Bursa Bölge Adliye Mahkemesinin, yangın ve yıldırım sonucu zayi olan ticari defterler, faturalar ve personel kayıtları için istenen zayi belgesinin kapsamına dair istinaf kararı.
Özet: Bir şirketin yangın sonucu ticari defterler, faturalar, sevk irsaliyeleri ile personel kayıtları ve maden sevk fişlerinin zayi olması nedeniyle açtığı zayi belgesi davasında, ilk derece mahkemesi ticari belgelere ilişkin talebi kabul ederken, personel ve maden sevk fişlerinin Türk Ticaret Kanununun 82. maddesindeki iptale tabi evrak kapsamında olmadığını belirterek reddetmiş, ancak davacının istinaf başvurusu üzerine Bölge Adliye Mahkemesi, TTK madde 64te tacirin ticari işletmesiyle ilgili her türlü belgeyi saklama yükümlülüğünün bulunduğu ve maden sevk fişlerinin de Maden Kanunu uyarınca saklanması gereken belgelerden olduğu gerekçesiyle yerel mahkeme kararındaki bu kısmi ret kararını değerlendirmeye almıştır.
T.C. BURSA BAM ... HUKUK DAİRESİ
T.C.BURSABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ .... HUKUK DAİRESİDOSYA NO :KARAR NO : T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IBAŞKAN : ... (...)ÜYE : ... (...)ÜYE : ... (...)KATİP : ... (...)İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : BURSA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ : NUMARASI : DAVACI :VEKİLİ : Av. ... DAVANIN KONUSU : Zayi Belgesi VerilmesiKARAR TARİHİ : KARAR YAZIM TARİHİ : Bursa .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ..... tarih, .... Esas, ....... Karar sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde;DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde; Müvekkili şirketin hazır beton sektöründe faaliyet gösterdiğini, █████/2018 tarihinde yıldırım düşmesi sonucu çıkan yangın nedeniyle işyerinin muhasebe bölümünün bütünüyle zarar gördüğünü ve neticesinde iş yerinde bulunan personel puantaj ve ücret pusulaları (2015-2016-2017 yılları ile 2018 7 ayına kadar), personel aile durumu bildirimleri, kullanılmış .... sevk fişleri .......sıra nolu, envanter defterleri (2015-2016-2017 yılları), alış faturaları (2015-2016-2017 yılları ile 2018 yılı █████/2018 tarihine kadar) kullanılmış satış faturaları (2015-2016-2017 yılları ile 2018 yılı █████/2018 tarihine kadar 087651-087900, 104801-109800, 164182-166650, 035262-035338, 059119-059250, 065251-065500, 318651-318900, 245351-250350, 080501-080699, 086501-086547 sıra nolu, kullanılmış satış faturaları 035339-035500, 080700-085500, 086548-086750 sıra nolu, kullanılmış (satış) sevk irsaliyeleri (2018 yılı █████/2018 tarihine kadar) 682694-682750, 883001-893000, 709605-715235, 293251-300057, 367251-369848, kullanılmış (satış) sevk irsaliyeleri 329251-330250, 370251-377250, 380501-390500, 300251-303250 sıra nolu, vb bir kısım ticari belgelerin zayi olduğundan sayi belgesi verilmesini talep etmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ; Yerel mahkemece, █████/2018 tarihinde davacı şirkete ait işyerinin muhasebe bölümüne yıldırım düşmesi neticesinde çıkan yangın nedeniyle davacı şirkete ait 2015, 2016, 2017 yılı envanter defterleri, 2015, 2016, 2017 yılları ve 2018 yılı ilk sekiz ay alış faturaları, 2018 yılı ilk sekiz ay alış irsaliyeleri, 2015, 2016, 2018 yılları ile 2018 yılı ilk sekiz ay 087651- 087900, 104801- 109800, 164182- 166650, 035262- 035338, 059119- 059250, 172251- 177250, 065251- 065500, 318651- 318900, 245351- 250350, 080501- 080699, 086501- 086547 sıra nolu kullanılmış satış faturaları, 035339- 035500, 080700- 085500, 086548- 086750 sıra nolu kullanılmamış satış faturaları, 2018 yılı ilk sekiz ay 682694- 682750, 883001- 893000, 709605- 715235, 293251- 300057, 367251- 369848 sıra nolu kullanılmış (satış) sevk irsaliyeleri, 329251- 330250, 370251- 377250, 380501- 390500, 300251- 303250 sıra nolu kullanılmamış (satış) sevk irsaliyelerinin kullanılamaz hale geldiği anlaşılmakla talebinin kısmen kabulü ile TTK'nın 82/7 maddesi gereğince zayi olduklarının tespitine, TTK' nun 82. maddesinde zayi belgesi verilebilecek ticari evrak kapsamında tacirin saklamakla mükellef olduğu defter ve belgelerden bahsedildiği, davaya konu edilen 2015, 2016, 2017 yılları ve 2018 yılı ilk 7 Ay personel puantaj ve ücret pusulaları, personel aile durum bildirimleri, 602671+ 603000 ve 849001 ve 850083 sıra nolu kullanılmış Maden İşleri Genel Müdürlüğü sevk fişleri, 850084- 854000 sıra nolu kullanılmamış Maden İşleri Genel Müdürlüğü sevk fişlerinin ise iptale tabi evrak vasfında olmadıkları anlaşıldığından fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİDavacı vekili istinaf talebinde; Zayi belgesi verilmeyen belgelerin ilgili yasa ve yönetmelik gereği müvekkili şirketçe saklanması gereken belgelerden olduğu, aksi taktirde müvekkili şirketin par a cezası yaptırımı ile karşılaşacağından bu belgelerin ilgili kurumlarca istenmesi ve sunulamaması halinde müvekkil şirketin mağdur olacağını belirterek yerel mahkeme kararını istinaf etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ: Yerel Mahkeme TTK'82. Mad. Zayi belgesi verilecek belgelerin ticari evrak kapsamında tacirin saklamakla mükellef olduğu defter ve belgelerden bahsedildiği, 2015-2016-2017 yılları ve 2018 yılı ilk 7 ay personel puantaj ve ücret pusulaları, personel aile durum bildirimleri, bir kısım Maden İşleri Genel Müdürlüğü sevk fişlerinin iptale tabi evrak arasında sayılmadığını belirterek adı geçen belgeler bakımından davanın kısmen reddine hükmedilmişse de; TTK'82. Madde d. Bendinde, 64'üncü maddenin 1. Fıkrasında tacirin yapılan kayıtların dayandığı belgeleri, sınıflandırılmış bir şekilde saklamakla yükümlü olduğu belirtilmiş, anılan 64/2 madde de ise tacir işletmesi ile ilgili olarak gönderilmiş bulunan her türlü belgenin fotokopi, karbonlu kopya, bilgisayar kaydı, veya benzer şekilde bir kopyasını yazılı görsel veya elektronik ortamda saklamakla yükümlü olduğunu belirtmiştir. Ayrıca isteme konu Maden İşleri Genel Müdürlüğü Sevk fişlerinin 3213 sayılı Maden Kanunu 12. Maddesi uyarınca maden sevki için zorunlu belge olduğu, ibraz edilememesi halinde idari para cezasına hükmedileceğine dair amir hüküm içerdiği, aynı doğrultuda Maden Yönetmeliğinde de hüküm bulunduğu, personel puantaj ve ücret pusulaları, personel aile durum bildirimleri yönünde 4587 sayılı İş Kanunu 75. Maddesi uyarınca saklama ve istenildiğinde ibraz zorunluluğu getirildiği, aynı yasanın 104. Maddesinde bu zorunluluğun uygulanmaması halinde idari para cezası verileceğinin belirtildiği anlaşılmaktadır.Yerel mahkemenin reddine karar verdiği evrakların TTK 82 ve 64. Maddeleri uyarınca saklanması gereken tacir defterlerinin eki olduğundan davanın kabulü gerekirken yazılı şekilde reddi doğru olmamış, kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçe ile; 1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE, 2-Bursa .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...... tarih,..... Esas, ...... Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA, 3-Davanın KABULÜNE, davacı şirkete ait personel puantaj ve ücret pusulaları (2015-2016-2017 yılları ile 2018 7 ayına kadar), personel aile durumu bildirimleri, kullanılmış .... sevk fişleri 602671-603000, 849001, 850083 sıra nolu, envanter defterleri (2015-2016-2017 yılları), alış faturaları (2015-2016-2017 yılları ile 2018 yılı █████/2018 tarihine kadar) kullanılmış satış faturaları (2015-2016-2017 yılları ile 2018 yılı █████/2018 tarihine kadar 087651-087900, 104801-109800, 164182-166650, 035262-035338, 059119-059250, 065251-065500, 318651-318900, 245351-250350, 080501-080699, 086501-086547 sıra nolu, kullanılmış satış faturaları 035339-035500, 080700-085500, 086548-086750 sıra nolu, kullanılmış (satış) sevk irsaliyeleri (2018 yılı █████/2018 tarihine kadar) 682694-682750, 883001-893000, 709605-715235, 293251-300057, 367251-369848, kullanılmış (satış) sevk irsaliyeleri 329251-330250, 370251-377250, 380501-390500, 300251-303250 sıra nolu ticari belgelerin TTK'nın 82/7 maddesi gereğince zayi olduklarının TESPİTİNE, 4-Davacı tarafından harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,6-HMK'nın 333. maddesi uyarınca hükmün kesinleşmesinden sonra yatırılan avanstan kullanılmayan kısmının, yatıran tarafa iadesine, 7-Davacı tarafından yatırılan istinaf karar ilam harcının talep halinde iadesine, 8-Davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 9-HMK’nın 359/3. maddesi gereğince kararın ilk derece mahkemesince tebliğine, HMK’nın 362/1-ç maddesi gereğince kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. ...Başkan... (e-imza)...Üye... (e-imza)...Üye... (e-imza)...Katip... (e-imza)