idari kararın iptaliyle hukuki sebebi kalmayan şuyulandırma kaynaklı ipoteğin terkini ve artırılan bedelin icra takibine karşı menfi tespit istemi.

İdari kararın iptaliyle hukuki sebebi kalmayan şuyulandırma kaynaklı ipoteğin terkini ve artırılan bedelin icra takibine karşı menfi tespit istemi.

Özet: Davacı, imar kanunu uyarınca yapılan şuyulandırma işlemi neticesinde adına tescil edilen taşınmazlar üzerindeki davalılar lehine tesis edilen ipoteklerin, şuyulandırmaya temel teşkil eden belediye encümeni kararının idare mahkemesince iptal edilmesiyle hukuki dayanağını kaybettiğini, bu sebeple yolsuz tescile dönüşen ipoteklerin fekkini ve iptal edilen karara rağmen açılan ipotek bedeli artırım davası sonucunda başlatılan icra takibinin durdurulmasını talep ederek menfi tespit ve ipoteğin terkini davası açmıştır.

5. Hukuk Dairesi █████████ E. , █████████ K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : ███████ Esas, ████████ Karar

KARAR : Kabul

Taraflar arasındaki menfi tespit ve ipoteğin terkini istemine ilişkin davada verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafindan hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip geregi düşünüldü;

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava safahatı esnasında dosyadaki haklarını temlik eden önceki davalı ... ...'e ait ... 2. Bölge ... Mahallesi 11 70... ve 7 parsel sayılı taşınmazdaki payları ... Belediye Başkanlığı Belediye Encümenliğinin 28.10.20 04... sayılı kararı ile 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 18 inci maddesine dayalı olarak şuyulandırıldığını ve 3 parseldeki 117,70 m² ile 7 parseldeki 155,35 m² alanın müvekkili davacı adına tahsis edildiğini, müvekkilinin şu andaki adresinin Yeni ... Mahallesi Ataşehir İstanbul olan ve belediyenin şuyulandırma işlemi sonucu adına tahsis olunun 11 70... parselde yer alan 245,25 m² miktarındaki arsa vasıflı taşınmazın sahibi olduğunu, taşınmazın tamamı üzerinde davalı ... ... lehine 3 parsel 117,70 m² alan içinde 2.792,500.00 eski türk lirası ve yine davalılardan ... ... lehine 155,35 m² için 3.883,750.000 eski türk lirası miktarında kanuni derecede 04.03.2005 tarihli ve 2620 yevmiyeli ipotek tesis edildiğini, müvekkili davacı adına tahsis edilen taşınmazın çekişmesiz bedeli olarak tespit edilen bedellerin tamamını ... ...'e ödendiğini, ipotek alacaklısı ... ... vekili tarafından 05.08.2005 tarihli ipotek terkini alt başlıklı tescil istem belgesi ile ipoteğin terkinin yapıldığını, ancak belediye encümenliğinin 28.10.2004 tarihli ve 5566 sayılı kararına dayalı şuyulandırma işlemleri neticesinde bir kısım hissedarları tarafından İstanbul 3. İdare Mahkemesinde belediye encümenliğinin 28.10.2004 tarihli ve 5566 sayılı kararının iptali için dava açıldığını, ... Belediye Encümeni tarafından verilen 28.10.2004 tarihli ve 5566 sayılı encümen kararının İstanbul 3. İdare Mahkemesi 03.07.2007 tarihinde █████████ Esas, █████████ Karar ile kaldırıldığını, kararın onandığını ve kesinleştiğini, ... Belediye Encümenin 28.10.2004 tarihli ve 5566 sayılı kararı ile 3194 sayılı Kanun'un 18 inci maddesine dayalı olarak şuyulandırma işleminin başlatılmasına ve bitirilmesine karar verildiğini, bu karar doğrultusunda davacı ... adına belirtilen 3 ve 7 parseller oluşturulmakla tescil edildiğini, davacı adına oluşturulan bu parseller sebebi ile bu kere davalılardan ... ... adına kayıtlı taşınmazdaki hissesinin artırılmaya gidildiğini ve arttırılan hisse oranı tutarı olarak da davalılar lehine ipotek tesis edildiğini, davalılardan ... ... ipotek bedeli artırım dava hakkını temlik ederek diğer davalı ... devrettiğini ... vekilinin ipotek bedelinin artırılması davası açtığını, müvekkilinin yurt dışında yaşadığını ve davadan haberdar olmadığı için kesinleştiğini ve bu ilamının ... vekili tarafından İstanbul Anadolu 19. İcra Müdürlüğünün ██████████ sayılı dosyası ile icraya konulduğunu, müvekkili davacı aleyhine davalılar lehine tesis edilen ipoteğin çekişmesiz bedelini ödediğini ve belediye encümen kararına dayalı şuyulandırma kararının iptal edildiği hâlde, davalının müvekkilinin aleyhine 25.09.2009 tarihinde ipoteğin bedelinin arttırılması davası açtığını, bu dava ve bu dava sonucunda başlatılan takibin tebligatlarının müvekkilinin yurt dışında olduğu için davacıya ait tapu adresine 7201 sayılı Tebliğat Kanunu'nun 35 inci maddesine göre yapıldığını ve müvekkilinin davacının ne davadan ne de icra takibinden takip kesinleşinceye kadar haberi olmadığını ... Belediye Encümen kararının iptal edilmekle şuyulandırma kararının bütün hukuki neticelerininde ortadan kaldırıldığını, davalılar lehine tesis edilen kanuni ipoteklerin tescil sebebinin de ortadan kalktığını, davalılar lehine tesis edilen kanuni ipoteklerin tescil sebebi de ortadan kaldırıldığını yapılan tapudaki tescil ve hisse iptallerindeki hukuki sebep de kalmış bulunduğundan yolsuz tescile dayalı yasal hakları sebebi ile bu davayı açtıklarını, yolsuz tescile dayalı tapu iptali ve eski hali ile tescili ile ipoteklerin terkinini talep ettiklerini bildirerek davalılar lehine müvekkili davacının gayrimenkulü üzerine konulan 04.03.2005 tarihli ve 2620 yevmiye numaralı ipoteğin artık ortada hukuki bir sebebi kalmadığından fekkine karar verilmesini, 04.03.2005 tarihli ve ve 2620 yevmiye numaralı ipoteğe bağlı olarak açılan bedel artırım davacı sonucu başlatılan İstanbul 19. İcra Müdürlüğünün ██████████ Esas sayılı icra takibinin artık ortada hukuki bir sebebi olmadığından iptaline karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle, idare mahkemesince verilen kararda taraf olmadığından, davalı için sonuç doğurmayacağını, komşu parsellerle ilgili olarak açılan bedel artırım davalarının kabul edildiğini ve Yargıtayca onandığını ileri sürerek davanın usulden ve esastan reddini reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 23.02.2015 tarihli ve ███████ Esas ve ███████ Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne, dayanak takip dosyası olan İstanbul Anadolu 19. İcra Müdürlüğünün ██████████ sayılı dosyasında davacı borçlunun davalı alacaklıya borçlu olmadığının tespitine, takibin durmasına karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairece yapılan inceleme sonucunda; davaya konu ipoteğin tesisine ilişkin ... Belediye Encümenin 28.10.2004 tarihli ve 5566 sayılı kararına dayanılarak yapılan imar uygulamasının İstanbul 3. İdare Mahkemesinin 03.07.2007 tarihli ve █████████ Esas, █████████ sayılı kararı ile iptal edildiği ve iptale ilişkin bu hükmün 21.12.2009‘da kesinleştiği, bu nedenle Ataşehir Belediye Encümeninin 04.03.2010 tarihli ve ████████ sayılı kararıyla İdare Mahkemesinin iptal gerekçesi gözönüne alınarak yeniden imar uygulaması çalışmasına başlandığı, 03.01.2013 tarihli ve 2013/9 sayılı Belediye Encümen Kararına istinaden tapuların üzerine ''İmar uygulamasına tabidir'' şerhinin işlenmesi için ilgili Tapu Müdürlüğüne bildirimde bulunulduğu ve 05.08.2013 tarihinde de uygulamanın iptali nedeniyle kök parsellere geri dönüşüm işlemlerinin yapılması için ihale yapıldığı anlaşıldığından kök parsellere geri dönüşüm işlemlerinin yapılması dava neticesini etkileyeceğinden bu hususun bekletici mesele yapılarak sonucuna göre hüküm kurulması gerektiğinin gözetilmemesi doğru görülmeyerek mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen İkinci Karar

Mahkemenin 07.03.2023 tarihli ve █████████Esas ve ██████████ Karar Sayılı kararı ile davanın kabulüne, dayanak takip dosyası olan İstanbul Anadolu 19. İcra Müdürlüğünün ██████████ sayılı dosyasında davacı borçlunun davalı alacaklıya borçlu olmadığının tespitine, takibin durmasına karar verilmiştir.

C.İkinci Bozma Kararı

1.Mahkemenin 07.03.2023 tarihli ve █████████Esas ve ██████████ Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairece yapılan inceleme sonucunda; Mahkemece, Anayasa'nın ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) aradığı anlamda herhangi bir gerekçe oluşturulmadan karar verildiği, kararın hangi sebep ya da sebeplerle verildiğine ilişkin açıklama ve gerekçe içermediği görüldüğünden mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Son Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ... Belediye Başkanlığı tarafından yapılan şuyulandırma işlemi sonucunda ... 2. Bölge ... Mah. 11 70... ve 7 parsel sayılı taşınmazın tamamının ... adına tapuya tescil edilmiş olduğu, davacı ...'ün taşınmazlardaki hissesinin bedele dönüştürüldüğü, bu bedellere ilişkin taşınmazlarda tesis edilen ipoteklerin bedeli ödenerek terkin edildiği ancak daha sonra ... tarafından ipotek bedelinin artırımı için Kadıköy 2. Asliye Hukuk Mahkemesi nezdinde dava açıldığı, işbu dava tarihinde ... 2. Bölge ... Mahallesi 11 70... ve 7 parsel sayılı taşınmazların kaydında davalı lehine tesis edilmiş bir ipotek bulunmadığından davacının ipoteğin fekki talebi yönünden hukuki yararı bulunmadığından davanın reddine, ipotek bedelinin artırılması için açılan dava sonucunda verilen kararın takibe konması nedeniyle davacının borçlu olup olmadığı bakımından ise takibe dayanak ilamın bozulmadığı yahut yargılamanın yenilenmesi yoluyla da ortadan kaldırılmadığı, ortada kesinleşmiş bir mahkeme ilamı bulunduğu, ... Belediye Başkanlığı tarafından yapılan şuyulandırma işlemlerinin iptal edilmesi ve kök parsellere dönüş işlemlerinin takip konusu mahkeme kararının dayanağını etkileyeceği anlaşılmakla birlikte bu iddiaların yargılamanın yenilenmesi yoluyla incelenmesi gerektiği, mahkeme dosyasına bu yönde bir dava açıldığına dair beyanda bulunulmadığı, sonuç olarak kesinleşmiş bir mahkeme ilamına dayalı olarak başlatılan takipte davacı borçlu olmadığını ispat edememiş olduğundan bu yöndeki talebin de reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; ilgili belediyeden gelen yazıda kök tapulara şerh konulduğunun belirtildiğini, ileride değişebilecek şuyulandırma bedeli nedeniyle ipotek alacaklılarrının hak kaybına uğramamaları için şerhin düşüldüğünü, hukuki olarak var olmayan şuyulandırma kararına dayalı ilamın icrasının mümkün olmadığını, kesinleşen idare mahkemesi kararı ile encümen kararının iptal edildiğini, şuyulandırma işleminin tüm neticeleri ile ortadan kalktığını, borcun dayanağının da kalmadığını, ipotek bedelinin artırılması davasından müvekkilinin yurtdışında yaşaması nedeniyle haberdar olmadığını ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme

Uyuşmazlık, temel olarak menfi tespit ve ipoteğin terkini istemine istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme

1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun’un Geçici 3 üncü maddesi gereği yürürlükte bulunan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki 428 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozma ile kesinleşen ve karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Davacıdan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

05.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.