUMARASI : ████████ Esas, 2026/4 Karar

DAVA : Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (İtirazın İptali)

KARAR TARİHİ : █████/2026

KARAR YAZIM TARİHİ : █████/2026

Taraflar arasında görülen davanın yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine dair verilen karara karşı yasal süresi içerisinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine HMK'nın 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA;

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı asıl borçlu ... Gıda ve İht. Mad. Paz. Ltd. Şti.'nin müvekkili olan Bankanın Erzurum ...şubesinden Genel Kredi Sözleşmelerine istinaden taksitli ticari krediler,çek bedeli kredisi ve ticari artı para kredisi kullandığını, davalı diğer borçluların ise Genel Kredi sözleşmeleri gereğince müşterek borçlu ve müteselsil kefil sıfatıyla bu kredilerden sorumlu olduklarını, asıl borçlu tarafından kredi şartlarının ihlal edildiğini ve bu nedenle kredi hesaplarının kat edildiğini, bu durumun Gebze ...Noterliğinden keşideli 31.07.2019 tarihli ... Yevmiye numaralı ihtarnamesi ile 448.999,12 TL nakti borçlarının ödenmesi için müşterek müteselsil kefillere ihtar edildiğini, davalı borçlular tarafından bu borcun ödenmemesi üzerine davalılar aleyhine Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/... D. İş esas ve 2019/... D. İş karar sayılı dosyasıyla ihtiyati haciz kararı alındığını, bu kararın Erzurum ...İcra müdürlüğünün 2019/... esas sayılı dosyasıyla icraya konulduğunu, kati hacze çevrildiğini, davalıların itirazı üzerine iş bu takip durdurulduğunu ancak davaya konu Erzurum .... İcra Müdürlüğünün 2019/... esas sayılı dosyasına davalı borçlular tarafından yapılan itirazların hiçbir hukuki dayanağı olmadığını, tüm bu açıklanan nedenler göz önünde bulundurularak Erzurum ...İcra Müdürlüğünün 2019/...ve 2019/... esas sayılı ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla ve icra dosyalarında tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla davalı borçluların Erzurum ...İcra Müdürlüğünün 2019/... esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın davalı ... yönünden (ipotek bedeli toplamı 330.000,00 TL bedelin mahsubu sonucu) 172.500,56 TL üzerinden, diğer davalı ... yönünden ise borcun tümü olan 502.500,56 TL yönünden iptali ile takibin devamına ve davalı borçluların asıl alacağın yüzde %20'sinden aşağı olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP:

Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dışı ... Gıda Dağ Paz Ltd Şti ile davacı banka arasında düzenlenen sözleşmeye istinaden bir kredi kullandırıldığını, bu krediye ise davalılardan ... ve ...'nın kefil sıfatı ile imza attıklarını, ayrıca bu krediye istinaden davacı banka tarafından ...'ya ait olan taşınmaz üzerine ipotek konulduğunu, zaman içerisinde müvekkil ... Gıda Hay.Teks.Elk.İnş.Tah.Tic.San.Ltd.Şti.’nin ticari faaliyetlerinin bozulması neticesinde ödemelerin aksatıldığını, bunun sonucunda müvekkilleri aleyhinde Erzurum ...İcra Müdürlüğü bünyesinde bulunan 2019-...ve 2019-... Esas numarası ile ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile takip başlatıldığını, bahsi geçen borçtan dolayı aynı gün açılan 2019-...esas ve 2019-... numaralı dosyaların hemen akabinde ilamsız olarak davaya konu olan Erzurum ...İcra Müdürlüğünün 2019-... Esas numaralı dosyası ile takip başlatıldığını, dava konusu olaya ilişkin olarak sundukları sözleşme örneğinin incelenmesinde bu sözleşmenin tamamen geçersiz olduğunun anlaşılacağını ve bu sözleşmenin herhangi bir takibe konu olamayacağını, davacı bankanın söz konusu ilamsız takibi ipoteğe başvurduktan sonra var ise ipotek fazlası yönünden yapabileceğini ancak davacı tarafın dava konusu olayda aynı tarihte ve aynı miktarlar üzerinden ikinci bir takip başlattıklarını, kredi borcunun tamamı üzerinden ayrı bir ilamsız takip başlatılamayacağını, tüm bu açıklanan neden göz önünde bulundurularak davanın reddi ile takibin iptaline, %20'den az olmamak kaydı ile kötü niyet tazminatına hükmedilmesine ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

YEREL MAHKEME KARARI;

Mahkemece, "... Bu haliyle, kaldırma ilâmı gereklerine göre dosya kapsamına kazandırılan 21.11.2025 günlü bilirkişi ek raporu doğrultusunda -Erzurum ...İcra Müdürlüğünün 2019/...Esas ve 2019/... Esas sayılı takip dosyaları yönünden tahsilde tekerrür olmamak üzere- davanın kısmen kabulü cihetine gidilmiştir.

Hükmedilen İcra İnkar Tazminatı Yönünden;

Somut uyuşmazlıkta ise, takip konusu alacak, kredi ilişkisinden kaynaklı olduğundan ve buna göre, borçlular yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilecek konumda olup alacağın likit ve muayyen nitelikte olduğu anlaşıldığından ve nihayet davalılar takibe itirazlarında haksız bulunduğundan sorumlu tutuldukları asıl alacak miktarının %20'si oranında belirlenen icra inkar tazminatının davalılardan tahsiline de karar vermek gerekmiş ve neticeten aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

*Mahkememizce de benimsenmiş olan Yargıtay uygulamasına göre; yargılama sonucunda kısmen haklılık durumu ortaya çıktığında, davacı taraftan tahsil edilmiş olan harçlar, diğer yargılama giderleri gibi taraflar arasında paylaştırılamayacağından; zira davanın tümden reddi dışında harçların daima davadan sorumlu tutulan davalı tarafa yükletilmesi gerektiğinden davacıdan tahsil edilmiş olup da aşağıda dökümüne yer verilen harçlar, diğer yargılama giderlerine katılarak oranlanmamıştır." gerekçesiyle "Davanın KISMEN KABULÜ ile;

1-Davalıların Erzurum İcra Dairesinin 2025/... Esas (Kapatılan Erzurum ...İcra Müdürlüğünün 2019/... Esas sayılı) dosyasına yapmış oldukları itirazın KISMEN İPTALİ ile -Erzurum ...İcra Müdürlüğünün 2019/...Esas ve 2019/... Esas sayılı takip dosyaları yönünden tahsilde tekerrür olmamak üzere- takibin 394,99 TL. noter masrafı ile birlikte;

-KMH (... nolu hesap) alacağı için; 50.000,00 TL. asıl alacak, 2.797,17 TL. akdi faiz, 139,35 TL. BSMV olmak üzere toplam 52.936,52 TL. üzerinden;

-... **** ...nolu kartı için; 28.674,02 TL. asıl alacak, 1.831,53 TL. akdi faiz, 122,09 TL. gecikme faizi, 97,68 TL. BSMV olmak üzere toplam 30.725,32 TL. üzerinden;

-... Teminat Mektubu Kredisi için; 50.000,00 TL. asıl alacak, 3.271,91 TL. akdi faiz, 163,59 TL. BSMV olmak üzere toplam 53.435,50 TL. üzerinden;

-... nolu çek kredisi kredi için; 10....,00 TL. asıl alacak, 404,53 TL. akdi faiz, 20,22 TL. BSMV olmak üzere toplam 10.574,75 TL. üzerinden;

-... nolu taksitli ticari kredi (KGF Kefaletli) için; 86.377,55 TL. asıl alacak, 4.474,79 TL. akdi faiz, 223,74 TL. BSMV olmak üzere toplam 91.076,08 TL. üzerinden;

-... nolu BCH kredisi için; 180.000,00 TL. asıl alacak, 12.273,75 TL. akdi faiz, 613,68 TL. BSMV olmak üzere toplam 192.887,43 TL. üzerinden;

-... nolu taksitli ticari kredi (... KGF Kefaletli) için; 38.045,06 TL. asıl alacak, 3.582,11 TL. akdi faiz, 179,10 TL. BSMV olmak üzere toplam 41.806,27 TL. üzerinden;

Olmak üzere TOPLAM 473.836,86 TL. üzerinden (davalı ... yönünden 172.500,56 TL. ile sınırlı olmak üzere) DEVAMINA; fazlaya ilişkin isteğin REDDİNE,

2-İtiraza uğrayan ve itirazın iptaline karar verilen asıl alacak miktarı olan 443.246,63 TL.'nin takdiren %20'sine isabet eden 88.649,33 TL. tutarında icra inkar tazminatının (davalı ... yönünden 32.268,36 TL. ile sınırlı olmak üzere), 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 67/2. maddesi uyarınca davalılardan alınarak davacıya VERİLMESİNE," şeklinde karar verilmiş, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF İTİRAZLARI:

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; 19.06.2025 tarihli bilirkişi raporunda müvekkil banka alacakları hakkında yapılan hesaplamada bir kısım eksiklikler ve yanlış hesaplamalar yapıldığının tespit edildiğini ve rapora itiraz ettiklerini, itirazları üzerine dosyanın ek rapor için bilirkişiye gönderildiğini fakat alınan ek raporda da itirazlarının tam anlamıyla irdelenmediğini, bilirkişi raporunda faiz oranları hesaplarken hem oransal hata hem hesaplama hataları yapıldığını, dosyaya sunulan faiz tablolarının dikkate alınmadığını, değişken faiz oranlarına dikkat edilmediğini, yine bilirkişinin hiç bir kredinin temerrüt faizini hesaplamadığını, bilirkişinin kendi beyanı ile 05.11.2019 tarihinde borçluların temerrüte düştüğünü kabul ettiğini ancak hiç bir kredide temerrüt faizi hesabı yapmadığını, bilirkişinin ilk raporunda da hiç bir temerrüt hesabı yapmadığı gibi itirazlarına rağmen bu raporda da hesaplama yapmadığını, raporun bu yönü ile eksik ve hatalı olduğunu, temerrüt faiz alacağı hesaplanmadığı için BSMV hesaplamalarının tamamının hatalı olduğunu, bilirkişi raporunda ki kredi hesaplamaları ile icra kabindeki hesaplamalar karşılıklı olarak incelendiğinde faiz hesaplanan gün sayıları, akdi ve temerrüd faiz oranları ve bu hesaplamalara göre yapılan BSMV miktarlarındaki farkların ortaya çıktığını, itirazları doğrultusunda yapılacak hesaplamada tüm alacak kalemlerinin icra takibindeki miktarlarla uyumlu olduğunun ortaya çıkacağını, tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılarak davanın tümden kabulüne karar verilmesi istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

UYUŞMAZLIĞIN TESPİTİ, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;

Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir.

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.

Mahkemece █████/2022 tarihli ve 2020/... Esas, 2022/... Karar sayılı ilamı ile;

1-Davalı ... aleyhine açılan davanın REDDİNE

2-Davalı ... aleyhine açılan davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile

Bu davalının Erzurum ...İcra Müdürlüğünün 2019/... Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın kısmen iptali ile tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile takibin;

-Takip talebinin 1 nolu bendinde yazılı ... nolu kredi için 50.000,00 TL asıl alacak, 2.197,17 TL işlemiş faiz, 211,67 TL BSMV olmak üzere toplam 53.008,87 TL üzerinden

-Takip talebinin .. nolu bendinde yazılı ... nolu kredi için 28.674,02 TL asıl alacak, 1.831,53 TL akdi faiz, 122,09 TL gecikme faizi, 138,86 TL BSMV olmak üzere toplam 30.776,50 TL üzerinden,

-Takip talebinin 3 nolu bendinde yazılı ... nolu kredi için 50.000,00 TL asıl alacak, 3,271,91 TL işlemiş faiz, 234,91 TL BSMV olmak üzere toplam 53.506,82 TL üzerinden,

-Takip talebinin 4 nolu bendinde yazılı ... nolu kredi için 10....,00 TL asıl alacak, 404,53 TL işlemiş faiz, 35,90 TL BSMV olmak üzere toplam 10,590,43 TL üzerinden

-Takip talebinin 5 nolu bendinde yazılı ...nolu kredi için 86.377,55 TL asıl alacak, 4.4474,79 TL işlemiş faiz, 291,53 TL BSMV olmak üzere toplam 91.143,87 TL üzerinden

-Takip talebinin ... nolu bendinde yazılı ... nolu kredi için 180.000,00 TL asıl alacak, 12,273,75 TL işlemiş faiz, 873,12 TL BSMV üzerinden olmak üzere toplam 193,146,87 TL üzerinden

-Takip talebinin... nolu bendinde yazılı ...nolu kredi için 38.045,06 TL asıl alacak, 3.582,11 TL işlemiş faiz, 187,54 TL BSMV olmak üzere toplam 41.814,70 TL üzerinden DEVAMINA, fazlaya dair talebin REDDİNE

3-Takipte takip talebinin ... ve .... nolu bendinde belirtilen alacaklılar için asıl alacağa %28,80 oranında,.... ve ...nolu bendinde yazılı alacaklar için asıl alacağa %55 oranında, ...nolu bendinde yazılı alacak için asıl alacağa %32,40 oranında, ... nolu bendinde yazılı alacak için asıl alacağa %42 oranında temerrüt faizi uygulanmasına,

4-Hükmolunan miktar üzerinden hesaplanan %20 oranındaki icra inkar tazmiantı olan 94.795,61 TL'nin davalı ...'dan tahsili ile davacıya verilmesine

5-Takip miktarı üzerinden hesaplanan %20 oranındaki kötü niyet tazminatı olan 100.500,11 TL'nin davacıdan alınarak davalı ...'ya verilmesine karar verilmiştir.

Hükme karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yolu başvurusu üzerine, Dairemizin █████/2024 tarihli ve 2022/... Esas 2024/...Karar sayılı ilâmı ile özetle;

"...Dosyada mevcut █████/2018 tarihli genel kredi sözleşmesinin ekinde yer alan kefalet beyanına göre davalı ...'nın 2 milyon TL 'ye kadar müteselsil kefil sıfatı ile kredi genel sözleşmesini imzaladığı yine █████/2012 tarihli eş muvafakatının alınmış olduğu ancak buradaki limitin 700 bin TL olduğu, ayrıca taşınmazın ipotek edilmesi amacıyla █████/2008 tarihli eş muvaffakatının ayrıca alındığı, görüldüğünden davalı ...'nın hem asıl borçlu lehine ipotek veren sıfatına sahip olduğu hemde kredi genel sözleşmesinin müteselsil kefil sıfatı ile imzaladığı, ayrıca eşinin her iki işlem için muvafakatının alındığı ancak eş muvafakatındaki borç limitlerinin farklı olduğu anlaşılmakla, gerekirse yerinde keşifte icra edilerek takibe konu banka alacağının bağlı olduğu kredi genel sözleşmelerinin tespit edilerek bu sözleşmeden kaynaklanan borç miktarının bu sözleşmelerde davalılardan ...'nın ayrıca kefaletinin bulunup bulunmadığının, her bir kefilin ve ipotek borçlusunun kefalet ve ipotek limitlerinin tespiti ile takibe konu borçtan sorumluluklarının karşılaştırılarak bir sonuca ulaşılması gerektiği " gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf isteminin kısmen kabulü ile, Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesi 'nin █████/2022 tarih ve 2020/... Esas, 2022/... Karar sayılı kararının, HMK’nın 355, 353/(1)-a-6. maddesi gereğince kaldırılmasına karar verilmiştir.

Dairemizin kaldırma kararından sonra mahkemece yeniden yapılan yargılama neticesinde; bilirkişi raporları alınmış ve;

Mahkemece;

Davanın KISMEN KABULÜ ile;

1-Davalıların Erzurum İcra Dairesinin 2025/...Esas (Kapatılan Erzurum ...İcra Müdürlüğünün 2019/... Esas sayılı) dosyasına yapmış oldukları itirazın KISMEN İPTALİ ile -Erzurum ...İcra Müdürlüğünün 2019/...Esas ve 2019/... Esas sayılı takip dosyaları yönünden tahsilde tekerrür olmamak üzere- takibin 394,99 TL. noter masrafı ile birlikte;