Bursa BAM Hukuk Dairesinin, ticari ilişkiden doğan çeklere dayalı menfi tespit davasında defter kayıtlarının delil niteliği ve takas mahsup talebine ilişkin istinaf kararı.
Özet: Çeklere dayalı icra takibine karşı açılan menfi tespit davasında, ilk derece mahkemesinin davacının kendi ticari defterlerine tek başına dayanarak borçlu olmadığını tespit etme kararını inceleyen Bölge Adliye Mahkemesi, davacının kendi defter kayıtlarının dayanak belgelerle doğrulanmadığı sürece tek başına delil teşkil edemeyeceğini, faturanın da alacağın varlığı konusunda yeterli olmadığını ve davalının defter ibraz etmemesinin, sadece davacı defterlerine dayanılmadığı durumlarda aleyhe yorumlanamayacağını belirterek, uyuşmazlığın ticari ilişkiden kaynaklanan cari hesap ve takas-mahsup iddialarına dayandığını vurgulamıştır.
T.C. BURSA BAM .... HUKUK DAİRESİ
T.C.BURSABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ ... HUKUK DAİRESİDOSYA NO : █████████ KARAR NO : ████████ T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IBAŞKAN : ... (...)ÜYE : ... (...)ÜYE : ... (...)KATİP : ... (...)İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : BURSA .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ : NUMARASI : DAVACI : VEKİLİ : Av. ...DAVALI : ... VEKİLİ : Av. ...DAVANIN KONUSU : Menfi TespitKARAR TARİHİ : KARAR YAZIM TARİHİ : Bursa .... Asliye Ticaret Mahkemesinin....tarih, ...... esas, ......... sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde;TALEP :Davacı vekili, davalı ile müvekkili arasında ticari ilişki bulunduğunu, alım satım ilişkisi kapsamında iade edilen çeklerden dolayı icra takibi yapıldığını, cari hesap ekstresine göre davalının müvekkiline ödenmemiş borcu bulunduğunu, davalının 182.500 TL çek alacağı bulunmasına karşılık, davacıya 10.11.2015 tarihine kadar ödemesi gereken 252.216,82 TL borcu bulunduğunu, bakiye alacaklarının 69.716,82 TL olduğunu, iade edilen çekler bahane edilerek haksız takip yapıldığını ileri sürerek, davalıya borçlu olmadıklarının tespitini, Bursa ... İcra Müdürlüğünün ...... ve ....... sayılı takiplerin iptalini, kötüniyet tazminatının tahsilini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili, menfi tespit davası açılması için gereken bir yıllık zamanaşımı süresinin dolduğunu, çeklerin ticari ilişki kapsamında verildiğini davacının ispatlayacağını, kambiyolarda mücerretlik ilkesinin bulunduğunu, senede karşı iddiaların senetle ispatlanması gerektiğini, davacının borçlu olduğunu ikrar ettiğini belirterek, davanın reddini, icra inkar tazminatının tahsilini istemiştir.İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ;Mahkemece, davacının ticari defterlerine göre çeklerin cari hesap karşılığı verildiği, davacı defterlerine göre 252.216,82 TL alacaklı olduğu, üç adet davaya konu çek bedeli düşüldüğünde davacının 69.716,82 TL alacaklı bulunduğu, davalının defterlerini ihtara rağmen ibraz etmediği, davalının bu davranışı ile davacı defterleri ile kayıtlarının uyumlu olup olmadığının incelenmesine engel olduğu, engel olduğu sonucun varlığını kabul etmesi gerektiği, davalının süresinde defterlerini ibraz etmemesi nedeniyle, sunmaktan kaçındığı kayıtların, davacının defterindeki kayıtlara uygunluğunu kabul ettiği, davalının icra takibinde kötüniyetli olduğunun ispat edilemediği gerekçesiyle, davanın kabulüne, Bursa .... İcra Müdürlüğünün .... ve ....... sayılı takip dosyalarından dolayı borçlu olmadığının tespitine, kötüniyet tazminatının reddine karar verilmiştir.İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:Davacı vekili, davada harca esas değerin 130.260 TL olduğunu, davalı aleyhine 13.170,80 TL vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, 8.018,85 TL vekalet ücreti verildiğini belirterek, istinaf isteminde bulunmuştur.Davalı vekili, dava dilekçesinde, davalının müvekkilimden 182.500 TL çek alacağı bulunmasına rağmen, müvekkile ödemesi gereken 252.216,82 TL borcu bulunmaktadır, denilerek çek alacağının ikrar edildiğini, eldeki davanın üç adet çeke dayalı icra takibi nedeniyle menfi tespit davası olduğunu, davalının elinde 50.000 TL tutarlı takip konusu yapılmayan bir çek daha bulunduğunu, bu çekte eklendiğinde alacaklarının 182.500 TL olduğunu, bilirkişi raporunda da bu tutarda alacaklı olduklarının belirlendiğini, davacının çek borcunu kabul ettiğini, ancak ödediğini ispatlayamadığını, davacı defterinin delil olarak kabul edilmesi için davalı defterlerindeki kayıtlara aykırı olmaması gerektiğini, davacının çeklerin ticari ilişki kapsamında verildiğini ispat edeceğini, taraflar arasında ticari ilişki olmasının çekin de bu kapsamda verildiğini göstermeyeceğini, davacının borçlu olmadığını yazılı belge ile ispatlayacağını, tek taraflı tutulan deftere dayalı olarak karar verilemeyeceğini, davacının çek teslim bordosu, makbuz, ödeme belgesi sunmadığını belirterek, istinaf isteminde bulunmuştur.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ: Dava, çeklere dayalı icra takibinden kaynaklanan menfi tespit istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.Dava tarihindeki hukuki düzenlemeler dikkate alındığında, davacının kendi defterlerindeki kayıtlar dayanak belge ile doğrulanmadığı sürece mal alımı hususunda tek başına delil olarak kabul edilemez, bir başka deyişle davacının ticari defter ve kayıtlarını usulüne uygun belgelerle doğrulaması, mal sattığını ispatlaması gerekir. Fatura ise tek başına alacağın varlığı konusunda delil teşkil etmez. Münhasıran davalı defterlerine delil olarak dayanılmadığından, davalının ibrazdan kaçınması aleyhine yorumlanamaz. Somut olayda, davacı taraf, cari hesaptan kaynaklanan alacağına dayanarak, davalının çeke dayalı icra takiplerinden dolayı takas mahsup kapsamında menfi tespit istemli dava açtığı, davacının takas mahsuba dayalı alacağını ispatlaması gerektiği, davacı defterlerinin dayanak belgelerle doğrulanmadığı sürece tek başına delil olarak kabul edilemeyeceği, dava dilekçesinde münhasıran davalı defterine de dayanılmadığı, dava dilekçesinde yemin deliline dayanıldığı, davacı vekiline yemin delilini kullanıp kullanmadığı hatırlatılarak, neticesine göre bir karar vermek gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmadığından, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, mahkemenin kararının kaldırılmasına, dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine, istinaf karar içeriğine göre davacı vekilinin istinaf başvurusunun şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçe ile; Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE, Mahkemenin █████/2019 tarih, ████████ esas, ████████ sayılı kararının KALDIRILMASINA, HMK 353/1-a-6 maddesi gereğince davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine İADESİNE, İstinaf karar içeriğine göre davacı vekilinin istinaf başvurusunun şimdilik incelenmesine yer olmadığınaDavacı ve davalı tarafından yatırılan istinaf karar ilam harcının talep halinde iadesine, Yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesi tarafından verilecek olan esas kararda dikkate alınmasına, HMK’nın 359/3. maddesine göre, kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine, Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu oy birliği ile kesin olarak karar verildi ...Başkan... e-imza...Üye... e-imza...Üye... e-imza...Katip... e-imza