istanbul bölge adliye mahkemesinden, tahsil cirosuyla bankaya verilen ve kargoda çalınan bono nedeniyle oluşan maddi ve manevi zararın tazminine ilişkin istinaf kararı.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinden, tahsil cirosuyla bankaya verilen ve kargoda çalınan bono nedeniyle oluşan maddi ve manevi zararın tazminine ilişkin istinaf kararı.

Özet: Davacı şirketin, tahsil cirosuyla davalı bankaya teslim ettiği ve tahsil edildikten sonra kargoda çalınan bir bononun, kötü niyetli üçüncü kişilerce icra takibine konulmasıyla maruz kaldığı maddi ve manevi zararların tazmini istemiyle açtığı davada, ilk derece mahkemesi, bankanın kaybolan bono nedeniyle davacının uğradığı zarardan sorumlu olduğuna karar vererek maddi ve manevi tazminata hükmetmiş; davalı banka ise kararı, kusursuz olduğu ve davacının hukuki yolları tüketmediği gerekçeleriyle istinaf etmiştir.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO: █████████

KARAR NO : █████████

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: İSTANBUL 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: █████/2023

NUMARASI : ███████ Esas - ████████ Karar

DAVA: Tazminat

DAVA TARİHİ: █████/2020

İSTİNAF KARAR TARİHİ: █████/2026

Davanın kısmen kabulüne ilişkin verilen kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA: Davacı vekili; müvekkili tarafından dava dışı ...’a satılan taşınmazın peşinatı olarak alınan 25.10.2016 vadeli ve 65.000-TL tutarlı bononun müvekkili lehine keşide edildiğini, müvekkilinin bu bonoyu 14.10.2016 tarihinde tahsil cirosuyla ... ... Şubesi'ne teslim ettiğini, ...'ın senet bedelini 19.10.2016 günü müvekkilinin hesabına yatırdığını, senedin ödenmesi üzerine müvekkilinin davalı bankadan senedin iadesini istediğini, iade için kargoya verilen senet aslının ... aracından çalındığını, bu hususta davalı banka nezdinde 21.11.2016 tarihli tutanak tutulduğunu, senet aslının... ... Ltd. Şti tarafından Konya 8. İcra Dairesi'nin ... sayılı dosyası üzerinden takibe konulduğunu, senedin keşidecisi ...'ın yanında müvekkilinin de borçlu gösterildiğini, ayrıca senette ne keşidecinin ne de müvekkili şirketin tanımadığı 7 Kıta Tarım ile ... isimli 2 ayrı firmanın da borçlu olarak gösterildiğini, kesinleşen takipte 102.001,50-TL'nin ödendiğini, senedin keşidecisi ...’ın ödemesiyle birlikte müvekkili şirket ile hırsızlık mahsulü senedi icraya koyan kötüniyetli hamil... ...Ltd. Şti aleyhine Bakırköy 6. ATM'nin ████████ sayılı menfi tespit davasının istirdada dönüştüğünü, yargılama sonucunda ...’ın kötüniyetli hamil... Ltd. Şti’ye cebri icra neticesi ödemek zorunda kaldığı 102.001,50-TL’yi masraf, faiz, gider ve avukatlık ücretleriyle birlikte müvekkili ile... ...Ltd. Şti firmasından tahsiline giriştiğini, neticeten müvekkili şirketin Bakırköy 9. İcra Dairesi'nin ... sayılı takip dosyasında dosya borcunu ödemek zorunda kaldığını, davalının haksız davranışı nedeniyle müvekkilinin maddi zarara uğradığını belirterek 166.081,33-TL maddi, 10.000-TL manevi tazminatın, ...’a yapılan ödeme tarihlerinden itibaren avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP: Davalı vekili; davaya konu bononun müvekkiline tahsil cirosu ile teslim edildiğini, müvekkili bankanın senet iptali davası açarak yükümlülüğünü yerine getirdiğini, senedin bedelinin davacının müşterisi tarafından ödenmesinin akabinde müvekkili banka tarafından davacıya teslim edilmek üzere dava dışı Yurtiçi ...'ya teslim edildiğini, bu senet aslının dava dışı Yurtiçi ... firması uhdesinde kaybolduğunu, müvekkili bankaya herhangi bir kusur ve sorumluluk atfedilemeyeceğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI : Mahkemece; davalının tahsil cirosu ile aldığı senedin banka nezdinde kaybolması nedeniyle, bono keşidecisi tarafından 2.kez ödenmek zorunda kalınan bono bedelinin, bono alacaklısı ciranta davacıya rücu edilmesi ile oluşan davacı zararını, karşılamakla yükümlü olduğu, davacının zararının 166.081,33-TL olduğu, ayrıca davacının davalıdan kaynaklı iş ve eylemler neticesinde haksız icra takibine maruz kaldığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 166.081,33-TL maddi tazminatın ...'a yapılan ödeme tarihi olan █████/2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, 5.000-TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, fazla talebin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ : Davalı vekili; davacının bonoyu müvekkiline tahsil cirosuyla devrettiğini, senedin kaybolduğunun anlaşılması üzerine müvekkilinin senedin iptali ve ödeme yasağı için gerekli davaları açtığını, bu şekilde üzerine düşen sorumluluğu yerine getirdiğini, müvekkili tarafından senet üzerinde hiç bir işlem yapılmadığını, daha sonra araya başka cirantaların girmesiyle senedin... isimli firmanın eline geçtiğini, çekteki ciro zincirinin koptuğunu, ... ... isimli firmanın senede usulüne uygun bir şekilde hamil olmadığını, davacının icra takibine karşı şikayet ve itiraz yoluna başvurmadığını, davacının müvekkiline karşı bu davayı açabilmesi için öncelikle tüm sorumlulara karşı hukuki yolları tüketmesi gerektiğini, davacı tarafından... isimli firma aleyhine dava açılmadığını ve bu firma hakkında aciz vesikası alınmadığını, yine manevi tazminatın şartlarının gerçekleşmediğini, kişilik haklarına ağır bir saldırı bulunmadığını belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE :Dava, tahsile verilen bononun banka nezdinde kargoda çalınması nedeniyle meydana gelen maddi ve manevi zararın tazmini istemine ilişkindir.

Somut olayda, dava dışı keşideci ...'ın davacıdan satın aldığı konutun taksitine karşılık davacı lehine düzenlenen █████/2016 tarihli 65.000-TL bedelli bononun, tahsil için davalı bankaya █████/2016 tarihli bordro kapsamında tevdi edildiği, senet tutarının dava dışı keşideci ... tarafından ödendiği, iadesi için kargoya verilen bononun ... aracında çalınması neticesinde senedin arka yüzünde davacının cirosundan sonra gelen davalı bankaya ait imza iptal edilerek sırayla ... ..AŞ, ... ...Ltd Şti şeklindeki ciro silsilesiyle dava dışı... ...Ltd Şti'nin eline geçtiği ve bu firma tarafından davacı ve dava dışı keşideci ... hakkında Konya 8. İcra Dairesi'nin ... sayılı kambiyo takibinin başlatıldığı, dosya borcu 102.001,50-TL'nin keşideci ... tarafından cebri icra tehdidi altında (█████/2017 ve █████/2017 tarihinde) ödenmesi üzerine keşidecinin davacıya ve dava dışı... ...Ltd Şti'ye karşı açtığı Bakırköy 6 ATM'nin ████████ sayılı istirdata dönüşen menfi tespit davasının kabulüne ve ödenen tutarın davacı ve...'dan tahsiline karar verildiği, bu defa ... tarafından başlatılan Bakırköy 9. İcra Dairesi'nin ... sayılı dosyasında takip borcunun █████/2019 tarihinde 166.081,33-TL olarak davacı tarafından ödendiği hususlarında ihtilaf bulunmamaktadır.

Davalı bankanın özenle koruması gereken senedin kaybı ile davacının zararına sebep olduğu açıktır. Senedin güvenli bir şekilde lehdara iadesinden davalı sorumludur. Bu nedenle ödenmekle borçluya iadesi gereken çekin davalı bankanın özen yükümlüğüne aykırı eylemi neticesinde senedin yeniden tedavüle çıkarılmasına neden olduğundan davacının zararından sorumlu olduğunun kabulü gerekir. Zira senet, davalı banka ile arasında taşıma sözleşmesi bulunan dava dışı ... şirketi uhdesinde çalınmış olup, davalının ifa yardımcısı konumunda olan ... şirketinin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur. Diğer taraftan davalı.....Ltd.Şti hakkında hırsızlık suçlarına konu çok sayıda çeki elinde bulundurması nedeniyle başlatılan ceza soruşturmalarının bulunduğu ve birçok olayda, hırsızlık yoluyla elden çıkan çekleri benzer ve farklı cirantalardan ciro yoluyla devralıp, son hamil olarak farklı kişi veya şirketler aleyhine icra takiplerine konu edildiği sabittir. Bu bakımdan kötüniyetli hamil... isimli firmaya karşı hukuk yollarının tüketilmediğine yönelik istinaf nedeni de yerinde değildir.

Bununla birlikte manevi tazminata hükmedilebilmesi için kişilik haklarına saldırı bulunması gerekir. Somut olayda davacının kişilik haklarına yönelik bir saldırı bulunmadığından manevi tazminat koşulları da oluşmamıştır. Bu durumda manevi tazminat isteminin reddi gerekirken, kısmen kabulüne karar verilmesi doğru olmamıştır.

Açıklanan nedenlerle; koşulları oluşmadığı halde manevi tazminata hükmedilmesi doğru olmadığından, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, kararın kaldırılmasına, yapılan hata nedeniyle yeniden yargılama yapılmasına gerek bulunmadığından, davanın kısmen kabulüne, 166.081,33-TL maddi tazminatın █████/2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, manevi tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM :Yukarıda açıklanan nedenlerle:

Davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2023 Tarih ███████ Esas - ████████ Karar sayılı kararın HMK 353(1)b-2 gereği KALDIRILMASINA;

"Davanın kısmen kabulü ile, 166.081,33-TL maddi tazminatın █████/2016 tarihinden itibaren avans faizi işletilerek davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

Manevi tazminat talebinin reddine,"

İlk derece yargılamasına ilişkin olarak ;

"Alınması gereken 11.345,01-TL nispi karar ve ilam harcından mahkeme veznesine yatırılan 3.007,03-TL harcın mahsubu ile kalan 8.337,98-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,

Davacı tarafça yatırılan 3.061,43-TL peşin harçların davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

Davacı tarafından yapılan toplam 961,25-TL yargı giderinin davanın kabulü oranında hesaplanan 910-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalanın davacı üzerinde bırakılmasına,

Maddi tazminat talebi yönünden 25.912,20-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,

Reddedilen manevi tazminat talebi yönünden 10.000-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,

Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320-TL arabuluculuk ücretinin 1.245-TL sinin davalıdan, 75-TL sinin davacıdan alınarak Hazineye ödenmesine,"

Davalı tarafından yatırılan 2.921,64-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde davalıya iadesine,

Davacı tarafından yapılan 40-TL istinaf yargı giderinin davanın kabulü oranında hesaplanan 37-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalanın davacı üzerinde bırakılmasına,

Davalı tarafından yapılan 100-TL istinaf yargı giderinin davanın kabulü oranında hesaplanan 6-TL'sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, kalanın davalı üzerinde bırakılmasına,

Gerekçeli kararın bir örneğinin taraf vekillerine tebliğine,

HMK 'nun 361/1. maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabileceğine, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle karar verildi. █████/2026