istanbul bölge adliye mahkemesi 12. hukuk dairesinin, depo yangını kaynaklı tazminat talebine ilişkin itirazın iptali davasında, delil ibraz eksikliğiyle reddedilen ilk derece kararını bozarak davanın yeniden incelenmek üzere geri gönderilmesine dair istinaf kararı.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesinin, depo yangını kaynaklı tazminat talebine ilişkin itirazın iptali davasında, delil ibraz eksikliğiyle reddedilen ilk derece kararını bozarak davanın yeniden incelenmek üzere geri gönderilmesine dair istinaf kararı.

Özet: Bu istinaf kararı, bir depoda çıkan yangın sonucu sigortalı üçüncü şahıs emtialarına ödenen zararın kalan kısmının sigorta şirketinden tahsili amacıyla açılan itirazın iptali davası üzerinedir; davacı, eksik tazminatın ödenmesini talep ederken, davalı sigorta şirketi poliçe kapsamı dışında olduğu ve ispat eksikliği savunması yapmıştır; ilk derece mahkemesi davayı davacının belgeleri süresinde sunmaması gerekçesiyle reddetmiş, ancak Bölge Adliye Mahkemesi, ticari defterler ve mevcut deliller üzerinden bilirkişi incelemesi yapılarak gerçek zararın tespit edilmesi gerektiğini, ispat yükünün tamamen davacıya yüklenemeyeceğini belirterek kararı bozmuş ve dosyayı yeniden inceleme için iade etmiş olup, bu süreçte davacı tarafından yeni mutabakatnameler sunularak bilirkişi incelemesi devam etmektedir.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO: ████████

KARAR NO : █████████

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: İSTANBUL 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: █████/2022

NUMARASI : ████████ Esas - ████████ Karar

DAVA: İtirazın İptali

DAVA TARİHİ: █████/2014

İSTİNAF KARAR TARİHİ: █████/2026

Davanın reddine ilişkin verilen kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA: Davacı vekili; taraflar arasında 01.11.2011 başlangıç 31.12.2012 bitiş tarihli ... nolu ...'s ... ... Poliçesi düzenlendiğini, müvekkili şirketin deposunda 29.08.2012 tarihinde meydana gelen yangın neticesinde, müvekkilinin müşterisi üçüncü şahıslara ait emtiaların tamamının yanarak zayii olduğunu, meydana gelen yangın akabinde, konuyla ilgili ... poliçesi çerçevesinde, gerekli tüm başvuruların yapıldığını, müvekkilinden talep edilen tüm evrakların zamanında davalı şirkete teslim edildiği, davalı ... şirketinin konuya ilişkin hasar dosyası açtığını, dava konusu edilen alacak ve hasar ile ilgili müvekkilinin ayrıca dava dışı ...AŞ'ye müracaat ettiğini, dava dışı ... şirketi tarafından yaptırılan ekspertiz neticesinde bir kısım hasarın dava dışı ...AŞ tarafından tazmin edildiğini, bakiye zararın tazmininin davalı ... şirketinden talep edilmesine rağmen davalı ... şirketinin ödeme yapmadığını, alacağın tahsili için başlatılan icra takibine haksız olarak itiraz edildiğini belirterek davalının itirazın iptaline, %20 oranında icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili; 13.4.2017 tarihli dilekçesi ile, yangın nedeniyle müvekkilinin toplam 8.736.464,60-TL ödemeyi müşterisi şirketlere yaptığını, ...AŞ'den 8.302.606,57-TL ödeme aldığını, 434.800-TL bakiye hasar miktarı kaldığını beyan etmiştir.

CEVAP: Davalı vekili; dava konusu hasarın ...'s ...Poliçesi kapsamında olmadığını, davalı şirket tarafından davacı şirkete bu hususun yazılı ve sözlü olarak iletildiğini, ...AŞ'den aldığı 3.554.806,70-Euro ... tazminatı yanında bir de müvekkili şirketten poliçe kapsamına girmeyen dava değeri kadar ayrı ve ikinci bir tazminat elde etmeye çalıştığını, sigortalının bildirim yükümlülüğünü yerine getirmediğini, bahse konu deponun poliçe teminatı altında olmadığını, eksik ... hükümlerinin uygulanması gerektiğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, poliçe şartı gereği efektif ve nominal stok arasında fark var ise müvekkilinin sadece 50.000-Euro'dan sorumlu olacağını, ekspertiz raporu ekleri ve hasar dosyalarının tümüyle getirtilmesi gerektiğini, davacının inkar tazminatı talebinin alacağın likit olmaması nedeni ile kabul edilemez olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI : Mahkemece; █████/2017 tarihli (█████████ E. ████████ K. Sayılı) kararla; bilirkişi incelemesi kararı verilmesi ve davacıya zarar görenlere yaptığı ödemelere ilişkin belge, fatura ve irsaliyeleri dayanakları ile birlikte sunması için 1 yıl süre verildiği, davacı tarafın gerekli özeni göstermeyerek belgeleri araştırıp temin etmeyerek ihmalinin sonuçlarına katlanmak zorunda olduğu, dosyada bulunan bilgi ve belgeler birarada değerlendirilerek süresinden sonra sunulan ödeme belgeleri ayrık tutulmak sureti ile yapılan inceleme sonucunda davacı tarafça zarar miktarı ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Dairemizin █████/2021 tarihli (████████ E. █████████ K.sayılı) ilamıyla; davacı tarafından dava dilekçesi ve delil listesinde hasar dosyaları ve ödeme belgelerine, tarafların ticari defter ve kayıtlarına da delil olarak dayanıldığı, ... sigortacısı ...tarafından müşteri talepleri dikkate alınarak yanan ... belirlenerek bir kısım tazminat ödemesi yapıldığı, yanan emtialara ilişkin evrakların toplandığı, bu belgelerin klasörler halinde dava dosyası ekinde bulunduğu, ayrıca davacı tarafın delil olarak ticari defterlere de dayandığı, ticari defter ve kayıtları incelenmek suretiyle davacının sunduğu ödeme listesinin mevcut olup olmadığının tespit edilebileceği, tahkikat aşamasında yapılacak bilirkişi incelemesi ile belirlenecek bir hususu davacı tarafa yükleyerek belge ibrazı için iki haftalık kesin süre verilerek çözümlenmesinin mümkün bulunmadığı, müşteri mutabakatları hiç sunulmasa da yangın esnasında depolarda bulunan ... ve davacı ödeme yapmış ise tespitinin mümkün olduğu, gerekçesiyle davacı vekili tarafından belgeler ve davacının ticari defter ve kayıtları incelenerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken süresinde belge sunulmadığı gerekçesiyle davanın reddine ilişkin kararın kaldırılmasına, davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.

Mahkemece; bilirkişi incelemesine esas olmak üzere davacı tarafça yangında malı yanan firmalardan bir kısmının hasar bedellerini gösterir mutabakatnamelerinin sunulduğu görülmüş olup, davacı vekilince sunulan belgelerde malların giriş çıkış ve tarihleri belirtilmediğinden sunulan müşteri bildirimlerinin fatura ve irsaliyeleri ibraz edilmeyerek dayanakları belirtilmediğinden bu miktarda zarara tekabül eden emtiaların yangın tarihinde davacının deposunda bulunup bulunmadığı ve dolayısıyla zarar miktarının anlaşılamadığı, ayrıca davacı şirketçe yangının olduğu tarihi kapsar şekilde ticari defter kayıtlarının da bilirkişi incelemesine sunulmadığı, böylelikle mutabakatnamelerde adı geçen firmaların kaşelerini taşıyan bildirim formlarında belirtilen miktarların davacı tarafın ticari defter kayıtlarıyla teyit edilemediği, yine defterin ibraz edilmemesine dayalı olarak dava dışı .... AŞ adına tanzim edilmiş ... hasar bedeli açıklamalı █████/2014 tarihinde 398338 nolu 2.570.000-TL tutarındaki faturanın da teyidinin yapılamadığı, davacı tarafın dava dosyasına sunduğu ödeme listesinin fiilen yapılan ödemeler şeklinde mevcut olup olmadığı hususunda davacı şirket ticari defterlerini inceleme için ibraz etmediğinden herhangi bir tespit yapılamadığı, BAM kaldırma ilamı sonrası 15.02.2022 tarihli tensip zaptı 2 no.lu ara kararı ile kaldırma kararı doğrultusunda inceleme günü kayıtların ibraz edilmesinin ihtar edildiği, 15.03.2022 tarihli 1 no.lu ara karar ile davacı vekilinin talebi doğrultusunda bilirkişiye yerinde inceleme yetkisi verildiği, davacı şirket ticari defterlerini inceleme için ibraz etmediğinden herhangi bir tespit yapılamadığı, davacı tarafa ödeme belgesine rastlanılmadığı bildirildiğinde yeniden süre istenildiği, verilen kesin süre içinde ticari defter ve kayıtların ibraz edilmediği, gelinen aşamada davacının zararının/zarar miktarının sabit olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ : 1-Davacı vekili; ödemeye ilişkin bilgilerin mahkeme dosyası içinde bulunan hasar dosyalarından anlaşılabildiğini, kararın bu nedenle hatalı olduğunu, ekspertiz şirketi tarafından yapılan incelemeler neticesinde zararın büyük bir kısmının ...AŞ tarafından giderildiğini, hasar dosyasının klasörler halinde dosyaya sunulduğunu, ekspertiz raporu ve eklerinde bilirkişilerin eksik olduğunu bildirdiği tüm bilgilerin mevcut olduğunu, dosyadaki mevcut delillerin alacak iddiasını ispata yeterli olduğunu, davalı ... şirketi tarafından müvekkilinin talebinin teminat dışı olduğundan bahisle reddedildiğini, ancak alınan bilirkişi raporunda hasarın teminat dışı olmadığı yönünde görüş bildirildiği, bu itibarla davalının itirazının dayanaksız olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

2-Davalı vekili; vekalet ücretinin dava tarihindeki kur karşılığı üzerinden belirlenen dava değerine göre hesaplanmasının doğru olmadığını, vekalet ücretinin karar tarihindeki kura göre hesaplanması gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE :Dava; davacı şirketin deposunda meydana gelen yangın hadisesi nedeniyle muhafaza edilen üçüncü kişilere ait eşyaların zarar görmesi nedeniyle oluşan zararın ...'s ... ... poliçesi kapsamında tazmini için başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece, davacının verilen kesin süre içinde zarar görenlere ödeme yaptığına ilişkin belge ve faturaları ibraz etmemesi, süresinden sonra sunduğu delillerin incelemeyeceği gerekçesiyle verilen davanın reddine ilişkin kararın Dairemizin anılan kararı ile tahkikat aşamasında yapılan bilirkişi incelemesi ile tespit edilecek hususun davacı tarafa kesin süre verilecek çözülemeyeceği gerekçesiyle dosyadaki belgelerle davacı vekili tarafından sunulan belgelerin, davacıya ait ticari defterlerinin incelenip ve sonucuna göre karar verilmek üzere kaldırılmıştır. Dairemizin kaldırma kararından sonra mahkemece belirlenen inceleme gününde davacının defter ve kayıtlarının ibraz edilmemesi nedeniyle davacının kayıtları üzerinde inceleme yapılamamıştır.

Bilirkişi incelemesine esas olmak üzere davacı tarafça yangında malı yanan firmalardan bir kısmının hasar bedellerini gösterir mutabakatnamelerinin sunulduğu anlaşılmakta ise de davacı vekilince sunulan belgelerde malların giriş çıkış ve tarihleri belirtilmediğinden sunulan müşteri bildirimlerinin fatura ve irsaliyeleri ibraz edilmeyerek dayanakları belirtilmediğinden bu miktarda zarara tekabül eden emtiaların yangın tarihinde davacının deposunda bulunup bulunmadığı, dolayısıyla hasar miktarı tespit edilememiştir.

... sigortacısı ...AŞ tarafından düzenlenen poliçe kapsamında yapılan incelemede █████/2013 tarihli ekspertiz raporunda davacının yanan ... için 4.766.450,78-Euro için tazminat talep ettiği, ekspertiz incelemesinde hasarlanan ... nedeniyle 4.182.25,60-Euro hasar belirlendiği, 627.318,84-Euro'nun eksik ... nedeniyle tenzili sonucunda 3.554.806,76-Euro tazminat hesaplandığı anlaşılmaktadır. Dava dışı ... şirketi tarafından hazırlatılan ekspertiz raporunda hasar gören emtialara ilişkin bir belirleme yapılmış ise de davalı ... şirketi tarafından, ekspertiz incelemesinde hasarlandığı belirtilen malların yangın sırasında depoda bulunup bulunmadığı, giriş çıkış kayıtları ile ilgili inceleme yapılmadığı gerekçesiyle bahsi geçen ekspertiz raporuna karşı itirazlarını bildirmiştir. Dairemizin kaldırma kararından önce ve sonra yapılan bilirkişi incelemelerinde davacı kayıtları ibraz edilmediğinden bilirkişilerce yangında hasar gördüğü belirtilen malların yangın sırasında davacıya ait depoda bulunup bulunmadığı tespit edilememiştir. Davacı eldeki davada ise ...AŞ tarafından eksik ... nedeniyle kendisine ödenmeyen kısmı davalı ... şirketi tarafından düzenlenen ...'s ... ... poliçesi kapsamında talep etmiş ise de davacı malların giriş çıkış kayıtlarını sunmadığından kendisine yapılan ödemeyi aşan tutarda malın hasara uğradığını ispatlayamamıştır. Diğer bir ifade ile davacı yanarak zarar gören mallarla ilgili 3.554.806,76-Euro'dan fazla tutarda zarara uğradığını ispatlayamadığından davacı vekili tarafından ileri sürülen istinaf nedenleri yerinde değildir.

Yabancı para alacağına ilişkin davalarda, dava değeri dava tarihi itibariyle Türk parası karşılığı üzerinden belirlenir. İlk derece mahkemesince gösterilen dava değeri üzerinden dava tarihindeki kura göre davalı lehine nispi vekalet ücreti takdir edilmiştir. Kur artıp, azaldıkça dava değerinin değişeceği kabul edilemeyeceğinden davalı vekilinin karar tarihindeki kur üzerinden nispi vekalet ücreti hesaplanması gerektiğine ilişkin istinaf nedeni yerinde bulunmamıştır.

Açıklanan nedenlerle; taraf vekillerince ileri sürülen istinaf nedenleri yerinde olmadığından, taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM :Yukarıda açıklanan nedenlerle:

Taraf vekillerinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

Alınması gereken 732-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 179,90-TL harcın mahsubuyla kalan 552,10-TL harcın davacıdan alınarak Hazine'ye ödenmesine,

Alınması gereken 732-TL istinaf karar harcından davalı tarafça peşin yatırılan 179,90-TL harcın mahsubu ile 552,10-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye ödenmesine,

Taraflarca yapılan giderlerin kendileri üzerinde bırakılmasına,

Gerekçeli kararın bir örneğinin taraf vekillerine tebliğine,

HMK'nın 361/1 maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabileceğine, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle karar verildi. █████/2026