İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen menfi tespit davasında, davacının franchise sözleşmesinin feshi, fatura kesilmeyerek edimlerin yerine getirilmemesi ve bonoların hükümsüzlüğü iddiaları ele alındı.
Özet: Davacı, davalı ile akdedilen franchise sözleşmesi uyarınca davalının hizmet ve faturalandırma yükümlülüklerini yerine getirmediği, cihaz bakım ve mali denetimlerde mağduriyetler yaşattığı, müşteri portföyü beklentilerini karşılayamadığı ve davalının soruşturmaya dahil olması gibi nedenlerle sözleşmeyi haklı feshettiğini ileri sürerek, menfi tespit davası yoluyla icra takibine konu bonolardan borçlu olmadığının, sözleşmenin feshedildiğinin ve hükümsüzlüğünün, bonoların iptali ve iadesinin, icra takibinin hükümsüzlüğünün, tahsil edilen bedellerin iadesinin ve kötü niyet tazminatının hükmedilmesini talep ederken; davalı, sözleşmedeki edimlerini yerine getirdiğini, davacının sözleşmeyi kendisi hakkındaki bir soruşturmayı gerekçe göstererek tek taraflı feshettiğini savunarak ihtiyati tedbirin kaldırılmasını talep etmiştir.

T.C.

İSTANBUL
21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : ████████ Esas
KARAR NO : ████████
DAVA : Menfi Tespit (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : █████/2024
KARAR TARİHİ : █████/2026
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Tarafların Talepleri
Davacı vekilinin █████/2024 tarihli dava dilekçesinde özetle: Müvekkili ... ile davalı arasında █████/2022 tarihli Franchise Sözleşmesi imzalandığı, tarafların karşılıklı anlaşmasına bağlı olarak █████/2024 tarihinde revize edildiği, Bu sözleşmeler kapsamında müvekkili ...'un yapmış olduğu peşin ödemelere istinaden cihazlar ve ürünler teslim edildiği geri kalan durum ise aylık taksitler halinde isim hakkı ödemesi olacak şekilde anlaşma sağlandığını, sözleşme şartlarını müvekkili tarafından harfiyen yerine getirmişse de davalı taraf sözleşmedeki hizmetlerini yerine getiremediği gibi müvekkili tarafından yapılan ödemelere karşılığı hiçbir faturayı müvekkile göndermediğini, böyle olunca da müvekkili elindeki cihazları garanti kapsamında tamir ve tadilatını yaptıramadığından ücret karşılığı işlemleri yaptırmak zorunda kaldığını ve kesilmeyen faturalardan dolayı maliye açısından da denetimlerde sıkıntı yaşandığını, Müvekkili ... yapmış olduğu tüm ödemelerinin karşılığında faturalarını da alamadığı gibi ilk başlardaki müşteri portföyüne de bir türlü kavuşamadığını, Müvekkili ... taraflar arasında 21.12.2022 tarihli Franchıse sözleşmesinin ve 05.02.2024 tarihinde revize edilen sözleşmenin feshedildiğine ilişkin ihtarname gönderdiği ancak davalı taraf bu durum karşısında ihtara yine süresi içerisinde cevap vermediği gibi gerekli işlemleri de hiçbir şekilde yerine getirmediğini, İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ...Esas Sayılı icra takibini haksız ve mesnetsiz bir şekilde başlatdığını, Müvekkili ...'un tüm çabasına ve talebine karşılık taraflar arasında akdedilen sözleşme sürdürülemez hal aldığını ve müvekkili daha fazla mağdur olmamak adına sözleşmeyi haklı nedenle feshettiğini, haklı davanın kabulüne, Bonoların Ödenmemesi Adına teminatsız olarak İhtiyati Tedbir kararı verilerek icra takibinin durdurulmasını, talebin kabulü ile davalı ile müvekkili arasında mevcut ve geçerli bir hukuki ilişkinin bulunmadığının tespitini, müvekkili ... (taban) ...ile karşı taraf şirket arasındaki █████/2022 tarihli franchise sözleşmesi ile █████/2024 tarihli revize sözleşmesi'nin feshedildiğinin ve hükümsüzlüğünün tespitini, muaccel ve müeccel bonoların hükümsüzlüğünün tespitini ve taraflara iadesini, İstanbul ...İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı icra dosyasınından müvekkilleri her biri için borcu olmadığının tespitine ve takibe konu senetlerin hükümsüzlüğü ile iptaline, İstanbul ...İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasına konu bonoların hükümsüzlüğünün ve mezkur icra takibinin hükümsüzlüğünün tespitine, cebr-i icra tehditi altında tahsil edilen bedel olursa bu bedellerin istirdatına, kötü niyetli davalının takip alacağı bedelin %20'den az olmamak kaydıyla kötü niyet tazminata mahkum edilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir
Davalı vekilinin █████/2024 tarihli cevap dilekçesinde özetle: ihtiyati tedbir talep eden tarafın davanın esası yönünden haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek durumunda olduğunu, müvekkili Neslihan Güngen talep eden kimselerle isim hakkının, know-how' un ve verilen cihazların kullanımı karşılığı olarak franschise sözleşmesi imzaladığını, işbu sözleşme kapsamında müvekkili isim hakkını kullanmayı karşı tarafa devrederken bunun karşılığında belirlenen ücreti almakta olduğunu, davacı yanın franchise sözleşmesini müvekkilinin adının geçtiği soruşturma dosyasını gerekçe göstererek tek taraflı olarak feshettiğini, müvekkilinin işbu soruşturma dosyasına dahil olmasında kendi iş ve eylemlerinin neticesinde gerçekleşmediğini, müvekkilinin cihazları teslim ettiğini, bilgi ve tecrübesini paylaştığını ve isim hakkının kullanımını davacı yana devrettiğini, sözleşmedeki edimlerini ifa ettiğini, müvekkilinin tutuklu bulunduğundan bahisle mallarını kaçırma gibi bir eylemi de söz konusu olamayacağını, hiçbir mal varlığı üzerinde tasarruf yetkisi bulunmadığını belirterek mahkemece verilen ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
B.Uyuşmazlık, Deliller, Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe
Dava, İstanbul ... İcra Dairesinin... Esas sayılı dosyasında yürütülmekte olan takip sebebiyle borçlu bulunmadığının tespiti ve takibe konu senedin iptali ve kötüniyet tazminatı taleplerinin yanı sıra taraflar arasında akdedildiği beyan olunan franchise sözleşmesinin ve revize sözleşmesinin haklı sebeple feshedildiğinin tespiti ile davacı yanın █████/2025 tarihli dilekçesinde ayrıntılı olarak bildirmiş olduğu senetler sebebiyle davacıların borçlu bulunmadığının tespiti ve senetlerin istirdatı talepli davadır.
Davanın itirazın iptali davası olması sebebi ile öncelikle itirazın yapıldığı icra dosyası mahkememiz dosyası arasına alınmış, yapılan incelemede İstanbul ... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyası ile mahkememiz dosyasının taraflarının aynı olduğu, icra dosyasında borçlu olarak yer alanın dosyamızda davalı konumunda olduğu, dosyamız davacısının alacaklı, olduğu, davalı tarafından süresinde ve geçerli bir şekilde borca dair itiraz dilekçesi sunulduğu görülmüştür.
Dilekçeler aşaması tamamlanmakla mahkememizin ön inceleme duruşmasında dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiştir. Dava şartlarına ilişkin eksik ve incelenmesi gereken ilk itiraz bulunmadığı anlaşıldıktan sonra tarafların sulh olma imkanı bulunmadığından uyuşmazlık noktaları belirlenip tahkikat aşamasına geçilmiş, deliller toplanıp bilirkişi raporu alınmak suretiyle sonuca gidilmiştir.
Mahkememizce görevlendirilen Mali Müşavir bilirkişi ... ile Nitelikli Hesaplamalar Uzmanı bilirkişi ... hazırladığı █████/2025 tarihli bilirkişi raporunda;"Mali inceleme soncunda; Davacı tarafın işletme defterlerinin Türk Ticaret Kanunu, Vergi Usul Kanunu ve 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 222/2 maddesi hükümlerine uygun olarak tutulduğu, Vergi Usul Kanunu hükümleri gereğince muhasebe usul ve tekniğine uygun tutulduğu, davacı lehine delil olma niteliklerini taşıdığı tespit edilmiştir. İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 18.02.2025 tarihli duruşma tutanağı gereğince; davalı ...A.Ş. tarafından 28.02.2025 tarihi ve saat 14:00’te ibraz edilmesi gereken ticari defterler ibraz edilmemiş olup, davalının yerinde inceleme talebi de bulunmadığından davalının ticari defterleri üzerinde tarafımızca inceleme yapılamamıştır. İncelememiz dosya kapsamında bulunan belgeler üzerinden gerçekleştirilmiştir. Davalı tarafından düzenlenen ve davacının işletme defterinde kayıtlı olan fatura toplamı 744.423,85 (621.329,41 TL + KDV) TL’dir. Söz konusu tutarın 3.320,00 TL’lik kısmına ilişkin fatura incelememiz sırasında görülememiştir. Faturalara göre işletme defterinde kayıtlı olması gereken toplam tutar ise 744.093,12 TL’dir. Faturası görülen ancak davalının işletme defterinde kayıtlı olmayan fatura toplamı 23.200,00 (20.422,87 TL + KDV) TL’dir. Davacı ... (dava dosyasında... olarak geçmektedir) ve ... tarafından davalıya 2022-2023-2024 yıllarında toplam 960.018,00 TL ödeme yapılmıştır. Ayrıca ...tarafından “... Satış Platformu” üzerinden dava dışı ... A.Ş.’den yapılan alımlara ilişkin 3.220,00 TL, dosyaya sunulan kredi kartı sliplerine göre dava dışı ...A.Ş.’ye kredi kartı yoluyla 199.217,00 TL ödeme yapılmıştır. Tüm bu ödemelerin dikkate alınması durumunda yapılan ödeme toplamı 1.162.455,00 TL’ye ulaşmaktadır. Kredi kartı yoluyla ve...tarafından “... Satış Platformu” üzerinden yapılan ödemenin dava konusuyla ilgisi açıklanmalıdır. Tüm fatura ve ödemelerin mahiyeti hakkında bilgi raporumuzun içeriğinde yer almaktadır. 2023 yılı için davacının yasal defter kayıtları ile davalının vergi dairesine yapmış olduğu satış bildirimi uyumsuzdur. 2024 yılı için ise davacının yasal defter kayıtlarında yer alan fatura tutarı ile davalının vergi dairesine yapmış olduğu satış bildirimi uyumludur. Hukuki tespitler soncunda; Taraflar arasındaki sözleşmelerin davacı tarafından haklı nedenle feshedilmiş olduğu, Takibe konu bono nedeniyle ve davacının verdiğini iddia ettiği bonolar nedeniyle davacının bir borcunun bulunmadığı, bonoların bedelsiz oldukları.." şeklinde mütalaada bulunmuştur.
İtirazlar üzerine bilirkişi heyeti 06.05.2026 tarihli ek raporda; "davalı tarafa ait 2023 ve 2024 hesap dönemlerine ilişkin ticari defter ve belgelerin incelenmesi amacıyla Küçükçekmece Vergi Dairesi Müdürlüğü nezdinde yerinde inceleme yapılmıştır. Yapılan incelemede, 2024 hesap dönemine ilişkin herhangi bir ticari defter, kayıt, belge veya elektronik veri setine rastlanılmadığından, söz konusu döneme ilişkin inceleme gerçekleştirilememiştir. 2023 hesap dönemine ilişkin olarak incelemeye sunulan çuvallar içerisinde, davalı tarafa ait yasal ticari defterler ile bu defterlere ait döküm ve kayıtların bulunmadığı tespit edilmiştir. Çuvallar içerisinde yer alan ve davalı tarafa ait olduğu değerlendirilen alış ve satış belgelerinin ise büyük ölçüde silik ve okunaksız olması nedeniyle içeriklerinin sağlıklı bir şekilde tespiti mümkün olmamış; bu belgeler üzerinden teknik ve mali analiz yapılamamıştır. Ticari defter kayıtlarının bulunmaması ve mevcut belgelerin incelenebilir nitelikte olmaması nedeniyle, davalıya ait muhasebe kayıtları ile belgeler arasında karşılaştırma, doğrulama ve bütünlük incelemesi yapılamamış; bu kapsamda dava konusu uyuşmazlığa ilişkin teknik yönden değerlendirme yapılmasına elverişli yeterli veri setine ulaşılamamıştır. Bu itibarla, mevcut bilgi ve belgeler çerçevesinde davalı tarafın 2023 ve 2024 hesap dönemlerine ilişkin ticari kayıtları üzerinden mali ve teknik yönden sağlıklı bir inceleme ve tespit yapılmasının mümkün olmadığı kanaatine varılmıştır. Hukuki tespitler soncunda kök rapordaki görüş ve kanaatimizde bir değişiklik oluşmamıştır." şeklinde mütalaa etmiştir.
Tarafların iddia ve savunmaları, sundukları deliller, mahkememizce alınan bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde taraflar arasında ticari ilişki bulunduğu, bu ilişki kapsamında davacının davalıya senetler verdiği, davalının senetlerden bir tanesini takibe konu ettiği, davacının davalının sözleşmede üstlendiği edimleri yerine getirmediğinden bahisle senetlerin bedelsiz kaldığının tespiti ile iadesi istemi ile başlatılan takibin iptali talebiyle işbu davayı ikame ettiği, davalının da davanın reddini savunduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizce tarafların ticari defter ve kayıtlarının mali müşavir bilirkişi tarafından incelenmesine karar verilmiş, bilirkişilerce tarafların ticari defter ve kayıtları üzerinde yapılan inceleme neticesinde; davacının ticari defter ve kayıtlarının birbirini doğruladığı, davalının ticari defter ve kayıtlarında ise 2023 hesap dönemine ilişkin olarak incelemeye sunulan çuvallar içerisinde, davalı tarafa ait yasal ticari defterler ile bu defterlere ait döküm ve kayıtların bulunmadığı, Çuvallar içerisinde yer alan ve davalı tarafa ait olduğu değerlendirilen alış ve satış belgelerinin ise büyük ölçüde silik ve okunaksız olması nedeniyle içeriklerinin sağlıklı bir şekilde tespiti mümkün olmadığı tespit edilmiş, davalının sunduğu BA-BS formlarının davacının defter kayıtlarıyla uyumlu olmadığı anlaşılmış, taraflar arasında akdedilen sözleşmenin davacı yanca haklı nedenle feshedildiği, o nedenle de senetler sebebiyle davacının davalıya borçlu olmadığı tespit olunmuştur. Hazırlanan raporun yerleşik içtihatlarca benimsenen bilimsel metodlara uygun ve yargısal denetime açık şekilde düzenlendiği değerlendirilerek hükme esas alınmasına karar verilmiş, davacının haklı nedenle feshettiği sözleşme kapsamında dvaalıya verdiği bonoların bedelsiz kaldıklarının tespiti ile davacıya iadesine karar verilmiş, ayrıca icra takibine konu edilen senedin de bedelsiz olduğu değerlendirilerek icra takibinin iptaline karar verilmiştir. Davacı yan davalının takibe geçmekte kötü niyetli olduğunu ispat edemediğinde kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
Davanın KABULÜNE,
A-Aşağıda düzenlenme tarihi, vadeleri ve bedelleri belirtilen senetlerin bedelsiz kaldığının tespiti ile bu senetler sebebiyle davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, senetlerin davacıya iadesine,
- 30.05.2024 tediye tarihli, 05.02.2024 düzenlenme tarihli, 44.000,00 TL bedelli senet
- 30.06.2024 tediye tarihli, 05.02.2024 düzenlenme tarihli, 44.000,00 TL bedelli senet
- 30.07.2024 tediye tarihli, 05.02.2024 düzenlenme tarihli, 44.000,00 TL bedelli senet
- 30.08.2024 tediye tarihli, 05.02.2024 düzenlenme tarihli, 44.000,00 TL bedelli senet
- 30.09.2024 tediye tarihli, 05.02.2024 düzenlenme tarihli, 44.000,00 TL bedelli senet
- 30.10.2024 tediye tarihli, 05.02.2024 düzenlenme tarihli, 44.000,00 TL bedelli senet
- 30.11.2024 tediye tarihli, 05.02.2024 düzenlenme tarihli, 44.000,00 TL bedelli senet
- 30.12.2024 tediye tarihli, 05.02.2024 düzenlenme tarihli, 44.000,00 TL bedelli senet
- 30.01.2025 tediye tarihli, 05.02.2024 düzenlenme tarihli, 50.000,00 TL bedelli senet
- 28.02.2025 tediye tarihli, 05.02.2024 düzenlenme tarihli, 50.000,00 TL bedelli senet
- 30.03.2025 tediye tarihli, 05.02.2024 düzenlenme tarihli, 50.000,00 TL bedelli senet
- 30.04.2025 tediye tarihli, 05.02.2024 düzenlenme tarihli, 50.000,00 TL bedelli senet
- 30.05.2025 tediye tarihli, 05.02.2024 düzenlenme tarihli, 50.000,00 TL bedelli senet
- 30.06.2025 tediye tarihli, 05.02.2024 düzenlenme tarihli, 50.000,00 TL bedelli senet
- 30.07.2025 tediye tarihli, 05.02.2024 düzenlenme tarihli, 50.000,00 TL bedelli senet
- 30.08.2025 tediye tarihli, 05.02.2024 düzenlenme tarihli, 50.000,00 TL bedelli senet
-30.09.2025 tediye tarihli, 05.02.2024 düzenlenme tarihli, 50.000,00 TL bedelli senet
- 30.10.2025 tediye tarihli, 05.02.2024 düzenlenme tarihli, 114.000,00 TL bedelli senet
B-İstanbul ... İcra Dairesi’nde ... Esas numarası ile yürütülmekte olan takip sebebiyle davacının davalıya borçlu olmadığının tespiti ile takibin iptaline,
Kötüniyet tazminatı talebinin reddine
2-Alınması gereken 62.571,96 TL karar ve ilam harcından 1.534,57 TL peşin harç, 14.140,17 TL tamamlama harcı toplamı olan 15.674,74 TL harcın düşümü ile eksik kalan 46.897,22 TL harcın davalıdan alınarak Hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafça yapılan 427,60TL başvurma harcı, 1.534,57TL peşin harç, 14.140,17TL ıslah harcı ve 25.535,00TL bilirkişi ücreti ve tebligat ve posta masrafı olmak üzere toplam 41.637,34TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı yargılamada kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT'ne göre tespit olunan 143.400,00TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
5-Arabuluculuk ücreti olan 3.600,00TL'nin davalıdan alınarak Hazineye irat kaydına,
6-Yatırılan teminatın HMK 392/2 maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden itibaren bir ay içinde tazminat davası açılmaması ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair; gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.█████/2026
Katip.
e-imzalıdır
Hakim.
e-imzalıdır

Tamamını görebilmek için üye olmanız gerekli :/ Tamamını görebilmek için üye ol!
Üye olmak için tıkla!