bursa 3. asliye ticaret mahkemesinde görülen, trafik kazasından kaynaklanan ticari haksız fiil nedeniyle sigorta rücu talebine karşı açılan borçsuzluk tespiti davası.

Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, trafik kazasından kaynaklanan ticari haksız fiil nedeniyle sigorta rücu talebine karşı açılan borçsuzluk tespiti davası.

Özet: Davacı şirket, kendi aracının karıştığı trafik kazasında üçüncü şahsa ödenen tazminatın sigorta şirketi tarafından rücu yoluyla tahsili için başlatılan icra takibine karşı menfi tespit davası açarak borçlu olmadığını iddia etmiş; davacı, icra takibinin dayanağının eksik ve hukuka aykırı olduğunu, hatta kendisinin davalı sigorta şirketine halihazırda ödeme yaptığını belirtirken, davalı sigorta şirketi ise davacı aracının sürücüsünün trafik kurallarını ihlal ederek tam kusurlu olduğunu ve ödenen tazminatların rücu yoluyla tahsilinin haklı olduğunu savunmuştur.

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

BURSA

3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2024/

KARAR NO : 2026/

HAKİM :

KATİP :

DAVACI :

VEKİLİ : Av.

DAVALI :

VEKİLİ : Av.

DAVA : Menfi Tespit (Ticari Nitelikteki Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç)

DAVA TARİHİ : █████/2024

KARAR TARİHİ : █████/2026

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : █████/2026

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Nitelikteki Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA; davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı yanca müvekkili aleyhine ... 3. Genel İcra Dairesinin 2024/... E. sayılı icra takibi başlatıldığını, ... 3. Genel İcra Dairesinin 2024/... E. Sayılı dosyası ile açılan takipte "... plakalı vasıta ile █████/2023 tarihinde vuku bulan kazada zarar gören ... plakalı araç sahibi 3. kişi ...'ye ödenen sigorta tazminatının ZMMS (trafik) sigorta poliçesi genel şartlarının 4. md. göre tarafınıza rücu edilmesidir." denildiğini, müvekkiline ait ... plakalı araç ile ...'ye ait ... plakalı aracın 30.04.2023 tarihinde çarpışması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, işbu trafik kazası sonrası ... Sigorta Şirketi tarafından müvekkiline gönderilen ihtarname ile müvekkili tarafından davalı şirkete 90.156,20.156,27 TL ödemenin 15.06.2024 tarihinde haricen yapıldığını, ... Sigorta Şirketi tarafından başlatılan ... 3. Genel İcra Dairesinin 2024/... E. Sayılı icra takibinin açıklamasında "... plakalı vasıta ile █████/2023 tarihinde vuku bulan kazada zarar gören ... plakalı araç sahibi 3. kişi ...'ye ödenen sigorta tazminatının ZMMS (trafik) Sigorta Poliçesi Genel Şartlarının 4. md. göre tarafınıza rücu edilmesidir." dese de takip talebi ve ödeme emri ekinde herhangi bir dayanak belge bulunmamakta olup müvekkiline de böyle bir belge tebliğ edilmediğini, davalı tarafın ZMMS Sigorta Poliçesi Genel Şartlarının 4. maddesine dayalı olarak rücu talebinde bulunmuşsa da neye dayandığının açıkça belirtmediğini, ayrıca müvekkili tarafından ekte sundukları dekont ile davalıya 90.156,20.156,27 TL ödemenin 15.06.2024 tarihinde yapıldığını, açıklanan nedenlerle müvekkilinin davalıya yönelik borcu bulunmadığını, söz konusu takibin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu, ödenmiş olan tazminatın tekrar müvekkiline yükletilemeceğinden müvekkilinin söz konusu davalı şirkete borcu bulunmadığını, dolayısıyla müvekkilinin borcunun bulunmadığının tespiti için huzurdaki davayı ikame etme zorunluluğu doğduğunu, ... 3. Genel İcra Dairesinin 2024/... E. Sayılı dosya ile müvekkili aleyhine başlatılan 81.556,62 TL miktarlı icra takip dosyası ile müvekkili aleyhine haksız yere icra takibine başlandığını, bu takibin müvekkilinin mağduriyetine yol açmaması amacıyla yargılama sonuna kadar durdurulması ve tüm bu nedenlerle müvekkilinin haksız ve usulsüz olarak işleme konulan alacak nedeniyle borçlu olmadığının tespitine ilişkin talepleri için Mahkemeye başvurma zorunluluğu hasıl olduğunu, izah olunan sebepler ve Mahkemenin resen dikkate alacağı hususlar çerçevesinde işbu davanın kabulü ile ihtiyati tedbir yoluyla acilen icra takibinin müvekkili yönünden durdurulmasına, müvekkilinin işbu davayı açmaya zorlayan takibin haksız ve kötü niyetli olması sebebiyle uğradığı zararın takip konusu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere davalıdan tahsiline, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP; Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket tarafından Zorunlu Mali Sorumluluk Poliçesi ile sigorta edilen davacı ... ... Kimya San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin maliki ve ...'ın sürücüsü olduğu ... plaka sayılı aracın sebebiyet verdiği 30.04.2023 tarihli trafik kazası sonucu dava dışı ...'ye ait ... plaka sayılı aracın hasarlandığını, mezkur kazanın meydana gelmesinde sigortalı ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'ın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 67/1-d maddesi uyarınca "Herhangi bir zorunluluk olmaksızın, karayollarında dönüş kuralları dışında bilerek ve isteyerek aracın el freninin çekilmesi suretiyle veya başka yöntemlerle aracın ani olarak yönünün değiştirilmesi veya kendi etrafında döndürülmesi yasaktır." kuralının ihlali dolayısıyla tamamen kusurlu olduğunun trafik kazası tespit tutanağı ile sabit olduğunu,... 17.HD 2016/ E. 2019/ K. Sayılı kararının "Resmi makamlarca tutulan kaza tespit tutanaklarının aksi sabit oluncaya kadar geçerli bir belge olarak kabulü gerekir." şeklinde olduğunu, mezkur kaza nedeniyle hasarlanan ... plaka sayılı araç üzerinde yapılan ekspertiz incelemesi belirlenen 34.500,00-TL hasar bedeli 22.05.2023 tarihinde 17.216,60-TL değer kaybının 27.06.2023 tarihinde müvekkili şirket tarafından ödendiğini, ... plaka sayılı araç malikinin müvekkili şirket aleyhine tahkime başvurmuş olup ... Komisyonu'nun 03.03.2024 tarihli 2023.E Başvuru ve K-2024/ Karar tarihli ilam uyarınca 18.519,14-TL bakiye hasar bedeli ve 71.637,13-TL bakiye değer kaybı olmak üzere 90.156,27-TL sigorta tazminatının müvekkili şirket tarafından 24.05.2024 tarihinde ödendiğini, sigortalıdan haricen tahsil edilen 90.156,27-TL'nin müddeabihten tenzili sonrası müvekkili şirketin bakiye zararının 51.716,00-TL olarak devam ettiğini, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi Genel Şartları/ B.4 bendi gereğince müvekkili şirketin ödemiş bulunduğu sigorta tazminatını sigortalısından talep hakkının mevcut olduğunu, tüm bu hususlar nazara alındığında müvekkili şirketin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları gereği davalı sigortalıya rücu hakkının oluştuğunun sabit olduğunu, müvekkili şirket tarafından ... plaka sayılı aracın onarımı için ödenen tutarın rücuen tazmini için sigortalı araç maliki ... ... Kimya San. Ve Tic. Ltd. Şti. aleyhine ... 3. Genel İcra Dairesinin 2024/... E. sayılı ilamsız icra takibi başlatıldığını, belirttikleri üzere müvekkili şirketin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları B.4 maddesi gereği rücu imkanı bulunduğundan huzurdaki davanın reddi gerektiğini, arz ve izah olunan sebeplerle; davanın reddine, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davacı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER: Kaza tespit tutanağı, ... 3. Genel İcra Müdürlüğü'nün 2024/... Esas sayılı dosyası, trafik tescil kayıtları, ... Komisyonu'nun 03.03.2024 tarihli 2023.E Başvuru ve K-2024/ Karar sayılı dosyası, ... Sigorta Şirketi poliçe ve hasar dosyası, ödemeye ilişkin kayıtlar, tanık beyanı, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı,

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;

Dava; █████/2023 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle, Karayolları Zorunlu Sorumluluk Sigortası kapsamında sigortalı aracın verdiği zarar nedeniyle yapılan ödemenin, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarına göre sigortalıdan rücuen tahsili istemine yönelik takip nedeniyle borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir. ... 3. Genel İcra Müdürlüğü'nün 2024/... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde, davalı vekili tarafından davacı ve dava dışı ... aleyhine, █████/2024 tarihinde, █████/2023 tarihinde vuku bulan kazada zarar gören ... plakalı araç sahibi 3. kişi ...'ye ödenen sigorta tazminatının ZMMS (Trafik) Sigorta Poliçesi Genel Şartlarının 4. md. göre rücuen tahsiline yönelik 51.716,60 TL asıl alacak, 29.840,02-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 81.556,62-TL üzerinden takip başlatıldığı, davacı yönünden takibin kesinleştiği görülmüştür.Davalı sigorta şirketi tarafından ... plakalı araç için ... no.lu 30.12.2022 - 30.12.2023 vadeli zorunlu trafik sigortası poliçesi tanzim edildiği, sigortalının davacı olduğu görülmektedir.Davalı sigorta şirketi tarafından, sigortalı ... plaka sayılı aracın sebebiyet verdiği █████/2023 tarihli trafik kazası neticesinde zarar gören ... plaka sayılı aracın 34.500,00-TL hasar bedeli 22.05.2023 tarihinde, 17.216,60-TL değer kaybının 27.06.2023 tarihinde ödendiği, ... plaka sayılı araç malikinin davalı şirket aleyhine tahkime başvurmuş olup ... Komisyonu'nun 03.03.2024 tarihli 2023.E Başvuru ve K-2024/ Karar tarihli ilam uyarınca 18.519,14-TL bakiye hasar bedeli ve 71.637,13-TL bakiye değer kaybı olmak üzere 90.156,27-TL sigorta tazminatının davalı sigorta şirketi tarafından 24.05.2024 tarihinde ödendiği, sigortalı davacıdan haricen tahsil edilen 90.156,27-TL'nin tenzili sonrası davalı sigorta şirketinin bakiye 51.716,00-TL zararın tahsiline yönelik davaya konu icra takibinin yapıldığı görülmüştür.

Davaya konu kaza tespit tutanağında; “Sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile ... mahallesi ... caddesi üzerinden gelip ... caddesi istikametine sola kendi iradesiyle el freni çekmek suretiyle Drift atarak dönüş yaptığı sırada aracının direksiyon hakimiyetini kaybederek yolda kontrolsüz olarak sağa sola savrularak ilerlediği esnada aracının ön sağ kısımları ile, ... caddesi üzerinde doğru istikamette seyir halinde olan sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın ön sağ kısımlarına çarpması sonucu iki araçlı yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiştir. Bukazanın oluşumunda ... plakalı araç sürücüsü ...' ın 2918 sayılı KTK'nın 67/1-D (Herhangi bir zorunluluk olmaksızın, karayollarında dönüş kuralları dışında bilerek ve isteyerek aracın el freni çekilmesi suretiyle veya başka yöntemlerle aracın ani olarak yönünün değiştirilmesi veya kendi etrafında döndürülmesi, Drift) maddesini ihlal ettiği görüş ve kanaatine, sürücü beyanları ve kaza mahallinde yapılan inceleme ölçüm ve araştırmalar sonucunda varılmıştır.” şeklinde belirtildiği görülmüştür.Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın "B.4. Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması Ve Sigortanın Sigortalıya Rücu Hakkı" başlıklı maddesinde düzenlenmiş, ilgili madde sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemeyeceği, ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigortalıya rücu edebileceği düzenlenmiş olup, ayrıca sigortacının sigortalıya rücu edebileceği durumlar belirlenmiştir. İlgili maddede sayılan rücu sebepleri birbirinden bağımsız sebepler olup, rücu sebeplerinden birinin bulunması halinde sigorta şirketi yapılan ödemenin rücuen tazminini sigortalısından talep edebilir.Sigorta hukukunda asıl olan, sigorta poliçesi kapsamında kalan rizikonun gerçekleşmesi halinde zararın sigortacı tarafından karşılanmasıdır. Ancak bazı durumlara ilişkin kanuna veya poliçe genel şartlarına hükümler konularak, zarar teminat dışına çıkarılabilmektedir. ZMMS genel şartlarının B.4 maddesinde de teminat harici olan hususlar düzenlenmiş olup, kazadan sonra olay yerinin terk edilmesi de bu kapsamda düzenlenen teminat harici hususlardandır. Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMMS) Genel Şartlarının " zarar görenlerin haklarının saklı tutulması ve sigortacının sigortalıya rücu hakkı" başlıklı B.4/a bendinde düzenlenen "a) Tazminatı gerektiren olay, sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kasti bir hareketi veya ağır kusuru sonucunda meydana gelmiş ise," hükmü yer almaktadır.

Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları B.4.a. maddesi gereği, sigortacı, tazminatı gerektiren olay sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kasti bir hareketi veya ağır kusuru sonucunda meydana gelmesi halinde zarar görene yapmış olduğu ödemeyi, sorumlu olduğu gerçek zarar ile sınırlı olarak, sigortalısından talep edebilir. Mahkememizce taraflarca dayanılan deliller toplanmış, davacı tarafça bildirilen tanıkların beyanı alındıktan sonra, dosyanın bilirkişiye tevdi ile ,dava dosyası ve celp edilen deliller, kapsamında meydana gelen kaza nedeniyle kusur durumlarının ve dava dışı hasara uğrayan ... plaka sayılı araçta hasar ve değer kaybı yönünden gerçek zararın tespiti yönünden rapor düzenlenmesine karar verilmiş, bu kapsamda 08.02.2026 tarihli raporun düzenlendiği görülmüştür.

Tüm dosya kapsamına göre yapılan yargılama sonucunda; █████/2023 tarihinde, sigortalı araç sürücüsü ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracı ile ... kavşağı istikametinden ... caddesi üzerinden gelip ... caddesinin kesiştiği ... kesişiminden ... cadde istikametine sola manevra ile dönüş yaptığı esnada kendi iradesiyle el freni çekmek suretiyle Drift atarak dönüş yapması ile aracının direksiyon hakimiyetini kaybederek sağa sola savrularak ilerlediği esnada aracının ön sağ kısımları ile, ... caddesi üzerinde ... yolu istikametine doğru seyir halinde olan sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın ön sağ kısımlarınaçarpması sonucu meydana gelen kazada, dosya kapsamına, dinlenen tanık beyanlarına ve Mahkememizce benimsenen bilirkişi raporuna göre, sigortalı araç sürücüsü ... meydana gelen kazada 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun; 47/d, 67/d, 84/g madde hükümlerine riayet etmediğinden ötürü asli yönden %100 oranında kusurlu olduğu, meydana gelen kaza nedeniyle dava dışı ... plaka sayılı araçta, 27.731,48 TL ( yedek parça tutarı ) + 17.200,00 TL ( işçilik tutarı ) = 44.931,48 TL KDV hariç & 53.019,14 TL KDV dahil hasar hesap edildiği, ayrıca aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı ve tüm dosya kapsamı birliktedeğerlendirilerek aracın kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeri ile kaza meydana

geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybı zararı ortalamasının 40.000,00-TL olduğu tespit edilmiştir. Dava konusu somut olayda, sigortalı araç sürücüsünün kasti hareketi sonucu drift yapmak, el freni çekerek aracı döndürmek gibi eylemleri ile trafik güvenliğini tehlikeye sokması sonucu ağır kusuru ile kazanın meydana geldiği sabit olup, ZMSS Genel Şartları B.4/a maddesi uyarınca sigortacı davacının rücu şartları oluştuğu, davalı sigorta şirketi mezkur kaza nedeni ile; dava dışı ... adına 22.05.2023 tarihinde 34.500 TL hasar ödemesi dava dışı ... vekili adına █████/2023 tarihinde 17.216,60 TL değer kaybı ödemesi, ... Komisyonu kararı uyarınca icra dairesine hasara ilişkin █████/2024 tarihinde 18.519,14 TL ve █████/2024 tarihinde 22.783,40-TL değer kaybı ve ferilerine ilişkin olmak üzere toplam 64.392,36 TL ödeme yapıldığı, buna göre yapılan toplam 134.628,10 TL'den davacı sigortalıdan tahsil edilen 90.156,27 TL’nin mahsubu sonrası rücuen bakiye alacağın 134.628,10 TL-90.156,27 TL= 44.471,83 TL olduğu , ancak ... Komisyonu kararına istinaden ödenen 28.979,09 TL vekalet ücretine 4.829,85 TL KDV ve 2.414,92 TL stopaj kesintisi uygulanmış olup davalı şirket tarafından işbu kesintiler ile birlikte, toplam icra takibine konu 51.716,60 TL alacağın hesap edildiği, alınan bilirkişi raporu ile davalı sigorta tarafından yapılan ödemenin gerçek zarar uygun olduğu, sonuç olarak davacı sigortalının bakiye 51.716,60 TL'den ZMSS Genel Şartları B.4/a maddesi uyarınca sorunlu olduğu anlaşılmakla, Mahkememizce davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM; Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın REDDİNE,

2-Harçlar yasası gereğince alınması gereken 732,00-TL karar ve ilam harcının peşin alınan toplam 1.392,79-TL harçtan mahsubu ile bakiye 660,79-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı yana İADESİNE,

3-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca belirlenen 45.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,

4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,

5-6325 Sayılı Kanun 18/A-13 maddesi uyarınca 3.600,00-TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,

6-Davalı tarafından yapılan 427,30-TL harç ve 12.000,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 12.427,30-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,

7-Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa İADESİNE,

Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık kesin süre içerisinde ... açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. █████/2026

Katip

¸e-imzalıdır

Hakim

¸e-imzalıdır