izmir bölge adliye mahkemesi 14. hukuk dairesinin, eser sözleşmesinden doğan ilave imalat ve malzeme farkı alacağı davasındaki ilk derece mahkemesi kararının istinaf incelemesi sonucu verilen kararı.

İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesinin, eser sözleşmesinden doğan ilave imalat ve malzeme farkı alacağı davasındaki ilk derece mahkemesi kararının istinaf incelemesi sonucu verilen kararı.

Özet: Davacı şirketin, davalı şirketin talimatı üzerine bir taşınmazın doğrama, kaplama ve cephe işlerinde sözleşme dışı ek imalatlar ile daha maliyetli malzeme değişiklikleri yaptığını ve bunlara ilişkin ödeme yapılmadığını ileri sürerek açtığı eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak davasında, ilk derece mahkemesi yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda, davacının talimatla ek imalat ve malzeme farklarından doğan 58.685,00 TL alacağının ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar vermiş, davalı şirket ise kararı, işlerin sözleşmeye aykırı yapıldığı gerekçesiyle istinaf kanun yoluna taşımıştır.

T.C.

İZMİR

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

14. HUKUK DAİRESİ

ESAS NO : █████████

KARAR NO : ████████

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : İZMİR 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : ███████

KARAR NO : ████████

DAVA TARİHİ : █████/2022

KARAR TARİHİ : █████/2023

DAVA : Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan Alacak

KARAR TARİHİ : 11.06.2026

KARARIN YAZ. TARİHİ : 11.06.2026

İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 01.06.2023 tarih ve ███████ Esas, ████████ Karar sayılı kararının, istinaf başvurusu yoluyla incelenmesinin davalı vekili tarafından istenilmesi üzerine, dairemize gönderilen dosya incelendi, dosya içeriğine göre incelemenin duruşmasız olarak yapılması uygun görülmekle, gereği konuşulup düşünüldü.

İSTEM:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile davalı şirket arasında .... ili .... İlçesi .... Mah. ... Pafta, .. ada ... parselde bulunan taşınmazın doğrama, kaplama, cephe sistemi ve demir işlerini yapmak üzere 14.11.2017 tarihli sözleşme imzalandığı, müvekkil şirketin sözleşme gereği üstüne düşen tüm yükümlülükleri yerine getirdiği, daha sonra sözleşme konusu taşınmazda inşaat işleri devam ederken karşı yanın talimatları doğrultusunda müvekkili şirketin sözleşmede yer alan bazı hususlarda marka açısından daha maliyetli olan malzemeleri kullandığı, yine karşı yanın talimatı ile sözleşmede hiç yer almamasına rağmen birtakım ilave işler yaptığı ancak davalı şirket tarafından sözlemede yer almayan işlere karşılık piyasa rayicine göre belirlenecek bedel üzerinden ödeme yapılacağı belirtilse de ödeme yapılmadığı, bu sebeple müvekkili şirketin karşı yan ...... Şti.’ den alacağı bulunduğu, fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak kaydı ile bilirkişi marifeti ile yapılacak tespitler sonrası arttırmak üzere şimdilik 5.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir

YANIT:

Davalı yanca dava dilekçesine yanıt dilekçesi verilmediği dosya ve UYAP kapsamından anlaşılmıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:

İlk derece mahkemesinin 01.06.2023 tarih ve ███████ Esas, ████████ Karar sayılı kararı ile özetle; "...davacı ile davalı taraflar arasında ticari bir ilişkinin mevcut olduğu, davacı .... Şti.'nin 2017-2018-2019 yılı yasal defterlerinin lehine delil teşkil edebilecek vaziyette olduğu, davacı .... Şti. firmasının davalı .... Şti. firmasından yasal defter ve dayanağı olan cari hesap ekstresinin karşılığı olarak 30.05.2019 cari hesap tarihi 21.02.2022 dava açılış tarihi itibari ile borç yada alacak bakiyesinin bulunmadığı cari hesap bakiyesinin sıfır olduğu, buna göre de teknik olarak tespit edilen tutara takas/mahsup/indirim/ilave işleminin yapılmasına gerek bulunmadığı, mahkemece yapılan keşif sonrası teknik olarak yapılan tespitler üzerine sunulan hüküm kurmaya elverişli bulunan bilirkişi raporuna göre; taraflar arasındaki sözleşmede 15 adet menfez ön görüldüğü halde yapılan kontrolde 17 adet yapılmış olduğu, her bir menfez sözleşmede 1.200TL olup, sözleşme yılı ile yapıldığı yıl farkı %24 olduğu, sözleşmenin malzeme tanımına ait 1. kısmında, .... marka alüminyum doğrama ve Açılır/kapanır yapılması öngörüldüğü halde yapılan kontrolde daha fazla olduğu ve iki sistem arasında oluşan maliyetin mahalli piyasa rayiçlerine göre 31.500,00TL kadar fark oluşacağı.. gibi teknik tespitlerin yapıldığı, dolayısıyla alüminyum profil fiyatları, 14.11.2017 sözleşme yılı ile 04.02.2019 yapıldığı yıl fiyatları arasında %24 fiyat artışının olduğu, aynı mamul ilave imalat için bu orana göre, diğer ... serisi yerine.... marka ısı yalıtımlı Alüminyum doğrama profil malzemesi kullanılmasındaki, sözleşme fiyat değerleri ile mukayeseyle, takribi normal yerli mamul ile kullanılan ithal mamul arasındaki %30 daha pahalı olmasına göre yapıldığı yıl piyasa rayiçleri dikkate alınarak farkı davacının davalıdan talep edebileceği, sözleşmedeki imalat ilavesiyle, sözleşme dışı vekaletsiz iş görme ve veya malzeme cinsi değişikliğine ilişkin alınmış iznin varlığına göre, sözleşmede belirlenen imalatlarla fiilen yapılmış imalatlar arasındaki farkın talep edildiği, ilave işlere ilişkin davalı şirketin bir ödeme yapmadığı görülmekle bu farkın toplam 58.685,00-TL olacağı anlaşılmakla davanın kabulü ile, 58.685,00.-TL alacağın 5.000,00-TL'sine █████/2022 dava tarihinden, 53.685,00-TL'sinin █████/2022 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile davalıdan tahsiline'' dair karar verilmiştir.

İSTİNAF EDEN: Davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ: Davalı vekili tarafından verilen 09.09.2023 tarihli istinaf kanun yoluna başvuru dilekçesi ile özetle; Davacı şirketin, davalı müvekkili şirketin yapmış olduğu binanın alüminyum doğrama işlerini 14.11.2017 tarihli yazılı sözleşmede yazılı olduğu ve istendiği şekilde değil, dava dilekçesinde davacının kendisinin de açıkladığı üzere birtakım değişiklikler yapmak suretiyle yerine getirerek teslim ettiğini, davacı yüklenicinin sözleşmeye göre edimlerini ve yükümlülüklerini yerine getirirken yapmış olduğu değişikliklerin iş sahibi müvekkili şirketin izni, bilgisi ve muvafakati olmadan yapıldığını, davacı yüklenici şirketin dava dilekçesinde işin iş sözleşmesinden farklı olarak yapılmasını davalı müvekkilinin iş sahibi şirketin talimatlarıyla yerine getirildiğini öne sürmüşse de davalı müvekkili şirketin davacı yükleniciye karşı sözleşmede yazılı işlerde bir kısım değişiklikler yapılması hususunda hiçbir talebi ve talimatının olmadığını, senetle yazılı delilin aynı kuvvette yazılı bir delille ispatı ilkesi gereğince davacı yüklenici şirketin, davalı müvekkili şirketin talimatları doğrultusunda işin ifasında bir kısım değişikliklerin yapıldığına dair iddiasını bu nedenle ispat edemediğini, bu iddianın tanıkla ispatının da mümkün olmadığını, açıklanan bu nedenle davanın reddi gerekiyorken ilk derece mahkemesi tarafından kabulü yönünde karar verilmesinin doğru, yerinde ve yasal dayanaklı olmadığını, davalı müvekkili şirketin, işin hitamında işi teslim aldığında davacı yüklenicinin sözleşmeye konu işi değişiklikler yapmak suretiyle bitirdiğini gördüğünü ve anladığını, ancak yapılan değişikliklerde Yargıtay içtihatlarına konu iş sahibi olarak kendi yararına bir artı değerin de ortaya çıkmamasından ve önemlisi davacı yüklenici şirketin işte kendi iradesiyle tek taraflı olarak yaptığı değişiklikler ile davalı müvekkili iş sahibinden artı bir bedel talep etmemesi nedeniyle ve işin ifasında yapılan değişikliklerin işin vasıf ve mahiyetini değiştirmemiş olması ve inşaatın projesine de aykırı bulunmaması nedeniyle işin bu şekilde kabulünde bir mahsur görmeyerek işi ihtirazi kayıtsız teslim aldığını, davacı yüklenici şirketin de işi hiçbir ihtirazi kayıt öne sürmeden teslim ettiğini, davacı şirketin hiçbir ihtirazi kayıt öne sürmeden işi teslim ettiği ve işin ifasında tek taraflı iradesiyle yapmış olduğu değişiklikler nedeniyle davalı müvekkili iş sahibi şirketten artı bir bedel talep etmemesinin en önemli ve kesin delilinin, işin bedeline uygun olarak kestiği fatura olduğunu, bu açık delil karşısında ilk derece mahkemesince davanın reddine kararı verilmesi gerekiyorken delillerin takdirinde hataya düşerek davanın kabulü kararı veren ilk derece mahkemesinin kararının doğru, yerinde ve yasal dayanaklı olmadığını, davacı yüklenici şirketin, işin değişiklik ile ifası sırasında ve işin hitamında değişiklikler nedeniyle artı bir bedel talep etmediğinin ve bu hususta davalı müvekkili şirketin bir talimatının bulunmadığının delili de davacı yüklenici şirketin talep ettiği dava konusu ek bedel hakkında bugüne kadar bir ek fatura da düzenlemediğini, bu nedenle davacının yaptığı işlerin sözleşmede yazılı olan işler olup, iddia olunduğu gibi ilave işler olmadığını, yapılan yargılama sonucunda bu hususun aksi ispat olmamış iken davanın kabulü kararı veren ilk derece mahkemesinin kararının doğru, yerinde ve yasal dayanaklı olmadığını, yargılama sırasında yapılan keşif ve keşif sonucunda alınan bilirkişi heyetinin ek raporlarında değiştirmediklerini bildirdikleri kök raporlarında yer alan sözleşmede 15 adet menfez öngörüldüğü, yapılan kontrolde 17 adet yapılmış olduğu, bu nedenle 2.976,00TL, açılır kapanır kapılar yerine sürme kapılar nedeniyle 31.500,00 TL, ... alüminyum doğruma yapılması gerekiyorken .... marka ısı yalıtımlı alüminyum doğrama takılması nedeniyle 24.209,00TL olmak üzere toplam 58.685,00TL artı bedel bildiren görüşlerinin kabul anlamına gelmemek üzere yapılan iş, toplanan deliller ve sözleşme kapsamı karşısında pek fahiş olduğundan bahisle, ayrıca ve önemlisi bilirkişi raporunda yer alan artı bedele dayanak olarak açıklanan işlerin, davacı yüklenicinin dava dilekçesinde bildirdiği ve talep ettiği artı bedele ilişkin işlerle de örtüşmediğinden bahisle bilirkişi raporlarına karşı yaptıkları itirazları giderilmeden eksik incelemeyle ve bilimsel, gerekçeli ve denetlenebilir olmayan ve delil durumu ile dosya kapsamıyla örtüşmeyen bilirkişi raporuna bağlı kalınarak ilk derece mahkemesince davacının davasının kabulüne karar verilmesinin doğru, yerinde ve yasal dayanaklı olmadığını,

Yukarıda açıklanan sunulu nedenlerle, istinaf taleplerinin kabulü ile ilk derece mahkemesi olan İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ███████ E. – ████████ K. ve 01.06.2023 tarihli davanın kabulüne ilişkin kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmesini talep ederek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

DELİLLER, DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; HMK.nın 355. maddesindeki düzenleme uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine ilişkin aykırılık bulunup bulunmadığı yönü gözetilerek yapılan inceleme sonucunda;

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan ilave iş bedeli alacağının tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmesi üzerine davalı vekili tarafından yukarıda belirtilen nedenlerle istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen “Eser sözleşmesi” yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, iş sahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmedir. Her iki tarafa karşılıklı borç yükleyen bir tür iş görme sözleşmesi olan eser sözleşmesinde “eser” ve “bedel” olmak üzere iki temel unsur vardır. Bu sözleşmelerde yüklenici, iş sahibine karşı yüklendiği özen borcu nedeniyle eseri yasa ve sözleşme hükümlerine, fen, teknik ve sanat kurallarına uygun olarak yapıp zamanında tamamlayarak teslim etmeyi, iş sahibi de bu çalışma karşılığında ivaz ödemeyi üstlenmektedir.

Sözleşme ilişkisi bulunduğu ispatlanmış ise yapılan veya yapılmayan işlerin ne olduğu, fazla yapılan iş olup olmadığı; konusu hukuki işlem niteliğinde olmadığından, bu nedenle senetle ispat kuralına tâbi bulunmadığından tanık dahil her türlü delille kanıtlanabilir. Kural olarak sözleşmenin ifa sürecinde gerçekleşen imalâtın yüklenici tarafından yapıldığı kabul edilir. Yargıtay İçtihatlarında sözleşme dışı iş yapılmış ve bunun iş sahibinin yararına olması durumunda vekâletsiz iş görme hükümleri uyarınca işin yapıldığı tarihteki mahalli piyasa rayiçlerine göre belirlenecek bedelinin istenebileceği kabul edilmektedir. (Yargıtay 15. Hukuk Dairesi, █████/2017 tarih, █████████E., █████████K. sayılı ilamı, Yargıtay 15. Hukuk Dairesi, █████/2015 tarih, ████████E., █████████K. sayılı ilamı ) Yargıtayın yerleşik içtihat ve uygulamalarına göre sözleşme kapsamı dışında kalan ilâve işlerle ilgili vekâletsiz iş görme hükümlerinde, iş sahibinin yararına olan imalatların işin yapıldığı tarihteki mahalli piyasa rayiçlerine göre bedelinin hesaplanması, piyasa fiyatlarının içinde katma değer vergisi ve yüklenici kârı bulunduğundan ayrıca eklenmemesi gerekir. (Yargıtay (kapatılan) 15. Hukuk Dairesi, █████████ Esas, █████████ Karar sayılı ilamı, Hukuk Genel Kurulunun 10.06.2021 tarihli ve ███████-2636 E., ████████ K. sayılı kararı).

Somut olayda, taraflar arasında █████/2017 tarihinde,.... ili,.... İlçesi,.... Mah., ....ada ... parselde bulunan taşınmazın doğrama, kaplama, cephe sistemi ve demir işlerinin yapımı hususunda eser sözleşmesi imzalandığı, davacının yüklenici, davalının iş sahibi olduğu, sözleşmenin 1.350.000,00-TL götürü bedelli olarak düzenlendiği anlaşılmaktadır. Davacı yüklenici vekili, sözleşme konusu işin tamamlanarak teslim edildiğini, sözleşme dışı ilave işler de yapıldığını, ilave işlerin bedelinin ödenmediğini belirterek alacak istemi ile eldeki davayı açmıştır.

Mahkemece yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda hazırlanan raporda, davacının sözleşme kapsamı dışında yaptığını iddia ettiği işlerin yapılmış olduğunun tespit edildiği, sözleşme ilişkisi bulunduğu ispatlanmış ise yapılan veya yapılmayan işlerin ne olduğu, fazla yapılan iş olup olmadığı; konusu hukuki işlem niteliğinde olmadığından, bu nedenle senetle ispat kuralına tâbi bulunmadığından tanık dahil her türlü delille kanıtlanabileceği, Yargıtay İçtihatlarında sözleşme dışı iş yapılması ve bunun iş sahibinin yararına olması durumunda vekâletsiz iş görme hükümleri uyarınca işin yapıldığı tarihteki mahalli piyasa rayiçlerine göre belirlenecek bedelinin istenebileceği, denetime elverişli olarak hazırlanan bilirkişi raporunda ilave işlerin bedelinin işin yapıldığı tarihteki mahalli piyasa rayiçlerine göre hesaplandığı anlaşıldığından davanın kabulüne dair verilen kararda bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Belirtilen nedenlerle davalı vekilinin istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.

Dosya kapsamı, mahkeme gerekçesi ve yapılan değerlendirmeye göre; mahkemece verilen karar usul ve yasaya uygun olup, davalı vekilinin istinaf kanun yoluna başvurusunun HMK'nın 353/(1)-b-1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 01.06.2023 tarih ve ███████ Esas, ████████ Karar sayılı kararı, usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğundan, davalı vekilinin istinaf kanun yoluna başvurusunun, 6100 sayılı HMK'nın 353/(1)-b-1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,

2-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiş olup, alınması gereken 4.008,77 TL istinaf karar harcından, davalı tarafından yatırılan 1.002,20 TL harcın mahsubu ile kalan 3.006,57 TL'nin davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,

3-Davalı tarafından yatırılan 738,00 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı ile yapılan istinaf kanun yolu giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

4-Kararın, ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,

Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 362/(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere 11.06.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.