Danıştayda, iptal edilen yapı kayıt belgesine dayalı işgal edilen taşınmazın özelleştirme ihalesinin hukuka aykırılığı iddiasıyla açılan iptal davası.
Özet: Davacı, Ankarada yer alan bir taşınmazın, hakkında yapı kayıt belgesi bulunduğu ve önceki dönemde doğrudan satış talepleri olmasına rağmen, Özelleştirme İdaresi Başkanlığı tarafından başlatılan satış ihalesinin hukuka aykırı olduğunu, belgesinin iptaliyle ilgili davanın sürdüğünü ve devlete karşı kazanılmış haklarının ihlal edildiğini ileri sürerek ihalenin iptalini talep ederken; davalı idare ise, davanın süre aşımı nedeniyle reddi gerektiğini, taşınmazın 4046 sayılı Kanun uyarınca özelleştirme kapsamına alındığını, yapı kayıt belgesinin hukuka uygun şekilde iptal edildiğini, davacının haksız işgalinin kamu zararına yol açtığını ve ihale işleminin hukuka uygun olduğunu savunmaktadır.
T.C.
D A N I Ş T A YONÜÇÜNCÜ DAİREEsas No : █████████Karar No : █████████ DAVACI : ... VEKİLİ : Av. ... DAVALI : ... Başkanlığı VEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU : Özelleştirme İdaresi Başkanlığınca Ankara ili, Çankaya ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı 561,14 m2 yüz ölçümlü taşınmazın 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun uyarınca satış yöntemiyle özelleştirilmesi amacıyla gerçekleştirilecek olan ihalenin iptali istenilmektedir.DAVACININ İDDİALARI : Uyuşmazlığa konu taşınmaz üzerinde bulunan yapıya ilişkin olarak düzenlenen yapı kayıt belgesi bulunduğu, ecrimisil bedeli ödendiği, Yenimahalle Belediye Başkanlığına yapılan █████/2012 tarihli başvuruyla taşınmazın tarafına satılması amacıyla Hazineden devrinin sağlanmasının talep edildiği, Belediyece taşınmazın kendilerine devri için müracaatta bulunulduğu, yazışmalar devam ederken taşınmazın bulunduğu yerin Çankaya Belediyesine bağlanması üzerine aynı taleple █████/2017 tarihli başvuruda bulunulduğu, Başkent Milli Emlak Dairesi Başkanlığınca ... tarih ve ... sayılı yazı ile, ... no.lu parselasyon işlemine ilişkin açılan davanın devam ettiği gerekçesiyle devir işlemi yapılamayacağının belirtildiği, daha sonra yapı kayıt belgesinin ön tarafta bulunan ve kullandığı kısım olan 483,92 m2 yüz ölçümlü ... ada ... parsel sayılı taşınmaza ilişkin kısmı iptal edilerek, binanın bulunduğu ... ada ... parsel sayılı 561,14 m²'lik alana ilişkin kısmının bu şekilde düzeltildiği, düzeltme sonrası ... tarih ve ... numaralı belgenin verildiği, devamında belgenin ... tarih ve ... sayılı Olur ile iptali üzerine ... İdare Mahkemesinin ... sayılı esasına kayden dava açıldığı, dava devam ederken taşınmazın satışa çıkarılmasının hukuka aykırı olduğu, davalı idarece yasal olarak devri mümkün olmayan taşınmazın satılmaya çalışıldığı, davalı idarenin kanunlar ihlal edilerek imtiyazlı bir duruma sokulmasının mümkün olmadığı, Hazinenin de kendini sınırlandırıp, bedel tahsil ederek ve hak tanıyarak yasal düzenleme yaptıktan sonra tanınan hakkı yok sayamayacağı, taşınmazın doğrudan satış işlemleri için müracaatlarda bulunulmasına rağmen kendisi dışındaki sebeplerle taşınmazın satışının yapılamadığı, ... İdare Mahkemesinin ... sayılı esasına kayıtlı dosyada karar verildikten sonra bakılan davanın karara bağlanması gerektiği, kamuya gelir elde etme gerekçesinin, Devletin vatandaşa verdiği güvenceden daha önemli olmadığı, doğrudan satış yöntemi ile de hem gelir elde edebilecek hem de vatandaşa verilen sözün yerine getirilmiş olunacağı, yapı kayıt belgesinin 2018 yılında verildiği, ancak özelleştirme kararının 2022 yılında alındığı, belge ile sağlanan hakların sonraki kararla geriye dönük iptalinin mümkün olmadığı ileri sürülmektedir. DAVALININ SAVUNMASI : Öncelikle, usule ilişkin olarak, davanın süresi geçtikten sonra açıldığından süre aşımı nedeniyle reddi gerektiği ileri sürülmüş; esasa ilişkin olarak ise, 4046 sayılı Kanun'a göre özelleştirme programına alınarak idareye devredilen kuruluşların (somut olayda taşınmazın) bu hususa ilişkin Kurul kararının alındığı tarihte başka bir işleme gerek olmadan ve bedel alınmaksızın idareye devredilmiş sayılacağının ve Kurul kararı tarihinden itibaren bağlı oldukları bakanlık ve kurumla ilişkileri kesilerek idareye bağlanmış sayılacağının açık olduğu, taşınmazın mülkiyeti Maliye Hazinesi adına kayıtlı iken ... tarih ve ... sayılı Olur ile idareye devredildiği, ... tarih ve ... sayılı yazı ile 3194 sayılı İmar Kanunu'nun Geçici 16. maddesi ile Yapı Kayıt Belgesi Verilmesine İlişkin Usul ve Esaslar uyarınca yapı kayıt belgelerinin iptalinin istenildiği, ... tarih ve ... sayılı yazı ile belgenin iptal edildiğinin bildirildiği, bu hususun taşınmaz üzerindeki yapının hukuken yasal dayanağını kaybettiğini açıkça gösterdiği, taşınmaza ilişkin ihale ilanının █████/2025 tarihinden itibaren yayımlandığı, ihale tarihinin █████/2025 olarak belirlendiği, bu süreçte taşınmaz işgalli olmasına rağmen 9 şartname satıldığı, 7 teklif alındığı, davacı tarafından şartnamenin dahi alınmadığı, belgesi iptal edildikten sonra idare mülkiyetinde olan taşınmazın yasal olmayan şekilde kullanılmaya devam edildiği, herhangi bir ecrimisil ödemesi yapılmadığı, ihaleye çıkıldıktan sonra herhangi bir başvuruda bulunmadığı gibi ihalenin yapılmasına da engel olunarak kamu zararına yol açıldığı, ertelenen ihalenin daha sonra iptal edildiği, kamu taşınmazlarının haksız işgaline karşı etkin mücadele edilmemesinin Devletin mülkiyet hakkının zedelenmesine, ekonomik kaynakların özel ellerde rant olarak toplanmasına, planlı kentleşmenin bozulmasına, hukuka olan güvenin sarsılmasına ve nihayetinde kamu yararının zedelenmesine yol açacağı, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu savunulmuştur.DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ : Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.DANIŞTAY SAVCISI ...'NIN DÜŞÜNCESİ : Davacı tarafından, Ankara ili, Çankaya ilçesi, ... ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın 4046 sayılı Yasa uyarınca satışı suretiyle özelleştirilmesine ilişkin işlemin iptali istenilmektedir. Davanın yasal süresi içinde açıldığı anlaşılmakla işin esası incelenmiştir. Dosyanın incelendiği tarihteki mevcut belge ve bilgilerden; uyuşmazlığa konu ihaledeki son teklif verme tarihi olan █████/2025 tarihinden önce davacı tarafından özelleştirme suretiyle satışa konu taşınmazına ait yapı kayıt belgesinin iptaline ilişkin işlemin iptali istemiyle ... İdare Mahkemesinin E:..., E:... sayılı dosyalarında açılan davaların derdest olduğunun bildirilmesi üzerine ihale komisyonu tarafından önce ... tarih ve ... sayılı Olur ile ihalenin ertelenmesine, sonrasında davaya konu ihalenin ... tarihli ... sayılı Olur ile iptal edilmesine ve teklif sahiplerinin geçici teminatlarının da iadesine karar verildiği anlaşılmaktadır. Bu nedenle, uyuşmazlığa konu ihalenin ... tarihli ... sayılı Olur ile iptaline karar verildiği için konusu kalmayan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığı düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ : █████/2022 tarih ve 31974 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan █████/2022 tarih ve 6177 sayılı Cumhurbaşkanı kararıyla, aralarında söz konusu Ankara ili, Çankaya ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın da bulunduğu, Maliye Hazinesi adına kayıtlı olan ve ekli listede yer alan taşınmaz ve hisselerin özelleştirme kapsam ve programına alınmasına; satış, kiralama, gelir ortaklığı modeli ve işin gereğine uygun sair hukuki tasarruflar, mülkiyetin gayri ayni hakların tesisi veya işletme hakkının verilmesi yöntemlerinden biri ya da birkaçının birlikte uygulanarak özelleştirilmesine, özelleştirme işlemlerinin █████/2025 tarihine kadar tamamlanmasına karar verilmiştir. Davacının, söz konusu taşınmaz üzerinde bulunan yapıya ilişkin olarak düzenlenen yapı kayıt belgesi bulunmakta olup, bu belge davacı tarafından yapılan başvuru üzerine güncellenerek ... tarih ve ... belge numarasıyla yeniden düzenlenmiştir. Davacı tarafından Çankaya Belediye Başkanlığına yapılan ... tarih ve ... sayılı başvuruyla, söz konusu taşınmazın 4706 sayılı Kanun'un 5. maddesine göre satılması talebinde bulunulmuş, Belediyece konunun Ankara Valiliği Defterdarlık Milli Emlak Dairesi Başkanlığına iletilmesi üzerine Anıt Emlak Müdürlüğünce verilen ... tarih ve ... sayılı yazıyla, taşınmazın yer aldığı ... no.lu parselasyon planının iptali istemiyle Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı aleyhine ... İdare Mahkemesinin ... sayılı esasına kayden dava açıldığı ve dava halen devam ettiğinden taşınmazın devrine yönelik olarak bu aşamada işlem yapılamadığı cevaben bildirilmiştir. Devamında ... tarih ve ... sayılı Ankara Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü yazısıyla; Özelleştirme İdaresi Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı yazısıyla, █████/2022 tarih ve 5591 sayılı, █████/2022 tarih ve 6177 sayılı Cumhurbaşkanı kararlarıyla özelleştirme kapsam ve programına alınan Ankara ili, Çayyolu ilçesi, Alacaatlı ve Çayyolu-1 mahallelerinde bulunan 13 taşınmazın mülkiyetlerinin Özelleştirme İdaresi Başkanlığı adına tescil edildiği, tapu kayıtlarının birer örnekleri ile yapı kayıt belgelerinin bilgilerini içeren taşınmaz listesinin ekte sunulduğu belirtilerek 3194 sayılı İmar Kanunu'nun Geçici 16. maddesi ile Yapı Kayıt Belgesi Verilmesine İlişkin Usul ve Esaslar Tebliği uyarınca söz konusu taşınmazların yapı kayıt belgelerinin ivedilikle iptal edilmesinin istenildiği, bu doğrultuda yapı kayıt belgesinin ... tarih ve ... sayılı Olur ile iptal edildiği davacıya bildirilmiştir. Ardından Özelleştirme İdaresi Başkanlığınca █████/2025 tarihinde yayımlanan ilanla uyuşmazlığa konu Ankara ili, Çankaya ilçesi, ... Mahallesi ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın 4046 sayılı Kanun uyarınca satış yöntemiyle özelleştirilmesi amacıyla ihaleye çıkılmıştır. Bunun üzerine davacı tarafından söz konusu taşınmazın satışı amacıyla gerçekleştirilecek olan ihalenin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır. Öte yandan davacı tarafından, Ankara ili, Çankaya ilçesi, ... Mahallesi, ... ada ... parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan yapıya ilişkin olarak düzenlenen ... tarih ve ... sayılı yapı kayıt belgesinin iptaline dair ... tarih ve ... sayılı Olur'un iptali istemiyle açılan davada, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla söz konusu işlemin iptaline karar verilmiş, karara yönelik istinaf başvurusu üzerine ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... sayılı esasına kaydedilen dosya henüz karara bağlanmamıştır. İNCELEME VE GEREKÇE: USUL YÖNÜNDEN: Davalı idarenin usule yönelik itirazı geçerli görülmeyerek esasın incelenmesine geçildi. ESAS YÖNÜNDEN: İLGİLİ MEVZUAT : 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun'un "Amaç ve Kapsam" başlıklı 1. maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinde, bu Kanun'un amacının, bu maddede sayılan "kuruluşların" ekonomide verimlilik artışı, kamu giderlerinde azalma sağlamak, Hazineye ait taşınmazları değerlendirmek suretiyle kamuya gelir elde etmek gerekçelerinden birisi ile özelleştirilmelerine ilişkin esasları düzenlemek olduğu belirtilmiş; 2. maddesinde, özelleştirme uygulamalarında esas alınacak ilkeler düzenlenmiş ve maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde, "Kuruluşların özelliklerine ve içinde bulundukları şartlara göre özelleştirme yöntemlerinin belirlenmesi" ilkesinin esas alınacağı; son fıkrasında, maddede belirtilen amaç ve ilkeler doğrultusunda alınacak kararlarda öncelikler ile bunların tabi olacağı özelleştirme uygulamalarına ilişkin esas ve usullerin kuruluşların nitelikleri ve ülke ekonomisinin gerektirdiği şartlar da dikkate alınarak Özelleştirme Yüksek Kurulunca belirleneceği kurala bağlanmış; 3. maddesinin ikinci fıkrasında Kurulun görevleri sayılarak, (a) bendinde, "Bu Kanun'un 1. maddesinde sayılan kuruluşların "Özelleştirme kapsamına" alınmasına, özelleştirme kapsamına alınanlardan mevcut durumu itibariyla özelleştirilebilir nitelikte olmayanların mali ve hukuki açıdan "özelleştirmeye hazırlanmasına", hazırlık işlemleri tamamlananların bu işlemlerin tamamlanmasından sonra, hazırlık işlemlerine gerek görülmeyenlerin ise doğrudan "özelleştirme programına" alınmasına karar vermek ve özelleştirme kapsamına alınan kuruluşların özelleştirme işlemlerinin tamamlanması için süre tespit etmek"; (c) bendinde, "Kuruluşların; satış, kiralama, işletme hakkı devri, mülkiyetin gayri ayni hakların tesisi ve işin gereğine uygun sair hukuki tasarruflar ile devredilmelerine ilişkin özelleştirme yöntemlerinden hangisi ile özelleştirileceğini belirlemek"; (d) bendinde, "Özelleştirme programına alınan kuruluşların 'satış, kiralama, işletme hakkı devri, mülkiyetin gayri ayni hakların tesisi ve işin gereğine uygun sair hukuki tasarruflarla gerçek ve/veya özel hukuk tüzel kişilerine devredilmesi' yöntemleriyle yapılan ihaleler sonucunda ihale komisyonlarınca verilen nihai kararları onaylamak" Kurulun görevleri arasında sayılmış; 37. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde ise, özelleştirme uygulamaları ile ilgili olarak, bu Kanun kuralları gereğince yapılacak uygulamalar ile ihale usullerine ilişkin esasların İdarece çıkarılacak yönetmeliklerle belirleneceği kurala bağlanmıştır. █████/2018 tarih ve 30473 (3. Mükerrer) sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 85. maddesinde, "█████/1994 tarih ve 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun'un; (...) e) (...) 3. maddesinin birinci fıkrası (...) yürürlükten kaldırılmıştır. f) Geçici 28. maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki geçici madde eklenmiştir. Geçici Madde 29- Bu Kanun Hükmünde Kararname'nin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla Özelleştirme Yüksek Kurulu'nca görülmekte olan işler Cumhurbaşkanı veya yetkilendireceği makam tarafından sonuçlandırılır."; "Kurulların görevleri" başlıklı Geçici 8. maddesinde, "Bu Kanun Hükmünde Kararname ile yürürlükten kaldırılan kanun ve kanun hükmünde kararnamelerle bakanlıklar ve kamu kurum ve kuruluşları bünyesinde danışma kurulu, koordinasyon kurulu, değerlendirme komitesi ve benzer adlar altında yapısı ve görevleri düzenlenmiş olan kurul, komisyon, komite, çalışma grubu ve benzeri birimlerden; ilgili bakanlık ve kamu kurum ve kuruluşuna dair bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte yayımlanan Cumhurbaşkanlığı kararnamesine aktarılmayanlara ait politika belirlemeye ilişkin görev ve yetkiler Cumhurbaşkanlığı politika kurullarına, bunların dışındaki görev ve yetkiler Cumhurbaşkanlığına veya yetkilendirilecek kurum ya da makama devredilmiş sayılır." kuralına yer verilmiştir. █████/2018 tarih ve 30497 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Cumhurbaşkanlığının █████/2018 tarih ve 2018/3 sayılı Genelgesinde, █████/2018 tarih ve 703 sayılı KHK ile kaldırılan kurul, komisyon ve komitelere, ekli (1) sayılı listede belirtilen mevzuatta verilmiş olan görev ve yetkilerin karşılarında gösterilen kurum ya da makam tarafından kullanılmasının ve mezkur kurul, komisyon ve komitelerin görev ve yetkilerine ilişkin olarak diğer mevzuatta yapılan atıflardan; politika belirleme ve istişari nitelikte olanların ilgili Cumhurbaşkanlığı politika kuruluna, icrai nitelikte olanların ise mezkur listede karşılarında gösterilen ilgili kurum ya da makama yapılmış sayılmasının uygun görüldüğü kurala bağlanmış, Genelge'ye ekli (1) sayılı listenin 3. sırasında yer alan Özelleştirme Yüksek Kurulunun görev ve yetkisinin tevdi edildiği kurum/makam "Cumhurbaşkanı" olarak belirlenmiştir. 3194 sayılı İmar Kanunu'nun "İstisnalar" başlıklı 4. maddesinde, "2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu, 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu, bu Kanun'un ilgili maddelerine uyulmak kaydı ile 2960 sayılı İstanbul Boğaziçi Kanunu ve 3030 sayılı Büyük Şehir Belediyelerinin Yönetimi Hakkında Kanun ile diğer özel kanunlar ile belirlenen veya belirlenecek olan yerlerde, bu Kanunun özel kanunlara aykırı olmayan hükümleri uygulanır. (...)" kuralı yer almıştır. █████/2018 tarih ve 30425 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan █████/2018 tarih ve 7143 sayılı Kanunla 3194 sayılı Kanun'a eklenen Geçici 16. maddede, "Afet risklerine hazırlık kapsamında ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı yapıların kayıt altına alınması ve imar barışının sağlanması amacıyla, █████/2017 tarihinden önce yapılmış yapılar için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve yetkilendireceği kurum ve kuruluşlara █████/2018 tarihine kadar başvurulması, bu maddedeki şartların yerine getirilmesi ve █████/2018 tarihine kadar kayıt bedelinin ödenmesi halinde Yapı Kayıt Belgesi verilebilir. Başvuruya konu yapının ve arsasının mülkiyet durumu, yapı sınıf ve grubu ve diğer hususlar Bakanlık tarafından hazırlanan Yapı Kayıt Sistemine yapı sahibinin beyanına göre kaydedilir. (...) Yapı Kayıt Belgesi alınan yapıların, Hazineye ait taşınmazlar üzerine inşa edilmiş olması halinde, bu taşınmazlar Bakanlığa tahsis edilir. Yapı Kayıt Belgesi sahipleri ile bunların kanuni veya akdi haleflerinin talepleri üzerine taşınmazlar Bakanlıkça rayiç bedel üzerinden doğrudan satılır. Bu durumda elde edilen gelirler bu maddenin ikinci fıkrasına göre genel bütçeye gelir kaydedilir. Ayrıca bu gelirler hakkında 29/6/2001 tarihli ve 4706 sayılı Hazineye Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi ve Katma Değer Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un 5. maddesinin beşinci fıkrası hükmü uygulanmaz. (...) Üçüncü kişilere ait özel mülkiyete konu taşınmazlarda bulunan yapılar ile Hazineye ait sosyal donatı için tahsisli araziler üzerinde bulunan yapılar bu madde hükümlerinden yararlandırılmaz. (...) Bu madde hükümleri, █████/1983 tarih ve 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nda tanımlanan Boğaziçi sahil şeridi ve öngörünüm bölgesi içinde ekli kroki ile listede sınır ve koordinatları gösterilen alan ile İstanbul tarihi yarımada içinde ekli kroki ile listede sınır ve koordinatları gösterilen alanlarda ve ayrıca 19/6/2014 tarih ve 6546 sayılı Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığı Kurulması Hakkında Kanun'un 2. maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde belirlenmiş Tarihi Alanda uygulanmaz. ...” kuralına yer verilmiştir. Anılan maddenin 7. fıkrasının ikinci cümlesine █████/2019 tarih ve 7181 sayılı Kanun'un 14. maddesiyle, “akdi haleflerinin” ibaresinden sonra gelmek üzere “█████/2019 tarihine kadar yapacakları satın alma” ibaresi eklenmiş; dördüncü cümlesinde yer alan “beşinci fıkrası” ibaresi, “beşinci fıkrası, yapı ve tesisler hakkında ise onbirinci fıkrası” şeklinde değiştirilmiştir. Yine █████/2022 tarih ve 7394 sayılı Kanun'un 13. maddesiyle 7. fıkranın ikinci cümlesinde yer alan “█████/2019” ibaresi “█████/2022” şeklinde; üçüncü cümlesinde yer alan “Bu durumda elde edilen gelirler” ibaresi “Kalanı ise” şeklinde değiştirilmiş ve söz konusu 7. fıkra "Yapı Kayıt Belgesi alınan yapıların, Hazineye ait taşınmazlar üzerine inşa edilmiş olması halinde, bu taşınmazlar Bakanlığa tahsis edilir. Yapı Kayıt Belgesi sahipleri ile bunların kanuni veya akdi haleflerinin █████/2022 tarihine kadar yapacakları satın alma talepleri üzerine taşınmazlar Bakanlıkça rayiç bedel üzerinden doğrudan satılır. Kalanı ise bu maddenin ikinci fıkrasına göre genel bütçeye gelir kaydedilir. Ayrıca bu gelirler hakkında 29/6/2001 tarihli ve 4706 sayılı Hazineye Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi ve Katma Değer Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un 5. maddesinin beşinci fıkrası, yapı ve tesisler hakkında ise onbirinci fıkrası hükmü uygulanmaz." halini almıştır. 396 sayılı Milli Emlak Genel Tebliği'nin "Amaç ve kapsam" başlıklı 1. maddesinde, "Bu Tebliğ'in amacı, █████/1985 tarih ve 3194 sayılı İmar Kanunu'nun geçici 16. maddesi kapsamında Yapı Kayıt Belgesi alınan yapıların bulunduğu Hazineye ait taşınmazların, Yapı Kayıt Belgesi sahiplerine satışına ilişkin usul ve esasları belirlemektir."; "Dayanak" başlıklı 2. maddesinde, "Bu Tebliğ, █████/1985 tarih ve 3194 sayılı İmar Kanunu'nun geçici 16. maddesine dayanılarak hazırlanmıştır."; "Satılamayacak taşınmazlar" başlıklı 4. maddesinde, "(1) Bu Tebliğ kapsamında; a) █████/2017 tarihinden sonra üzerinde yapı yapılan taşınmazlar, b) 25/2/1998 tarihli ve 4342 sayılı Mera Kanunu kapsamında kalan taşınmazlar, (...) h) Özel kanunlar kapsamında kalan ve ilgili idare tarafından satışı uygun görülmeyen taşınmazlar, (...) ö) Yapı Kayıt Belgesi iptal edilen taşınmazlar, p) Bakanlıkça satışı uygun görülmeyen taşınmazlar, satılamaz." kuralı yer almıştır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME:Aktarılan mevzuatın değerlendirilmesinden, Anayasa'da yapılan değişikliklere uyum sağlanması amacıyla bazı kanun ve kanun hükmünde kararnamelerde değişiklik yapılması için █████/2018 tarih ve 30425 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 7142 sayılı Kanun'un verdiği yetkiye dayanılarak, Bakanlar Kurulunca █████/2018 tarihinde kararlaştırılan 703 sayılı KHK'nin 85. maddesi ile 4046 sayılı Kanun'un "Özelleştirme Yüksek Kurulu ve Görevleri" başlıklı 3. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "Başbakanın başkanlığında, Başbakanın belirleyeceği dört bakandan oluşan Özelleştirme Yüksek Kurulu (Kurul) kurulmuştur. Kurul, üyelerin tamamının katılımı ile toplanır ve kararları oybirliği ile alır. Kurulun sekretarya hizmetleri Özelleştirme İdaresi Başkanlığı'nca yürütülür." kuralı yürürlükten kaldırılmış olmakla birlikte, 4046 sayılı Kanun'un 3. maddesinin 2. fıkrasında Kurulun görevlerinin sayıldığı metnin yürürlükte kaldığı; 703 sayılı KHK'nin Geçici 8. maddesi ile de, bu Kanun Hükmünde Kararname ile yürürlükten kaldırılan kanun ve kanun hükmünde kararnamelerle bakanlıklar ve kamu kurum ve kuruluşları bünyesinde yapısı ve görevleri düzenlenmiş olan kurul ve benzeri birimlerin bu maddenin yürürlüğe girdiği █████/2018 tarihinde yayımlanan Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine aktarılmayanlara ait ve politika belirlemeye ilişkin görev ve yetkiler haricindeki diğer görev ve yetkilerin Cumhurbaşkanlığına veya yetkilendirilecek kurum ya da makama devredilmiş sayılacağı belirtilerek, 703 sayılı KHK'nin 85. maddesinin 1. fıkrasının (e) bendi uyarınca yürürlükten kaldırılan 4046 sayılı Kanun'un 3. maddesinin 1. fıkrasında oluşumuna yer verilen Özelleştirme Yüksek Kurulunun görev ve yetkilerinin Cumhurbaşkanına veyahut yetkilendirilecek kurum ya da makama devredileceği kurala bağlanmıştır. Nitekim, 2018/3 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesiyle de, 703 sayılı KHK ile yürürlükten kaldırılan 4046 sayılı Kanun'un 3. maddesinin 1. fıkrasında yapısı düzenlenen Özelleştirme Yüksek Kuruluna 4046 sayılı Kanun'la verilmiş görev ve yetkilerin tevdi edildiği makamın "Cumhurbaşkanı" olduğu belirtilerek, 4046 sayılı Kanun'la Özelleştirme Yüksek Kuruluna verilmiş görev ve yetkilerin bizzat Cumhurbaşkanınca kullanılacağı açıklığa kavuşturulmuştur. Bu itibarla, 4046 sayılı Kanun'un 3. maddesinin 2. fıkrasında yer alan ve Kanun'un 1. maddesinde sayılan kuruluşların; özelleştirme kapsam ve programına alınmasına karar vermek ve satış, kiralama, işletme hakkı devri, mülkiyetin gayri ayni hakların tesisi ve işin gereğine uygun sair hukuki tasarruflar ile devredilmelerine ilişkin özelleştirme yöntemlerinden hangisi ile özelleştirileceğini belirlemek hususlarında görevli olan Özelleştirme Yüksek Kurulunun bu görevleri de Cumhurbaşkanına devredildiğinden, uyuşmazlığa konu taşınmazın özelleştirme kapsam ve programına alınmasına ilişkin █████/2022 tarih ve 6177 sayılı Cumhurbaşkanı kararında ve dolayısıyla dava konusu ihalede yetki yönünden hukuka aykırılık bulunmamaktadır. 4046 sayılı Kanun'un genel gerekçesinde ve 1. maddesine ait gerekçede, önceki özelleştirme mevzuatında sadece kamu iktisadi teşebbüslerinin özelleştirilmesine ilişkin hükümler yer almakta iken, bu Kanun ile yapılan düzenleme sonucunda Devletin diğer mal ve hizmet üretim birimlerinin de özelleştirme kapsamına alınması suretiyle, özelleştirme uygulamalarının sınırlarının genişletildiği ve Devletin ekonomik alandaki rolünün azaltılmasının amaçlandığı belirtilmiştir. 4046 sayılı Kanun'un 1. maddesinin (A) bendine göre, Hazineye ait taşınmazların kamuya gelir elde etmek amacıyla özelleştirme uygulamaları kapsamında değerlendirilmeleri mümkündür. Davacı tarafından, dava konusu ihaleyle satışa çıkarılan taşınmaz üzerindeki yapıya ilişkin olarak düzenlenen yapı kayıt belgesi bulunduğundan taşınmazın özelleştirme kapsam ve programına alınamayacağı ve dolayısıyla ihaleye çıkarılamayacağı, tarafına doğrudan satışının yapılması gerektiği iddia edildiğinden uyuşmazlık, üzerinde bulunan yapıya ilişkin olarak yapı kayıt belgesi düzenlenmiş bir taşınmazın özelleştirme kapsam ve programına alınıp alınamayacağı ve dolayısıyla ihale yoluyla satılıp satılamayacağına ilişkindir. 3194 sayılı İmar Kanunu'nun "İstisnalar" başlıklı 4. maddesinde yer alan, "özel kanunlar ile belirlenen veya belirlenecek olan yerlerde, İmar Kanunu'nun özel kanunlara aykırı olmayan hükümlerinin uygulanacağı" yönündeki kural gereği, 3194 sayılı Kanun ile özel nitelikteki bir kanun hükmünün karşı karşıya gelmesi halinde özel kanun hükmünün uygulanması gerekmektedir. Dolayısıyla her ne kadar 3194 sayılı Kanun'un Geçici 16. maddesinde, "Afet risklerine hazırlık kapsamında ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı yapıların kayıt altına alınması ve imar barışının sağlanması amacıyla ve belirli koşullarda Yapı Kayıt Belgesi verilebileceği" düzenlenmişse de, 4046 sayılı Kanun'un ekonomide verimlilik artışı, kamu giderlerinde azalma sağlamak ve Hazineye ait taşınmazları değerlendirmek suretiyle kamuya gelir elde etmeye yönelik amaçları da gözetildiğinde, 4046 sayılı Kanun'un 3194 sayılı Kanun'a göre özel nitelikte kanun olduğu ve öncelikle uygulanması gerektiği kabul edilmelidir. Öte yandan, 3194 sayılı Kanun'un Geçici 16. maddesinin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemek amacıyla çıkarılan 396 sayılı Milli Emlak Genel Tebliği'nin 4. maddesinde de, "özel kanunlar kapsamında kalan ve ilgili idare tarafından satışı uygun görülmeyen taşınmazların bu kapsamda satılamayacağı" kuralı yer almaktadır. Bu kapsamda, aktarılan mevzuat bir arada değerlendirildiğinde, yapı kayıt belgesi düzenlenmiş bir taşınmazın özelleştirme kapsam ve programına alınmasında ve sonrasında satışı amacıyla ihaleye çıkarılmasında hukuki bir engel bulunmadığı sonucuna varılmaktadır. Bu itibarla, uyuşmazlığa konu Ankara ili, Çankaya ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın özelleştirme kapsam ve programına alınmasına ilişkin █████/2022 tarih ve 6177 sayılı Cumhurbaşkanı kararının 4046 sayılı Kanun'un genel gerekçesine, Kanun'da belirtilen ekonomide verimlilik artışı ve kamu giderlerinde azalma sağlama şeklindeki genel amaç ile Hazineye ait taşınmazların özelleştirme uygulamaları kapsamında değerlendirilmesinde geçerli olan kamuya gelir elde etme şeklindeki özel amaca ve özelleştirme ilkelerine uygun olduğu, bu kapsamda taşınmaz üzerindeki yapıya ilişkin olarak düzenlenen yapı kayıt belgesinin 4046 sayılı Kanun'un 3194 sayılı Kanun'a göre özel kanun olması ve bu kanun hükümlerinin uygulanacak olması dolayısıyla taşınmazın özelleştirme kapsam ve programına alınması ve sonrasında ihaleyle satışına engel oluşturmadığı ve ihaleye katılmasında herhangi bir engel bulunmadığı açık olan davacının mağduriyetine yol açılmayacağı anlaşıldığından, taşınmazın satış yöntemiyle özelleştirilmesi amacıyla gerçekleştirilecek olan ihalede hukuka aykırılık bulunmamaktadır. Nitekim, benzer bir uyuşmazlıkta dava dışı şahıs tarafından yapı kayıt belgesi bulunduğundan bahisle ekli listede yer alan taşınmazların ve hisselerin, özelleştirme kapsam ve programına alınmasına; satış, kiralama, gelir ortaklığı modeli ve işin gereğine uygun sair hukuki tasarruflar, mülkiyetin gayri ayni hakların tesisi veya işletme hakkının verilmesi yöntemlerinden biri ya da birkaçının birlikte uygulanarak özelleştirilmesine ilişkin █████/2022 tarih ve 5591 sayılı Cumhurbaşkanı kararının, Ankara ili, Çankaya ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaza yönelik kısmının iptali istemiyle açılan davada, dava konusu işlemin iptaline dair Dairemizin █████/2024 tarih ve E:█████████, K:█████████ sayılı kararına karşı yapılan temyiz başvurusu üzerine Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun █████/2025 tarih ve E:████████, K:█████████ sayılı kararıyla anılan kararın bozulmasına ve davanın reddine karar verilmiştir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. DAVANIN REDDİNE, 2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ...-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, 3. Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ...-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine, 4. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine, 5. 2577 sayılı idari Yargılama Usulü Kanunu'nun 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (g) bendi uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 (on beş) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, █████/2025 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi. (X) KARŞI OY : Anayasa'nın "Devletleştirme ve Özelleştirme" başlıklı 47. maddesinin ikinci fıkrasında, "Devletin, kamu iktisadi teşebbüslerinin ve diğer kamu tüzel kişilerinin mülkiyetinde bulunan işletme ve varlıkların özelleştirilmesine ilişkin esas ve usuller kanunla gösterilir." kuralına yer verilmiştir. █████/2018 tarih ve 30425 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 7142 sayılı Kanun'un verdiği yetkiye dayanılarak Bakanlar Kurulunca █████/2018 tarihinde kararlaştırılan 703 sayılı KHK'nin 85. maddesi ile 4046 sayılı Kanun'un "Özelleştirme Yüksek Kurulu ve Görevleri" başlıklı 3. maddesinin birinci fıkrasında yer alan "Başbakanın başkanlığında, Başbakanın belirleyeceği dört bakandan oluşan Özelleştirme Yüksek Kurulu (Kurul) kurulmuştur. Kurul, üyelerin tamamının katılımı ile toplanır ve kararları oybirliği ile alır. Kurulun sekretarya hizmetleri Özelleştirme İdaresi Başkanlığınca yürütülür." düzenlemesi yürürlükten kaldırılmakla birlikte, 4046 sayılı Kanun'un, Özelleştirme Yüksek Kurulunun görevlerinin sayıldığı 3. maddesinin ikinci fıkrasındaki düzenleme yürürlükte bulunmaktadır. Her ne kadar, 703 sayılı KHK'nin "Kurulların Görevleri" başlıklı Geçici 8. maddesinde, bu KHK ile yürürlükten kaldırılan kanun ve kanun hükmünde kararnamelerle bakanlıklar ve kamu kurum ve kuruluşları bünyesinde yapısı ve görevleri düzenlenmiş olan kurul ve benzeri birimlerin, bu maddenin yürürlüğe girdiği █████/2018 tarihinde yayımlanan Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine aktarılmayanlara ait ve politika belirlemeye ilişkin görev ve yetkiler haricindeki diğer görev ve yetkilerin, Cumhurbaşkanlığına veya yetkilendirilecek kurum ya da makama devredilmiş sayılacağı belirtilmiş ise de, Kurula 4046 sayılı Kanunla verilmiş görev ve yetkilerin bizzat kimin tarafından kullanılacağı konusunda açık bir kurala yer verilmemiştir. Nitekim, 703 sayılı KHK'nin Geçici 8. maddesine dayanılarak hazırlanan █████/2018 tarih ve 2018/3 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesiyle 703 sayılı KHK ile yürürlükten kaldırılan 4046 sayılı Kanun'un 3. maddesinin birinci fıkrasında yapısı düzenlenen Özelleştirme Yüksek Kuruluna 4046 sayılı Kanunla verilmiş görev ve yetkileri kullanacak makamın bizzat "Cumhurbaşkanı" olduğu belirtilmiştir. Görüleceği üzere, 703 sayılı KHK veya yasal bir düzenleme ile yetkili makam tespit edilmediğinden, Genelge'ye ekli 1 sayılı cetvelin üçüncü sırasında Özelleştirme Yüksek Kuruluna ait görev ve yetkileri kullanacak makamı gösteren ayrık bir düzenlemeye daha gerek duyulmuştur. Öte yandan, 4046 sayılı Kanun'un 3. maddesinin birinci fıkrasında yapısı düzenlenen Özelleştirme Yüksek Kurulunun görev ve yetkisinin tevdi edildiği makamın Cumhurbaşkanı olduğu █████/2018 tarih ve 2018/3 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi'ne ekli 1 sayılı listenin üçüncü sırasında tespit edilmiş ise de, Özelleştirme Yüksek Kuruluna ait görev ve yetkiler arasındaki özelleştirme kapsam ve programına alma konusunda karar verecek makamın, Genelge hükümleri ile tespit edilmesi, normlar hiyerarşisine açıkça aykırıdır. Yetki kuralları, idari kararların, Anayasa ve kanunların yetkili kıldığı organ, makam ve kamu görevlileri tarafından alınmasını ifade etmektedir. "Görev ve yetki" kamu düzeninden olup, varlıkların özelleştirme kapsam ve programına alınması hususunda karar verecek makamın da alt düzenleyici işlem niteliğindeki Genelge ile değil, ancak üst hukuk normu niteliğindeki ve Anayasa'nın 47. maddesinin ikinci fıkrasının açık hükmü gereğince, kanun ile düzenlenmesi gerekmektedir. Bu nedenle, Özelleştirme Yüksek Kuruluna ait görev ve yetkiler konusunda bizzat karar alacak makamın, üst hukuk normlarında belirlenmediği, █████/2018 tarih ve 2018/3 sayılı Genelge'ye ekli 1 sayılı listenin üçüncü numarasında Genelge ile tespit edilmiş yetkiye dayalı şekilde işlem tesis edildiği dikkate alınarak █████/2022 tarih ve 6177 sayılı Cumhurbaşkanı kararının, yetki kuralları yönüyle hukuka aykırı olduğu sonucuna varılmıştır. Öte yandan, 703 sayılı KHK'nin 85. maddesinin (f) bendi ile 4046 sayılı Kanun'a eklenen Geçici 29. madde, █████/2018 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Dolayısıyla 703 sayılı KHK'nin yürürlüğe girdiği █████/2018 tarihinde "görülmekte olan işler"in, bu tarih itibarıyla devam eden özelleştirmeye ilişkin işlemler olduğu ve bu işlemlere yönelik yetkinin de "geçici" nitelikteki yasa hükmü ile eklendiği göz önüne alındığında, 703 sayılı KHK yürürlüğe girdikten sonra tesis edilen █████/2022 tarihli kapsam ve programa alma işleminin █████/2018 tarihi itibarıyla devam eden işler kapsamında olduğundan söz edilemez. Nitekim, değinilen Geçici 29. maddedeki, "... veya yetkilendireceği makam ..." ibaresinin iptali istemiyle Anayasa Mahkemesinde açılan davada verilen █████/2023 tarih ve E:████████, K:████████ sayılı kararda Anayasa Mahkemesi de Geçici 29. maddeyi incelerken aynı yönde değerlendirme yapmıştır. Bu itibarla, aralarında uyuşmazlığa konu taşınmazın da bulunduğu taşınmazların ve hisselerin; özelleştirme kapsam ve programına alınmasına, satış, kiralama, gelir ortaklığı modeli ve işin gereğine uygun sair hukuki tasarruflar, mülkiyetin gayri ayni hakların tesisi veya işletme hakkının verilmesi yöntemlerinden biri ya da birkaçının uygulanarak özelleştirilmesine ilişkin █████/2022 tarih ve 6177 sayılı Cumhurbaşkanı kararı, 4046 sayılı Kanun'un Geçici 29. maddesi kapsamındaki görülmekte olan işler niteliğinde bulunmadığından, bu maddeye dayanılarak işlem tesis edilmesi hukuken mümkün değildir. Kaldı ki, Geçici 29. maddeyle, sadece bu Kanun Hükmünde Kararname'nin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla Özelleştirme Yüksek Kurulunca "görülmekte olan işlerin" Cumhurbaşkanı veya yetkilendireceği makam tarafından sonuçlandırılacağına ilişkin düzenlemeye gerek duyulmuş olması da, Kurulun Geçici 8. madde kapsamında olmadığını göstermektedir. Açıklanan nedenlerle, yetki yönünden hukuka aykırı olan █████/2022 tarih ve 6177 sayılı Cumhurbaşkanı kararına dayanılarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığından, dava konusu işlemin iptali gerektiği oyuyla, karara katılmıyorum.