Yargıtayın, koruma tedbirleri nedeniyle açılan maddi ve manevi tazminat davasının, esas ceza davası kesinleştikten sonra yasal sürede açılmaması nedeniyle reddini onadığı karar.
Özet: Bu hukuki evrakta, Anayasal haklarının ihlali ve haksız tutukluluk nedeniyle mezuniyetinin gecikmesi gibi mağduriyetler iddiasıyla 600.000 TL maddi ve 800.000 TL manevi tazminat talep eden davacının, davasının ilk derece mahkemesince süresinde açılmadığı gerekçesiyle reddedilmesi ve bu kararın bölge adliye mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddedilmesi üzerine temyize konu olan uyuşmazlık incelenmekte olup, temyiz incelemesinin, ceza yargılamasının kesinleşmesi akabinde ortaya çıkan koruma tedbirleri nedeniyle tazminat taleplerinde CMK 141. madde kapsamında belirlenen hak düşürücü sürenin hukuka uygun uygulanıp uygulanmadığına odaklandığı ve reddedilen tazminat talebinin esastan incelenip incelenmediği hususları değerlendirilmektedir.
MAHKEMESİ :Ceza Dairesi
SAYISI : █████████ E. █████████ K.DAVA : Koruma Tedbirleri Nedeniyle Tazminat HÜKÜM : İstinaf başvurusunun esastan reddi kararıTEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Temyiz isteminin esastan reddi ile hükmün onanması İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; davacı tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde 6100 sayılı HMK'nın 361/1. ve 5271 sayılı CMK'nın 298/1. maddesindeki temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, işin esasına geçildi, gereği düşünüldü:I. HUKUKÎ SÜREÇ İlk Derece Mahkemesince davacının soruşturma, kovuşturma ve istinaf safhalarında yerine getirilmeyen hukuki kaideler nedeniyle anayasa ile devletin güvencesi altına alınmış haklarının ihlal edildiğini, kendisinin ve ailesinin manevi mağdur edilmesi, yargılamanın usul yönünden hukuk kurallarının uygulanmamasın sonucu olduğunu, yasada açıkça izah edilen usullerin uygulanmadığını bu şekilde itiraz kanun yolunun engellediğini, son sınıf öğrencisi iken sadece tutuklu olması nedeniyle giremediği sınavlar nedeniyle mezuniyetinin 2 yıl gecikmesi nedeniyle 600.000,00 TL maddi ve 800.000,00TL manevi tazminatın soruşturma tarihinden işleyecek yasal faizi ile ödenmesine ilişkin talebinin reddine karar verilmiş, davacının istinafı üzerine Bölge Adliye Mahkemesince asıl davanın sonucunu beklemeden işin esası ile ilgili kovuşturma yapılarak sonucuna göre karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle kararın bozulması üzerine İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama neticesinde talebine ilişkin işlem tarihleri itibariyle davanın açıldığı tarih dikkate alındığında davacının süresinde dava açmadığından davanın reddine karar verilmiş, Bölge Adliye Mahkemesince davacının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca davacının temyiz isteminin esastan reddi ile hükmün onanmasına karar verilmesi görüşünü içeren Tebliğname ile dava dosyası Daireye tevdi edilmiştir.II. TEMYİZ SEBEPLERİ Davacının temyiz sebepleri; gerekli inceleme yapılmadan davanın reddine karar verildiğine ilişkindir. III. DAVANIN KONUSU İlk Derece Mahkemesince, davacının Kars Sulh Ceza Hakimliğinin ███████ sorgu sayılı kararı ile 20.07.2016 tarihinde tutuklandığı, tazminat dayanağı olan Kars 2. Ağır Ceza Mahkemesinin ███████ Esas – ███████ Karar sayılı ceza dosyası kapsamında, davacının anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etmek suçundan yapılan yargılama neticesinde neticeten 18... ay hapis cezası ile cezalandırılmasına ve tutukluluk halinin devamına karar verildiği, Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi'nin 2. Ceza Dairesi'nin █████/2018 tarih, █████████-1236 E. K. sayılı kararı ile, davacının "Anayasal Düzeni Ortadan Kaldırmaya Teşebbüs" suçundan müebbet hapis cezası ile cezalandırılmasına ve tutukluluk halinin devamına karar verildiği, kararın Yargıtay 16. CD'nin █████/2020 tarih, █████████ E., █████████ K. sayılı ilamı ile bozulması üzerine, dosyanın Kars 2. Ağır Ceza Mahkemesi'nin ████████ E. sırasına kaydedildiği, davacı hakkında yapılan yargılama neticesinde müebbet hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verilerek, UYAP sistemi üzerinden yapılan sorgulama ile davacı hakkındaki müebbet hapis cezasına ilişkin mahkumiyet hükmünün yargıtay kararı ile █████/2022 tarihinde kesinleştiği, davacının taleplerinin CMK'nın 141/1-a.maddesinde "Kanunlarda belirtilen koşullar dışında yakalanan, tutuklanan veya tutukluluğunun devamına karar verilen" ve 141/1-h maddesinde "Yakalanmaları veya tutuklanmaları yakınlarına bildirilmeyen" şeklinde düzenlenmiş olup, asıl davanın sonucunu etkileyici veya asıl davanın sonucuna bağlı olmayan talepler bakımından, tazminat davasının hangi sürede açılması gerektiğine ilişkin maddede herhangi bir açıklık bulunmamakla birlikte, madde gerekçesindeki "Maddenin birinci fıkrasına göre, tazminat davasının açılması, ilgili kişi hakkındaki kararın veya hükmün kesinleşmesiyle olanaklı hâle gelecektir. Kesinleşme, ilgilisine veya varsa vekiline tebliğ edildiğinde, tebellüğden itibaren üç ay içinde dava açılabilecektir. Karar veya hükmün, tebliğ edilememesi veya tebliğinin herhangi bir nedenle gerçekleştirilmemiş bulunması durumunda dava hakkı, karar veya hükmün kesinleşmesinden itibaren nihayet bir yıllık sürenin sona ermesiyle düşecektir. Tazminat istemeye hak sahibi olan kimsenin hakkındaki soruşturma ve kovuşturmanın akıbetini ve kesin sonuca bağlanışını takip ederek dava hakkını gecikmeden kullanması öngörüldüğünden bir yıllık hak düşürücü süre benimsenmiştir." şeklindeki açıklamalar ve istemin süreye bağlanmasının asıl amacının, muhatabı tarafından öğrenilmesinden itibaren belirli bir süre dava konusu edilmeyen işlemlerin, hukuk güvenliğinin sağlanması amacıyla uzun süre sonra dava edilmesinin önüne geçmek olduğu gözetildiğinde, dava açma süresinin tazminata dayanak olarak gösterilen işlem tarihinden itibaren başlayacağını kabul etmek gerektiği, somut olay değerlendirildiğinde; 04.04.2017, 27.04.2017, 31.05.2017, 11.06.20 17... .07.2017 tarihlerinde yapılan tutukluluk değerlendirme kararlarının, kendisine ve yakınlarına tebliğ edilmediğini, tutukluluk durumunun 30 günlük süreler içinde değerlendirilmediğini ve bu suretle itiraz hakkı engellendiği için ... Öğretim Fakültesindeki sınavlara giremediğini ifade ederek █████/2020 tarihinde dava açan davacının tazminat isteminin, süresinde ileri sürülmediği gibi, koruma tedbirinin doğrudan sonucu olan somut bir zarar iddiasını da taşımadığı, bu itibarla CMK'nın 141 ve devamı maddelerinde öngörülen tazminat isteme koşullarının gerçekleşmediği anlaşılmakla, davacının taleplerinin reddine karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesince reddedilen davada, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından bir isabetsizlik görülmediği anlaşılmıştır.IV. GEREKÇE VE KARARYargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve kanuna uygun olarak yapıldığı, tazminat şartlarının oluşmadığının saptandığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı anlaşılmakla, Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesinin kararında davacı tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı CMK'nın 289/1. maddesi ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden CMK'nın 302/1. maddesi gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,Dava dosyasının, 5271 sayılı CMK'nın 304/1. maddesi uyarınca Ardahan Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,07.04.2026 tarihinde karar verildi.