İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesinin kaçak elektrik kullanımına dayalı itirazın iptali davasında, davalının tacir olmaması sebebiyle davanın ticari nitelik taşımadığına dair görevsizlik kararı.
Özet: Davalının kaçak elektrik kullanımı sebebiyle oluşan borcun tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali talebiyle açılan bu davada, mahkeme uyuşmazlığın ticari dava niteliği taşıyıp taşımadığını ve kendi görevine girip girmediğini incelemiştir; yapılan değerlendirme sonucunda, davalının vergi kayıtlarına göre bilanço esasına göre defter tutan bir tacir olmaması nedeniyle davanın ticari dava koşullarını sağlamadığı ve dolayısıyla ticari mahkemenin görevli olmadığı sonucuna varılmıştır.
T.C.
İSTANBULASLİYE 2.TİCARET MAHKEMESİDOSYA NO : ████████KARAR NO : ████████DAVA : İTİRAZIN İPTALİ (Haksız Fiilden - Kaçak Elektirik Kullanımından - Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : 29.04.2025KARAR TARİHİ : 02.07.2026Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında görülen İTİRAZIN İPTALİ davasının ... 48. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... E. ...K.sayılı görevsizlik kararı üzerine dosyanın mahkememize tevzi edilerek esasın yukarıdaki sırasına kaydından sonra dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda:GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA; Davacı vekili Asliye Hukuk Mahkemesine verdiği dava dilekçesinde özetle; Davalının (borçlu) kaçak elektrik kullandığını, hakkında ... tarih ve ...nolu Kaçak /Usulsüz Elektrik Kullanım Tespiti Tutanağı düzenlendiğini, bu kapsamda düzenlenen fatura /faturaların tahakkuk edildiğini ancak son ödeme tarihine kadar ödeme yapılmadığını, söz konusu fatura/faturaların ödenmemesi nedeniyle ... İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyasında davalı aleyhine icra takibi yapıldığını, borçlu tarafından ödeme emrine itiraz edilmiş olup yapmış olduğu haksız itirazın iptali ile davalı borçlunun %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatını ödemeye mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.CEVAP:Davalı davaya cevap vermemiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME:Dava; kaçak/usulsüz elektirik kullanıldığı iddiasına (haksız fiil) dayanak tutanağa istinaden tarh ve tahakkuk ettirilen elektirik bedelinin tahsili amacıyla başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 1/1. maddesi uyarınca mahkemelerin görevi kanunla düzenlenir ve göreve ilişkin kurallar kamu düzenine ilişkindir. Bu nedenle yargılamanın her aşamasında re'sen dikkate alınması zorunludur. Yargıtay 13.Hukuk Dairesinin █████/2019 tarih ve ... E.... K. Sayılı ilamı ile benzer içtihatlarında da işaret edildiği üzere: 6102 sayılı TTK'nın 4. maddesine göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için tarafların tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğmuş bulunması veya anılan yasa maddesinde sayılan mutlak ticari davalardan sayılması gerekir. Kanunun 5. maddesi uyarınca ticari davalarda görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesi olup, dava tarihi itibariyle de Asliye Hukuk Mahkemesi ile Asliye Ticaret Mahkemesi arasındaki ilişki görev ilişkisidir.Bir davanın Ticaret Mahkemelerinde görülebilmesi için açılan davanın mutlak veya nispi ticari davalardan olması gerekmektedir. Mutlak ticari davalar 6102 sayılı TTK'nun 4. Maddesi uyarınca TTK'nda düzenlenmiş olan bütün hususlardan doğan davalar ile TTK'nun 4. Maddesinde belirtilen özel kanunlardaki davalardır. Huzurdaki dava; Türk Medenî Kanununun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969 uncu maddelerinde, 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ilâ 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ilâ 519, komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ilâ 545, ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ilâ 554, havale hakkındaki 555 ilâ 560, saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ilâ 580 inci maddelerinde, Fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuatta, borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde, bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde yer alan mutlak ticari dava değildir.Nispi ticari davalar ise her iki tarafın tacir olduğu ve dava konusu uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olduğu davalardır. Bu tür davalarda tarafların her ikisinin de bilanço esasına göre defter tutan tacir olması şarttır (TTK.nun 11. ila 15.maddeleri).Gelir İdaresi Başkanlığı ... Defterdarlığı Tuna Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün ... tarih ve -... sayılı cevabi yazılarında "Ödevlinin dairemiz yetki alanındaki ... adresinde "Yiyecek ağırlıklı hizmet veren kafe ve kafeteryaların faaliyetleri" █████/2023 tarihinde faaliyetine başladığı yazımız tarihi itibariyle faaliyetine devam ettiği anlaşılmış olup, 2023-2024 yıllarına takvim yıllarında İşletme Hesabına göre defter tuttuğu tespit edilmiştir. 2023 ve 2024 takvim yıllarına ait Yıllık Gelir Vergisi beyannameleri yazımız ekinde yer almaktadır..." denilmiş, davalının tacir olmadığı esnaf büyüklüğünde işletme hesabı esasına göre defter tuttuğu, ... sayılı Bakanlar Kurulu Kararı çerçevesinde Gelir Vergi Beyannameleri ile eki performans bilgileri tablosu ve işletme hesap özetlerine göre VUK 177/1-3 madde hükümleri uyarınca 1. sınıf tacir olmadığı, bilanço esasına göre defter tutan kimselerden olmadığı, yıllık alış satış hadlerine göre esnaf olduğu işletme hesabı esasına göre defter tuttuğu anlaşılmıştır.... 48. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... E. ...K.sayılı görevsizlik kararı ile davalının 2.Sınıf tüccar olduğu ve işletme hesabı esasına göre defter tuttuğundan tacir sayılması gerektiği, davaya bakmaya Asliye Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğu gerekçesi ile görevsizlik kararı vermiştir. Bir tarafın esnaf olması nedeniyle davanın ticari bir dava olmadığı yönünde pek çok Yargıtay içtihadı bulunmaktadır (Emsal: Yargıtay 3.HD.nin 24.11.2022 tarih ve ...E.... K.ile 06.10.2022 tarih ve ... E. ... K.ile █████/2022 tarih ve ...... K. ile 19.01.2016 tarih ve ... E. ... K.ile Yargıtay 23.HD.nin 28.12.2015 tarih ve ...E. ... K.ile 25.11.2015 tarih ve ... E.... K. Yargıtay 11.HD.nin 23.05.2023 tarih ve ...E. ... K. İle 29.04.2015 tarih ve ...E. ... K.ile Yargıtay 17.HD.nin 16.04.2015 tarih ve ... E. ... K. Vb).Açıklanan nedenlerle, davaya bakmaya asliye hukuk mahkemesinin görevli olduğu anlaşıldığından karşı görevsizlik kararı verilerek dosyanın Asliye Hukuk mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş olup aşağıdaki hüküm kurulmuştur.H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan gerekçelerle;Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,Açılan davanın göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle HMK.114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince davanın usulden REDDİNE,6100 sayılı HMK.nun 20 maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden sonra iki haftalık süre içerisinde talep edilmesi halinde dosyanın görevli ... 48. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE,6100 sayılı HMK.nun 331.maddesi gereğince harç, vekalet ücreti ve yargılama giderlerin görevli mahkemece, davaya bir başka mahkemede devam edilmemesi ve davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi halinde ise yargılama giderlerinin mahkememiz dava dosyası üzerinden KARARA BAĞLANMASINA, Varsa artan gider avansının dosyasına AKTARILMASINA,Sair işlemlerin yapılması için dosyanın mahkemesine İADESİNE,Görevsizlik kararımızın İSTİNAF edilmeksizin kesinleşmesi halinde; ... 40. Asliye Hukuk Mahkemesi ile mahkememiz arasında olumsuz görev uyuşmazlığı çıktığından, görev uyuşmazlığının giderilmesi için dosyanın merci tayini ile görevli olan İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 37. HUKUK DAİRESİ BAŞKANLIĞI'NA GÖNDERİLMESİNE, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK.nun 345.maddesi gereğince, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 02.07.2026 KATİP - HAKİM - ¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır