ankara 9. asliye ticaret mahkemesinde görülen eser sözleşmesinden kaynaklanan, yükleniciye ödenmeyen ek imalatlar ile tek taraflı hazırlanan keşif raporuna itiraz içeren belirsiz alacak davası.

Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen eser sözleşmesinden kaynaklanan, yükleniciye ödenmeyen ek imalatlar ile tek taraflı hazırlanan keşif raporuna itiraz içeren belirsiz alacak davası.

Özet: Bu dava, bir eser sözleşmesi kapsamında yüklenici davacı şirketin, projenin ve şartnamenin dışında idare tarafından talep edilen birçok ilave imalat yaptığını ancak bu ek işlerin bedellerinin ödenmediğini, davalının tek taraflı hazırladığı mukayeseli keşif raporunda bu ilave imalatları dikkate almadığını, bunun geçici kabulün yapılmasını engellediğini ve müvekkilini mağdur ettiğini ileri sürerek, bilirkişi marifetiyle yerinde keşif yapılmak suretiyle fazladan yapılan imalatların ve bedellerinin tespitini ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 5.000 TL belirsiz alacağın ticari temerrüt faiziyle birlikte ödenmesini talep ettiği bir alacak davasıdır.

T.C. ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ████████ Esas - ████████

TÜRK MİLLETİ ADINA

Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili

ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : ████████ Esas

KARAR NO : ████████

DAVA : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : █████/2023

KARAR TARİHİ : █████/2025

YAZIM TARİH : █████/2025

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirket ile ... A.Ş. arasında 22 Aralık 2020 tarihinde akdedilen ... Sözleşmesi kapsamında davacı şirket yükümlülüğündeki işleri tam, eksiksiz ve gereği gibi ifa ettiği, davacı yüklenici firma davaya konu proje kapsamında sözleşme dışı birçok imalat yapmış olup yaptığı ilave imalatlara karşılık proje sahibinden talep ettiği ücretleri alamadığı, akabinde iş bu bedellerin müvekkil firmaya ödenmesi hususunda davalı yana başvurulduğu fakat olumlu yanıt alınamadığı, karşı tarafça davacıya gönderilen 26.08.2022 tarihli yazısında "geçici kabul sürecinin tamamlanması ile birlikte sözleşmenin 25.3 maddesi gereği kesin hesap hak edişinin düzenlenmesi ve geçici kabulün yapılmasını müteakip 60 gün içerisinde ise kesin hesap hak ediş raporunun yüklenici tarafından ... nin uygun göreceği bir form ile iki ayrı kopya olarak hazırlanması gerekmektedir." denildiği, tek taraflı hazırlanmış mukayeseli keşif raporunun dijital olarak yazının ekinde sunulduğu, buna istinaden yine ilgi yazıda "İş bu yazı Ek' inde iletilen kesin hesap hak ediş raporundaki iş azalış tutarı düşülerek Geçici Kabul Hak Ediş Faturasının tarafınızca düzenlenmesi ve .../ARTI onayına sunulması gerekmektedir” olarak belirtildiği, bahse konu iş için geçici kabul hak edişinin yapılabilmesi için mukayeseli keşif raporunun her iki tarafın (idare-yüklenici) çıkarları düşünülerek hakkaniyet içinde yapılıp karşılıklı onaylanması gerektiği, bahsi geçen yazıda karşı tarafın müvekkil şirkete göndermiş olduğu mukayeseli keşif raporu tek taraflı idarenin çıkarları gözetilerek hazırlanmış olup, iş bu raporun müvekkil firma tarafından kabulü mümkün olmadığı, mukayeseli keşif raporunun müvekkil firma tarafından düzenlenerek, 20.06.2022 tarihli ve ... sayılı yazıyla müşavir firmaya sunulduğu, Müşavir firmanın incelemiş olduğu mukayeseli keşif raporunu 06.07.2022 tarihinde mail yoluyla müvekkil firmaya ilettiği, yapılan incelemelerde projesine göre tüm yapılmayan imalatların mukayeseli keşif raporunda azalan imalat olarak düşüldüğü, ancak müvekkil firmanın (...) istemiş olduğu ilave imalatların ise raporda göz ardı edildiği görüldüğü, Bu ilave imalatların;

A- D blok beyaz alanda Projede ve şartnamesinde bulunmayıp idare tarafından istenen ... imalatı,

B- Tüm bloklarda düşey betonarme hatıl imalatı, D blokta da beyaz alanda mevcut yükseltilmiş döşeme yanlarına duvar imalatı altına betonarme hatıl imalatı,

C- D blokta yapılan ilave havalandırma imalatı ilave imalat olup ayrıca

D- Elektrik altyapı mahal listesinde ve hak ediş pursantajlarında bina besleme kablosu alüminyum ...görünmekte olup, bu şekilde ödeme yapıldığı, Buna rağmen mukayeseli keşif raporunda alüminyum- bakır kablo farkı düşüldüğü, İş bu sebeplerle müvekkil firma tarafından yapılan ilave imalatların mukayeseli keşif raporunda değerlendirmeye alınmaması (d bendinde de belirtilen kablo farkının düşülmesi) ve bundan dolayı geçici kabul yapılamamasının müvekkil firmayı mağdur ettiği, Kaldı ki müvekkil firmaya yukarıda bahsi geçen ilave imalatlara yönelik ödeme yapılmadığı, Delillerin hemen tespit edilmemesi halinde ikame ettikleri huzurdaki davada ileri sürecekleri vakaların tespiti önemli ölçüde zorlaşacağı hatta imkansızlaşacağı ihtimal dahilinde olduğundan, Sayın Mahkemece tarafımızca talep edilen hususların tespitinin mahkemece atanacak bir adet inşaat mühendisi | adet makina mühendisi | adet elektrik elektronik mühendisi tarafından yapılması gerektiği, Zira huzurdaki dava ikame edilmeden önce taraflarınca iş bu fazladan imalatların tespitine yönelik ... Değişik İş sayılı dosyası ikame edildiği, Sayın mahkeme tarafından tanzim ettirilen bilirkişi raporunda haklılıklarının ortaya çıktığı, Taraflarınca ticari dava şartı olan arabuluculuk müessesesine başvurulmuş ancak ... arabuluculuk no.lu ekte yer alan son tutanağından da anlaşılacağı üzere davalı taraf ile anlaşmaya varılamadığı, Öne sürülerek; Sayın Mahkeme tarafından "..." adresinde Bir Adet İnşaat Mühendisi 1 Adet Makina Mühendisi | Adet Elektrik Elektronik Mühendisi bilirkişi marifetiyle keşif yapılarak fazladan imalatların ve bedellerinin tespit edilmesine karar verilmesi, Haklı davalarının Kabulü ile Davalı şirket tarafından müvekkil şirkete sözleşme kapsamı dışında yaptırmış olduğu işlerin karşılığı olarak fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik belirsiz alacak olarak 5.000 TL bedelin dava tarihinden itibaren ticari temerrüt faizi ile birlikte müvekkil şirkete ödenmesine, karar verilmesi talep edilmektedir.

CEVAP:

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkil Şirket ... A.Ş. (“..."), Türkiye'nin ulusal güvenliği için yüksek teknoloji gerektiren alanlarda ... ("...") sistem mühendisliği, teknik destek, proje yönetimi, teknoloji transferi, lojistik destek hizmetleri; görevlerini gerçekleştirmek acıyla ...i ("...") kararı ile 1991 yılında kurulduğu ve ...'nin %34'lük hissesinin ...'ye ait olduğu, Teknoloji odaklı danışmanlık ve mühendislik çözümlerinde uluslararası düzeyde rekabet edebilen saygın bir kuruluş olma ve dünyanın en büyük 50 savunma sanayi firması arasında yer alma vizyonuyla hareket eden ...'nin, kurulduğu günden bu yana gerçekleştirdiği milli ve özgün projeler ile Türkiye ekonomisi ve savunma sanayisine katma değer sağlayan yenilikçi teknoloji, hizmet ve ürünler sunduğu, Küresel ölçekte, Türkiye'nin hedeflerine odaklı, kamu ve özel sektörün ihtiyaçlarını karşılayacak sürdürülebilir çözüm ve yapılar üretmek görevini layığı ile yerine getiren ...'nin, neredeyse tamamı beyaz yakalı 800 üzerinde çalışanı ile mühendislik ve destek hizmetleri, yazılım ağırlıklı sistem geliştirme ve tedarik hizmetleri gerçekleştiren deneyimli mühendislik, teknoloji ve danışmanlık kuruluşu haline geldiği, Türkiye'nin savunma sanayi ihtiyaçları öncelikli olmak üzere sahip olduğu teknoloji tabanlı faaliyetlerini; kamu ve özel sektör ihtiyaçlarına yönelik çeşitlendirerek sivil havacılıktan, tarıma, sağlıktan, enerjiye uzanan geniş bir yelpazede yenilikçi çözümler ürettiği, huzurdaki davanın, davacı tarafından belirsiz alacak davası olarak açıldığı, ancak belirsiz alacak davası açılması için gerekli şartlar gerçekleşmediğinden davanın usule aykırılık ve hukuki yarar yokluğundan reddi gerektiği, zira Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun belirsiz alacak davasını düzenleyen 107. maddesine göre; "Davanın açıldığı tarihte alacağın miktarını yahut değerini tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin kendisinden beklenemeyeceği veya bunun imkânsız olduğu hâllerde, alacaklı, hukuki ilişkiyi ve asgari bir miktar ya da değeri belirtmek suretiyle belirsiz alacak davası açabilir". Madde metninden anlaşıldığı üzere davacı, davanın ikame anında, alacağının miktarını belirleyebilir durumda ise belirsiz alacak davası açamayacağı, somut olay kapsamında, madde metninde belirtildiği şekilde "davanın açıldığı tarihte alacağın miktarını yahut değerini tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin kendisinden beklenememesi veya bunun imkansız olması" halinin davacı açısından söz konusu olmadığı, belirleyememe halinin, davacının gerekli dikkat ve özeni göstermesine rağmen miktar veya değerin belirlenmesinin kendisinden gerçekten beklenilmemesi durumuna ya da objektif olarak imkansızlığa dayanması gerektiği, madde gerekçesine göre de; "Alacaklının bu tür bir dava açması için, dava açacağı miktar ya da değeri tam ve kesin olarak gerçekten belirlemesi mümkün olmaması ya da bu objektif olarak imkansız olması gerektiği, açılacak davaya konu alacak miktarı biliniyor yahut tespit edilebiliyorsa, belirsiz alacak davası açılamayacağı, çünkü, her davada arandığı gibi, burada da hukuki yararın aranacağı, böyle bir durumda hukuki yararın bulunduğundan söz edilemeyeceği, alacağın belirli veya belirlenebilir nitelikte olması durumunda, belirsiz alacak davası açılarak bu davanın sağladığı imkanlardan yararlanmasının mümkün olmadığının yargı içtihatlarıyla da sabit olduğu, belirsiz alacak davası olarak açılan huzurdaki davada, davacı 20.06.2022 tarihinde Projede Müşavir (Danışman) olarak görev yapan dava dışı ... Ltd. Şti 'ne onay için ilettiği taslağın Mukayeseli Keşif Raporu'nda davaya konu ettiği iş artışı talebini bedellerini de açıkça belirtmek suretiyle ve buna ilişkin hesaplamaları da içerecek şekilde ilettiği ancak Müşavir Firma Artı bu rapora onay vermediğinden ve iş artışı talebi sözleşme hükümlerine aykırı olarak değerlendirildiğinden, bu raporun tekrar düzenlenmesi gereği hasıl olduğu, dolayısıyla davacının davanın açıldığı tarihte talep miktarını belirleyemediğinin kabulünün mümkün olmadığı, bu nedenle de davanın hukuki yarar yokluğu nedeni ile reddine karar verilmesi gerektiği, müvekkil şirket ile davacı firma arasında imzalanan 22.12.2020 tarihli ... ("Proje") Yapım İşi Sözleşmesi ile, davacı firmanın Yapım Müteahhidi/Yüklenici olarak Proje kapsamında ...'nün ... Yerleşkesinde yapılacak veri merkezine ilişkin inşaat, elektrik, mekanik, altyapı ve çevre düzenleme imalatlarının/montajlarının yapılması işlerinin yüklenici davacı firma tarafından anahtar teslim olarak yerine getirilmesini üstlendiği, yapım işlerinin belli bir aşamaya gelmesi ile birlikte mukayeseli keşif raporu taslağının davacı firma tarafından 20.06.2022 tarihli ve ... sayılı yazı ile Müşavir Firma Artı'ya gönderildiği, müşavir firma ...'nu inceledikten sonra düzeltmeler yaparak mukayeseli keşif raporunu revize hali ile davacı firmaya teknoloji odaklı danışmanlık ve mühendislik çözümlerinde uluslararası düzeyde rekabet edebilen saygın bir kuruluş olma ve dünyanın en büyük 50 savunma sanayi firması arasında yer alma vizyonuyla hareket eden ...'nin, kurulduğu günden bu yana gerçekleştirdiği milli ve özgün projeler ile Türkiye ekonomisi ve savunma sanayisine katma değer sağlayan yenilikçi teknoloji, hizmet ve ürünler sunduğu, küresel ölçekte, Türkiye'nin hedeflerine odaklı, kamu ve özel sektörün ihtiyaçlarını karşılayacak sürdürülebilir çözüm ve yapılar üretmek görevini layığı ile yerine getiren ...'nin, neredeyse tamamı beyaz yakalı 800 üzerinde çalışanı ile mühendislik ve destek hizmetleri, yazılım ağırlıklı sistem geliştirme ve tedarik hizmetleri gerçekleştiren deneyimli mühendislik, teknoloji ve danışmanlık kuruluşu haline geldiği, Türkiye'nin savunma sanayi ihtiyaçları öncelikli olmak üzere sahip olduğu teknoloji tabanlı faaliyetlerini; kamu ve özel sektör ihtiyaçlarına yönelik çeşitlendirerek sivil havacılıktan, tarıma, sağlıktan, enerjiye uzanan geniş bir yelpazede yenilikçi imler ürettiği, müvekkil şirket ile davacı firma arasında imzalanan 22.12.2020 tarihli ... Sözleşmesi ile, davacı firma Yapım Müteahhidi/Yüklenici tarafından Proje kapsamında ...'nün ... yapılacak veri merkezine ilişkin inşaat, elektrik, mekanik, altyapı ve çevre düzenleme imalatlarının/montajlarının yapılması işlerinin yüklenici tarafından anahtar teslim olarak yerine getirilmesi üstlenildiği, sözleşme'nin "Sözleşme Bedeli" başlıklı 7. maddesinde sözleşme bedelinin sabit ve kesin olduğu, hiçbir şekilde fiyat ayarlaması ve eskalasyona tabi olmayacağı, yüklenicinin işin süresi boyunca mevzuat, kanun, tüzük vb. deki değişikliklerden dolayı yahut işçilik, malzeme, vergi ve sigorta oranlarında, resmi fiyatlarda meydana gelebilecek artışlar sebebiyle veya herhangi bir diğer sebeple fiyatını artıramayacağı, işin kapsamında bu nedenle bir ek ödeme talep edemeyeceği öngörüldüğü, anahtar teslim götürü bedel sözleşmenin hukuki niteliği gereği de davacının epoksi boya uygulaması ve düşey betonarme hatıl imalatı için iş artışı gerekçesiyle sözleşme bedeline ek ödeme talep etme hakkı bulunmadığı, Türk Borçlar Kanunu'nun 480. Maddesine göre "bedel götürü olarak belirlenmişse yüklenici, eseri o bedelle meydana getirmekle lenden fazla emek ve masrafı gerektirmiş olsa bile yüklenici, belirlenen isteyemez." Bu açık mevzuat hükmü uyarınca davacının ek bedel talep etme hakkı bulunmadığı, nitekim davacı tarafından iş bu davaya konu edilen imalatların işin tamamlayıcısı niteliğinde olduğu, davacı üstendiği işin gerektirdiği olmazsa olmaz işleri önceden öngörmek ve yerine getirmekle yükümlü olup, bunlar için ilave bedel ödemesi talep etme hakkı bulunmadığı, davacının tamamlayıcı işler ve/veya kendi kusurunun giderilmesi niteliğindeki imalatlar için proje ve sözleşmede yer almadığı gerekçisiyle iş artışı kapsamında ilave bedel talep etmesinin mümkün olmadığı, davacı, basiretli bir tacir gibi projenin düzeltilmesini istememiş ise zemin etüdünün gereklerini ve bunun maliyetlerini peşinen kabul etmiş sayılacağından, mevcut zemin etüdünün gereklerini yerine getirmek zorunda olduğu, bu durumda yer tesliminden sonra uygulama aşamasında zeminin ihtiyaçları nedeniyle ek maliyet doğduğu gerekçesiyle iş artışı ile ilave bedel talep edemeyeceği, nitekim Müşavir/Danışman Firma Artı'nın 15.09.2022 tarihli yazılı görüş dokümanında; ... Projelere uygun olarak Mukayeseli Keşif Raporu'nun düzenlendiğinin, ilave işlere ait OLUR'ların gerekçe raporları ile birlikte sunulması, ... Projelerde işlenmeyen imalat var ise işlenmesi hususlarının öncesinde hatırlatıldığı, ancak davacının ilave imalat iddialarını yinelediği, bahse konu imalatlarla ilgili iş artışı ile ilgili imalat OLUR'ları olmayan, as-builtte görünmeyen imalatın mukayese hesaplarına dahil olamayacağının bildirildiği belirtildiği, Mukayese hesapları yapılırken tüm iş artışları için yüklenici olan Davacı Firma'nın gerekçeleri ile birlikte Müşavir Firma Artı'ya başvurması, iş artışı gerekçesi uygun ise Müvekkil Şirketten iş artışı OLUR'u alması, OLUR'a esas olarak Fen ve Sanat Kuralları çerçevesinde imalat yapılması ve yapılan imalatı ... (Yapıldığı Gibi) Projelerine işlemesi gerektiği görüşü bildirildiği, itiraz konularının tek tek incelenmesi ile de; -Projede ve şartnamede bulunmayan ... imalatı için; bahse konu imalatın Yapım Müteahhidinin (Davacı Firma'nın) zemini yeterince pürüzsüz hale getirmeden epoksi imalatı yaptığı ve uygulamanın uygun olmamasından kaynaklı olarak mikrobeton uygulamasını kusurları kapatmak adına yaptığı, yapım işi esnasında Yapım Müteahhidi Davacı Firma ile Müşavir Firma Artı arasında yazışmalar yapıldığı, imalata yönelik iş artışı OLUR 'unun bulunmadığı, -tüm bloklarda ve d blok beyaz alanda mevcut yükseltilmiş döşeme yanlarına duvar altına betonarme hatıl yapılması hususu için; bahse konu hatıllar ile ilgili yazışmaların yapıldığı ve fen ve sanat kuralları gereği imalatın yapılması gerekliliği hususunun bildirildiği ve imalata yönelik iş artışı OLUR' unun bulunmadığı, görüşleri bildirildiği, Ayrıca Yüklenicinin yukarıda saydığı maddelerde Yüklenici-Müşavir-Müvekkil Şirket arasında yazışmalar gerçekleştiği, ancak hiçbirisinde iş artışına yönelik bir OLUR verilmediği/verilemediği belirtildiği, Tüm bunlara ek olarak; İhale Makamı olan İdare ... (...) tarafından da, Projede Ana Yüklenici olan Müvekkil Şirket ...' den Davacı Firma'nın ilave imalat olduğu iddia edilen işlerle ilgili bir ilave iş/imalat talebinde bulunulmadığı gibi, Müvekkil Şirket'e iş artışı ya da ek ödeme yapılmasının da söz konusu olmadığı, Bu durumda alt yüklenici konumundaki Davacı Firmaya Müvekkil Şirket tarafından bu işler için sözleşme bedeli haricinde bir ödeme yapılması da söz konusu olmadığı, Öte yandan, Proje kapsamında Davacı Firma ...' nın sözleşmesel yül olan iskan ruhsatı alma yükümlülüğünün Davacı tarafından yerine getirilmediği, Proje' de henüz ... ile proje kapanışı da yapılmadığı, Dolayısıyla halihazırda iskan ruhsatının alınamaması ve Davacı Firma ... tarafından kaynaklanan gecikmeler sebebiyle ... tarafından Müvekkil Şirket'e ve Müvekkil Şirket tarafından da sözleşme hükümleri gereğince Davacı tarafa gecikme cezası işletilmesi riski mevcut olduğu, Sözleşmeden doğan Müvekkil Şirket'in tüm talep ve dava haklarını saklı tutarak Davacı Firmaya keşide edilen ihtarnameler ve yazılar ile Proje kapsamında gereği gibi veya zamanında ifa etmediği hususlara ilişkin ve bunlardan doğacak gecikme cezası dahil tüm zararlarını rücu etme ve Müvekkil Şirket tarafından Davacı Firma aleyhine yönetilebilecek talep ve dava haklarının da saklı tutulduğunu beyan ettikleri, Yukarıda açıklanan tüm bu nedenlerle Davacı Firma'nın iddia ve taleplerinin kabulü mümkün olmayıp, ilave imalat ve/veya iş artışı niteliğinde olmayan imalatlar için Müvekkil Şirket aleyhine ileri sürülen ek ödeme talebinin hukuki dayanağı bulunmadığı, Öne sürülerek; Yukarıda ayrıntılı olarak açıklanan nedenlerle hukuka ve uüsüle aykırı ve dayanaktan yoksun davanın reddine, karar verilmesi talep etmiştir.

DELİLLER:

-█████/2020 tarihli Yapım İşi Sözleşmesi ve Ekleri

-... D. İş sayılı dosyası

-Taraflarca keşide edilen ihtarnameler ve yazışmalar

-Hak ediş raporları

-Mukayeseli Keşif Raporu

-Bilirkişi raporu

29.07.2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle;

1-... imalatının sözleşme kapsamında İlave İş Niteliği taşımadığı, Sözleşme kapsamında bu imalatın fen ve sanat kurallarına göre yapılmasından davacı Yüklenicinin sorumlu olacağı, idare tarafından iş kapsamında davacıdan eksilen imalat olarak kesilen 217.617,47 TL” nin mevzuata uygun olmadığı ve talep kapsamında ise bu bedelin iadesi gerektiği,

2-Tüm bloklarda düşey betonarme hatıl yapılması, D blokta da beyaz alanda mevcut yükseltilmiş döşeme yanlarına duvar altına betonarme yapılması işlerinin artan imalat olarak talep edilmesinin yerinde görülmediği ve sözleşme bedeline dahil olduğu,

3-... ile ilgili olarak, başlangıçta ortaya çıkan uyuşmazlığın yapılan düzeltme sonrası ortadan kalkmış olduğu,

4-Mukayeseli Keşifte Alüminyum ve Bakır İletken farklarının düşülmesinin sözleşmeye uygun olmadığı, davacının mukayeseli keşifte eksilen iş kapsamında kesilen 39.616 TL KDV bedeli talep edebileceği,

5-Davacı tarafından D Blokta yapılan ilave havalandırma imalatının sözleşme kapsamında olmayan ilave imalat olduğu, davacının bu imalatla ilgili olarak 1.240,00 TL KDV talep edebileceği,

█████/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle;

1-... sözleşme kapsamında İlave İş Niteliği taşımadığı, Sözleşme kapsamında bu imalatın fen ve sanat kurallarına göre yapılmasından davacı Yüklenicinin sorumlu olacağı, idare tarafından iş kapsamında davacıdan eksilen imalat olarak kesilen 217.617,47 TL' nin mevzuata uygun olmadığı ve talep kapsamında ise bu bedelin iadesi gerektiği şeklindeki, görüş ve kanaatimizin korunduğu,

3-... ile ilgili olarak, başlangıçta ortaya çıkan uyuşmazlığın yapılan düzeltme sonrası ortadan kalkmış olduğu, şeklindeki, görüş ve kanaatimizin korunduğu,

4-Mukayeseli Keşifte Alüminyum ve Bakır İletken farklarının düşülmesinin sözleşmeye uygun olmadığı, davacının mukayeseli keşifte eksilen iş kapsamında kesilen 39.616 TL + KDV bedeli talep il şeklindeki, görüş ve kanaatimizin korunduğu, ından D Blokta yapılan ilave havalandırma ima , davacının bu imalatla ilgili olarak 1.240,00 TL * KDV talep edebileceği şeklindeki, görüş ve kanaatimizden sarfı nazar edildiği, davacının bu konudaki talebinin mükerrer nitelikte olduğu,

Görüş ve kanaatin Mahkememizde olmak üzere ek raporunu sunmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, GEREKÇE VE KABUL:

Dosyada sureti mübrez █████/2020 tarihli ... yapılmış olduğu dava tarafları ihtilaf konusu olmamakla çözümü gereken hukuki ihtilafın █████/2023 tarihinde yapılan ön inceleme duruşmasında taraf vekillerinin de kabulü ile tespit edildiği üzere

-Davadaki talebin belirsiz alacak davası ile talep edilmesinin mümkün olup-olmadığı,

-Davacının bedelini talep ettiği işlerin sözleşme kapsamında olmayıp ilave iş niteliğinde olup-olmadığı,

-Davacı talebinde yer alan son 3 sıradaki işlerin daha önce düzenlenen hakedişlere dahil edilip bunlar için ödeme yapılıp yapılmadığı,

-Davacı talebinin ilk iki sırasındaki isteklere konu işlerin ek iş olup-olmadıkları,

-Ek iş söz konusu ise sözleşme hükümleri ve işlerin yapıldığı tarihteki piyasa fiyatlarına göre ilave iş bedelinin ne kadar olması gerektiği,

-İlave iş bedeli mevcut ise talep edilebilir hale gelip-gelmediği hususlarından ibaret olduğu sabittir.

Davacı tarafça sunulan dava dilekçesinde harca esas değer olarak "şimdilik belirsiz alacak olarak 5.000-TL" beyanında bulunulduğu, dava dilekçesinde davanın HMK'nun 107. maddesi gereğince belirsiz alacak davası mı, HMK'nun 109. maddesi gereğince kısmi dava mı olduğu hususunda açıkca bir belirtme de bulunmadığı; davalı tarafından sunulan cevap dilekçesinde davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağının savunulduğu; yerleşik uygulama gereği eser sözleşmesi sebebi ile görülecek davaların belirsiz alacak davası olarak görülemeyeceği de nazara alındığında, ihtilafın esasından önce değerlendirilmesi gerektiği anlaşılmakla davacı vekiline davanın türünü beyan etmek ve kısmi dava olarak devam edip etmeyecekleri hususlarında beyanda bulunmak üzere süre verilmekle, davacı vekilince Uyap üzerinden █████/2023 tarihinde sunulan dilekçe ile davalarının kısmi dava olarak nitelendirilmiş olduğu görülmüş ve dava kısmi dava kabul edilerek yargılamaya devam edilmiştir.

Dava taraflarınca sunulan deliller ile celbi lazım gelen evraklar (müşavir firmadan mukayeseli keşif raporları ve ilgili evraklar) celp edilmiş, taraflara delillerini bildirmek üzere usulüne uygun kesin süre verilmiş, çözümü gereken hukuki ihtilafın hakimin hukuk bilgisi dışında uzmanlık gerektirmesi nedeniyle bilirkişi tayinine karar verilmiş, imalatların cinsi de nazara alınarak rapor tanzim etmesi istenilen bilirkişilerin uzmanlık alanlarına dair taraflardan açıklayıcı beyan sunulması istenilmekle, eksikliklerin ikmali ile dosyanın makine mühendisi, inşaat mühendisi, elektrik elektronik mühendisi ve mali müşavir bilirkişiden teşkil edecek heyete tevdii ile ihtilaf konusunda rapor tanzimi istenilmiştir.

Bilirkişi heyetince tanzim edilen █████/2024 tarihli rapor dosyaya sunulmakla, raporun incelenmesinde

-... imalatının sözleşme kapsamında ilave iş niteliği taşımadığı, sözleşme kapsamında bu imalatın fen ve sanat kurallarına göre yapılmasından davacı yüklenicinin sorumlu olacağı, idare tarafından iş kapsamında davacıdan eksilen imalat olarak kesinlen 217.617,47-TL'nin mevzuata uygun olmadığı ve talep kapsamında ise bu bedelin iadesi gerektiği,

-Tüm bloklarda düşey betonarme hatıl yapılması, D blokta da beyaz alanda mevcut yükseltilmiş döşeme yanlarına duvar altına betonarme yapılması işlerinin artan imalat olarak talep edilmesinin yerinde görülmediği ve sözleşme bedeline dahil oluğu,

-... ile ilgili olarak, başlangıçta ortaya çıkan uyuşmazlığın yapılan düzeltme sonrası ortadan kalkmış olduğu,

-Mukayeseli keşifte alüminyum ve bakır iletken farklarının düşülmesinin sözleşmeye uygun olmadığı, davacının mukayeseli keşifte eksilen iş kapsamında kesinlen 39.616 TL+kdv talebi talep edebileceği,

-Davacı tarafından d blokta yapılan ilave havalandırma imalatının sözleşme kapsamında olmayan ilave imalat olduğu, davacının bu imalatla ilgili olarak 1.240,00 TL+kdv talep edebileceği kanaatinin bildirilmiş olduğu görülmüş; rapor dava taraflarına tebliğ edilmekle taraf vekillerinin rapora karşı itirazlarını bildirir dilekçe sundukları görüldüğünden itirazların karşılanması amacıyla ek rapor tanzimine karar verilmiştir.

Tanzim edilen █████/2024 tarihli ek raporda, ... imalatı, betornarme hatıl yapılması, kalsiyum sülfat döşeme yapılması, alüminyum-bakır imalat farkına dair kanaatin korunduğu, d blokta yapılan ilave havalandırmaya ilişkin alacak talebinin mükerrer olduğu tespit edildiğinden bu yöndeki kanaatten sarfı nazara edildiğinin beyan edildiği tespit edilmiştir.

Taraflar arasında ihtilaf konusu olmayan dosyada mübrez sözleşme hükümleri, tarafların iddia ve savunmaları ile eser sözleşmelerinden kaynaklı hukuki ihtilaflara yönelik yerleşik uygulamalar nazara alındığında; sözleşmede fazla işin yapılmasının öngörülmediği veya fazla işlerin yapımı için taraflarca ek sözleşme yapılmadığı hallerde, iş sahibinin talimatı ile ya da iş sahibinin talimatı olmaksızın işin gereği olarak fazla imalat yapılmasının mümkün olduğu, bu şekilde yapılan fazla imalatların bedellerinin, iş sahibinin yararına olması ve kamu düzenine aykırı olmaması koşulu ile vekaletsiz iş görme hükümleri uyarınca, mali piyasa rayiçleri ile hesaplanacağı gerek yasal düzenlemeler gerekse yargı uygulaması ile mümkün olduğu sabittir.

İddia, savunma ve dayanılan deliller, bilirkişi kurulunca düzenlenen gerekçeli ve denetime elverişli █████/2024 tarihli rapor ve itirazları karşılar şekilde düzenlenen █████/2024 tarihli ek rapor ve tüm dosya kapsamı bütün olarak değerlendirildiğinde, taraflar arasında varlığı itilafsız olan █████/2020 tarihli ... Yapım İşi Sözleşmesi başlıklı sözleşme kapsamında ve yine davalının kabulünde olmayan sözleşme haricinde vekaletsiz iş görme hükümlerince yapılan ve davalının yararına olan işler nedeniyle gerek sözleşmede kararlaştırılan bedeller gerekse piyasa rayiçlerine göre yapılan hesaplama sonuçlarına göre,

Davacının alt yüklenici sıfatıyla yapmış olduğu işlerin parasal tutarından davalı tarafça yapıldığı ihtilafsız olan tutarın mahsubu sonrasında davacının davalı şirketten dava tarihi itibariyle 265.156,67-TL alacaklı olduğu anlaşılmakla ve mahkememizce de bu yönde kanaat edinilmekle, bu miktar için davanın ıslah dilekçesi nazara alınarak kabulü ile aşağıda yazılı şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

Davanın kabulü ile 265.156,67-TL alacağın, 5.000-TL'si yönünden dava tarihi olan █████/2023 tarihinden, 260.156,67-TL'si yönünden ıslah tarihi olan █████/2025 tarihinden itibaren itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,

492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince,

Alınması gereken 18.112,85-TL harçtan, peşin alınan 4.732,90-TL harcın mahsubu ile bakiye 13.379,95-TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

Davacı tarafından yapılan 179,90-TL başvurma, 179,90-TL peşin harç ve 4.553,00-TL ıslah harç olmak üzere toplam 4.912,80-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

Davacı tarafından yapılan 209,00-TL tebligat, posta gideri ve 40.000,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 40.209,00-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca; davacı yararına hesaplanan 42.425,07-TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,

HUAK 18A/13 maddesi ile HUAK yönetmeliği 26/2 maddesi gereğince yargılama giderlerinden sayılan 3.120,00-TL zorunlu arabuluculuk giderinin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,

HMK m.333/1 uyarınca harcanmayan gider avansının hüküm kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,

Dair, davacı vekili Av. ... (e duruşma) ve davalı vekili Av. ...'nun yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip ...

¸e-imzalıdır.

Hakim ...

¸e-imzalıdır.