Bursa Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesinin, ticari pompa satışından kaynaklanan itirazın iptali davasında gizli ayıp, montaj sorumluluğu ve ürün işlevselliği iddialarını içeren istinaf kararı.
Özet: Bu istinaf kararı, davacının sattığı pompanın çalışır vaziyette teslim edildiğini ve bedelinin ödenmediğini iddia ederek itirazın iptalini talep ettiği, davalının ise pompanın gizli ayıplı olduğunu, yanlış montajdan değil ayıp nedeniyle üretim aksaklıkları yaşadığını ve bedel ödememe hakkına sahip olduğunu savunduğu ticari bir anlaşmazlığı ele almaktadır; ilk derece mahkemesi, montajın kapsam dışında bırakılmasına rağmen davacının satılan pompanın gerekli sensör ve valflerle donatılmış, tam işlevsel bir sistem olarak teklif ve teslim etme sorumluluğu olduğunu, aybın gizli nitelikte olduğunu ve davalının ödemezlik definin haklı olduğunu belirterek davayı reddetmiş, davacı ise bilirkişi raporları ve montaj sorumluluğuna atıfta bulunarak karara itiraz etmiştir.
T.C. BURSA BAM .... HUKUK DAİRESİ
T.C.BURSABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ .... HUKUK DAİRESİDOSYA NO : .....KARAR NO : .......T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IBAŞKAN : ... (...)ÜYE : ... (...)ÜYE : ... (...)KATİP : ... (...)İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : BURSA ... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ : .....NUMARASI : ...DAVACI : ... VEKİLİ : Av. ...- ....DAVALI : ... - ...VEKİLLERİ : Av. ...- . Av. ...- .DAVANIN KONUSU : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)İSTİNAF KARAR TARİHİ : .KARAR YAZIM TARİHİ : Bursa ...Asliye Ticaret Mahkemesinin ..... tarih .... Esas ....... sayılı Kararına yönelik yapılan istinaf başvurusunun incelenmesi neticesinde;TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ: Davacı vekili vermiş olduğu dava dilekçesi ile; davalının pompa talebinde bulunması üzerine teknik metin gönderdiklerini, buna göre talep edilen pompanın tedarik edilerek teslim edildiğini, teklifte montajın dahil olmadığının yazılı olduğunu, buna rağmen yardımcı olmak için birkaç defa eleman gönderdiklerini, reçetelerdeki yanlışlıkları düzelttiklerini, dolum pompası ile dozajlama makinasını çalışır biçimde teslim ettiklerini, bu hususun Bursa ......Asliye Ticaret Mahkemesinin ....... D.İş /Esas sayılı dosyasından alınan rapor ile sabit olduğunu, ancak bedelin halen ödenmediğini, bu sebeple Bursa ...icra Müdürlüğünün ........ Esas sayılı dosyasında icra takibi yaptıklarını, itiraz edilmesi nedeniyle takibin durduğunu belirterek, itirazın iptali ile %20 oranında icra-inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir. Davalı vekili vermiş olduğu cevap dilekçesi ile; davacının sattığı makinanın çalışmaması ve bu makinadan zarar görülmesi nedeniyle Bursa ....Asliye Ticaret Mahkemesinin ........ D.İş/Esas sayılı dosyasında tespit yapıldığını, .......firmasından 65.000 EURO karşılığında sünger döküm makinası satın aldıklarını ve bedelini ödediklerini, makinanın bu firmanın Türkiye temsilcisi olan ....... aracılığı ile alındığını, bu makinanın çalışabilmesi için çekiş pompalarının bulunması gerektiğini, ...... firmasının kendi bünyelerinde olan davacı şirketten davalı şirkete sattığını, ancak bu pompaların çalışmaması nedeniyle seri üretim yapılmadığını, her iki firmaya müracaat etmelerine rağmen ilgilenilmediğini, davacı firmanın gönderdiği teknik elamanların da durumu tespit ettiğini, hatta videoya çekerek aracı firmaya gönderdiğini, davacının sattığı pompanın kullanımında günlük 1 saatlik iş kaybına sebebiyet verdiğini, bu nedenle siparişlerin iptal edildiğini, sünger döküm makinasının ve pompaları dahil hiçbir ekipmanın çalışmadığını, bundan ....... şirketin sorumlu olduğunu, tespit raporunda bu hususun belirlenmiş olduğu, dolum pompası ile dozajlama makinasının çalışır durumda teslim edildiği iddiasının doğru olmadığını, davacının “montaj bizim işimiz değil” demesine rağmen, web sayfasında işinin satım olmayıp makine ve tesislerin devriye alınması olduğunu, bu da montajdan sorumlu olmadıkları beyanlarının doğru olmadığını gösterdiğini belirterek, davanın reddi ile %20 oranında tazminata hükmedilmesini talep etmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: İlk derece mahkemesince yapılan yargılama neticesinde; montaj hususunun teklif kapsamında olmasa da dozajlama makinasının çalışması ve devreye alınması, makinanın doğru çalışıp çalışmadığının da kontrolü için gerekli olduğu, bundan da davalı firmanın sorumlu olacağı, üretimi aksatmayacak en uygun pompayı teklif etmesi gerektiği, bilgi ve teknik krokilerin nasıl montaj yapılacağı, pompanın otomatik dolum yapabilecek şekilde gerekli sensör ve basınç tahliye valfleri ile donatılmasının belirtilmesi gerektiği, kullanım hatasının söz konusu olmadığı, davalının tek başına yaptığı montajın hatalı olduğu, davacı tarafından pompanın sensör ve basınç tahliye valfi ile birlikte satımının teklif edilip edilmediği, bu konuda davalı şirkete bilgi verilip verilmediği konularında davalı şirkete yemin teklifinde bulunulduğu, davalı şirket yetkilisi tarafından pompanın sensör ve basınç tahliye valfi ile donatılmasının maliyet nedeniyle kabul edilmediğinin doğru olmadığı, davacı şirket tarafından pompanın sensör ve basınç tahliye valfi ile birlikte satımının teklif edilmediği, bu hususun da gizli ayıp olduğu, ortaya çıkar çıkmaz derhal davacıya bildirildiği, bu nedenle davalının ödemezlik def-i’nde bulunmasının haklı olduğu belirtilerek davanın reddine karar verilmiştir. İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:Davacı vekili vermiş olduğu istinaf dilekçesi ile; pompanın davalıya çalışır vaziyette teslim edildiğini, bu hususun bilirkişi marifeti ile tespit edildiğini, sözleşme serbestisi gereği montaj hariç satış yapıldığını,davalının gerektiği gibi monte edemediğinden hatalı üretim yapıldığını, alınan bilirkişi raporlarını davalının farklı yorumladığını, pompanın verimli olarak çalışmamasının sebebinin bağlantılarının yanlış yapılmış olduğunu, davalının basiretli tacir gibi davranmadığını, malda ayıp olmadığının bilirkişi raporları ile sabit olduğunu, davalıya montaj hariç ve dahil olacak şekilde teklifler sunulduğunu, ancak montaj hariç olan teklifi kabul ettiğini, bu nedenle verilen kararın yanlış olduğunu belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak, davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir. DEĞERLENDİRME:Davalı tarafından, dava dışı ....... şirketinin Türkiye temsilcisi ........... şirketinden sünger dolum makinası satın alınmıştır. Ancak çekiş pompaları hariç olacak şekilde satın alınmıştır. Satıcı firmanın tavsiyesi üzerine davacı firmadan da █████/2016 tarihli sipariş teklifine istinaden iki adet pompa 2.356,000 Euro karşılığı satın alınmıştır. Daha sonra pompaların yeterli kapasitede çalışmadığı belirtilerek, davacı firma ile e-mail yazışmaları yapmışlardır. Davacı firma tarafından gönderilen e-mail’lerde ise; montaj görevlerinin olmadığını, buna rağmen yardımcı olacaklarını belirterek eleman gönderdiklerini, yapılan incelemede; montajın hatalı olduğu, kimyasal varillerden pompaya giden hortumun uzun olduğu, bunun kısaltılması gerektiği, talep ettikleri takdirde dolum sensörü ve valfi için de teklif gönderebileceklerini, ödemede kolaylık sağlayabileceklerini belirtmişlerdir. Davacı tarafından, Bursa ...Asliye Ticaret Mahkemesinin .......... D.İş/Esas sayılı dosyasında yapılan delil tespitinde; pompaların dava dışı şirketten 14 adet sünger kalıbının ise Hilal Teknik Metal isimli firmadan alındığını, sünger döküm makinasının ve iki adet pompanın çalışmadığı ve ......... isimli firmadan alınan 14 adet sünger kalıbının da çalışmadığı, sünger döküm makinası ve iki adet pompanın maksimum 5 iş gününde sorunun giderilebileceği belirtilmiştir. Davacı tarafından Bursa ....Asliye Ticaret Mahkemesinin ....... D.İş/Esas sayılı dosyasında yaptırılan delil tespiti raporunda ise; makinenin çalışmasında bir sorun olmadığı, pompaların çalıştığı ancak pompa emiş ve basınç boruları, bağlantıları ve makinaya olan mesafeleri uygun olmadığından, istenilen verimin alınamadığı, emiş mesafesinin 1000 mm, basma mesafesinin ise 1500 mm’yi geçmemesi gerektiğini ve emiş ağzının yan kesilmiş olması gerektiğini, kurallara uyulmadığından pompanın verimli çalışmadığı belirlenmiştir. İlk derece mahkemesince alınan █████/2017 tarihli raporda ise; dolum tanklarında oluşan kapasitenin normal hale getirebilmesi için sensör ve basınç tahliye valfinin eklenmesi gerektiğini, davacı tarafından pompa montajına ait bir teknik resim veya bağlantı şemasını davacıya göndermediği, montajdan sonra davalı iş yerine uğradığında bağlantının hatalı olduğunu belirttiği, davalı şirketin montajı yapmak ve kısmen sorumluluğunu üzerine aldığı, basıncı tahliye edecek sensör ve tahliye vanaları eklendiğinden, davacının bedeli alabileceği belirtilmiştir. İlk derece mahkemesince üçlü bilirkişiden █████/2018 tarihli bilirkişi raporu alınmıştır. Alınan bu rapora göre; pompaların montajına ait bir teknik resim veya bağlantı şemasının davalı firmaya gönderilmediği, pompaların çalışmamasının davalı firmanın kendi başına yaptığı montajın hatalı olmasından kaynaklandığı, davacı tarafından pompa seçiminin doğru yapıldığı, kullanım hatası bulunmadığı, montaj hatası bulunduğu, davacı firma tarafından davalıya bu pompaların bağlantıların nasıl olacağının bilgi ve teknik krokilerinin nasıl montaj yapılacaklarının aktarılması gerektiğinin sağlanmadığını, pompaların her defasında makine dolum kartlarının açılmasını gerektirmeyecek şekilde yani pompaların otomatik dolam yapacak şekilde gerekli sensör ve basınç tahliye valfleri ile donatılmasının satış anlaşmasında belirtilmesi gerektiği, eğer bu belirtilmemiş ise pompanın gizli ayıplı olduğu, maliyet nedeniyle davalı tarafından kabul edilmemiş ise, pompanın ayıplı olarak değerlendirilmemesi gerektiği belirtilmiştir. Buna göre değerlendirme yapıldığında; sünger dolum makinasının dava dışı şirketten çekiş ve basma pompaları olmaksızın davalı tarafından satın alındığını, dava dışı şirketin yönlendirmesi üzerine davacı şirketten de iki adet pompa satın alındığını, sipariş formunda montajın hariç tutulduğu, montajın davalı tarafından yapıldığı, ancak makinanın yeterli kapasitede çalışmadığı anlaşılmaktadır. Alınan bilirkişi raporlarına göre pompaların çalıştığı, ancak montajındaki hatalı bağlantılardan dolayı yani boruların uzun tutulmuş, ağız kısmının yan kesilmemiş olduğu, tam otomatik olarak çalışabilmesi için de basınç valfi ve sensörünün olması gerektiği belirtilmiştir. Alınan en son raporda; bu hususun davacı tarafından, davalıya satış yapılırken açıklanması gerektiği, eğer açıklanmamış ise bunun gizli ayıp olduğu belirtilmiştir. Oysaki ayıp; makinadaki eksiklikten dolayı verimli çalışmadan kaynaklı olması gerekir. Açık ayıp var ise iki gün içinde kontrol edilmesi ve sekiz gün için muayene edilerek satıcıya bildirilmesi gerekir. Gizli ayıp ise; makinanın kontrol ile muayene sonucu ortaya çıkmayan ancak çalışması ile ortaya çıkan ve çalışmasını engelleyen ayıptır. Gizli ayıp ortaya çıkar çıkmaz derhal satıcıya ihbar edilmesi gerekir. Mevcut davada, dava konusu olan pompalarda herhangi bir ayıp mevcut değildir. Sadece montajın hatalı yapıldığı için verimli çalışmadığı belirtilmektedir. Davalı montajdan davacının sorumlu olduğunu belirtmiş ise de, itiraza uğramayan teklif formunda montajın fiyata dahil olmadığı yazılıdır. Hatta davacı tarafından yapılan yardımlarda ve bunun sonucunda gönderilen e-mail yazışmalarında montajın hatalı olduğu, boruların uzun tutulduğu, istenildiği takdirde basınç valfleri için teklif verebilecekleri yazılıdır. Montajın hatalı olduğu bilirkişilerce tespit edilmiştir. Davalı basiretli bir tacir gibi davranarak montajı bu işten anlayan iyi bir ustaya yaptırması ve tam otomatik olarak çalışması için ustasından basınç valfi ve sensör gerekli olduğu hususunda görüş alması gerekir. Davalı bu hususlara riayet etmemiştir. Yani basiretli tacir gibi davranmamıştır. Satış teklifinde davacının bu şekilde açıklamalarda bulunacağı hususunda bir ibare yoktur. Sadece satılacak pompaların özelliği ve fiyatı yazılıdır. Özellikle de montajın dahil olmadığı belirtilmiştir. Bunun aksine düşünülse dahi; davacının açıklama yapmaması, basınç valfi ve sensörünü vermemiş olması satışın ayıplı olduğunu değil eksik yapılmış olduğunu gösterir ki o da bu eksiklik yönünden belirlenecek rayiç fiyat değerinde alacaktan indirim yapılmasını gerektirir. Ancak davacının böyle bir görevi olmadığından, davacıya yüklenecek bir kusur mevcut değildir. Dava açılırken basınç valfi ve sensörünün olması gerektiği yönünde açıklamalar bulunulmadığı ve teknik çizimlerin verilmediği gibi bir iddiada bulunulmamıştır. Bu iddiayı bilirkişiler dile getirmiştir. Oysaki ihtilafın tarafların iddia ve savunmalarına göre belirlenmesi gerekir. Davalı tarafından iddia edilmeyen hususa dayanılarak karar verilemez. Davacı tarafından ispat yükü kendisine düşmemesine rağmen, davalıya yemin teklifinde bulunulmuş, davalı tarafından yemin eda edilmiş ise de; yapılan e-mail yazışmalarında davacının, davalıya; bağlantının hatalı olduğu ve basınç valfi ve sensörlerinin alınması gerektiği belirtilmiştir. Davalı tarafından bu yazışmalara da herhangi bir itirazda bulunulmamıştır. Bu husus yazışmalar ile ispat edilmesine rağmen, yemin delilinin ileri sürülmesine gerek yoktur. Bu sebeple yapılan bu yemin de ihtilafsız konuda olduğundan dolayı göz önüne alınmamıştır. Yukarıda yapılan açıklamalar ışığında, davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken reddine dair karar verilmesi yerinde değildir. Davacı tarafından icra takibinde işlemiş faiz talebinde bulunulmuş ise de; davalıyı temerrüde düşürmüş şekilde ihtaratı bulunmadığından, işlemiş faiz yönünden talebi kabul edilmemiştir. Bu sebeple davacının istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılarak, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ İLE;Bursa ...Asliye Ticaret Mahkemesinin........ tarih.....Esas ...... sayılı kararının KALDIRILMASINA, Kaldırılan kararın yerine geçmek üzere;A-Davanın KISMEN KABULÜ İLE; davalının Bursa .....İcra Müdürlğünün ..........Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazının 8.944,40 TL asıl alacak ile █████/2016 tarihinden itibaren işleyecek yıllık %11,5 faiz oranını geçmemek üzere değişen oranlar dikkate alınarak avans faizi, icra gideri ve vekalet ücreti ile İPTALİNE, fazlaya ait istemin reddine, 3-Hüküm altına alınan 8.944,40 TL'nin %20'si üzerinden hesap edilen 1.788,88 TL icra-inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, 4-Harçlar Yasası gereğince kabul edilen miktar üzerinden alınması gereken 611,00 TL karar harcından, peşin olarak yatırılan 154,44 TL'nin mahsubu ile bakiye 456,56 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 5-Davacı tarafından yapılan; (posta gideri+tebligat gideri olmak üzere) 105,50 TL, (839,75 TL bilirkişi ücreti+ 100 TL taksi ücreti olmak üzere) 939,75 TL ile 221,80 TL keşif harcı, 2.292,00 TL talimat gideri olmak üzere toplam 3.559,05 TL'nin kabul edilen miktar üzerinden ölçümlenen %98 kabul oranına tekabül eden 3.487,86 TL ile peşin olarak yatırılan 154,44 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına, gider avansından artan tutarın hüküm kesinleştiğinde ve istek halinde davacıya iadesine, 6-Davalı tarafından yargılama gideri yapılmadığından, bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, 7-Kabul edilen miktar üzerinden davacı vekili yararına A.A.Ü.T 13/1 maddesi gereğince ölçümlenen 4.080,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, 8-Reddedilen miktar üzerinden davalı vekili yararına A.A.Ü.T 13/2 maddesi gereğince ölçümlenen 98,93 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine, B-İSTİNAF YARGILAMA VE HARÇ GİDERİ YÖNÜNDEN:1-Davacı tarafından peşin olarak yatırılan istinaf karar harcının istek halinde davacıya iadesine, 2-İstinaf gideri yapılmadığından, bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,3-Karar harç ve tebliğ işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine, Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde (Üye) Hakim ...'ın Karşı Oy, oy çokluğu ile karar verildi.█████/2021 ... ... ... ... ... ... ... Başkan (Üye) (Üye) Katip ... (Karşı Oy) KARŞI OYDava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, hükme esas alınan bilirkişi raporlarının, denetime elverişli, kapsam ve niteliği itibariyle hüküm vermeye yeterli bulunmasına, ilk derece mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön olmamasına, bilirkişi raporlarına göre dava konusu pompaların gizli ayıplı olduğunun kabulünün gerekmesine ve ayıptan davacının sorumlu olmasına, teklif edilen yeminin kabulü ile eda edilmesine göre mahkeme kararı ve gerekçesi yerinde olup davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiğinden çoğunluk görüşüne katılmamaktayım.█████/2021 ... Üye ... e-imzalıdır