Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin iki ayrı icra takibi hakkında borçlu olunmadığının tespiti talepli menfi tespit davasında verilen gerekçeli karar.
Özet: Davacı şirket, davalı tarafından 03.08.2022 tarihli mal teslim fişi ve 08.08.2022 tarihli faturaya dayanılarak başlatılan iki ayrı ilamsız icra takibi sonucu borçlu olmadığını ileri sürerek, ticari ilişkiden kaynaklanan bu alacaklara ilişkin menfi tespit davası açmış, icra veznesine giren paranın davalıya ödenmemesi için ihtiyati tedbir ile kötü niyet tazminatı talep ederken; davalı ise, müvekkili şirketin ürünleri teslim ettiğini, teslim fişinde davacının çalışanının imzasının bulunduğunu, borcun geçerli olduğunu ve ticari teamüllere göre davacının dürüst davranmadığını savunarak davanın reddini, takibin devamını ve icra inkar tazminatı ödenmesini talep etmiştir.
T.C. ADANA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ████████ Esas - ████████
TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR T.C. ADANA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████ KararHAKİM : ...KATİP : ...MAHKEMEMİZİN 2022/... ESAS SAYILI ASIL DAVA DOSYASI YÖNÜNDEN;DAVACI : ... VEKİLİ : ...DAVALI : ... VEKİLİ : ...DAVA TARİHİ : █████/2022ADANA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN 2022/... ESAS SAYILI BİRLEŞENDOSYASI YÖNÜNDEN;DAVACI : ... VEKİLİ : . DAVALI : ... VEKİLİ : ...DAVA : Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : █████/2022KARAR TARİHİ : █████/2024GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : ... Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan davanın yapılan açık yargılaması sonunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili 21.12.2022 tarihli dava dilekçesi ile, davalının müvekkiline karşı Adana Genel İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı icra takibini başlattığını, takip dayanağının 03.08.2022 tarihli ... numaralı 60.000,00 TL bedelli mal teslim fişi olduğunu, davalının müvekkiline aynı tarihte Adana Genel İcra Müdürlüğü'nün 2022/... Esas sayılı icra takibini de başlattığını, bu icra takibinin ise 08.08.2022 tarihli ... sayılı 65.050,00 TL bedelli faturaya dayalı ilamsız icra takibi olduğunu, müvekkilinin borçlu olmadığının tespit edilmesine, müvekkilinin ticari hayatının zedelenmemesi, telafisi imkansız zararlar doğmaması ve hak kaybı yaşanmaması için ihtiyati tedbir kararı verilerek Adana Genel İcra Müdürlüğü'nün 2022/... Esas sayılı icra dosyasından icra veznesine girecek paranın davalıya ödenmemesine karar verilmesini, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla takip bedelinin %20'sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatının davalıdan alınmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle, müvekkili şirketin çiftçilerle çalıştığını, yapılan ödemelerin toplam tutar üzerinden çiftçilerin satış yapması ile parça parça ödendiğini, müvekkili şirketin tüm satışların faturalarını kestiğini, dosyaya konu yapılan ticarette fatura kesilmemiş olmasını nedeninin karşı tarafın on için fatura kesilmemesini istemeleri olduğunu, müvekkili şirketin çalışma modelinden dolayı müşterisinin mağduriyete uğramaması adına talep ettikleri ürünü yolladıklarını, teslim fişinde karşı tarafın çalışanının imzasının bulunduğunu, malın müvekkil şirket tarafından teslim edildiğini, karşı tarafın teslim aldığının belge ile sabit olduğunu, icra takibi yapıldıktan sonra açılan menfi tespit davalarında arabuluculuk şartı arandığını, davalı tarafın sunduğu ilamın eski tarihli olduğunu, davanın reddini, Adana Genel İcra Müdürlüğü'nün 2022/... esas sayılı dosyasının devamına, davacının haksız ve kötü niyetle inkar ettiği borcu fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak kaydı ile açılan dava nedeniyle uğramış olunan zarar sebebiyle takip bedelinin %30'undan aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatın davacıdan alınarak davalı müvekkil şirkete ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/... esas sayılı dosyası mahkememiz dosyası ile birleştirildiği görülmüştür.Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/... esas sayılı dosyasının incelenmesinde, davalı firmanın müvekkili şirkete karşı Adana Genel İcra Müdürlüğü'nün 2022/... E.sayılı icra takibi başlattığını, müvekkili şirketin takip alacaklısı firmaya böyle bir borcunun bulunmadığını, takibin dayanağı olarak gösterilen belgenin █████/2022 tarihli ... sayılı 65.050,00 TL bedelli fatura olduğunu, davalı firmanın başlatmış olduğu icra takibiyle aynı tarihte Adana Genel İcra Müdürlüğü'nün 2022/... E.sayılı icra takibini de başlattığını, bu takibin ise █████/2022 tarihli ... numaralı 60.000,00 TL bedelli mal teslim fişine dayalı icra takibi olduğunu, davalı firmanın bu iki evrakı aynı anda farklı icra takiplerine konu etmiş ise de, müvekkilinin şirketin ve davalı firmanın tüm defter ve kayıtlarının incelenmesinden müvekkil şirketin davalı firmaya fazlası ile ödemeler yaptığının ortaya çıkacağını, müvekkili şirketin davalı firmaya hiçbir borcu bulunmadığını, müvekkili şirketin kendisine teslim edilmeyen malların ödemesini dahi yaptığını, müvekkili şirketin Adana Genel İcra Müdürlüğü'nün 2022/... E.sayılı icra takibi dosyasında alacaklı olarak görünen firmaya borçlu olmadığının tespitini, Adana Genel İcra Müdürlüğü'nün 2022/... E.sayılı icra dosyasından icra veznesine girecek paranın davalıya ödenmemesini, neticeten icra takibinin durdurulmasına karar verilmesini belirterek, açılan davanın Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ████████ esas sayılı dosyası ile birleştirilmesini talep ve dava etmiştir.Adana Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü'ne, Adana Genel İcra Müdürlüğü'ne yazılan müzekkerelere yanıt verilerek dava konusu istenilen bilgi ve belgeler celp edilerek dosya içerisine alınmıştır.Taraflar arasındaki uyuşmazlık,Mahkememizin ████████ Esas sayılı asıl davasında; Davalı tarafından davacı aleyhine Adana Genel İcra Müdürlüğü'nün 2022/... Esas sayılı ilamsız icra takibinin dayanağın oluşturan mal teslim fişi sebebiyle davacının davalıya takip konusu tutarda borçlu olup olmadığı ve davacının davalıya borçlu olmadığı alacağın tutarı, kötü niyet ve inkar tazminatı koşullarının bulunup bulunmadığı ile tazminatın oran ve tutarı hususlarında olduğu,Mahkememizin 2022/... Esas sayılı birleşen davasında; Davalı tarafından davacı aleyhine Adana Genel İcra Müdürlüğü'nün 2022/... Esas sayılı ilamsız icra takibinin dayanağın oluşturan faturadan dolayı davacının davalıya takip konusu tutarda bakiye borcu olup olmadığı ve davacının davalıya borçlu olmadığı alacağın tutarı, kötü niyet ve inkar tazminatı koşullarının bulunup bulunmadığı ile tazminatın oran ve tutarı hususlarında olduğu görülmüştür.Dosyamız arasına getirtilen Adana Genel İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; takip alacaklısı ... Zirai İlaç Gübre Tarım ve Danışmanlık Sanayi Ticaret Limited Şirketi vekili tarafından takip borçlusu ... Ticaret Limited Şirketi aleyhine tarihli takip talebiyle 60.000,00 TL asıl alacak, 1.928,22 TL işlemiş faiz olmak üzere 61.928,22 TL toplam alacağın tahsili tarihine kadar %.17,25 TTK 1530 Temerrüt faizi masraf ve vekalet ücreti ile tahsilinin talep edildiği, söz konusu dosyada düzenlenen 10.10.2022 tarihli örnek-7 ilamsız takiplerde ödeme emrinin takip borçlusuna 29.11.2022 tarihinde tebliğ edildiği görülmüştür.Dosyamız arasına getirtilen Adana Genel İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; takip alacaklısı ... Zirai İlaç Gübre Tarım ve Danışmanlık Sanayi Ticaret Limited Şirketi vekili tarafından takip borçlusu ... Ticaret Limited Şirketi aleyhine 10.10.2022 tarihli takip talebiyle 27.578,11 TL asıl alacak, 821,11 TL işlemiş faiz olmak üzere 28.399,22 TL toplam alacağın tahsili tarihine kadar %.17,25 TTK 1530 Temerrüt faizi masraf ve vekalet ücreti ile tahsilinin talep edildiği, söz konusu dosyada düzenlenen 10.10.2022 tarihli örnek-7 ilamsız takiplerde ödeme emrinin takip borçlusuna 18.11.2022 tarihinde tebliğ edildiği görülmüştür. Dosyamızda yapılan bilirkişi incelemesinde mali müşavir ... 'dan alınan █████/2023 havale tarihli raporda, davalı ve davacı defterlerine göne taraflar arasında cari hesaba konu 2020, 2021 ve 2022 yılları içerisinde düzenlenen toplam fatura 498.118,11 TL olduğunu, davalı ve davacı defterlerinde bu faturaların kayıt edildiğini, taraflar arasında icra konusu edilen █████/2022 tarih ... nolu 60.000,00 TL tutarlı teslim fişi içerisinde görülen ürünler ile davacı tarafın iddia ettiği █████/2023 tarihli ... nolu fatura tutarı olan 65.050,00 TL tutarlı faturanın ilgili teslim fişine ait ürünler olduğu iddiası ile ilgili fatura ve takip konusu fişin içeriği incelediğini, birbiri ile uyuşmadığının görüldüğünü, davacı tarafından dava dilekçesi ekinde sunulan banka ödeme dekontları toplamının 470.870,00 TL olduğunu, davalı ile davacı arasında düzenlenen faturalardan davacı tarafından yapılan ödemeler düştükten sonra 498.448,11-470.870,00=27.578,11 TL davacının davalıya bakiye borcu olduğunu, icraya konu █████/2022 tarih ... nolu teslim fişinde görülen 60.000,00 TL tutarın davalının alacağı olarak değerlendirildiği takdirde davalının davacıdan toplam alacağının 60.000,00+27.578,11=87.578,11 TL olduğu hususlarında görüş ve kanaat bildirilmiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE Asıl ve birleşen Dava; davacı tarafından davalı aleyhine açılan 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu ("İİK") m. 72 hükmü uyarınca icra takibinden sonra açılan menfi tespit istemine ilişkindir Davacı tarafından varlığı inkâr edilen bir hukukî ilişkinin mevcut olmadığının tespiti için açılan davaya menfi (olumsuz) tespit davası denir (Kuru, Baki: İcra ve İflâs Hukuku El Kitabı, İstanbul 2013, s. 346). Menfi tespit davası 2004 sayılı İİK'nın 72. maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddeye göre, borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tespit davası açabilir. İcra takibinden önce açılan menfi tespit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde on beşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir. İcra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında ise ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez. Ancak, borçlu gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde on beşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyla icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmemesini isteyebilir. Bu düzenlemeden de anlaşılacağı üzere menfi tespit davasında amaç bir hukukî ilişkinin veya bir hakkın gerçekten mevcut olmadığının tespitidir. Kural olarak, bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran/iddia eden taraf, o vakıayı ispat etmeye mecburdur (5721 sayılı TMK m. 6). İspat yüküne ilişkin bu genel kural, menfi tespit davaları için de geçerlidir. Yani, menfi tespit davalarında da tarafların sıfatları değişik olmakla beraber, ispat yükü bakımından bir değişiklik olmayıp, bu genel kural uygulanır. Bu davalarda da bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran (iddia eden) taraf o vakıayı ispat etmelidir. Menfi tespit davasında borçlu ya borçlanma iradesinin bulunmadığını ya da borçlanma iradesi bulunmakla birlikte daha sonra ödeme gibi bir nedenle ortadan kalktığını ileri sürebilir. Borçlu borcun varlığını inkâr ediyorsa, bu durumlarda ispat yükü davalı durumunda olmasına karşın alacaklıya düşer. Borçlu varlığını kabul ettiği borcun ödeme gibi bir nedenle sona erdiğini ileri sürüyorsa, bu durumda doğal olarak ispat yükü kendisine düşecektir.Toplanan deliller ışığında; davacı alınan bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamının birlikte değerlendirilmesinde; davacının Adana Genel İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı ve Adana Genel İcra Müdürlüğü'nün 2022/... esas sayılı dosyalarında borçlu olmadığının tespitinin talep edildiği anlaşılmakla, mahkememizce tarafların ticari defteri ve belgeler üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş, alınan bilirkişi raporunda, taraflar arasında alım satım ilişkisinin bulunduğu, davalı ile davacı arasında düzenlenen faturalardan davacı tarafından yapılan ödemeler düştükten sonra 498.448,11-470.870,00=27.578,11 TL davacının davalıya bakiye borcu olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca Adana Genel İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı icraya konu █████/2022 tarih ... nolu teslim fişi bulunduğu, teslim fişinde ... 1000 KG 50.000 TL bedelli ürün ile amonyum sülfat 1000 kg 10.000 TL bedelli toplam 60.000,00 TL'lik ürünün █████/2022 tarihinde ... isimli kişiye teslim edildiği, ... 'ın mal teslim fişinde imzanın bulunduğu, davalının Adana Genel İcra Müdürlüğü'nün 2022/... esas sayılı dosyası ile fatura alacağından kaynaklı takibe giriştiği, takip dayanağı faturada yer alan ürünler ile Adana Genel İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı icraya konu █████/2022 tarih ... nolu teslim fişindeki ürünlerin aynı olmadığı anlaşılmıştır. Mal teslim fişinde davacı firma adına imzası olan ... 'ın hizmet bilgisi ilgili SGK'DAN celp edilmiş olup, ... 'ın mal teslim fişi düzenlediği tarihte davacının çalışanı olduğu anlaşılmıştır. Bu bağlamda asıl ve birleşen dava yönünden borcun ödeme ile sona erdiği iddiası olduğu için ispat yükü davacı ve birleşen davacı da olup, asıl davanın konusu Adana Genel İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı icraya konu █████/2022 tarih ... nolu teslim fişi yönünden davalı malı usulünce davacıya teslim etmiş ancak davacı tarafından mal teslim fişinde yer alan ürünlerin bedellerin ödendiğine dair davacı ve davalının ticari defter kayıtlarında yer almadığı gibi başkaca ödemeye ilişkin yazılı delil sunulmamış ödeme iddiası davacı tarafından ispatlanamamıştır. Birleşen dava yönünden davalı Adana Genel İcra Müdürlüğü'nün 2022/... esas sayılı dosyası ile fatura alacağından kaynaklı takibe girişmiş tarafların ticari defterleri üzerinde yapılan inceleme sonucunda taraflar arasındaki ticari ilişkiden kaynaklı davalı ile davacı arasında toplam 498.448,11 TL bedelli faturaların düzenlendiği, tüm bu faturaların tarafların ticari defterlerinde kayıtlı olduğu ve birbirini teyit ettiği, dosya kapsamında sunulan ödeme belgelerinde davacı tarafından davalıya 470.870,00 TL ödeme gerçekleştirildiği, davalının davacıdan faturadan kaynaklı 27.578,11 TL alacaklı olduğu anlaşılmakla birleşen davacının faturalardan kalan bakiye alacağı ödediğini ispatlayamamıştır. Belirtilen tüm sebeplerle; asıl ve birleşen davasının ayrı ayrı reddine her iki dava yönünden davalı-birleşen davalının İİK'nun 72/4 maddesi uyarınca tazminat taleplerinin kısmen kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Asıl davanın REDDİNE, Davalının İİK'nun 72/4 maddesi uyarınca tazminat talebinin kısmen kabulü ile Adana Genel İcra Dairesinin 2022/... Esas sayılı takip dosyasına konu 61.928,22 TL alacağın %20'si olan 12.385,64 TL alacağın davacıdan alınarak davalıya verilmesine, davalının fazlaya ilişkin talebinin reddine,-Peşin alınan 715,01 harçtan alınması gerekli 269,85 TL maktu karar ve ilam harcının mahsubundan sonra bakiye 287,41 TL harcın karar kesinleştiğinde ve istek halinde davacıya iadesine,-Yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin ilgili maddesi gereğince hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,-Peşin alınan ve harcanmayan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,2- Birleşen dava Adana 1. Ticaret Mahkemesinin 2022/... Esas dosya yönünden davanın REDDİNE, Davalının İİK'nun 72/4 maddesi uyarınca tazminat talebinin kısmen kabulü ile Adana Genel İcra Dairesinin 2022/... Esas sayılı takip dosyasına konu 28.399,22 TL alacağın %20'si olan 5.679,84 TL alacağın davacıdan alınarak davalıya verilmesine, davalının fazlaya ilişkin talebinin reddine,-Alınması gerekli 427,60 TL maktu karar ve ilam harcından peşin alınan 328,97 TL'nin düşülmesi sonucu bakiye 98,63 TL'nin davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,-Yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin ilgili maddesi gereğince hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,-Peşin alınan ve harcanmayan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,Dair, davacı-birleşen davacı vekili ile davalı-birleşen davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine verilecek dilekçe ile ADANA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ nezdinde İSTİNAF KANUN YOLU açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2024Katip ...¸ Hakim ...¸ 5070 Sayılı Yasa hükümleri uyarınca elektronik imza ile imzalanmıştır.