İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesindeki elektrik abonesinin faturadaki kayıp kaçak ve diğer haksız bedellerin iadesi talepli alacak davası.
Özet: Dava, davacının elektrik faturalarında 01.04.2006-01.04.2016 tarihleri arasında haksızca tahsil edildiğini öne sürdüğü kayıp-kaçak, perakende satış hizmet bedeli, enerji fonu gibi çeşitli kalemlerin avans faiziyle iadesi talebiyle açılırken; davalı, davanın hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, taraf sıfatının bulunmadığını ve zamanaşımına uğradığını savunmuştur. Mahkeme ise, Yargıtayın geçmişte bu bedelleri hukuka aykırı bulmasına rağmen, 17.06.2016 tarihli ve 6719 sayılı Kanunla yapılan değişiklik uyarınca tüketici hakem heyetleri ile mahkemelerin yetkisinin, EPDK tarafından belirlenen bedellerin yalnızca kurumun düzenleyici işlemlerine uygunluğunun denetimiyle sınırlı hale geldiğini belirtmiştir.
T.C.
İZMİR 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : ████████ KARAR NO : ████████DAVA : Alacak DAVA TARİHİ : █████/2016KARAR TARİHİ : █████/2018Mahkememizde görülmekte olan alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekilinin mahkememize vermiş olduğu dava dilekçesini özetle ; Davalı şirket ile müvekkili arasında elektrik aboneliği sözleşmesi bulunduğunu, tesisat numarasının ... olduğunu. müvekkilinin her ay düzenli olarak tahakkuk eden elektrik faturasını ödediğini, bu faturaların incelendiğinde müvekkilin faturalarını düzenli olarak her ay " Kayıp kaçak bedeli, Perakende satış hizmet bedeli, Enerji Fonu, Elektrik Tüketim Vergisi, TRT Payı, PSH Sayaç Okuma bedeli ve iletişim sistemleri kullanım bedeli " adı altında 01.04.2006 tarihi ile 01.04.2016 tarihleri arasında hizmet karşılığı olmaksızın haksız tahsil edilen bedellere ilişkin olarak davalıdan kayıp kaçak bedeli olarak 2.000,00 TL, Perakende Satış Hizmet Bedeli için 2.000,00 TL, Enerji Fonu tüketim Vergisi için 1.000,00 TL, olmak üzere toplam 5.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte fazlaya davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı ... Dağıtım AŞ vekili cevap dilekçesinde özetle Davacı yanın faturalarda yer alan; kayıp kaçak bedeli, Perakende satış hizmet bedeli, Enerji Fonu, Elektrik Tüketim Vergisi, TRT Payı, PSH Sayaç Okuma bedeli ve iletişim sistemleri kullanım bedeli ve sair adlar altında tahsil edilen bedellerin haksız olduğu iddiası ile iadesine yönelik olarak müvekkiline açılan davanın hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, iş bu davanın ... Perakende AŞ ve ... AŞ aleyhine açılması gerektiğini., müvekkilinin taraf sıfatı bulunmadığından davanın reddine karar verilmesini, açılan davanın niteliği bakımından yasanın aradığı süre içinde dava açılmadığından zamanaşımı yönünden reddine karar verilmesini, müvekkilinin bu davada sıfatı bulunmadığını, perakende satış hizmet bedeli, iletim bedeli ve dağıtım sistemleri kullanım bedellerinde müvekkil şirketin faaliyet sahası içinde tahsil edilen bedeller olmadığını, fatura bileşenlerinin abonelerden tahsili müvekkil şirketin insiyatifinde olmadığını, mevzuat gereği müvekkil şirketin uygulamakla yükümlü olduğu bedeller olduğunu, abonelerin lisans sahibi ile şirket ile imzaladığı sözleşme gereğince ilgili mevzuat hükümlerince uymak zorunda olduğunu, ihtirazi kayıt olmadan yapılan ödemelerin istirdatının mümkün olmadığını, 4628 sayılı ... Kurulu'nun Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu 6100 sayılı HMK Borçlar Kanunu, Medeni Kanunu ve ikincil mevzuat gereğince açılan davanın reddine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ-: Dava; elektrik abonelerinden tahsil edilen kayıp kaçak bedellerinin davalıdan istirdadı istemine ilişkindir. Yargıtay 3.Hukuk Dairesi'nin ██████████ Esas, █████████ Karar ve █████/2017 tarihli ilamı ile; "Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 21.05.2014 tarih ve 2013/7-2454 Esas ████████ K. Sayılı kararı ve Dairemiz kararları ile Anayasanın Vergi ödevi Başlıklı 73. maddesindeki “... Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülükler kanunla konulur, değiştirilir veya kaldırılır..." şeklindeki düzenlemeye göre; kayıp-kaçak, sayaç okuma, dağıtım, perakende hizmet ve iletim bedeli uygulamasının ... Kararları ve tebliğleri çerçevesinde uygulama arz eden kanunlar ve ikincil mevzuat hükümleri çerçevesinde ... tarafından belirlenerek uygulandığı, bu tarihteki mevcut hukuki düzenlemenin ...'na sınırsız bir fiyatlandırma ve tarife unsuru belirleme hak ve yetkisi vermediği, özellikle kaçak (elektrik enerjisinin hırsızlanması) bedellerinin kurallara uyan abonelerden tahsili yoluna gitmenin hukuk devleti ve adalet düşünceleri ile bağdaşmadığı, bu faturalara yansıtılan diğer kalemlere ilişkin bedel miktarlarının şeffaflık ilkesi ile denetlenebilmesi ve hangi hizmetin karşılığında ne bedel ödendiğinin bilinmesininde şeffaf hukuk devletinin vazgeçilmez unsuru olduğu, ... kararları ile bu bedellerin mevcut mevzuat kapsamında tüketicilerden alınmasının hukuka uygun olmadığı kabul edilmiştir. Ne var ki, 17.06.2016 tarih ve 29745 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6719 Sayılı Kanunun 21. maddesi ile 6446 Sayılı Elektrik Piyasası Kanunu Kanunu'nun 17. maddesinin birinci, üçüncü ve dördüncü fıkraları ile altıncı fıkrasının (a), (ç), (d) ve (f) bentleri değiştirilmiş ve aynı maddeye eklenen 10. bend ile; "Kurum tarafından gelir ve tarife düzenlemeleri kapsamında belirlenen bedellere ilişkin olarak yapılan başvurularda ve açılan davalarda; tüketici hakem heyetleri ile mahkemelerin yetkisi, bu bedellerin, Kurumun düzenleyici işlemlerine uygunluğunun denetimi ile sınırlıdır." hükmü getirilerek,Tüketici Hakem Heyetlerinin ve Mahkemelerin bu konularda açılacak davalarda inceleme ve araştırma yetkileri sadece bu dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp-kaçak bedellerinin Kurumun bu konulardaki düzenleyici işlemlerine uygunluğunun denetimi ile sınırlanmış, bu bedellerin alınmasında esas olan ilgili tarifelerin düzenlenmesinde ... Kurumu'nun Kanundaki yetkileri genişletilerek, yukarıda sözü edilen bedeller maliyet unsuru kapsamına dahil edilmiştir.Yine, 6719 Sayılı Kanunun 26. maddesi ile 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'na eklenen;Geçici madde 19; "Bu maddeyi ihdas eden Kanunla öngörülen düzenlemeler yürürlüğe konuluncaya kadar, Kurul tarafından yürürlüğe konulan mevcut yönetmelik, tebliğ ve Kurul kararlarının bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam olunur." hükmünü,Geçici madde 20; "Kurul kararlarına uygun şekilde tahakkuk ettirilmiş dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp-kaçak bedelleri ile ilgili olarak açılmış olan her türlü ilamsız icra takibi, dava ve başvurular hakkında 17 nci madde hükümleri uygulanır." hükmünü içermektedir.Yukarıda açıklanan bu yasa değişiklikleri birlikte değerlendirildiğinde; ... Kurumu kararlarına dayanılarak alınmış olan ve dava konusu yapılan bedeller ile ilgili olarak açılan (ve halen derdest olan) davalar, (açıklanan yasa değişikliklerinin yürürlüğe girmesiyle birlikte) konusuz kalmıştır." şeklinde karar verilmiştir.Davalı tarafça düzenlenen faturalara yansıtılarak davacı taraftan tahsil edildiği iddia olunan kayıp kaçak bedellerinin davalıdan istirdadı için açılan iş bu dava █████/2016 tarihinde açılmış olup, █████/2013 tarihli Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren 6446.Sayılı Elektrik Piyasası Kanununda, dava açıldıktan sonra █████/2016 tarih ve 29745 Sayılı Resmi Gazete yayınlanarak yürürlüğe giren 6719.Sayılı Kanunla yapılan değişiklik kapsamında 6719.Sayılı Kanu'nun 21.maddesi ile 6446.Sayılı Elektrik Piyasası Kanu'nun 17.maddesinin 1., 3, ve 4.fıkraları ile 6.fıkrasının (a), (ç), (d) ve (f) bentleri değiştirilmiş ve aynı maddeye eklenen 10. bend ile; "Kurum tarafından gelir ve tarife düzenlemeleri kapsamında belirlenen bedellere ilişkin olarak yapılan başvurularda ve açılan davalarda; tüketici hakem heyetleri ile mahkemelerin yetkisi, bu bedellerin, Kurumun düzenleyici işlemlerine uygunluğunun denetimi ile sınırlıdır." hükmünün getirildiği, yine, 6719 Sayılı Kanunun 26. maddesi ile 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'na eklenen; geçici madde 19.madde ile; "Bu maddeyi ihdas eden kanunla öngörülen düzenlemeler yürürlüğe konuluncaya kadar, Kurul tarafından yürürlüğe konulan mevcut yönetmelik, tebliğ ve Kurul kararlarının bu kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam olunur." hükmünü, geçici madde 20.ile de; "Kurul kararlarına uygun şekilde tahakkuk ettirilmiş dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp-kaçak bedelleri ile ilgili olarak açılmış olan her türlü ilamsız icra takibi, dava ve başvurular hakkında 17. madde hükümleri uygulanır." şeklinde düzenleme getirilmiştir. Davacı tarafça mahkememize açılan işbu davada dava dilekçesi incelendiğinde davacı tarafça davaya konu edilen faturalar kapsamında kayıp kaçak bedeli olarak faturalara yansıtılmak suretiyle davacı taraftan haksız ve hukuka aykırı olarak tahsil edildiği belirtilen bedellerin davalıdan istirdadı talep edilmiş olup, davanın açıldığı tarihten sonra yürürlüğe giren 6719.Sayılı Yasanın 21.maddesi ile 6446.Sayılı Kanunun 17.maddesinin birinci, üçüncü ve dördüncü fıkraları ile 6. fıkrasının (a), (ç), (d) ve (f) bentleri değiştirilmiş ve aynı maddeye eklenen 10. bend ile de ; "Kurum tarafından gelir ve tarife düzenlemeleri kapsamında belirlenen bedellere ilişkin olarak yapılan başvurularda ve açılan davalarda; tüketici hakem heyetleri ile mahkemelerin yetkisi, bu bedellerin, Kurumun düzenleyici işlemlerine uygunluğunun denetimi ile sınırlıdır." hükmü getirilerek, Mahkemelerinin bu konuda açılacak davalarda inceleme ve araştırma yetkilerinin sadece dağıtım, sayaç okuma, parakende satış hizmeti, iletim ve kayıp-kaçak bedellerini kurumun bu konudaki düzenleyici işlemlerine uygunluğunun denetimi ile sınırlandırıldığı ve aynı yasanın 17.maddesi hükümlerinin, aynı yasanın geçici 20.maddesi gereğince eldeki davalarada uygulanması gerektiğinden, davacı tarafça davaya konu faturaların düzenlendiği tarih itibarı ile ... tarafından dönemlik olarak belirlenen tarifelere aykırı olarak düzenlendiği yönünde bir iddianın dile getirilmemiş olması karşısında ilgili yasal düzenleme gereği konusu kalmayan dava nedeni ile bir karar verilmesine yer olmadığına karar verme gereği doğmuştur. Ayrıca Yargıtay 3.Hukuk Dairesi'nin ██████████ Esas, █████████ Karar Sayılı ve █████/2017 tarihli kararında da belirtildiği üzere; yargılama harç ve giderleri, kural olarak davada haksız çıkan tarafa, eş söyleyişle aleyhine hüküm verilen tarafa yükletilir (HMK m. 326/I). Bu cümleden olarak, davayı kazanan taraf, davayı bir vekil aracılığı ile takip etmişse, haksız çıkan taraf, yargılama gideri olarak vekalet ücreti ödemeye de mahkum edilir (HMK m. 323/1-ğ).Bir tarafın, dava açıldığı andaki mevzuata veya içtihat durumuna göre davasında veya savunmasında haklı olup da, dava açıldıktan sonra yürürlüğe giren yeni bir kanun hükmü veya yeni bir içtihadı birleştirme kararı gereğince davada haksız çıkmış olması halinde, yargılama giderlerine mahkum edilemeyeceği kuşkusuzdur.Burada önemle vurgulanmalıdır ki, bir kimseye diğer tarafın dava giderlerinin yükletilmesinin nedeni, o kimsenin diğer tarafın gider yapmasına haksız olarak sebebiyet vermiş olmasıdır. İşte bu nedenledir ki, dava açıldığı anda haklı durumda bulunan tarafın, yargılama sırasında meydana gelen mevzuat değişikliği sonucu haksız duruma düşmesi halinde yargılama giderlerinden sorumlu tutulması olanaklı değildir.(Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 18.11.2009 günlü ve ███████-421 E.-████████ K. sayılı ilamında da aynı ilkeye yer verilmiştir.). Dava konusu somut olayda; davacı, davanın açıldığı andaki mevzuata ve içtihat durumuna göre dava açmakta haklıdır. Eş söyleyişle, davaya konu bedelleri tahsil eden davalı, davanın açılmasına sebebiyet vermiştir. Bu itibarla, dava açıldığı tarihte, yapılan yasa değişikliği henüz ortada bulunmadığından, dava tarihi itibariyle davacının dava açmakta haklı olduğu kabul edilmiş olup, işbu davada davacı yararına maktu vekalet ücreti takdir edilerek davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin de davalıdan tahsiline karar verme gereği doğmuştur. HÜKÜM : Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere;Konusu kalmayan dava nedeniyle davanın esası hakkında BİR KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA, Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gerekli olan 35,90 TL maktu karar ve ilam harcının, başlangıçta yatırılan 85,39 TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 49,49 TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine, Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 2.180,00 TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Davacı tarafça yapılan 182,00 TL tebligat ve posta gideri olan, yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Davacı tarafından yatırılan gider avasından geriye kalanın karar karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine, Dair, taraf vekillerinin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi..█████/2018Katip ...e-imzalı Hakim ...e-imzalı