danıştay 13. daireden, kamu ihale kanunu kapsamındaki ihalede yaklaşık maliyetin belirlenmesine yönelik itiraz başvurusu süresinin başlangıcı konusunda idare mahkemesi kararının temyizi.

Danıştay 13. Daireden, Kamu İhale Kanunu kapsamındaki ihalede yaklaşık maliyetin belirlenmesine yönelik itiraz başvurusu süresinin başlangıcı konusunda idare mahkemesi kararının temyizi.

Özet: Bu hukuki evrak, bir kamu ihalesi sürecinde davacıların yaklaşık maliyetin hatalı hesaplandığı iddiasıyla yaptıkları şikayetin Kamu İhale Kurulu tarafından süre yönünden reddedilmesi üzerine açılan davada, ilk derece mahkemesinin yaklaşık maliyete ilişkin şikayetin öğrenme tarihini ihale komisyonu kararının açıklandığı tarihi esas alarak yasal süresi içinde yapıldığına karar vererek Kamu İhale Kurulunun bu iddiaya yönelik ret kararını iptal etmesi üzerine, davalı idarenin yaklaşık maliyetin ihale tarihinde açıklandığını belirterek ilk derece mahkemesinin bu iptal kararının bozulmasını talep ettiği temyiz başvurusunu ele almaktadır.

Danıştay 13. Daire Başkanlığı █████████ E. , █████████ K.

"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y

ONÜÇÜNCÜ DAİRE

Esas No:█████████

Karar No:█████████

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ...Kurumu

VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACILAR) : 1- ... Elektronik Bilişim İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.

2- ... Elektronik Sanayi Ticaret A.Ş.

VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının dava konusu işlemin kısmen iptaline dair kısmının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :

Dava konusu istem: Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü (DSİ) 5. Bölge Müdürlüğünce 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 19. maddesi uyarınca açık ihale usulü ile... tarihinde gerçekleştirilen ... ihale kayıt numaralı “05 Bölge Müdürlüğü Sulama Sistemleri Otomasyon Yapımı” ihalesine yönelik olarak davacılar tarafından yapılan itirazen şikayet başvurusunun reddine ilişkin █████/2025 tarih ve 2025/UM.I-293 sayılı Kamu İhale Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen kararda; davacılar tarafından 15 iddiayla itirazen şikayet başvurusunda bulunmuş ise de, dava dilekçesinde 6 iddianın ileri sürüldüğü görüldüğünden, 6 iddianın incelendiği;

Yaklaşık maliyetin belirlenmesi aşamasında rekabet ilkesine aykırı hareket edildiğine yönelik 3. iddianın incelenmesinden;

Davalı idarece, “4734 sayılı Kanun’un 36. maddesine göre yaklaşık maliyetin ihale tarihinde açıklandığı dikkate alındığında, başvuru sahibinin yaklaşık maliyete ilişkin bilgileri, ihale tarihi olan █████/2024 tarihinde öğrendiği, dolayısıyla yaklaşık maliyete yönelik iddialarına ilişkin olarak şikâyet süresinin yaklaşık maliyetin açıklandığı █████/2024 tarihinden itibaren başlaması gerektiği, başvuru sahibinin bu tarihten itibaren 10 gün içinde idareye şikâyet başvurusunda bulunması gerekirken, bu süre geçtikten sonra █████/2024 tarihinde idareye şikâyet başvurunda bulunduğu anlaşıldığından, yaklaşık maliyetin tespitine ilişkin iddiasının süre yönünden reddedilmesi gerektiği” gerekçesiyle söz konusu iddianın süre yönünden reddine karar verildiği;

İhalenin █████/2024 tarihinde gerçekleştirildiği, ihale komisyonu kararının █████/2024 tarihinde açıklandığı, yaklaşık maliyetin yanlış hesaplandığına yönelik davacı tarafından █████/2024 tarihinde şikâyet başvurusunda bulunulduğu, hukuka aykırı olduğu iddia edilen işlemin █████/2024 tarihinde öğrenildiğinin kabulü gerektiğinden, şikayet süresinin bu tarihten itibaren hesaplanması gerektiği, bu tarih esas alındığında (10 günlük sürenin son gününün haftas onuna denk gelmesi nedeniyle), █████/2024 tarihinde yapılan şikayetin yasal süresi içinde yapıldığının anlaşıldığından, davacının idareye yaptığı şikayet başvurusunun yaklaşık maliyete ilişkin kısmının ihale tarihi olan █████/2024 tarihi esas alınarak süre yönünden reddine ilişkin Kurul kararının bu kısmında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu iddia yönünden dava konusu işlemin iptaline, diğer iddialar yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.

Dava konusu işlemin kısmen iptaline ilişkin kısmı davalı idare tarafından temyiz edilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, başvuru sahibi istekli olan davacının yaklaşık maliyete ilişkin iddialarına yönelik olarak, 4734 sayılı Kanun'un 36. maddesine göre isteklilere yaklaşık maliyetin ihale tarihinde açıklandığı dikkate alındığında, davacının yaklaşık maliyete ilişkin bilgileri ihale tarihinde öğrendiği ve █████/2024 tarihinde isteklilere tebliğ edilen kesinleşen ihale kararında ilk oturumda açıklanan yaklaşık maliyette bir değişiklik yapılmadığı, dolayısıyla yaklaşık maliyete yönelik iddialarına ilişkin olarak şikayet süresinin yaklaşık maliyetin açıklandığı ihale tarihi olan █████/2024 tarihinden itibaren başlaması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacılar tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :

ESAS YÖNÜNDEN:

MADDİ OLAY :

Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü (DSİ) 5. Bölge Müdürlüğünce 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 19. maddesi uyarınca açık ihale usulü ile █████/2024 tarihinde gerçekleştirilen ... ihale kayıt numaralı “05 Bölge Müdürlüğü Sulama Sistemleri Otomasyon Yapımı” ihalesine yönelik olarak davacılar tarafından yapılan itirazen şikayet başvurusunun reddine ilişkin █████/2025 tarih ve 2025/UM.I-293 sayılı Kamu İhale Kurulu (Kurul) kararının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun "İhalelere yönelik başvurular" başlıklı 54. maddesinde;"İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler...", hükmü, "İdareye şikayet başvurusu" başlıklı 55. maddesinde; "Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar. İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikayetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. Bu yöndeki başvuruların idarelerce ihale veya son başvuru tarihinden önce sonuçlandırılması esastır. ..." hükmü yer almaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin "Başvuru süreleri" başlıklı 6. maddesinde; "(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür. (2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. (3) Kuruma itirazen şikayet süresi; şikayet veya itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan iptal kararına karşı yapılacak başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.", "Sürelerle ilgili genel esaslar" başlıklı 7. maddesinde; "(1) Süreler;...c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi, ç) Şikayet üzerine idare tarafından verilen kararın bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi, on gün içerisinde karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini, d) İhalenin iptali kararına karşı yapılan itirazen şikayet başvurularında ise iptal kararının bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi, izleyen günden itibaren başlar. (2) Tatil günleri sürelere dahildir. Sürenin son gününün tatil gününe rastlaması halinde, süre tatil gününü izleyen ilk iş gününün bitimine kadar uzar. Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayet başvurularının, ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılması zorunludur." hükümlerine yer verilmiştir.

█████/2011 tarih ve 27857 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği'nin "İhalelerde uyulması zorunlu hususlar" başlıklı 4. maddesinin 3. fıkrasında, "İdareler ve ihaleye katılmak isteyen Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı gerçek kişiler ile Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına göre kurulmuş tüzel kişiler EKAP’a kayıt olmak zorundadır. EKAP’a kayıt sonrasında kendilerine verilen kullanıcı adı ve kendi oluşturdukları şifrenin muhafaza edilmesi, yetkisiz kişilere kullandırılmaması ve kullanıcıların tanımlanması işlemlerinden idareler ve EKAP’a kayıtlı gerçek ve tüzel kişiler sorumludur." düzenlemesi ve "Bildirim ve tebligat esasları" başlıklı 5. maddesinin 2. fıkrasında, "EKAP üzerinden yapılan tebligatlarda bildirim tarihi tebliğ tarihi sayılır. Tebligatın (Değişik ibare: █████/2018-30453/m RG/2. md.) ilgililere ait EKAP’ta yer alan bildirim kutusuna ulaştığı tarih, bildirim tarihi olarak kabul edilir. (Mülga ibare: █████/2018-30453/m RG/2. md.) EKAP üzerinden tebligat işlemleri iş günü ve mesai saatlerine bağlı kalınmaksızın her zaman gerçekleştirilebilir. Ancak, tebligatın EKAP tarafından (Değişik ibare: █████/2018-30453/m RG/2. md.) ilgililere bildirimi her koşulda iş günlerinde ve 9.00-18.00 saatleri arasında yapılır." düzenlemesi ve "Yaklaşık maliyet" başlıklı 8. maddesinde, "EKAP üzerinden yapılan ihalelerde idarece hazırlanan yaklaşık maliyet EKAP’a kaydedilir ve yaklaşık maliyetin açıklanması aşamasına kadar şifreli olarak tutulur." düzenlemesi yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:

Dairemizin █████/2025 tarih ve E:█████████ sayılı ara kararı ile Kamu İhale Kurumundan; elektronik ortamda gerçekleştirilen ihalelerde yaklaşık maliyetin hangi tarihte EKAP'a kaydedildiği, kaydedildiği tarihte ihaleye katılan herkes tarafından görüntülenip görüntülenemediği, görüntüleyenlerin sistem tarafından kayıt altına alınıp alınmadığı, sistemden kaynaklanan bir sorun dolayısıyla görüntülenememe gibi bir durum olup olmadığı hususlarının sorulmasına, bu hususlarla ilgili bilgi ve belgelerin gönderilerek, mevzuat çerçevesinde açıklama yapılmasının istenilmesine karar verilmiştir.

Dairemizin ara kararına karşı Kamu İhale Kurumunun █████/2025 tarihli yazısı ile, elektronik ortamda gerçekleştirilen ihalelerde yaklaşık maliyetin, ihalenin hazırlık aşamasında idarenin ilgili ihale için yetkili olan satın alma sorumlusu tarafından EKAP'a kaydedildiği, ihale tarih ve saatine kadar EKAP'ta şifreli olarak saklandığı; ihale tarih ve saati geldiğinde, ilgili ihale için görevlendirilen ihale komisyonu üyelerinden birinin EKAP'a giriş yapması ve yaklaşık maliyeti EKAP ekranları üzerinden açması sonrası yaklaşık maliyetin ekran üzerinde görünür hale geldiği ve alenilik kazandığı; ayrıca ilk oturuma ilişkin tutanakların EKAP üzerinden isteklilere gönderilmesi ile yaklaşık maliyetin ihaleye katılan tüm isteklilere de ayrıca bildirilmiş olduğu; yaklaşık maliyetin EKAP'a kaydedilmesinden ilk oturumda aleni hale gelmesine kadar geçen süre zarfında, yaklaşık maliyetin sadece yaklaşık maliyeti kaydeden satın alma sorumlusu tarafından görüntülenebildiği; yaklaşık maliyeti açan kullanıcıya ait log kayıtlarının EKAP'ta tutulduğu, açıldıktan sonra ise görüntülemenin herhangi bir log kaydının tutulmadığı; ilk oturumda idare tarafından açılması sonrası aleni hale gelen yaklaşık maliyetin isteklilerce ihale durum ekranlarından da görüntülenebildiği; sistemden kaynaklanan bir sorun dolayısıyla görüntülenememe gibi bir durum olduğu takdirde Etkileşim Merkezine (4440545) ulaşılabileceği yönünde cevap verilmiştir.

Dava dosyasının incelenmesinden; davacılar tarafından, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü (DSİ) 5. Bölge Müdürlüğünce █████/2024 tarihinde 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 19. maddesi uyarınca açık ihale usulü ile gerçekleştirilen ... ihale kayıt numaralı “05 Bölge Müdürlüğü Sulama Sistemleri Otomasyon Yapımı” ihalesine ilişkin olarak yaklaşık maliyetin belirlenmesi aşamasında rekabet ilkesine aykırı hareket edildiğinden bahisle ihaleyi gerçekleştiren idareye şikayet başvurusunda bulunulduğu, şikayet başvurusunun reddedilmesi üzerine █████/2025 tarihli dilekçeyle itirazen şikayet başvurusunda bulunulduğu, █████/2025 tarih ve 2025/UM.I-293 sayılı Kurul kararıyla yaklaşık maliyete ilişkin bilgileri ihale tarihi olan █████/2024 tarihinde öğrenildiği ve bu tarihten itibaren 10 gün içinde idareye şikayet başvurusunda bulunması gerekirken, bu süre geçtikten sonra █████/2024 yapılan başvurunun süresinde olmadığı gerekçesiyle itirazen şikayet başvurusunun süre yönünden reddedilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Aktarılan mevzuat kurallarının ve Dairemizin █████/2025 tarih ve E:█████████ sayılı ara kararına Kamu İhale Kurumu tarafından verilen █████/2025 tarihli cevabın birlikte değerlendirilmesinden, elektronik ortamda gerçekleştirilen ihalelerde yaklaşık maliyetin ihaleye katılan tüm isteklilerce ihale tarihinde EKAP üzerinden ihale durum izleme ekranından görülebildiği, yaklaşık maliyetin doğru hesaplanmadığı ve bu nedenle hak kaybına uğramasının muhtemel olduğu hakkında şikayet başvurusunda bulunacak istekliler için bu durumun farkına varıldığı tarihin veya farkına varılmış olması gereken tarihin de ilk oturumun gerçekleştiği ihale tarihi olduğu, yaklaşık maliyetin hukuka aykırılığı iddiasıyla idareye şikayet başvurusu süresinin de bu tarihten itibaren başlatılması gerektiği açıktır.

Sonuç olarak, 4734 sayılı Kanun’un 36. maddesine göre yaklaşık maliyetin ihale tarihinde açıklandığı dikkate alındığında, başvuru sahibinin yaklaşık maliyete ilişkin bilgileri, ihale tarihi olan █████/2024 tarihinde öğrendiği veya öğrenmiş olması gerektiği, dolayısıyla yaklaşık maliyete yönelik iddialarına ilişkin olarak şikayet süresinin yaklaşık maliyetin açıklandığı █████/2024 tarihinden itibaren başlaması gerektiği, başvuru sahibinin bu tarihten itibaren 10 gün içinde idareye şikayet başvurusunda bulunması gerekirken, bu süre geçtikten sonra █████/2024 tarihinde idareye şikayet başvurusunda bulunduğu anlaşılmıştır.

Bu durumda, davacının idareye yaptığı şikayet başvurusunun yaklaşık maliyete ilişkin kısmının ihale tarihi olan █████/2024 tarihi esas alınarak süre yönünden reddine ilişkin Kurul kararının bu kısmında hukuka aykırılık, dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, her ne kadar temyize konu İdare Mahkemesi kararında Dairemizin çeşitli kararlarına atıf yapılmışsa da, söz konusu kararlar ile işbu uyuşmazlık benzer mahiyet taşımamaktadır.

KARAR SONUCU :

Açıklanan nedenlerle;

1. Davalının temyiz isteminin kabulüne;

2. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının dava konusu işlemin kısmen iptaline ilişkin kısmının BOZULMASINA,

3. Bu kısım yönünden de DAVANIN REDDİNE,

4. Ayrıntısı aşağıda gösterilen ...-TL ilk derece yargılama giderinin davacılar üzerinde bırakılmasına, kullanılmayan ...-TL ilk derece aşamasındaki yürütmeyi durdurma harcının istemi halinde davacılara iadesine,

5. ...-TL temyiz yargılama giderinin davacılardan alınarak davalı idareye verilmesine,

6. İlk derece aşamasında davalı idare lehine vekalet ücretine hükmedilmediğinden, yeniden vekalet ücretine hükmedilmemesine,

7. Posta giderleri avansından artan tutar ile istemi halinde kullanılmayan ...-TL yürütmeyi durdurma harcının davalı idareye iadesine,

8. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,

9. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), █████/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.