İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesinin, çek alacağı kaynaklı ihtiyati haciz kararına yapılan yetki itirazının kısmen kabulü ve bazı borçlular yönünden kaldırılmasına ilişkin ilk derece mahkemesi ek kararının istinaf incelemesi.
Özet: Yaklaşık 3 milyon TL bedelli ödenmemiş bir çek üzerinden başlatılan icra takibi kapsamında verilen ihtiyati haciz kararına yapılan itirazın ve bu itiraza dair ek kararın istinaf incelemesini konu alan bu evrakta, ilk derece mahkemesi alacaklının talebi üzerine ihtiyati haciz kararı vermiş, ancak borçlular çekin keşide yeri ve ikametgahlarının Bursa olması sebebiyle İstanbul icra dairesinin yetkisizliğini ileri sürerek itiraz etmiştir; mahkeme ise faktoring sözleşmesindeki yetki şartının sadece sözleşmenin tarafı olan borçluyu bağladığına, sözleşmenin nispiliği ilkesi gereği diğer borçluları kapsamadığına hükmederek, ihtiyati haczin sözleşmeye taraf olmayan borçlular yönünden kaldırılmasına, faktoring şirketinin itirazının ise reddine karar verildiğini belirtmektedir.
T.C.
İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ16. HUKUK DAİRESİT Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IDOSYA NO:████████ EsasKARAR NO:████████İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ :İSTANBUL 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ:█████/2025NUMARASI:█████████ D.İŞ - █████████ K. SAYILI EK KARARİHTİYATİ HACİZ TALEP:İhtiyati Haciz (Finans)TALEP TARİHİ:█████/2025KARAR TARİHİ:█████/2025KARAR TARİHİ:█████/2026İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:TALEP: İhtiyati haciz talep eden vekili dilekçesinde; ... Bankası A.Ş. ... Şubesi'ne ait ... seri numaralı, 3.000.000,00 TL' bedelli, █████/2025 keşide tarihli çekin ödenmemiş olan 2.987.350,00 TL'si için İstanbul 22. İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, takibin kesinleşmediğini, İİK'nın 257. maddesindeki ihtiyati haciz şartlarının gerçekleştiğini belirterek, borçluların taşınır ve taşınmaz malları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz konulmasını talep etmiştir.İHTİYATİ HACİZ KARARI:İstanbul 6.Asliye Ticaret Mahkemesi'nce, 20.06.2025 tarihli, █████████ D.İŞ- █████████ K. sayılı kararıyla; talep sahibinin dilekçesi ve ekindeki belgelerin incelenmesinden; rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun süresinde ödenmediğine kanaat getirecek delillerin İİK'nın 258/1. fıkrası uyarınca sunulduğu ve yaklaşık ispatın da bu aşamada var olduğu kanaatine varılarak,"…1-İhtiyati haciz talebinin kabulü ile, 2.987.350,00-TL için alacağın yetecek miktarda borçlunun kendisinde veya üçüncü şahısta olan taşınır, taşınmaz malları ve alacakları ile diğer haklarının borca yetecek miktarda İHTİYATEN HACZİNE,2-İİK'nın 259/1. fıkrası uyarınca takdiren alacak miktarının %20'si olan 597.470,00-TL tutarında HMK'nın 87/1. fıkrasına göre nakdi teminat veya süresiz banka teminat mektubunun ihtiyati haciz isteyen taraftan alınmasına, teminat mahkeme veznesine yatırıldığında ya da teminat mektubu ibraz edildiğinde kararın infazı için iş bu kararın mühürlü olarak ibraz edilmek kaydı ile İstanbul 22.İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyasına gönderilmesine..." karar verilmiş, ihtiyati hacze karşı taraf vekili itiraz etmiştir.İTİRAZ:İhtiyati hacze itiraz edenler vekili dilekçesinde özetle; müvekkiller hakkında 13.06.2025 keşide tarihli 3.000.000,00 TL bedelli, keşide yeri Bursa olan çek dayanak yapılarak İstanbul 22.İcra Dairesinin ... sayılı dosyası üzerinden kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile icra takibi başlatıldığını, ödeme emrine karşı yasal süre içerisinde itirazlarını sunduklarını, müvekkili şirket ... A.Ş.'nin ikametgah adresinin ... Nilüfer/BURSA, ...'ın ikametgah adresinin ise ... Nilüfer/BURSA, ... A.Ş.'nin ikametgah adresinin ... Nilüfer/BURSA olduğunu, bu hususun ödeme emrindeki adreslerden de anlaşılacağını, yetkili mahkemenin Bursa İcra Müdürlükleri olduğunu, alacaklının icra takibine konu ettiği çekin keşide yerinin Bursa olduğunu, muhatap bankanın adresinin de Bursa olduğunu, icra takibinin müvekkilleri yönünden yetkili olan bir icra müdürlüğünde başlatılmamış olduğunu, bu nedenle şikayetin yapılmasının zorunluluğunun ortaya çıktığını belirterek, belirtilen ve resen dikkate alınacak nedenlerle müvekkilleri hakkında verilen ihtiyati haciz kararının ortadan kaldırılmasına, yetkisiz icra dairesinde başlatılan icra takibinin tedbiren durdurulmasına karar verilmesini talep etmiştir.İHTİYATİ HACZE İTİRAZIN KISMEN KABULÜNE DAİR KARAR:İstanbul 6.Asliye Ticaret Mahkemesi █████/2025 tarihli █████████ D.İŞ- █████████ K. sayılı ek kararıyla; "...Mahkememizce yapılan inceleme neticesinde; her ne kadar... Şirketi ile imzalanan faktoring sözleşmesi ile İstanbul Mahkemelerinin yetkili kılındığı görülmüş ise ilgili yetki sözleşmesi faktoring sözleşmesinin tarafı olmayan diğer borçlular .... A.Ş. açısından sözleşmenin nispiliği ilkesi mucibince hüküm ifade edemeyeceği, talep eden vekilinin yetki sözleşmesi bulunduğuna yönelik mezkur itirazının yalnızca faktoring sözleşmesinin tarafı olan borçlu .... A.Ş. açısından hüküm ve sonuç doğurmaya ehil olduğu değerlendirilmekle; açıklanan bu hususlar gözetildiğinde; borçlu .... A.Ş. vekilinin yetki itirazlarının kabulü ile; mahkememizin █████/2025 tarihli █████████ D. İş esas, █████████ D.İş karar sayılı ihtiyati haciz kararının işbu borçlu yönünden kaldırılmasına, .... A.Ş. tarafından ihtiyati haciz kararına yapılan itirazın ise reddine, karar verilmiştir. (Benzer mahiyette içtihat Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun █████/2019 tarih, ███████-741 Esas, ████████ Karar, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16.Hukuk Dairesinin █████/2022 tarih, ████████ Esas ve ████████ Karar ile aynı dairenin █████/2022 tarih, █████████ Esas ve █████████ Karar sayılı ilamları)HÜKÜM:1-İtiraz eden .... A.Ş. İtirazının reddine,2-Diğer borçlular .... A.Ş. 'nin yetki itirazının kabulü ile itiraz eden iş bu borçlular yönünden Mahkememizin █████/2025 tarih █████████ D.İş sayılı dosyası ile verilen ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına..." karar verildiği görülmüştür. İSTİNAF İSTEMİ:İhtiyati haciz talep eden vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; yetki itirazının usule uygun olmadığından dikkate alınmaması gerekirken; ihtiyati haciz kararının yetki itirazına dayalı olarak kaldırılmasına karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, HMK hükümlerinin takip hukukuna uygun düştüğü müddetçe takip hukukunda da uygulandığını, HMK’nın 19/2. maddesinin;''Yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi; birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz'' hükmü gereğince yetki itirazında bulunan tarafın seçtiği yetkili Mahkemeyi açık bir şekilde dilekçesinde bildirmesi gerektiğini, aksi halde yetki itirazının dikkate alınmayacağını,İhtiyati hacizde yetki itirazının değerlendirilebilmesi için usule uygun şekilde ileri sürülmüş bir yetki itirazı olması gerektiğini,İtiraz edenlerin, ihtiyati hacze itiraz dilekçesinde yetkili Asliye Ticaret Mahkemesini belirtilmediklerini, ''Bursa İcra Müdürlükleri yetkilidir'' şeklindeki beyanın, bu koşulu karşılamadığının aşikar olduğunu, dolayısıyla yeki itirazının dikkate alınmaması gerektiğini,Tüm bu sebeplerle; ihtiyati hacizde yetki itirazının kabul edilmesinin, usul ve yasaya uygun olmadığını belirterek, açıklanan ve Mahkemece re'sen göz önüne alınacak hususlara binaen; fazlaya ve başkaya ilişkin talep,dava ve şikayet hakları saklı kalmak kaydıyla; usul ve yasaya aykırı kararın itiraz edenler ... ve ... A.Ş. açısından verilen hükmün ortadan kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.DELİLLER: İhtiyati hacze konu edilen çek örneği incelendiğinde; ... Bankası A.Ş. ... Şubesi'ne ait ... seri numaralı, 3.000.000,00 TL bedelli, █████/2025 keşide tarihli çek olduğu, keşide yerinin Bursa, keşidecisinin .... Şirketi, lehtarının... Şirketi, aval verenin ... olduğu, çekin arkasında sırasıyla... Şirketi, ... Şirketi ve... A.Ş.'nin cirolarının bulunduğu, bankaya █████/2025 tarihinde ibraz edildiği ve karşılıksız olduğunun çek arkasına yazıldığı tespit edilmiştir.Faktoring Sözleşmesi incelendiğinde; █████/2025 tarihinde ihtiyati haciz talep eden... A.Ş. ile aleyhine ihtiyati haciz talep edilen ... Şirketi arasında 100.000.000,00 TL hacimli sözleşme imzalandığı, ...'ın da faktoring sözleşmesine kefil olduğu tespit edilmiştir.İhtiyati haciz talep eden tarafça dosyaya sunulan fatura örneği incelendiğinde; █████/2020 tarihli, 45.766.876,80 TL bedelli faturanın ... Şirketi tarafından ... Şirketi için düzenlendiği tespit edilmiş, ihtiyati haciz talep eden ayrıca çek tevdi belgesinin örneğini de dosyaya sunmuştur.G E R E K Ç E:Talep ihtiyati hacze ilişkindir.Dairemizin önüne gelen uyuşmazlık ise, aleyhine ihtiyati haciz kararı verilenlerin itirazları üzerine Mahkemece .... A.Ş. 'nin itirazlarının kabulüne dair karara ilişkin olup, karara karşı ihtiyati haciz talep eden vekili istinaf talebinde bulunmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.İhtiyati hacze itiraz edenlerin mahkemenin yetkisine değil, icra dairesinin yetkisine itiraz ettikleri, yetkili mahkemeyi değil icra dairesini gösterdikleri tespit edilmiştir.Ayrıca ihtiyati hacze konu edilen çek incelendiğinde; muhatap banka şubesinin Bursa olduğu, çekin keşide yerinin Bursa olduğu, itiraz edelerin yerleşim yerlerinin Bursa olduğu tespit edilmişse de, alacaklının yerleşim yerinin Şişli/İSTANBUL olduğu ve İstanbul Mahkemelerinin yetki sınırları içinde bulunduğu, Yargıtay 11. HD’nin █████/2025 tarihli Bölge Adliye Mahkemeleri Arasındaki Uyuşmazlığın Giderilmesi İstemine Dair █████████ Esas, █████████ Karar sayılı kararında da belirtildiği gibi, çeke dayalı ihtiyati haciz talebinde, muhatap bankaya ibraz edilen ancak karşılıksız kalan çeke dayalı borcun, bu şekilde aranması tüketildikten sonra, götürülecek borç niteliği kazanacağı ve TBK’nunn 89/1. maddesi hükmü gereği alacaklının yerleşim yeri mahkemesinin de ihtiyati haciz talebinde yetkili hale geleceğinin kabulü gerektiğinden, kararı veren İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi yetkili olup, ilk derece mahkemesince ihtiyati hacze itiraz edenlerin itirazının reddine karar verilmesi gerekirken, kabulüne karar verilmesi doğru olmamıştır.Bu nedenle ihtiyati haciz talep eden vekilinin istinaf talebinin kabulüne, Mahkemece yetki itirazının kabul edilerek ihtiyati haczin itiraz edenler .... A.Ş. yönünden kaldırılmasına dair █████/2025 tarihli ek kararın kaldırılmasına, kazanılmış haklar korunarak yeniden hüküm kurulmasına, aleyhine ihtiyati haciz kararı verilenler .... A.Ş. 'nin ihtiyati hacze itirazlarının reddine karar verilmiştir.H Ü K Ü M:Yukarıda açıklanan nedenlerle:1-İhtiyati haciz talep eden vekilinin istinaf talebinin KABULÜNE,İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin █████/2025 tarihli, █████████ D.İş, █████████ Karar sayılı ek karar sayılı kararının HMK’nın 353/1-b-2. maddesi uyarınca itiraz edenler .... A.Ş. yönünden KALDIRILMASINA, 2-Aleyhine ihtiyati haciz kararı verilenler .... A.Ş. 'nin İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 20.06.2025 tarihli, █████████ D.İŞ- █████████ K. sayılı ihtiyati haciz kararına yaptıkları İTİRAZLARIN REDDİNE,3-İlk derece yargılaması yönünden;İhtiyati haciz talep eden vekili için Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre takdir edilen 12.500,00 TL vekalet ücretinin itiraz edenler .... A.Ş.'den alınarak ihtiyati haciz talep edene verilmesine,4-İstinaf yargılaması yönünden;-İstinaf talebi kabul olduğundan ihtiyati haciz talep eden tarafından yatırılan istinaf peşin harcının talep halinde iadesine, -İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına, -İhtiyati haciz talep eden tarafından yapılan 2.002,00 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı ve 315,00 TL teb.müz.posta giderinin ihtiyati hacze itiraz edenlerden müştereken alınarak ihtiyati haciz talep edene verilmesine, -Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesi'nce ilgili tarafa iadesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu █████/2026 tarihinde oy birliği ile kesin olarak karar verildi.