trafik kazasında vefat eden murisin desteğinden yoksun kalan aile fertlerinin sigorta şirketi ve diğer davalılardan talep ettiği destek tazminatı davasında istinaf mahkemesi kararı.

Trafik kazasında vefat eden murisin desteğinden yoksun kalan aile fertlerinin sigorta şirketi ve diğer davalılardan talep ettiği destek tazminatı davasında istinaf mahkemesi kararı.

Özet: 2018 yılında meydana gelen ölümlü trafik kazası neticesinde murisin destekten yoksun kalan yakınları, sigorta şirketi tarafından yapılan yetersiz ve eksik ilk ödemenin ardından, dava yoluyla sigorta şirketi ile diğer davalılardan artırılmış maddi tazminat talep etmişlerdir. Davacılar ilk taleplerini ıslah yoluyla önemli ölçüde yükseltirken, davalı sigorta şirketi sorumluluğunu yerine getirerek ibra edildiğini, diğer davalı ise asıl işveren-alt işveren ilişkisi çerçevesinde sorumluluğunun bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiş, istinaf mahkemesi bu kapsamda dosyayı incelemektedir.

T.C. İSTANBUL BAM

8. HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I

DOSYA NO: █████████

KARAR NO : █████████

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: İSTANBUL 18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: █████/2022

NUMARASI : ████████ Esas - ████████ Karar

DAVANIN KONUSU: Trafik Kazasından Kaynaklanan Tazminat

İSTİNAF KARAR TARİHİ: █████/2026

İlk derece mahkemesinin kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355.maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf edenin sıfatına, istinaf nedenlerine ve kamu düzenine ilişkin olup resen gözetilmesi gereken hususlara hasren yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde;

K A R A R

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; █████/2018 tarihinde davalı sigorta şirketine Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası ile sigortalı, davalı ... Limited Şirketi 'ne ait, davalı ... Anonim Şirketi'nin çalışanı davalı ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile yaya olan müvekkillerinin murisi ...'e çarpması neticesinde meydana gelen trafik kazasında, ...'in vefat ettiğini, kazanın ...'ın kusuru ile meydana geldiğini, ölüm ile müvekkillerinin mütevaffanın desteğinden yoksun kaldıklarını, arabuluculuk aşamasında davalı ... Limited Şirketi ile anlaşma sağlandığını ancak maddi tazminat yönünden taraflarla anlaşma sağlanamadığını, █████/2018 tarihinde aracın sigortasının bulunduğu davalı ... Şirketi'ne başvuru yapıldığını, █████/2020 tarihinde, müteveffa %75 kusurlu kabul edilerek müvekkili ... ve ... için 88.721,89-TL maddi tazminat ödemesi yapıldığını ancak geç ve eksik ödeme nedeniyle eldeki davanın açıldığını beyanla, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak üzere (HMK md. 107)davacı eş ... için 50.000,00-TL, oğlu ... için 20,000,00-TL, kızı ... için 2.500,00-TL destekten yoksun kalma maddi tazminatının, sigorta şirketi için başvuru tarihinden diğerleri için kaza tarihinden itibaren avans faiziyle birlikte, sigorta şirketi tarafından yapılan 88.721,89-TL tazminat ödemesinin mahsubu ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesi talep ve dava edilmiş,

Davacılar vekili █████/2021 tarihli dilekçesi ile; ... yönünden talebini 384.102,76-TL artırarak 434.102,76-TL'nin ( 149.965,83 TL sigorta şirketinden 284.136,93 TL diğer davalılardan) ... yönünden 144.485,18-TL artırarak ( 52.878,26-TL sigorta şirketinden, 111.606,92-TL diğer davalılardan) tahsiline karar verilmesini talep etmiş, ... yönünden dava dilekçesindeki taleplerini atiye bıraktığını açıklamıştır.

Davacılar vekili █████/2022 tarihli ıslah dilekçesiyle; davacı eş ... için hesap edilen toplam 617.694,76-TL destekten yoksun kalma tazminatının 159.785,74-TL'sinin sigorta şirketinden, 457.909,02-TL'sinin ise diğer davalılardan, davacı çocuk ... için hesap edilen toplam 216.904,69-TL destekten yoksun kalma tazminatının 49.993,30-TL'sinin sigorta şirketinden, 166.911,39-TL'nin ise diğer davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı sigorta şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; kazaya karışan aracın müvekkili nezdinde █████/2018 -2019 tarihlerini kapsayacak şekilde sigortalı olduğunu, davacılar tarafından yapılan başvurular neticesinde tüm davacılar adına vekillerine █████/2016 tarihinde 106.960,26-TL ödeme yapılarak sorumluluklarının yerine getirildiğini, davacıların sigorta şirketini ibra etmesi nedeniyle bu davanın açılamayacağını, davanın iş kazası olduğunu, ...'dan davacıya bağlanan gelirin peşin sermaye değerinin sorulması gerektiğini, müteveffanın annesi için müvekkili şirket tarafından █████/2020 tarihinde 17.000-TL ödeme yapıldığını, kusur durumunun ve destekten yoksun kalma tazminat miktarının bilirkişi vasıtası ile tespiti gerektiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesindeözetle; müvekkilinin meydana gelen sonuçtan sorumlu olmadığını, müvekkili ile diğer davalı arasında ki ilişkinin kaynağı olan sözleşmenin, asıl iş veren / alt işveren ilişkisinin unsurlarını taşıyan bir sözleşme olmadığını, müvekkilinin ...karşı taahhüdü altında olan "Damperli çamur kamyonu kiralanması hizmet alım işini" ihale ettiğini, diğer davalı ...şoförlü olarak araç hizmeti satın aldığını, sözleşme kapsamında diğer davalı/yüklenicinin kendi araçları ve personeli ile hizmet verdiğini, müvekkilinin söz konusu işte bizzat kendi işçilerini çalıştırmadığını, işin tamamını ihale yoluyla yükleniciye verdiğini, sadece ihale makamı olarak işin gereği gibi yapılıp yapılmadığını denetlemek amacıyla kontrol ve denetim yetkisini uhdesinde tuttuğunu, davalı ... ... Çalışanları ile müvekkili arasında bir iş sözleşmesi bulunmadığı gibi araçta çalışacak işçileri, işçilerin ücretlerini, sosyal haklarını ve çalışma koşullarını müvekkilinin belirlemediğini, dolayısıyla tek iş verenin diğer davalı ... ... olduğunu, bu nedenle müvekkiline sorumluluk yöneltilemeyeceğini, kaldı ki müvekkili ile ... ... arasında █████/2018 tarihide imzalanan sözleşmenin ayrılmaz parçası olan teknik şartnamenin 4.32 maddesinde yükleniciye ait araçların karıştığı kazalardan dolayı 3.şahıslara verilecek zararlardan yüklenicinin sorumlu olacağının açıkça belirtildiğini, bu nedenle müvekkili hakkında dava açılamayacağını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Asliye Ceza Mahkemesinden alınan kusur raporunun henüz kesinleşmediğini, kaldı ki mahkemenin ceza dosyasından alınan kusur raporuyla bağlı olmadığını, tazminat taleplerinin sigorta şirketince karşılanması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesinin yargılaması neticesinde; '' ..Toplanan tüm delil ve alınan bilirkişi raporlarına göre trafik kazasında araç sürücüsü ...'ın %75, müteveffanın ise %25 oranında kusurlu olduğu, davalılardan ...'ın araç sürücüsü, davalı ...'ın araç maliki-işleteni, davalı ...'ın ise asıl iş veren konumunda olması, davalı sigorta şirketinin ise kazaya karışan aracın trafik poliçesini tanzim etmesi nedeniyle tazminattan sorumlu olduğu, alınan bilirkişi raporlarında en son asgari ücret artışının da dikkate alınarak, kusur durumu gözetilerek, davadan önce sigorta şirketi tarafından yapılan ödeme miktarı güncellenerek, sigorta şirketinin teminat limiti dikkate alınarak garameten paylaştırma yapılarak tazminat miktarının belirlendiği, ... açısından talep edebileceği destekten yoksun kalma tazminat miktarının bulunmadığının tespit edildiği hususları dikkate alınarak; ve davanın belirsiz alacak kapsamında kalması nedeniyle birinci dilekçenin talep arttırım dilekçesi, ikinci dilekçenin ise ıslah dilekçesi olarak değerlendirilmesi gerektiği hususları dikkate alınarak belirlenen tazminat miktarının sigorta şirketi açısından başvuru tarihi █████/2018 tarihine 8 gün iş günü ilavesi suretiyle bulunan █████/2018 tarihinden diğer davalılar açısından ise kaza tarihinden itibaren, kazaya karışan aracın ticari araç da olduğu dikkate alınarak avans faizi uygulanarak; ... tarafından açılan destekten yoksun kalma tazminat davasının reddine, ... ve ... tarafından açılan destekten yoksun kalma tazminatı davasının kabulü ile; 617.694,76TL destekten yoksun kalma tazminatının (sigorta şirketi açısından 159.785,74TL destekten yoksun kalma tazminat limiti ile sorumlu olmak kaydı ile) sigorta şirketi yönünden █████/2018 diğer davalılar açısından ise kaza tarihi olan █████/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'e verilmesine, 216.904,69TL destekten yoksun kalma tazminatının (sigorta şirketi açısından 49.993,30TL destekten yoksun kalma tazminat limiti ile sorumlu olmak kaydı ile) sigorta şirketi yönünden █████/2018 diğer davalılar açısından ise kaza tarihi olan █████/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'e verilmesine..'' şeklinde özet gerekçe ile;

a-... tarafından açılan destekten yoksun kalma tazminat davasının reddine,

b-... ve ... tarafından açılan destekten yoksun kalma tazminatı davasının kabulü ile;

c-617.694,76-TL destekten yoksun kalma tazminatının (sigorta şirketi açısından 159.785,74TL destekten yoksun kalma tazminat limiti ile sorumlu olmak kaydı ile) sigorta şirketi yönünden █████/2018 diğer davalılar açısından ise kaza tarihi olan █████/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'e verilmesine,

d-216.904,69-TL destekten yoksun kalma tazminatının (sigorta şirketi açısından 49.993,30TL destekten yoksun kalma tazminat limiti ile sorumlu olmak kaydı ile) sigorta şirketi yönünden █████/2018 diğer davalılar açısından ise kaza tarihi olan █████/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'e verilmesine, karar verilmiştir.

Karara karşı davacılar vekili ve davalılar vekilince ayrı ayrı istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

Davacılar vekilinin istinaf nedenleri; ...'in müteveffanın reşit olmayan tek çocuğu olduğu ve eğitimini başarı ile devam ettirdiği, yapılan hesaplama ile somut olayda ...'in üniversite eğitimi göre ihtimali görmeme ihtimaline nazaran daha yüksek olduğundan destek süresinin arttırılarak hesaplama yapılması gerektiğine yöneliktir.

Davalı ... A.Ş.vekilinin istinaf nedenleri; sürücünün kusurunun bulunmadığı, müteveffanın müterafik kusurunun dikkate alınması gerektiği, aktüer bilirkişi raporunun doğru olmadığı, ... hizmet dökümüne göre davacının çoğunlukla aylık çalışmalarının 30 günün altında olduğu, çalışılan dönem için somut gelir çalışılmayan dönem için ise asgari ücret esas alınarak hesaplama yapılması gerektiği, dava konusu kazanın iş kazası niteliğinde olduğu, sadece ...'ya ödenek bağlanıp bağlanmadığı sorulduğu, başvuru için önel verilmediği veya ödenecek muhtemel ödeneğin Peşin Sermaye Değeri hesaplanarak indirim konusu edilmediği, yeterli ödeme nedeniyle davanın reddi gerektiği, bilirkişilerce ve mahkemece ödemenin yeterli olup olmadığı değerlendirilmeksizin güncel veriler ile güncel tarihe göre hesaplama yapılmaksızın rapor hazırlanarak karar verildiği, ödeme tarihi itibariyle geçerli mevzuat uyarınca 1.8 teknik faiz uygulanarak hesaplama yapılması gerektiği, prograsif rant yöntemi ile yapılan hesabın doğru olmadığı, müteveffanın anne ve babası araştırılarak kalan yakınları için de varsa pay ayrılması gerektiği, asıl alacak ve feriler bakımından müvekkil şirketin sorumluluğunun ayrıca ve açıkça belirtilmesi gerektiği, avans faizinin doğru olmadığı hususlarına yöneliktir.

Davalı ... Limited Şirketi vekilinin istinaf nedenleri; kusur raporunun hatalı olduğu, müteveffa yayanın kaza anında cep telefonu ile konuşurken arkası araç gelişine dönük olacak şekilde yola girdiği, bu hususa kusura ilişkin alınan kök ve ek raporda değinilmediği, bu hususlar değerlendirildiğinde müteveffanın %75 oranında kusurlu olacağının görüleceği, kazanın iş kazası olduğu ve görevli mahkemenin iş mahkemesi olduğu, söz konusu kazanın ...'ya iş kazası olarak bildirildiği ve müteveffanın varislerine emekli maşı bağlandığı, peşin sermaye değerinin aktüerya hesaplamasından yapılan tutardan düşülmesi gerektiği, ödemeye ilişkin olarak yapılan hesaplamanında hatalı olduğu, sigorta şirketi tarafından ödenen tutara asgari ücret oranı üzerinden güncel hesaplama yapılarak çıkan rakamın düşülmesi gerektiği, müteveffanın kendi ihtiyaçları için şahsi harcaması olacağından hesaplanan tutardan belirli bir oranın indirilmesi gerektiği, kaza tarihinden itibaren faiz yürütülmesinin doğru olmadığı hususlarına yöneliktir.

Davalı ... Anonim Şirketi vekilinin istinaf nedenleri; kararın HMK'nın 297 maddesinin amaçladığı anlamda gerekçeli olmadığı, bilirkişi raporunun eksik ve hatalı olduğu, kusur raporunun doğru olmadığı, kazanın iş kazası olması nedeniyle görevli mahkemenin iş mahkemesi olduğu, bu konuda ...'dan iş kazası ile ilgili tahkikat yapılıp yapılmadığı ve peşin sermaye değer oranının celp edilmeden karar verildiği hususlarına yöneliktir.

Davalı ... vekilinin istinaf nedenleri ; kusur oranının doğru olmadığı, hesaplamanın TRH 2010 ve 1.8 teknik faiz uygulanarak hesaplanması gerektiği, dava dışı anneye yapılan ödeme miktarı göz önünde bulundurularak bir hesaplama yapılması gerektiği, müteveffanın yaşamış olsaydı kendi ihtiyaçları için şahsi harcamaları olacağından belli bir oranda indirim yapılması gerektiği, en yakın güncel asgari ücret bedeli dikkate alınarak hesaplama yapılması gerektiği, sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin asgari ücret oranı üzerinden güncellenerek hesaplanması gerektiği, kazanın iş kazası olması nedeniyle görevli mahkemenin iş mahkemesi olduğu hususlarına yöneliktir.

Dava; trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma maddi tazminatı talebine ilişkindir.

Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına;

Kazanın trafik iş kazası olmadığı ve davaya bakma hususunda görevli mahkemenin de iş mahkemesi olmadığı hususunda tereddüt bulunmamasına,

Kazanın oluşumunda kaza taraflarının kusurlarının tespitine ilişkin raporun; oluşa, dosya kapsamına uygun, gerekçeli, denetlenebilir nitelikte olması ve olaya ilişkin İstanbul 47.Asliye Ceza Mahkemesi'nin ████████ Esas sayılı dosyasında görülerek sonuçlandırılan ceza yargılamasındaki maddi olgularla örtüşmesi karşısında hükme esas alınmasında bir hata olmamasına, 2918 sayılı KTK'nun 88 ve TBK'nun 61 ve devamı madde hükümleri ile yine TBK'nun 162 ve devamı madde hükümlerine göre; sigortacı dahil, haksız eylem sorumlularından her biri teselsül hükümleri uyarınca tam tazminatla yükümlü olduklarından, kusursuz veya bir miktar kusurlu olan davacı taraf (müteveffanın kusuru nedeniyle) yasanın verdiği müteselsil talep hakkından açıkça vazgeçmedikçe, kendi kusuru dışında kusur sorumlularının tamamına veya bir kaçına ya da birine karşı dava açarak uğradığı zararın tamamının giderilmesini isteyebileceğinden, davacı taraf dışında kalan diğer kişi veya kişilere ait kusur oranlarının ne olduğunun (somut olayda %75 kusur atfedilen kişi ve kurumlar bakımından) zarar sorumlularının kendi iç ilişkilerini ilgilendiren bir husus olup, kusursuz yahut bir miktar kusurlu olan zarar görene karşı ileri sürülemeyen, ancak rücuda dikkate alınabilecek bir durum olması nedeniyle davalıların %75 kusur oranındaki sorumluluk durumlarına göre yapılan hesaplamanın hükme esas alınmasında bir isabetsizlik bulunmamasına,

Davalı ... Şirketi tarafından dava açılmadan önce yapılan ödemenin yetersiz olduğunun tespit edilmiş olmasına,

Tazminat hesabı yapılırken asgari ücret değişikliklerinin dikkate alınmasında ve hesaplamanın en güncel verilere göre yapılmasında hukuka aykırılık bulunmamasına,

Tazminat hesabının Yargıtay içtihatlarında belirtildiği şekilde TRH 2010 yaşam tablosu kullanılarak ve progresif rant yöntemi uygulanarak yapılmış olmasına, ... Müdürlüğü, ...Merkezinin █████/2022 tarihli yazısına göre müteveffanın yaşlılık aylığından dolayı hak sahiplerine ölüm aylığı bağlanmış olduğunun, iş kazasından dolayı herhangi aylık bağlanmadığının bildirilmiş olmasına göre rücuya tabi bir ödeme yapılmadığının belirgin olmasına,Kazada hayatını kaybeden babasının desteğinden yoksun kalan ve kaza tarihinde 2 yaşında(-13.12.2016- doğum tarihi) bulunan davacı ...'in ilerleyen dönemde üniversite eğitimi alacağını gösterir belge sunulmadığı gözetildiğinde desteklikten 18 yaşında çıkacağı varsayımıyla yapılan hesaplamada da bir isabetsizlik bulunmamasına,

Haksız fiilden kaynaklanan davada kaza tarihinde muaccel olan tazminat alacağı nedeniyle, davalı sigorta şirketi dışındaki diğer davalılar yönünden faiz başlangıcının kaza tarihi olarak kabul edilerek hüküm kurulmasında ve kazaya neden olan kamyon dosyada mevcut trafik tescil kayıtlarına göre ticari araç olduğundan avans faizine hükmedilmiş olmasında da bir hata olmamasına göre, tarafların avukatlarının tüm istinaf başvurularının ayrı ayrı reddine karar verilmesi gerekmiştir.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ/ Gerekçe uyarınca,

1/Karar başlığında bilgileri yazılı bulunan ilk derece mahkemesinin kararına karşı davalı ... vekili, davalı ... Anonim Şirketi vekili, davalı ... Limited Şirketi vekili, davalı ... A.Ş.vekili ile davacılar vekilinin istinaf başvurularının HMK'nın 353/1-b/1.maddesi hükmü gereğince ayrı ayrı esastan reddine,

2/İstinaf yasa yoluna başvuran davalı ... A.Ş'den alınması gereken 14.330,00-TL harçtan peşin yatırılan 3.583,00-TL harcın düşümü ile bakiye 10.747,00-TL istinaf ilam harcının istinaf eden davalı sigorta şirketinden tahsili ile Hazineye gelir kaydına,

3/İstinaf yasa yoluna başvuran davalı ..., davalı ... Anonim Şirketi davalı ... Limited Şirketi'nden alınması gereken 57.011,48-TL harçtan peşin yatırılan 42.679,57-TL harcın düşümü ile bakiye 14.331,91-TL istinaf ilam harcının istinaf eden davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye gelir kaydına,

4/İstinaf eden davacı taraftan alınması gereken 732,00-TL harçtan peşin yatırılan 80,70-TL harcın düşümü ile bakiye 651,30-TL istinaf ilam harcının istinaf eden davacı taraftan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,

5/İncelemenin duruşmasız olarak yapılması nedeniyle avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına,

6/İstinaf yasa yoluna başvuran taraflar tarafından istinaf aşamasında yapılan diğer yargılama giderlerinin yaan üzerinde bırakılmasına,

Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, HMK'nın 361 ve 362. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süresi içinde Yargıtay’a temyiz yolu açık olmak üzere, oy birliği ile karar verildi.█████/2026