Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesinden, fotovoltaik güneş elektrik santralindeki arızalı redresör ve röle hasarı kaynaklı sigorta rücu alacağının tahsili talebine dair istinaf kararı.
Özet: Davacı sigorta şirketi, bir fotovoltaik güneş elektrik santrali kurulumunda davalı tarafından tedarik edilen arızalı redresörler ve bu arızaların neden olduğu röle hasarları sonucu sigortalısına ödediği 21.847,50 USD tutarındaki bedelin rücuen tahsili amacıyla başlattığı icra takibine davalının yaptığı yetki ve borca itirazın iptali ile takibin devamını talep ederken; davalı, üretici firma olmadığını, husumet yokluğunu ve arızanın kendilerinden kaynaklanmadığını savunarak davanın reddini istemektedir.
T.C. KONYA BAM 3. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: ... - ...
T.C.KONYABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 3. HUKUK DAİRESİDOSYA NO : ... KARAR NO : ...KARAR TARİHİ: █████/2026T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IBAŞKAN : ..... (...)ÜYE : ..... (...)ÜYE : ..... (...)KATİP : ..... (...)İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : Konya .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİKARAR TARİHİ: █████/2025NUMARASI : ... Esas ... KararDAVACI : ........ VEKİLİ : Av.....DAVALI : ........ VEKİLLERİ : Av..... Av.....DAVA İHBAR OLUNAN: ........ VEKİLİ : Av.....DAVA : Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen)İSTİNAF KARAR TARİHİ: █████/2026İSTİNAF KARAR YAZIM TARİHİ: █████/2026 Yukarıda bilgileri yazılı mahkemece verilen karara ilişkin istinaf talebi üzerine mahkemece dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderildiğinden yapılan ön inceleme ve incelemeyle heyete tevdi olunan dosyanın gereği görüşülüp aşağıdaki karar verilmiştir.TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ :Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle;Konya ili, Seydişehir ilçesinde kurulu ........ A.Ş. tesisinin enerji ihtiyacının karşılanması amacıyla, ........ ile ........ A.Ş. arasında imzalanan Fotovoltaik Güneş Elektrik Santrali Kurulum Sözleşmesi'ne istinaden montaj işi Müvekkili Sigorta Şirketi ........ A.Ş.'nin ........ poliçe numaralı Montaj Bütün Riskler Sigorta Poliçesi ile sigortalandığını, üretimden kaynaklı arızalı redresör grupları, davalı-borçlu ........'nden temin edildiğini, Güneş elektrik santralinin kurulumu esnasında, montajı tamamlanan TM6 ve TM8 olarak tanımlı trafo merkezlerindeki, UPS akü gruplarının şarj amaçlı kullanılan redresörlerde problem oluştuğunu redresörlerden koku geldiği, birinin kartının yandığı, şarj esnasında aşırı ısındıkları tespit edildiğini, Montaj işinin yüklenicisi ........ çalışanları ve Şantiye Şefi, arızalı redresör gruplarındaki problemlerin çözümü için Davalı-Borçlunun ........ yetkilileri ile görüşmeler yaptığını, üretimden kaynaklı arızalı redresör gruplarındaki problem Davalı-Borçlu Şirket tarafından çözüme ulaştırılamadığını, davalı-borçlu tarafından üretilen redresör gruplarındaki arızaların devam etmesi sonucu arızalı redresörlerden kaynaklanan tolerans dışı ve kararsız gerilim kaynaklı olarak rölelere de zarar verdiğini, davalı-borçlu şirkete ait üretim hatalı redresörlerin ve hatalı redresörlerden kaynaklanan tolerans dışı ve kararsız gerilim kaynaklı olarak zarar vermiş olduğu rölelerin değişim ve montaj ücretleri olan toplam 21.847,50 USD, ........ poliçe numaralı montaj bütün riskler poliçe kapsamında müvekkili sigorta şirketi tarafından █████/2022 tarihinde dava dışı sigorta yaptırılan sigortalı şirkete ödediğini, müvekkili sigorta şirketi tarafından ödenen bedelin rücuen tahsili için davalı borçlu şirkete karşı Seydişehir İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığını, davalı borçlu şirketin borcun ödenmesi konusunda zaman kazanmak amacıyla kötü niyetli olarak icra takibine ve icra dairesinin yetkisine haksız yere itiraz ettiğini, itiraz neticesinde İcra Müdürlüğü tarafından takibin durdurulmasına karar verildiğini, Tarafına Seydişehir Arabuluculuk Bürosuna başvuruda bulunulduğunu, ██████████ numaralı arabuluculuk dosyasına, Davalı-Borçlu Şirket tarafından yetki itirazında bulunulduğunu, Seydişehir Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ████████ esas, ████████ karar sayılı ilamı ile Davalı-Borçlu Şirketin yetki itirazı red edilerek, 6100 sayılı HMK 10. Maddesi gereğince işin yapıldığı yer olan Seydişehir'in yetkili olduğuna karar verildiğini, Davalı-Borçlunun Seydişehir İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu yetki itirazının kaldırılmasını icra takip dosyası ve işbu dava yönünden Seydişehir Mahkeme ve İcra Dairesinin yetkili olduğunu Davalı-Borçlunun Seydişehir İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu borca itirazının iptali ile takibin devamını, Davalı-Borçlunun haksız ve mesnetsiz olarak alacağın tahsilini geciktirmek amacıyla kötü niyetli olarak itiraz ettiğini, asıl alacağın %20 oranında inkar tazminatının Davalı-Borçlu’dan tahsilini ve yargılama giderleri ile ücreti vekaletin Davalı-Borçlu’dan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;davalı şirketin üretici firma olmayıp, dava konusu ürünleri dava dışı ........'nden tedarik ettiğini, dolayısıyla davacının iddialarının muhatabının davalı şirket olmadığını bu nedenle davanın davalı şirket yönünden husumet yokluğu nedeniyle reddini, mahkeme aksi kanaatteyse davanın ........'ne ihbarını talep ettiklerini, davalı şirketçe temin edilen ürünlerin iddia edildiği gibi arızalandığı hususunda resmi yollarla yapılmış herhangi bir tespit bulunmadığını, elektrik sisteminde meydana geldiği iddia edilen arızanın müvekkili şirket tarafından temin edilen ürünlerden mi kaynaklandığının belli olmadığını, ayrıca ürünler kullanım kılavuzunda belirtilen şartlarda kullanılmadığını ve kim tarafından hangi alet ve yöntemlerle söküldüğünün belli olmadığını, bu nedenle iddia edilen arızanın kimden kaynaklandığı hususunda belirsizlik doğurmakta olduğunu sonrasında temin edilen ürünlerin de amperlerinin daha yüksek olması, davalı şirketten yanlış ürün temin edildiğini gösterdiğinden davacının taleplerinden davalı şirketin sorumlu tutulmasının mümkün olmadığı gibi nedenlerle davanın öncelikle usulden reddini, davanın davalı şirket yönünden husumet yokluğu nedeniyle reddini, mahkeme aksi kanaatteyse davanın ........'ne İhbarını, mahkeme aksi kanaatteyse davanın esastan reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ :İlk derece mahkemesi gerekçeli kararında özetle; "Yabancı para üzerinde yapılan takipler ve açılan itirazın iptali davalarında yargılama giderleri, vekalet ücreti ve kesinlik sınırı dava tarihindeki kur esas alınarak, İcra inkar ve kötü niyet tazminatları ise takip tarihindeki kur esas alınarak belirlenir. Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin istikrarlı bir şekilde kabul ettiği üzere, yabancı para borcu ile ilgili alacaklarda talep edilen yabancı paranın dava tarihindeki efektif döviz kuru karşılığı Türk Lirası üzerinden karar tarihindeki tarifeye göre vekalet ücreti ile nisbi karar ve ilam harcının hesaplanması da gerekmektedir.(Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 14.12.2022 Tarih ve █████████ E.- █████████ K. sayılı; 19.09.2011 Tarih ve ████████ E. - ██████████ K. Sayılı kararları.Dava tarihindeki kur bilgisi 1 USD = 26,49 TL olduğundan dava değeri buna göre belirlenmiştir. Dava değeri 653.183,80 TL'dir.Takip tarihindeki kur bilgisi 1 USD= 26,0894 TL olduğundan kabul edilen miktarın takip tarihindeki karşılığı asıl alacak yönünden 569.979,43 TL'dir. İcra inkar tazminatı buna göre belirlenmiştir;Davanın KABULÜ İLE;Davalının Seydişehir İcra Müdürlüğünün ... Esas Sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptali ile; takibin 21.847,50 USD asıl alacak ve 2.810,25 USD işlemiş faizi olmak üzere toplam 24.657,75 USD üzerinden aynen devamına,113.995,86 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine," karar verilmiştir.İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; hükme esas alınan ek raporda her ne kadar kalitesiz malzeme vurgusuna nazaran malzemelerin bulunduğu yere gidilip kullanılan malzemeler gözlemlendikten ve kullanım klavuzları ile teknik broşürlerin incelendikten sonra bir tespitte bulunulması gerektiğini, bahse konu belgelerden bir malzemenin kalitesinin anlaşılmasının mümkün olmadığını, dava konusu arızanın redresörlerde kullanılan kalitesiz elektronik ekipmanlardan kaynaklı gerilim dalgalanmasına bağlı olduğu yönündeki tespitin taraflarınca kabulünün mümkün olmadığını, redresörlerde tespit edilen termal hasar, yanma izleri, PCB erimesi ve karbonlaşma gibi bulguların dışarıdan bir müdahale değil cihaz içindeki elektronik komponentlerin aşırı ısınması sonucu oluşan hasarın tipik belirtileri olduğunu, müvekkili şirketin kullanıcı firmayı ürünlerin satın alındığı günden beri redresörlerin doğru seçilmesi gerektiği yönünden kapasitenin üzerinde yükleme yapılmaması hususunda hem sözlü hem de yazılı olarak uyardığını, müvekkili şirketten temin edilen cihazların 26 amper gücünde olmasına rağmen iddia edilen arızadan sonra başka bir firmadan aynı cihazların 80 amper gücünde olanların temin edildiğini, hükme esas alınan bilirkişi raporunda bilirkişiler tarafından tespit edilen tazmin bedellerinin fahiş olduğunu, kararın kaldırılmasını, davanın reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerine yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır. Dava; Montaj Tüm Riskler Poliçesi kapsamında ödenen tazminatın tahsili için başlatılan ilamsız icra takibine yönelik davalı itirazının iptali istemine ilişkindir.Davacı sigorta şirketi sigortalısına hasar bedelini ödemiş, TTK'nın 1472. maddesi gereğince sigortalısının haklarına halef olarak işbu takip ve davayı ikame etmiştir.-Davalının teminat dışı olmasına rağmen ödeme yapıldığına yönelik itirazlarının incelenmesinde; Davacı tarafça ödeme yapılan tutarlar hatalı olduğu belirlenen redröserlerin zarar verdiği rölelere ait olup, davalının “yapısal bozukluk mevcut ise ödeme yapmaması gerekeceği” yönündeki itirazları ödeme konusu hasarların rölelerde olması, redresör bedellerinin rücuya dayanak ödeme dışında tutulmuş olduğu nazara alınarak itirazın reddi gerekmiştir.-Davalının incelemenin dosya üzerinden yapıldığına yönelik itirazlarının incelenmesinde;Davalı ancak gerçek zarar ile sorumludurlar. HMK 266 madde hükmüne göre çözümü özel veya teknik bir bilgiyi gerektiren konularda ihtisas sahibi kişilerin vereceği rapor esas alınarak hüküm kurulması gerekir. Anlatılan yasal düzenlemeler ve ilkeler ışığında somut olayda, her ne kadar mahkemece dosya üzerinden bilirkişi raporu alınmış ise de hükme esas alınan bu raporun yetersiz, taraf iddia ve itirazlarını karşılamaktan uzak olduğu, mahkemece arızalı olduğu ileri sürülen malların bulundukları yerlerin bildirilmesi için dava dışı sigorta ettiren ........'ye müzekkere yazılmasına ve █████/2025 tarihli müzekkere cevabında ürünlerin bulunduğu adres bildirilmesine rağmen dava konusu olan redresörlerde düşük kaliteli elektronik ekipman kullanılmasından kaynaklı olduğu yönünde yerinde inceleme yapılmadan alınan bilirkişi raporuna göre karar verilmesi yerinde görülmemiş olup mahkemece üretim hatası ve arızalı olduğu iddia edilen malzemelerin bilirkişiler tarafından görülüp değerlendirilmesinin davanın çözümünde fayda sağlayacağı gözetilerek bildirilen adreste konunun uzmanı bilirkişilerden oluşturulacak bilirkişi kurulu vasıtasıyla keşif yapılarak, arızalı olduğu bildirilen redresörler, zarar gören röleler yerinde seri numaraları nazara alınarak incelenmek, amper kapasitesi 30 amper olmasına rağmen zararın meydana geldiği tarihte sistem ihtiyacının ne kadar olduğu varsa buna ilişkin tutulan kayıtlar da incelenerek kapasite aşımının zarara etken olup olmadığı, olayın oluşumunda davacı sigortacının sigortalısına atfedilecek kusur bulunup bulunmadığı dolayısıyla zarar ile eylem arasında uygun illiyet bağının oluşup oluşmadığı tespit edilerek; davalı itirazlarını karşılar şekilde rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik araştırmaya dayalı yazılı biçimde karar verilmesi isabetsiz olduğundan davalının istinafının kabulü ile kararın kaldırılarak mahkemesine gönderilmesi gerekmiştir. -Kabule göre de davalının döviz cinsinden talepte bulunulamayacağına yönelik itirazlarının incelenmesinde;Dava; MONTAJ BÜTÜN RİSKLER SİGORTA POLİÇESİNDEN kaynaklanan rucü alacağın tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.TBK'nun 99 maddesinde "Konusu para olan borç Ülke parasıyla ödenir. Ülke parası dışında başka bir para birimiyle ödeme yapılması kararlaştırılmışsa, sözleşmede aynen ödeme veya bu anlama gelen bir ifade bulunmadıkça borç, ödeme günündeki rayiç üzerinden Ülke parasıyla da ödenebilir. Ülke parası dışında başka bir para birimiyle belirlenmiş ve sözleşmede aynen ödeme ya da bu anlama gelen bir ifade de bulunmadıkça, borcun ödeme gününde ödenmemesi üzerine alacaklı, bu alacağının aynen veya vade ya da fiilî ödeme günündeki rayiç üzerinden Ülke parası ile ödenmesini isteyebilir." şeklinde düzenlemeye yer verilmiştir.Somut dosyamızda davacı vekilince Seydişehir İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takip takibinde alacaklının takip talebinde asıl alacak ve faiz olmak üzere toplam: 24.657,75 USD asıl alacağın faizi ile birlikte tahsilinin talep edildiği,ayrıca harca esas değerin Türk Lirası olarak karşılığının gösterildiği keza bunun yanında AÇIKÇA USD yabancı para birimi üzerinden talep edilen alacağın fiili ödeme tarihindeki kur üzerinden tahsilinin talep edildiği görülmektedir.İtirazın iptali davaları (İİK, md. 67); alacaklının takip talebi (md. 58) sonrasında borçlunun kendisine gönderilen ödeme emrine itirazı (md. 60, 61, 62) üzerine duran (İİK, md. 66/1) takibin devamını sağlamaya yönelik bir davadır.Takip talebi ve muhtevasının ne şekilde olması gerektiği İİK'nın 58 inci maddesinde düzenlenmiştir. Maddenin konuyla ilgili üçüncü fıkrasında " Alacağın veya istenen teminatın Türk parasıyla tutarı ve faizli alacaklarda faizin miktarı ile işlemeye başladığı gün, alacak veya teminat yabancı para ise alacağın hangi tarihteki kur üzerinden talep edildiği ve faizi"nin gösterilmesi kanun koyucu tarafından zorunlu kılınmıştır. Aynı şekilde 11.04.2005 tarihli, 25783 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan İcra ve İflas Kanunu Yönetmeliği'nin 20 nci maddesinin ikinci fıkrasına göre de, takip talebinde talep olunan alacağın Türk parası ile tutarı ve yabancı para alacaklarında alacağın hangi tarihteki kur üzerinden talep edildiği gösterilmelidir.6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 99 uncu maddesinin birinci fıkrasına göre kural olarak "Konusu para olan bir borç Ülke parasıyla ödenir". Aynı maddenin ikinci fıkrasına göre ise; bu kuralın aksinin kararlaştırılması yani Ülke parası dışında başka bir para birimiyle ödeme yapılması konusunda anlaşma bulunması hâlinde "sözleşmede aynen ödeme veya bu anlama gelen bir ifade bulunmadıkça borç, ödeme günündeki rayiç üzerinden Ülke parasıyla ödenebilir". Maddenin üçüncü fıkrasında ise borcun ödeme gününde ödenmemesi hâlinde alacaklının "aynen veya vade yada fiilî ödeme günündeki rayiç üzerinden Ülke parası ile ödenmesini" isteyebileceği hükme bağlanmıştır.Tüm bu açıklamalar gereğince kanun koyucu İİK'nın 58 inci maddesinde takip talebine konu alacak iddiasının yabancı para üzerinden talep edilmesi hâlinde bulunması gereken diğer unsurlar yanında yabancı para alacağının Türk lirası ile tutarının gösterilmesinin zorunlu olduğu açıkça hükme bağlanmıştır. Geçerli bir icra takibinden bahsedilebilmesi, takip talebinin yukarıda değinilen İİK'nın 58 inci, İcra ve İflas Kanunu Yönetmeliği'nin 20 nci maddesindeki geçerlilik şartlarını taşıyor olması şartına bağlıdır.SOMUT DOSYADA MONTAJ BÜTÜN RİSKLER SİGORTA POLİÇESİNDEN USD üzerinden kararlaştırıldığı sabittir. Dolayısıyla 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 99 uncu maddesinin ikinci fıkrasına göre ise; Ülke parası dışında başka bir para birimiyle ödeme yapılması konusunda anlaşma bulunması hâlinde Borçlar Kanunu 99 ,İİK 58 madde kapsamında değerlendirme yapılması gerekeceğinden ve takipte harca esas değerin Türk Lirası olarak karşılığının (643.305,90-TL) gösterildiği keza bunun yanında AÇIKÇA USD yabancı para birimi üzerinden talep edilen alacağın fiili ödeme tarihindeki kur üzerinden tahsilinin talep edildiği karşısında takibin usulüne uygun olmadığını söylemek mümkün değildir.Yukarıda açıklanan gerekçelerle davalı vekilinin istinaf talebinin HMK.nın 353/1.a.6. maddesi gereğince kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden yargılama yapılması için dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile; ilk derece mahkemesi kararının HMK.nın 353/1-a.6 maddesi gereğince KALDIRILMASINA, 2-Yeniden yargılama yapılması için dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE, 3-İstinaf yasa yoluna başvuran davalı tarafından yatırılan, başvurma harcı dışında kalan, istinaf karar harçlarının talep halinde yatırana iadesine, 4-Dosya üzerinde inceleme yapılması nedeniyle avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına, 5-İstinaf yasa yoluna başvuran davalı tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin İlk Derece Mahkemesince verilecek nihai kararda dikkate alınmasına, 6-Karar tebliği ve harç işlemlerinin İlk Derece Mahkemesi tarafından yerine getirilmesine, 7-Seydişehir İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasına davalı tarafından sunulan ........ / Kavaklıdere/Ankara Şubesine ait █████/2026 tarih, 0197MW012932 numaralı 2.500.000,00 TL bedelli teminat mektubunun İİK 36/5 maddesi gereğince talep halinde ilgilisine iadesine, HMK'nın 353/1-a-6 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle KESİN olarak karar verildi.█████/2026 .....Başkan...e-imzalı .....Üye... e-imzalı.....Üye... e-imzalı.....Katip...e-imzalı Bu evrak 5070 sayılı Yasa kapsamında elektronik imza ile imzalanmıştır.