adi takipten doğan iflas davasında usulsüz tebligat, davanın dayanağının belirsizliği ve ilan eksiklikleri nedeniyle istinaf incelemesinde tespit edilen usuli hatalar.

Adi takipten doğan iflas davasında usulsüz tebligat, davanın dayanağının belirsizliği ve ilan eksiklikleri nedeniyle istinaf incelemesinde tespit edilen usuli hatalar.

Özet: İlk derece mahkemesi, iflas davasını konusuz kalarak esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına hükmetse de yargılama giderlerini davalıya yüklemiş; davacı vekili ise iflas avansı hakkında hüküm kurulmaması nedeniyle kararı istinaf etmiştir; istinaf incelemesinde, davalıya tebligatın usulüne uygun yapılmadığı, iflas talebinin dayanağı olan kanun maddesinin net olmadığı ve davacı vekilinden açıklama istenmesi gerektiği, ayrıca iflas sürecinde zorunlu olan ilanların yapıldığına dair delillerin dosyada bulunmadığı gibi önemli usul eksiklikleri tespit edilerek, dosyanın esasına ilişkin ciddi hatalar olduğu ortaya konulmuştur.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

45. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO: ████████

KARAR NO: ████████

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: █████/2026

NUMARASI: █████████ Esas - ███████ Karar

DAVANIN KONUSU: İflas (Adi Takipten Doğan İflas (İİK 156))

KARAR TARİHİ: █████/2026

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353 ncü maddesi uyarınca dosya incelendi,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; İş Mahkemesinde açılan davanın kabul edildiğini, kararın icra takibine konu edildiğini, ödeme yapılmadığını belirterek davanın kabulü ile davalının iflasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı cevap dilekçesi sunmamıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "6100 sayılı HMK'nun “Esastan sonuçlanmayan davada yargılama gideri” başlığını taşıyan 331. maddesinin 1. fıkrası "Davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hâllerde, hâkim, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerini takdir ve hükmeder." düzenlemesini içermektedir. Davanın konusuz kalması halinde davalının yargılama giderinden sorumlu tutulmaması ve vekalet ücretine hak kazanabilmesi için davanın açılmasına sebebiyet vermemiş olması; davacının yaptığı masrafların davalıya yüklenebilmesi için ise dava açmakta haklı olması gerekmektedir. Davanın mahiyeti, iflas talebinin dayanağı nazara alındığında davalı tarafın işbu davanın açılmasına sebebiyet verdiği, davacı tarafın dava açmakta haklı olduğu anlaşılmakla yargılama giderleri davalı tarafa yükletilmiş, davacı lehine vekalet ücretine hükmedilmiş ve aşağıda yazılı olduğu biçimde hüküm kurulmuştur." gerekçeleriyle..

"DAVA KONUSUZ KALDIĞINDAN KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA" dair karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili tarafından süresinde sunulan istinaf dilekçesinde; 2004 sayılı İİK’nın 160. maddesi uyarınca, iflas isteyen alacaklı ilk alacaklılar toplantısına kadar olan masraflardan sorumlu olup iflas avansının iflas davasının yürütülmesi için zorunlu olarak yatırılan ve yargılama faaliyeti kapsamında sarf edilen bir gider kalemi olduğunu, somut olayda mahkeme veznesine yatırılan ve yargılama sırasında kullanılan iflas avansı hakkında hüküm fıkrasında herhangi bir karar kurulmadığını, bu gider kaleminin yargılama giderleri arasında sayılmadığını, kime ve hangi oranda yükletildiği ile dökümünün de gösterilmediğini, bu hususun bir bozma sebebi olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE

HMK'nın 355. ve 357. maddeleri gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle bağlı olarak ve kamu düzenine aykırılık hususlarını da gözetilerek yapılan inceleme neticesinde;

Dava, iflas yoluyla adi takipte itirazın kaldırılması ve iflas istemine ilişkindir.

Mahkeme tarafından yapılan yargılama sonucunda ████████ E. ████████ K. sayılı ilam ile davalı şirketin iflasına dair karar verilmiş ve iş bu karara yönelik istinaf yasa yoluna başvurulması nedeniyle dairemizce yapılan inceleme sonucunda █████████ E. █████████ K. Sayılı ilam ile ''....Somut olayda, borçlu şirketin ticaret siciline kayıtlı adresi olan " ... mah ... Cad. No:...'' " adresine gönderilen tensip zaptı, dava dilekçesi ekli tebliğ mazbatasında "muhatap adresinin kapalı olması sebebiyle en yakın komşusuna haber verilmiş imzadan imtina etmesi üzerine tebligatın ... Mahalle Muhtarlığına teslim edilmiş olup 2 no lu haber kağıdı muhatabın kapısında yapıştırılmıştır. Ayrıca en yakın komşu /kapıcı/yönetici .....ya haber verilmiştir. '' şeklindedir.Haber verilen komşu/kapıcı /yönetici isminin tebligat mazbatasında yer almadığı ve iş bu nedenle tebligatın Tebligat Kanunu'nun 21/1 maddesine aykırı olduğu anlaşılmaktadır. Dava dilekçesinin usulüne uygun davalı şirkete tebliğ edilmediği yönündeki istinaf sebebi yerindedir.

.......Somut davada, davanın dayanağının İİK 156. madde ya da İİK m. 177. maddeye dayandığı anlaşılamamaktadır. Uyuşmazlıkta 30.04.2024 tarihli iflas yolu ile adi takipte ödeme emri düzenlenmiştir. (örnek no:11) . Bu dosya içerisinde yer alan belgelerde davanın adi takipten doğan iflas (İİK m. 156) olduğu, ön inceleme duruşmasında ise davanın 177/4 maddesine dayalı iflas davası olduğu belirtilmiştir. Bu durumda, davanın niteliği ve dayanağı şüpheye mahal bırakılmaksızın tespit edilmeli ve davacı vekilinden 6100 sayılı HMK nın 31. Maddesi uyarınca açıklatma istenilmelidir.

.......Dosya kapsamında yapılan incelemede mahkemece 03.07.2024 tarihli ''ilan'' başlıklı müzekkere düzenlenmiştir. Ancak Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde , yurt düzeyinde traji en yüksek gazetenin birinde , borçlunun muamele merkezinin bulunduğu yerdeki bir gazetede ilan yapıldığına dair bilgi ve belgelerin dosya arasında alınmadığı anlaşılmıştır . İİK nın 166. Maddesinde belirtilen gazetelerde ilan yaptırılması yasanın emredici hükmünden anlaşılmakla, öncelikle iş ilanların dosya arasına alınması gerektiği açıktır.

......Somut davada, davalı şirketin sicil kayıtlarına göre yetkilisi sıfatı bulunan ...'na da tebligat çıkarıldığı ve tebliğ edildiği tespit edilmiştir. Ancak, tebliğ mazbatasının incelenmesinde, '' İİK m 177/4 gereğince beyanınız alınmak üzere belirlenen günde hazır olmanız ihtaren tebliği olur. Eki:Dava dilekçesi ve tensip zaptı'' ifadesi yer almaktadır. Bu durumda, usulüne uygun meşruhatlı davetiyenin çıkarıldığı ve tebliğ edildiğinden bahsetmek mümkün değildir. Zira, tebligatta duruşmaya gelinmemesi durumunda iflas kararı verilebileceği yönünde ihtarat yapılmamıştır. Bu yönüyle de , yasanın amir hükmüne uygun tebligattan bahsedilemeyecektir.

Açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; kararın açıklanan gerekçeler doğrultusunda kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için 6100 sayılı HMK'nin 353/1.a.6 maddesi gereğince dosyanın mahkemesine iadesine'' dair karar verilmiştir.

Yukarıda belirtilen kaldırma kararından sonra istinafa konu iş bu dava dosyası mahkemenin █████████ E sırasına kaydı yapılarak yargılamaya devam edilmiş ve icra dosyasının infazen kapatılması nedeniyle konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmiş, davacı vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

Sunulan istinaf sebebinin incelenmesi:

İİK 156/3. fıkrasında, "Borçlu ödeme emrine itiraz etmişse takip durur ve alacaklı bu itirazın kaldırılması ile beraber borçlunun iflasına karar verilmesini bir dilekçe ile Ticaret Mahkemesinden isteyebilir." İİK'nin 156/4.fıkrasında ise "İflas istemek hakkı ödeme emrinin tebliği tarihinden bir sene sonra düşer." düzenlemesi yer almaktadır.

Aynı zamanda, ''....Borçlu, yedi günlük depo süresi içinde faiz ve giderleri ile birlikte borcunu bizzat alacaklıya ödediğini kesin delillerle mahkemede ispat eder ya da borç mahkeme veznesine depo edilirse ticaret mahkemesi iflas davasının reddine karar verir.

.......Borçlu depo kararındaki süreden sonra fakat nihai karardan önce, takip konusu borcu davacıya tamamen ödemişse, 'konusu kalmayan davanın reddine' karar vermesi gerekir.'' (bkz. Mahmut Coşkun, Konkordato ve İflas, Seçkin Yayınları, 2. Baskı, s:442) belirtilmektedir.

Somut davada, █████/2026 tarihli duruşmada icra dosyası infazen kapatıldığını beyan etmiş olmakla dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Sunulan istinaf dilekçesinde, iflas avansı ve diğer giderlerin yargılama gideri olarak davalı taraf üzerinde bırakıldığının belirtilmesi gerektiği ileri sürülmüştür.

Bilindiği gibi iflas giderleri, yargılama gideri arasında yer almaktadır. İcra ve İflas Kanununun 160. Maddesi uyarınca ilk alacaklılar toplantısına kadar geçecek dönem için giderler peşinen ve avans olarak davacı tarafça yatırılmalıdır. Uyap sisteminde yapılan incelemede, davacı tarafça █████/2024 tarihinde 57.000,00 TL iflas avansı yatırıldığı, iş bu miktarın 50.000,00 TL sinin icra dairesine gönderildiği, 4.080,00 TL bedelle ilan yapıldığı ve dosyada bakiye 2.920,00 TL nin kaldığı anlaşılmaktadır.

Mahkeme tarafından yapılan yargılama sonucunda davalı tarafın iş bu davanın açılmasına sebebiyet verdiği ve davacı tarafın davayı açmakta haklı olduğu tespiti ile ilan masrafı olarak kullanılan 4.080,00 TL nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine dair karar verilmesi yerindedir. Aynı zamanda, icra dairesine gönderilen 50.000,00 TL ve kalan 2.920,00 TL bedelin istek halinde davacıya iadesine karar verilmesi de gerekmektedir.

HMK'nin 353/(1)-b-2 maddesinde, "Yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmiş ise düzelterek yeniden esas hakkında ..." duruşma yapılmadan karar verileceği hükmü düzenlenmiştir.

İş bu nedenle; davacı vekilinin bakiye iflas avansının iadesine yönelik talebi yerinde olup, istinaf kanun yolu başvurusunun yukarıda açıklanan gerekçelerle kabulü ile, 6100 Sayılı HMK'nin 353/(1)-b-2. maddesi uyarınca, ilk derece mahkemesi yargılama gideri yönünden kaldırılarak, aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

H Ü K Ü M:Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere,

1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile, 6100 sayılı HMK'nun 353/1.b.2 bendi uyarınca Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2025/... Esas - 2026/... Karar sayılı .../███████ tarihli kararının KALDIRILMASINA ve YENİDEN HÜKÜM TESİSİNE,

A) Dava Konusuz Kaldığından KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,

3-İlk derece mahkemesi yargılama giderleri yönünden,

a-Alınması gereken 732,00-TL harçtan peşin alınan 427,60-TL harcın mahsubu ile bakiye 304,40-TL eksik harcın davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,

b-Davacı tarafça yapılan ve ayrıntıları UYAP'ta belirtilen posta, tebligat ve 4.080,00 TL ilan ücretinden oluşan toplam 6.980,00-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

c-Davalı tarafından sarf edilen yargılama giderlerinin kendi üzerinde tutulmasına,

ç-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 45.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

d-Kullanılmayan gider avansının HMK 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra yatıran taraflara iadesine,

e-Davacı tarafından dosyaya yatırılan ve kullanılmayan bakiye gider avansı ile iflas avansının karar kesinleştiğinde talebi halinde davacıya iadesine,

4-İstinaf yargılama giderleri yönünden,

a-Davacı tarafından yatırılan istinaf başvuru harcının Hazine'ye gelir kaydına, istinaf karar harcının mahsubu ile yeniden harç alınmasına yer olmadığına,

b-Davacı tarafından yatırılan 2.002,02 TL istinaf başvurma harcı, 732,00 TL istinaf karar harcı ve 540,00 TL posta masrafı olmak üzere toplam 3.274,02 TL istinaf yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

c-Yatırılan gider avansından kalan kısmın taraflara ilk derece mahkemesince iadesine,

ç-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, 6100 sayılı HMK'nin 361/1. maddesi, 7499 sayılı Yasa'nın 37/1.a maddesi ile değişik 2004 sayılı İİK'nin 164 maddesi uyarınca, kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde Yargıtay nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi. █████/2026