Konya BAM 3. Hukuk Dairesinin, trafik kazasından kaynaklanan cismani zarar ve maddi tazminat davasında ilk derece mahkemesi kısmi kabul kararını değerlendiren istinaf kararı.
Özet: 24.11.2022 tarihinde meydana gelen yaralamalı trafik kazasında, davalı sürücünün tam kusurlu olduğu iddiasıyla, davacılar maddi ve manevi tazminat talep etmiş; davalılar ise kaza tespit tutanağındaki kusura itiraz ederek davacıların aşırı hız ve emniyet kemeri takmama gibi nedenlerle kusurlu olduğunu savunmuş, sigorta şirketi de poliçe limitini ve bazı gider kalemlerinden sorumluluğunu sınırlamıştır. İlk derece mahkemesi, davacı ........ için sürekli ve geçici iş göremezlik, tedavi ve bakıcı masrafları dahil toplam 658.167,53 TL maddi tazminat talebini kısmen kabul etmiştir.
T.C. KONYA BAM 3. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: ... - ...
T.C.KONYABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 3. HUKUK DAİRESİDOSYA NO : ... KARAR NO : ...KARAR TARİHİ: █████/2026T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IBAŞKAN : ..... (...)ÜYE : ..... (...)ÜYE : ..... (...)KATİP : ..... (...)İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : Konya .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİKARAR TARİHİ: █████/2025NUMARASI : ... Esas ... KararDAVACILAR : 1- ........ 2- ........ VEKİLİ : Av.....DAVALI : 1- ........ VEKİLLERİ : Av..... Av.....DAVALILAR : 2- ........ 3- ........ VEKİLİ : Av......DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)İSTİNAF KARAR TARİHİ: █████/2026İSTİNAF KARAR YAZIM TARİHİ: █████/2026 Yukarıda bilgileri yazılı mahkemece verilen karara ilişkin istinaf talebi üzerine mahkemece dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderildiğinden yapılan ön inceleme ve incelemeyle heyete tevdi olunan dosyanın gereği görüşülüp aşağıdaki karar verilmiştir.TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ :Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; 24.11.2022 günü davalı ........'in maliki bulunduğu ........ plakalı aracı kullanan davalı ........'ın tam kusurlu davranışıyla müvekkili ........ yönetimindeki ........ plakalı araca çarparak yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazasına sebep olduğunu, olaya ilişkin düzenlenen 24.11.2022 tarih ve ........ kaza sıra nolu kaza tespit tutanağında, davalı ........'ın 2918 Sayılı KTK'nın 67/1-b maddesini ihlal ettiği, kazanın oluşumuna davalı ........'ın tam kusurlu eylemi ile sebebiyet verdiğini, müvekkili ........'nın ihlalinin olmadığının belirtildiği gibi nedenlerle fazlaya ilişkin tüm haklar saklı kalmak ve HMK 107/2. Maddesi hükmü uyarınca tahkikat sonucu alacağın miktarı veya değerinin Mahkemece tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda artırılmak üzere şimdilik, davacı ........ için 9.500,00 TL, davacı ........ için 500,00 TL olmak üzere toplam 10.000,00 TL maddi tazminatın, kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, davalı sigorta şirketinin poliçe limiti ile sorumluluğu ile sınırlı olmak üzere davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile müvekkillerine verilmesini, davalı sigorta şirketinin poliçe limiti ile sorumlu tutulmasını, maddi tazminata ilişkin talep ve davanın belirsiz alacak davası olarak görülmesini, Davacı ........ için 20.000,00 TL, davacı ........ için ise 80.000,00 TL manevi tazminatın, kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar ........ ve ........'tan müştereken ve müteselsilen tahsili ile müvekkillerine verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.Davalılar ........ ve ........ vekilinin cevap dilekçesinde özetle;Davaya konu, █████/2022 günü meydana gelen yaralamalı trafik kazasına ilişkin ölümlü/yaralamalı trafik kaza tespit tutanağında belirtilen kusur durumunu kabul etmediklerini ve itiraz ettiklerini, söz konusu kaza tespit tutanağına göre de davacı tarafın aracının suratini azaltmadığı gibi aşırı süratli bir şekilde müvekkilinin aracının U dönüşünü tamamlama esnasında karşı şerite geçtiğini ve eylemi tamamlanma aşamasında iken davacıların aracı süratli bir şekilde şerit ihlali ve hızını azaltmaması sebebiyle müvekkilinin bulunduğu aracın orta kısmından çarpması sonucu kazanın meydana geldiğini, bu hususun kaza tespit tutanağının krokisi ile de sabit olduğunu, davaya konu olayda davacıların güvenlik tedbirlerini almadan emniyet kemeri takmadan seyir halinde olduğundan kazanın meydana geldiğini, davacıların emniyet kemerlerinin takılı olması halinde, kendilerinin sebebiyet vermiş oldukları trafik kazası sebebiyle yaralanma boyutları azalacağı gibi çok hafif olarak da atlatılabilmesi mümkün iken, emniyet kemerlerini takmamaları sebebiyle yaralanma boyutlarında artış meydana geldiği gibi nedenlerle fazlaya ilişkin hakları saklı tutularak açılmış olan davanın reddini, yargılama gideri ile vekalet ücretinin karşı taraftan tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ........ vekilinin cevap dilekçesinde özetle; kusur raporunun adli tıp kurumu trafik ihtisas dairesinden alınmasını talep ettiklerini, müvekkili sigorta şirketinden talep edilen tazminat miktarının kabulü mümkün olmadığını, müvekkili sigorta şirketi geçici iş göremezlik tazminatından, tedavi/bakıcı giderlerinden sorumlu olmadığı gibi nedenlerle davacıların davasının esastan reddini ve yargılama giderleri ile ücreti vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ :İlk derece mahkemesi gerekçeli kararında özetle; "Davacı ........'in maddi tazminat davasının KISMEN KABULÜ ile;536.222,23 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 78.165,40TL geçici iş göremezlik tazminatı,18.000,00TL tedavi gideri masrafı,25.779,60TL bakıcı masrafı olmak üzere hesaplanan toplam 658.167,53TL maddi tazminatın DAVALI ........ A.Ş.'nin (kaza tarihinde geçerli poliçe teminat limitleri ile sınırlı olmak üzere temerrüt tarihi olan █████/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte(kendi temerrüdü sonucu ortaya çıkan temerrüt faizleri ve fer’ilerinden poliçe limitinden bağımsız sınırsız sorumlu olarak), davalılar ........ VE ........'dan kaza tarihi olan █████/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ve tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen TAHSİLİ (tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla) İLE BU DAVACIYA VERİLMESİNE, fazlaya ilişkin talebin reddine,Davacı ........'in maddi tazminat davasının KISMEN KABULÜ ile;9.152,46TL geçici iş göremezlik tazminatı,3.000,00TL tedavi gideri masrafı, olmak üzere hesaplanan toplam 12.152,46TL maddi tazminatın DAVALI ........ A.Ş.'nin (kaza tarihinde geçerli poliçe teminat limitleri ile sınırlı olmak üzere temerrüt tarihi olan █████/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte(kendi temerrüdü sonucu ortaya çıkan temerrüt faizleri ve fer’ilerinden poliçe limitinden bağımsız sınırsız sorumlu olarak), davalılar ........ VE ........'dan kaza tarihi olan █████/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ve tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen TAHSİLİ (tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla) İLE BU DAVACIYA VERİLMESİNE, Sürekli iş göremezlik ve bakıcı giderinden doğan zararın tazmini taleplerinin reddine," karar verilmiştir.İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :Davacı ........ yönünden sunulan istinaf başvuru dilekçesinde özetle; ZMMS Genel Şartlarının yürürlük tarihi olan █████/2015 ve 2918 Sayılı sayasının 6704 sayılı yasa ile değişik 90 maddesinin yürürlük tarihi dikkate alındığında tazminat hesabının PMF yaşam tablosu uygulanmak suretiyle yapılması gerektiğinin belirtildiğini, TRH 2010 ve 1,8 teknik faizin ve bu genel şartlarla belirlenen vergilendirilmiş belgeli gelir olmadığı taktirde asgari ücretin kazanç olarak nazara alınacağının düzenlenmesinin uygulanma ihtimali kalmadığını, dava konusu olayda dava açmadan önce davalı sigorta şirketine başvuru şartının yerine getirildiği, akabinde dava şartı arabuluculuk şartının da yerine getirildiğini, müvekkili ........ yönünden kabul edilen maluliyet oranı ve maddi tazminat hesaplama yönteminin usul ve yasaya aykırı olduğunu, kararın kaldırılmasını, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerine yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.Davalılar ........ ve ........ vekilinin istinaf başvurusu üzerine eksik harcın HMK'nun 344. maddesi gereğince bir haftalık kesin sürede yatırılması için muhtıra düzenlendiği, bu muhtıranın █████/2026 tarihinde tebliğ edildiği, bir haftalık kesin süre içerisinde eksik harcın yatırılmadığı anlaşılmakla istinaf kanun yoluna başvurunun yapılmamış sayılmasına karar vermek gerekmiştir." şeklinde ek karar verildiği ve davalılar tarafından kararın istinaf edilmediği görülmüştür.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır. Dava; yaralanmalı trafik kazası sebebiyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.Davalılar ........ ve ........'ın istinaf kanun yoluna başvurularının yapılmamış sayılmasına karar verildiği görülmüştür.-Davacı vekilinin maluliyete ve hesaplama yöntemine yönelik itirazının incelenmesinde;Her ne kadar dairemizin önceki kararlarında ve uygulamasında;DAVACI ........ YÖNÜNDEN:ÇALIŞMA GÜCÜ VE MESLEKTE KAZANMA GÜCÜ KAYBI ORANI TESPİT İŞLEMLERİ YÖNETMELİĞİNE GÖRE: % 13,1 SÜREKLİ İŞ GÖREMEMEZLİK ORANI VE YAPILAN HESAPLAMADA :1.179.702,75-TL OLARAK HESAPLANDIĞINI,MAHKEMECE ERİŞKİNLER İÇİN ENGELLİLİK DEĞERLENDİRİLMESİ HAKKINDA YÖNETMELİĞE GÖRE: % 5 SÜREKLİ İŞ GÖREMEMEZLİK ORANI VE YAPILAN HESAPLAMADA : 536.222,23-TL OLARAK HESAPLANIP HÜKÜM ALTINA ALINDIĞINDAN BAHİSLE BU MALULİYET ORANINA VE HESAPLAMAYA İSTİNAF ETMİŞTİR. ANAYASA MAHKEMESİNİN █████/2010 TARİHLİ RESMİ GAZETEDE YAYIMLANAN █████/2020 TARİHLİ VE ███████ ESAS,███████ SAYILI KARARINA GÖRE VE YİNE ANAYASA MAHKEMESİNİN █████/2023 TARİHLİ RESMİ GAZETEDE YAYIMLANAN ███████ ESAS ,████████ KARAR SAYILI İLAMLARI GEREĞİNCE,YİNE DANIŞTAY 8.DAİRESİNİN ████████ ESAS █████████ KARARI İLE YİNE DANIŞTAY 8. DAİRESİNİN ████████ ESAS █████████ KARAR SAYILI İLAMLARI GEREĞİNCE, DAİREMİZCE HER İKİ ANAYASA MAHKEMESİ İPTAL KARARLARI VE SONRASI DANIŞTAY DAİRESİNİN İPTAL KARARLARI GEREĞİNCE ZARAR GÖREN MAĞDURLARIN MALULİYETLERİNİN ÖZÜRLÜLÜK ÖLÇÜTÜ YÖNETMELİĞİ İLE ERİŞKİNLER İÇİN ENGELLİLİK YÖNETMELİĞİNİN UYGULAMA YÖNETMELİĞİNİN UYGULANMA İMKANI OLMAYACAĞINDAN BAHİSLE ÇALIŞMA GÜCÜ VE MESLEKTE KAZANMA GÜCÜ KAYBI ORANI TESPİT İŞLEMLERİ YÖNETMELİĞİNE GÖRE BELİRLENMESİNE YÖNELİK ,Dairemizin █████████ ve █████████ esas sayılı dosyalarında buna yönelik verilen direnme kararlarımızın Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun █████/2016 tarihli ████████ esas ████████ karar ve ████████ esas ve ████████ sayılı dosyalarıyla bozulmakla verilen, bu bozma kararları esas alınarak, Dairemizin yerleşik uygulamasından dönülmek suretiyle,BU ÇERÇEVEDE; Haksız fiil sonucu çalışma gücünde kayıp olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması halinde, zararın kapsamının tespiti açısından maluliyetin varlığı ve oranının doğru bir şekilde belirlenmesi gerekmektedir. Söz konusu belirlemenin ise Adli Tıp Kurumu İhtisas Dairesi veya Üniversite Hastanelerinin Adli Tıp Anabilim Dalı bölümleri gibi kuruluşlarının çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikâyetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetinden, kaza tarihi itibariyle geçerli yönetmelik hükümleri dikkate alınarak yapılması gerekmektedir.Bu yönetmelikler ve geçerli olduğu tarihler; - 11.10.2008 tarihine kadar “Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü”, - 11.10.2008-01.09.2013 tarihleri arasında “ Çalışma Gücü Ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği”,- 01.09.2013-01.06.2015 tarihleri arası “Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği” (Bu yönetmeliğin eki %60 maluliyeti belirlemek için düzenlenmiştir. %60‘ın altı ve üstü yoktur. Bu nedenle bir önceki yönetmelik çizelgesi uygulanacaktır.) (Maluliyet Bilirkişi Kongresi) - 01.06.2015-20.02.2019 tarihleri arası Genel Şartlar Ek 6. Maddesine göre 30/3/2013 tarihli “Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik”,- 20 Şubat 2019 tarihinden sonra “Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik” şeklindedir.Somut olayda;Mahkemece kaza tarihi olan █████/2022 tarihinde geçerli olan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelikk hükümlerinin uygulandığı görülmektedir. Bu kapsamda hükme esas alınan maluliyet raporunun HAKSIZ FİİL TARİHİNDE GEÇERLİ YÖNETMELİK HÜKÜMLERİNE GÖRE usul ve yasaya uygun düzenlendiği anlaşıldığından davacı vekilinin itirazının yerine olmadığı anlaşılmıştır.Yine ZMSS Genel Şartları ekindeki cetvellere göre (devre başı ödemeli belirli rant yöntemi, % 1,8 teknik faizle) tazminat hesabının yapılmasına ilişkin olarak KTK'nun 90. maddesinde yapılan değişikliğin Anayasa Mahkemesince iptal edildiği, tazminat hesaplarında bakiye ömrün belirlenmesinde TRH 2010 tablosunun esas alınması ancak hesaplamalarda progresif rant yönteminin kullanılması ile bilinmeyen (işleyecek) devredeki gelirlerin her yıl için % 10 artırılıp % 10 iskonto edilmesi suretiyle tazminatın hesaplanması gerekeceğinden bu esaslara göre hesaplanıp karar verilmesi yerinde görülerek davacı vekilinin itirazlarının yerine olmadığı anlaşılmıştır.-Davacı vekilinin arabuluculuk ücretine yönelik itirazının incelenmesinde;Kaza tarihinde ve poliçenin düzenleme tarihinde yürürlükte bulunan 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun ‘Doğrudan Doğruya Talep ve Dava Hakkı’ başlıklı 97. maddesinde (Değişik:█████/2016-6704/5 md.) “Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması halinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir.” düzenlemesi yer almaktadır. 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin birinci fıkrasında; "İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine ilişkin aşağıdaki hükümler uygulanır." hükmü yer almaktadır. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 18. fıkrasında ise özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmayacağı düzenlemesi yer almaktadır. Kanunun bu özel düzenlemesi karşısında dava şartı olarak zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanma yeri bulamaz. Özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvuru bulunduğu hallerde dava şartı olarak arabuluculuğa başvurulamayacağının düzenlemesine göre;Sigorta şirketine karşı açılan tazminat davası yönünden, özel kanun niteliğindeki 2918 s. KTK'nin 97. maddesi gereğince davadan önce sigorta şirketine başvurunun zorunlu olması ve bu durumda 6325 s. Kanunu'nun 18/A-18. maddesi gereğince, 18/A maddesindeki zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümlerin sigorta şirketi yönünden uygulanamayacak olması, davalı sürücünün ise zorunlu arabuluculuk uygulamasına tabi olmaması nedeniyle, arabuluculuk tutanağının zorunlu arabuluculuk tutanağı olarak hazırlanmasına rağmen gerçekte ihtiyari arabuluculuk tutanağı niteliğinde olduğu kabul edilmiştir. 6100 s. HMK'nin 323. maddesine ve 6325 s. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu hükümlerine göre de, ihtiyari arabuluculuk giderleri yargılama giderleri içerisinde gösterilmediğinden, bu davadaki yargılama giderlerine dahil edilemeyeceği, bu giderlerin sadece davacı sorumluluğunda olduğu sonucuna varılması doğrudur. Nitekim Yargıtay 4 hd nin ██████████ esas ████████ karar, ██████████ esas ██████████ karar ██████████ esas █████████ karar sayılı ilamları.Bu halde, kamu düzeni ve istinaf sebepleri çerçevesinde; dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön ile kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına; dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılığın olmamasına göre davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353/1-b-1 maddesi gereği ESASTAN REDDİNE,2-Davacı tarafından yatırılan harç yeterli olduğundan yeniden harç alınmasına yer olmadığına,3-Davacı tarafından istinaf aşamasında yapılan masrafların davacı üzerinde bırakılmasına,4-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,Dair, tarafların yokluğunda HMK nun 361.maddesi gereğince kararın davacı ........ yönünden kararın taraflara tebliğinden itibaren İKİ HAFTA içerisinde TEMYİZ YOLU AÇIK, davacı ........ ve davalılar yönünden KESİN olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verildi.█████/2026 .....Başkan...e-imzalı .....Üye...e-imzalı .....Üye...e-imzalı .....Katip...e-imzalı Bu evrak 5070 sayılı Yasa kapsamında elektronik imza ile imzalanmıştır.