İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesinin, motor numarası okunamayan iş makinesinin mülkiyet tespiti talebini çekişmesiz yargı işi sayarak asliye hukuk mahkemesinin görevli olduğuna hükmettiği görevsizlik kararı.
Özet: Bu hukuki evrakta, davacı şirket tarafından fatura ile satın alınan ancak motor numarası okunamayan ve daha önce hiçbir yere kayıt edilmemiş bir iş makinesinin mülkiyetinin tespiti talep edilmiştir. Davacı, makinenin tescilini yapabilmek için ilgili kurumun mahkeme kararı talep etmesi üzerine bu davayı açmıştır. Mahkeme, yapılan inceleme ve emsal yüksek mahkeme kararı doğrultusunda, söz konusu talebin mutlak veya nispi ticari dava niteliğinde olmadığı, çekişmesiz yargı işi kapsamında değerlendirilmesi gerektiği ve bu tür davalara bakmaya Asliye Hukuk Mahkemelerinin görevli olduğu gerekçesiyle, kendi görevsizliğine karar vererek dosyanın İstanbul Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine hükmetmiştir.
T.C.
İSTANBUL 18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████DAVA : TespitDAVA TARİHİ : █████/2026KARAR TARİHİ : █████/2026Mahkememizde görülmekte olan Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... Marka, ... Tip, 2001 model, ... Şasi/Seri No'lu ve motor no'su yıprandığından okunamayan iş makinasını (MİNİ YÜKLEYİCİ) 19.11.2025 tarih ve ... seri nolu fatura ile davalıdan satın aldığını, söz konusu makinenin anahtarının ve kendisinin müvekkilinin nezdinde olduğunu, söz konusu iş makinesinin halen Ticaret Odasına kayıtlı olmadığını, trafik polisi tarafından trafikten men edilme tehlikesinin olduğunu, bu yüzden makinenin ihtiyaç duyulan yerlere nakledilemediğini, müvekkilinin mağduriyet yaşadığını, iş makinesi daha önce İTO'ya kaydının olmadığını, bunun için mahkeme kararının gerektiğini belirterek, teknik özellikleri belirtilen ... Marka, ... Tip, 2001 model, ... Şasi/Seri No'lu ve motor no'su yıprandığından okunamayan iş makinesinin mülkiyetinin müvekkili ... Ltd. Şti.'ye ait olduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ GEREKÇE: Talep, araç mülkiyetinin tespiti ve sahiplik belgesi verilmesi istemine ilişkindir. HMK'nın "Asliye hukuk mahkemelerinin görevi" başlıklı 2. maddesinde, "(1)Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir. (2) Bu Kanun'da ve diğer kanunlarda aksine düzenleme bulunmadıkça, asliye hukuk mahkemesi diğer dava ve işler bakımından da görevlidir." şeklinde düzenlemeye yer verilmiştir. Somut olayda; davacı vekili, iş makinesinin müvekkili tarafından fatura mukabili satın alındığını, iş makinesinin anahtarları ve kendisinin davacı nezdinde olduğunu, ancak iş makinesinin tescilinin henüz yapılamadığını, tescil işleminin yapılabilmesi için İTO ya başvurduğunda iş makinesi daha önce hiç kaydedilmediği için TOBB un çıkardığı "İş Makinelerinin Tescili İle İlgili Esaslar" genelgesinin 9/4 maddesi gereğince mahkemeden sahipliğe dair karar getirilmesinin istenildiği beyan etmiş ve bu nedenle iş makinesinin mülkiyetinin müvekkiline ait olduğunu tespitine karar verilmesini talep etmiştir. Dosyamız ile emsal mahiyetteki İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 40. Hukuk Dairesinin █████████ E., ████████ K. Sayılı kararında " .. Somut olayda; davacı vekili, iş makinesinin müvekkili tarafından fatura mukabili satın alındığını ve muhasebe kayıtlarına işlendiğini, borcunun ödendiğini, iş makinesinin tescilinin henüz yapılamadığını, tescil işleminin yapılabilmesi için TOBB ile T.C. Maliye Bakanlığı arasında imzalanan █████/1985 tarihli protokole istinaden çıkarılan İş Makinelerinin Tescili ile İlgili Esasların 9/4-b maddesi gereğince sahiplik belgesine ihtiyaç duyulduğunu, bu nedenle iş makinesinin mülkiyetinin müvekkiline ait olduğunu tespitine karar verilmesini talep etmiştir.Bu durumda davacının iş makinesi üzerinde mülkiyet iddia ederek taşınır malın kendi adına mülkiyetin tespiti ve sahiplik belgesi verilmesini talep etmesine, her ne kadar iş makinesinin satın alındığı şirket davalı sıfatında gösterilmiş ise de, talebin niteliği itibarıyla çekişmesiz yargı işi olmasına, mutlak ya da nispi ticari dava niteliğinde olmamasına göre davanın görevli Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekirken.. " şeklinde değerlendirme yapıldığı görülmüştür. Bu durumda yukarıda yer verilen emsal yüksek mahkeme içtihadı ve tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde talebin, mutlak ya da nispi ticari dava niteliğinde olmamasına göre davanın görevli Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiğinden mahkememizin görevsizliğine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davacı tarafından davalı aleyhine açılan davanın, davaya mahkememizin görevli olmaması nedeniyle dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİNE, 2-Davaya bakmaya İstanbul Asliye Hukuk Mahkemesi'nin görevli olması nedeniyle mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, 3- Görevsizlik kararı kesinleştiğinde (2 hafta içersinde istinaf edilmediğinde yahut istinaf başvurusu reddedildiği takdirde) ve süresinde (kararın istinaf edilmeyerek kesinleşmesinden yahut istinaf ret kararının tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde) talep edildiğinde dosyanın görevli ve yetkili İSTANBUL ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE,4-HMK 20.maddesi uyarınca süresi halinde kanun yoluna başvurulmayarak kararın kesinleşmesi halinde kesinleşme tarihinden, kanun yoluna başvurulmuş ise bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde Mahkememize başvurarak dava dosyasının Görevli yada Yetkili Mahkemeye gönderilmesi taraflar tarafından talep edilmediği taktirde Davanın Açılmamış Sayılmasına karar verileceğinin taraflara ihtarına , 5-HMK 20.maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden itibaren 2 haftalık kesin süre içerisinde dosyanın görevli ve yetkili mahkemeye gönderilmesi için taraflarca başvurulması halinde HMK 331/2.maddesi gereğince yargılama giderlerinin ve HMK 323/1-ğ maddesi gereğince yargılama giderlerinden sayılan vekalet ücretinin yetkili ve görevli mahkeme tarafından hüküm altına alınmasına, belirtilen sürede başvuru yapılmaması halinde talep üzerine yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin mahkememizce hüküm altına alınmasına, Dair, tarafların yokluğunda gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine İSTİNAF yolu açık olmak üzere dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu karar verildi.█████/2026Katip ... (e-imzalıdır) Hakim ...(e-imzalıdır)