İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesinin ticari satıştan kaynaklanan itirazın iptali davasında kapalı fatura bedelinin ödenmesi ispat yüküne ilişkin istinaf kararı.
Özet: Davacı, davalıya sattığı döner emtiasının bedelinin ödenmemesi üzerine başlattığı icra takibine davalının itiraz etmesi sebebiyle itirazın iptalini ve icra inkar tazminatı talep etmiş; davalı, takip dayanağı kapalı faturaların peşin ödenmiş kabul edildiğini, borcu olmadığını savunmuş; ilk derece mahkemesi, bilirkişi raporuna göre kapalı faturaların ödendiği karinesinin aksini davacının ispatlayamadığı gerekçesiyle davayı reddetmiştir; davacı, davalının ticari defterlerini ibraz etmemesi, bilirkişi raporundaki eksiklik ve hatalar ile tüm faturaların incelenmemesi iddialarıyla kararı istinaf etmiş olup, istinaf mahkemesi fatura konusu mal veya hizmetin teslimini ispat yükünün satıcıda olduğunu belirterek, uyuşmazlığı incelemeye devam etmektedir.
T.C.
İSTANBULBÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ12. HUKUK DAİRESİOSYA NO: █████████ KARAR NO : █████████T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IİNCELENEN KARARINMAHKEMESİ: İSTANBUL 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ: █████/2023NUMARASI : ████████ Esas - ███████ KararDAVA: İtirazın İptali (Ticari Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ: █████/2021İSTİNAF KARAR TARİHİ: █████/2026Davanın reddine ilişkin verilen kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;DAVA : Davacı vekili, müvekkilinin davalıya sattığı döner emtiası bedelinin ödenmediğini, bu kapsamda 8 adet faturaya dayalı asıl alacak ve ferileriyle beraber toplam 105.432,21-TL'nin tahsili için İstanbul 25. İcra Dairesi'nin ... esas sayılı takibinin başlatıldığını, ancak davalının takibe haksız olarak itiraz ettiğini ileri sürerek, davalının icra takibine itirazının 93.369,95-TL'nin şimdilik 69.000-TL'lik kısmı için iptaline ve icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.CEVAP : Davalı vekili, takip dayanağı olarak gösterilen... nolu faturaların kapalı fatura olduğunu, teamüle ve Yargıtay içtihatlarına göre kapalı faturada peşin satış yapıldığı kabul edildiğinden müvekkilinin borcunun bulunmadığını; davacının faturalarla ilgili ödendi makbuzu verdiğini;... nolu faturalardaki imzaların müvekkiline ait olmadığını, söz konusu ürünlerin müvekkiline teslim edilmediğini ve davacıya borcun bulunmadığını belirterek, davanın reddine ve kötüniyet tazminatına karar verilmesini istemiştir.İLK DERECE MAHKEME KARARI : Mahkemece, mali müşavir bilirkişi raporuna göre takibe konu kapalı faturaların bedelinin ödendiği hususundaki adi karinenin aksini ispat bir delil davacı tarafından sunulmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.İSTİNAF SEBEPLERİ : Davacı vekili, davalı ticari defterlerini ibraz etmediğinden HMK'nın 222/3. maddesine göre müvekkili defterlerinin lehine kullanılacağını; ödememe hususunun ispat edilemeyeceğini; bilirkişi raporundaki gerekçesiz tespitlerin kabul edilemeyeceğini, sadece 4 faturanın incelendiğini, .... nolu faturaların incelenmediğini, müvekkilinin alacağının 206.810,72-TL olarak belirlenmesine rağmen 4 faturanın ödendiğinin ifade edildiğini belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmiştir. GEREKÇE : Dava, ticari satım sözleşmesi kapsamındaki faturaya dayalı alacağın tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir. Kural olarak; fatura konusu mal veya hizmetin teslimini ispat külfeti davacı satıcıya ait olup, yasal delillerle desteklenmediği sürece fatura ve davacı defter kayıtları tek başına alacağın varlığını kanıtlamaz. Dolayısıyla davacı, fatura konusu mal veya hizmetin davalıya teslim edildiğini kanıtlamak zorundadır. Davacı bu iddiasını, uyuşmazlığın miktarına göre yazılı delille kanıtlamalıdır.Davaya konu İstanbul 25. İcra Dairesi'nin ... esas sayılı takip dosyasında, 8 adet faturaya dayalı olarak 93.369,95-TL asıl alacak ve 12.062,26-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 105.432,21-TL'nin tahsili talep edilmiş, davalının itirazı üzerine takip durmuştur. Davacı eldeki davada, itirazın 69.000-TL bakımından iptaline karar verilmesini istemiştir.Mali müşavir bilirkişi kök ve ek raporunda, davacının usulüne uygun tutulan 2019 yılı defterlerinin incelendiği, 2020 yılı defterleri ve vergi dairesinin cevabında belirtildiği üzere göre işletme hesabı esasına göre defter tutan davalının defterlerinin sunulmadığından incelenemediği; takibe konu faturaların davacıda kayıtlı olduğu,. nolu █████/2019 tarihli 19.301,10-TL,.... nolu █████/2019 tarihli 13.786,50-TL,... nolu █████/2019 tarihli 6.716,50-TL ve .. nolu █████/2019 tarihli 6.804,87-TL olmak üzere toplam 46.608,97-TL bedelli faturaların davacının defterlerine göre ödendiği; kalan.. nolu █████/2019 tarihli 6.946,78-TL,.142 nolu █████/2019 tarihli 13.271,40-TL, ...143 nolu █████/2019 tarihli 13.271,40-TL ve. nolu █████/2019 tarihli 13.271,40-TL olmak üzere toplam 46.760,98-TL bedelli faturaların davacının defterlerine göre ödenmediği; faturalarda teslim alan kısmında isim olmadığı ancak imza bulunduğu; davacının davalıdan 206.810,72-TL alacaklı göründüğü; faturaların kapalı (ödemesi yapılmış) fatura olduğu belirtilmiştir.Davacının 2019 ve 2020 yılı cari hesabına göre, davalının davacıya █████/2019 tarihinde 48.000-TL bedelli çek ödemesiyle davalının 48.000-TL lehine kayıtla başladığı, ....nolu faturalar 18-█████/2019 tarihinde kayıt edildiğinde, davalının davacıdan 14.912,40-TL alacaklı göründüğü; ..124, ...127 nolu fatura bedellerinin aynı gün ödendiğine dair kayıt bulunduğu;..132 nolu 6.946,78-TL bedelli fatura █████/2019 tarihinde işlendiğinde davacının davalıdan 8.800,88-TL alacaklı göründüğü; sonrasında takibe konulmayan... nolu toplam 20.187,88-TL bedelli 3 fatura ile takibe konu 15-18-█████/2019 tarihli .... nolu toplam 39.814,20-TL bedelli faturaların kaydedildiği, hesabın davacı lehine 68.802,96-TL'ye geldiği; sonrasında █████/2019-█████/2019 arasında 20 adet 4.858,10-TL bedelli fatura ile faturalara ilişkin aynı gün ödeme kayıtlarının yapıldığı; 2019 yılının davacı lehine 69.075,96-TL ile kapatıldığı; 2020 yılında █████/2020-█████/2020 arasında 18 adet 4.895,47-TL ve 10 adet 4.961,63-TL bedelli fatura bedelli toplam 137.734,76-TL bedelli faturaların kaydedildiği, bu faturalara ilişkin hiç ödeme kaydı bulunmadığı ve davacının davalıdan 206.810,72-TL alacaklı göründüğü belirlenmiştir. Buna göre ..106 ve ...107 nolu faturalar davalının ödemesinden mahsup edilmiş, ... ve ... nolu faturalar için tahsil kaydı oluşturulmuş olup toplam 46.608,97-TL bedelli faturaların ödendiği davacının kendi kayıtları uyarınca belirlenmiştir. Davacı tarafından alacağa dayanak olarak gösterilen tüm faturalar kapalı fatura olarak düzenlenmiştir. Kapalı fatura borcun ödendiğine karine teşkil eder. Aksini iddia eden davacı alacaklı iddiasını yazılı delillerle ispatla yükümlüdür (Yargıtay 19. HD'nin █████████ E., █████████ K. sayılı ve █████/2016; ██████████ E., █████████ K. sayılı ve █████/2016 tarihli ilamları). Dolayısıyla kalan toplam 46.760,98-TL bedelli 4 adet ..... nolu faturaların da kapalı fatura olması karşısında, davacı alacağını ispat edememiştir. Ayrıca davalının defterleri bilanço esasına göre tutulan defter olmayıp, işletme hesabı esasına göre tutulduğundan, uyuşmazlıkta uygulanma imkanı bulunmayan HMK'nın 222. maddesine ilişkin davacı vekilinin istinaf nedeni benimsenmemiştir. Açıklanan nedenlerle, davanın reddine dair verilen kararda bir isabetsizlik bulunmadığından, davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Alınması gereken 732-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 179,90-TL harcın mahsubu ile kalan 552,10-TL harcın davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,Davacı tarafından yapılan giderlerin kendisi üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK'nın 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. █████/2026