Ticaret Mahkemesi, şirket karar defterinin sehven imhası sonrası talep edilen zayi belgesini, basiretli tacir özen yükümlülüğü yerine getirilmediği gerekçesiyle reddetti.
Özet: Bir şirketin, eski evrakların imhası sırasında sehven yok edildiğini iddia ettiği karar defteri için Türk Ticaret Kanununun 82/7. maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesi talebiyle açtığı davada, mahkeme, tacirlerin ticari defterlerini basiretli bir şekilde saklama yükümlülüğü bulunduğunu, ancak davacının bu özeni göstermediği ve defterin zayi olmasına neden olan durumun yasal koşulları taşımadığı kanaatine vararak davanın reddine hükmetmiştir.
T.C. BAKIRKÖY 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████DAVA : Zayi Belgesi VerilmesiDAVA TARİHİ : █████/2026KARAR TARİHİ : █████/2026K. YAZIM TARİHİ : █████/2026Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı şirket yetkilisi dava dilekçesinde özetle; firmalarına ait karar defterinin eski dönem evrakların imhası sırasında sehven imha edildiğini beyanla karar defterinin zayi olduğuna dair davacı şirket adına zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.Dava, TTK'nun 82/7. Md gereğince uyarınca açılan zayi belgesi verilmesi talebine ilişkindir.TTK'nın 82/1. maddesi gereğince, "Tacir, ticari defterlerini, envanterleri, finansal tablo, bilanço ve faaliyet raporlarını, aldığı mektupları (bir ticari işe ait yazışmaları), gönderdiği mektup suretlerini, kayıtlara esas olan belgeleri, sınıflandırılmış şekilde saklamakla yükümlüdür."Saklama süresi on yıl olup sürenin başlangıcı da kanunda belirtilmiştir (TTK m.82/5-6). Defter ve belgelerin saklanması yükümü, gerçek kişi tacirlerde ticaretin terk edilmesinden sonra sürdüğü gibi, tacirin ölümü halinde mirasçılar bakımından da devam eder. Mirasın resmi tasfiyesi veya tüzel kişiliğin sona ermesi durumlarında, defter ve belgeler Sulh Hukuk Mahkemesince saklanır (TTK m.82/8).Saklanması gereken defter ve belgeler, saklama süresi içinde, yangın, deprem, su baskını gibi bir afet veya hırsızlıktan dolayı zayi olursa, tacirin (ölmüşse mirasçılarının), durumu öğrendikten itibaren on beş gün içerisinde işletmenin olduğu yerdeki mahkemeye başvurarak zayi belgesi alması gerekir. Kanun’da “isteyebilirler” denmiş ise de bu bir zorunluluk niteliğindedir. Zayi belgesi için açılan dava, çekişmesiz yargı işidir (TTK m.82/7)."...Somut olayda davacı tarafından dava konusu belgelerin bağ evinde çıkan yangında zayi olduğunu ileri sürdüğü, Davacı ticari defter ve kayıtlarını koruyup gözetme yükümlülüğüne aykırı hareket etmiş, kısacası basiretli bir tacir gibi davrandığını kanıtlayacak delil göstermemiştir. Tacirin yukarıda bahsedilen kanun maddesinden yararlanabilmesi için ticari defter ve belgelerinin korunabilmesi amacıyla gerekli dikkati ve ihtimamı göstermiş olması gerekmektedir..." T.C. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi, ... Esas, .... Karar.Dosya tüm deliller ile birlikte değerlendirildiğinde; davacının söz konusu defteri özenle saklama yükümlülüğü olduğu, şirket karar defterinin zayinin kabul edilebilmesi için aranan koşulların oluşmadığı anlaşıldığından davanın reddine karar verilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-DAVANIN REDDİNE,2-Harçlar Kanunu gereğince hesaplanan ve peşin alınan 732,00 TL karar ve ilam harcının Hazine'ye irat kaydına, 3-a.)Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, b.)Kararın kesinleşmesine kadar sarf olunan yargılama giderlerinin davacı tarafça peşin olarak yatırılan gider avansından mahsubu ile bakiye kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine dair, Davacı tarafın yokluğunda 5235 Sayılı Kanun'un geçici 2. maddesine göre Bölge Adliye Mahkemeleri'nin kurulmasına ve 20 Temmuz 2016 tarihinde göreve başlamalarına dair karar- ların █████/2015 tarih ve 29525 sayılı Resmi Gazete'de ilan edildiği anlaşılmakla 6100 sayılı Hukuk Mahkemeleri Kanununun 341 ila 360. madde hükümleri gereğince mahkememize veya aynı sıfatta başka bir mahkemeye verilecek dilekçe ile kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde veya istinaf dilekçesi kendisine tebliğ edilen taraf, başvuru hakkı bulunmasa veya başvuru süresini geçirmiş olsa bile, mahkememize veya aynı sıfattaki başka bir mahkemeye vereceği cevap dilekçesi ile iki hafta içerisinde istinaf yolu açık olmak üzere dosya üzerinden verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2026Katip .... e-imzalıdır Hakim ... e-imzalıdır