Kayseri Bölge Adliye Mahkemesinin, haksız fiilden kaynaklanan tazminat davasında verilen görevsizlik, davanın açılmamış sayılması ve eski hale getirme talebinin reddi kararlarına ilişkin istinaf incelemesi.
Özet: Bir trafik kazasında aracının hasar görmesi üzerine maddi ve manevi tazminat talebiyle dava açan davacı, ilk derece ticaret mahkemesinin uyuşmazlığın ticari dava olmadığı gerekçesiyle görevsizlik kararı vermesi, bu kararın ardından davanın açılmamış sayılmasına hükmedilmesi ve görevsizlik kararının usulsüz tebliği nedeniyle dosyayı görevli mahkemeye gönderemediği için yaptığı eski hale getirme talebinin reddedilmesi üzerine istinaf başvurusunda bulunmuştur. Davacı vekili, ilk derece mahkemesi kararlarının usul ve yasaya aykırı olduğunu, adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini ileri sürerek, davanın görevli mahkemede devamını sağlamak amacıyla istinaf yoluna başvurmuştur.
T. C.
KAYSERİBÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ3. HUKUK DAİRESİDOSYA NO: ████████ KARAR NO: █████████T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IİNCELENEN KARARINMAHKEMESİ: KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ: █████/2025NUMARASI: ████████ Esas, ████████ KararDAVANIN KONUSU: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ: 31.07.2025İSTİNAF KARARININVERİLDİĞİ TARİH: 25.06.2026YAZILDIĞI TARİH: 25.06.2026Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ████████ Esas, ████████ Karar sayılı kararına karşı davacı vekilinin istinaf başvurusu nedeniyle Dairemize gönderilmiş olmakla inceleme aşamasında dosyadaki tüm bilgi ve belgeler incelendi. GEREĞİ DÜŞÜNÜLÜP GÖRÜŞÜLDÜ:TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİDavacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... plakalı aracın sahibi olduğunu, ... günü Kayseri ilinin ... ilçesinde davalı ...A.Ş.'nin maliki ve ...'nın sürücüsü olduğu ... plakalı araç ile müvekkiline ait ... plakalı aracın çarpışması sonucu dava dışı ... plakalı araca çarpması sonucu ... araçlı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, davacı müvekkilinin aracında oluşan hasar onarım bedelini davalı aracını ZMMS poliçesi kapsamında sigortalayan ... A.Ş. tarafından ...numaralı hasar dosyası kapsamında eksper ataması yapılarak 326.608,40 TL hasar oluştuğu tespit edildiğini, ancak yüksek iskonto ve eş değer parça kullanılarak hasarın tespiti ve onarımı sağlandığından gerçek hasar bedelini yansıtmadığını, ayrıca sigorta şirketinin teminat limiti kapsamında 120.000,00 TL hasar bedeli ödemesi yaptığını, davanın kabulü ile tüm kalemlerdeki taleplerine dair fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile tüm taleplerin HMK'nın 107'nci Maddesi uyarınca belirsiz alacak kapsamında şimdilik 100,00-TL hasar bedeli, 100,00-TL araç değer kaybı ve 100,00 TL hak mahrumiyeti bedeli olmak üzere toplam 300,00-TL'nin; 24.08.2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılardan alınarak vekil edene ödenmesine, yargılama giderlerinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİİlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; dava konusu edilen uyuşmazlığın TTK'nın 4. maddesine göre, ticari dava olmadığı, bu nedenle de mahkememizin görevi alanına girmediği, ayrıca uyap üzerinden yapılan incelemede kazaya konu araçların kullanım şekillerinin hususi olduğu sebepleri dikkate alınarak Asliye Hukuk Mahkemelerinin bu uyuşmazlığı çözmekte görevli olduğu, 6335 Sayılı Kanun ile yapılan değişiklikten sonra mahkememiz ile Asliye Hukuk Mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi haline getirildiği, göreve ilişkin usul hükümlerinin uygulanmasının gerektiği, görevin kamu düzeniyle ilgili olduğu, HMK'nın 115. ve 138. maddeleri gereği mahkemenin görev hususunu kendiliğinden araştırmakla yükümlü olduğu ve davanın her aşamasında görev ile ilgili karar verilebileceği dikkate alındığında, mahkememizin görevsizliği nedeni ile, HMK.'nun 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeni ile davanın usulden reddine dair karar verildiği görülmüştür. İlk derece mahkemesinin 09.10.2025 tarihli ek kararı ile; HMK'nun 20. maddesi uyarınca davanın açılmamış sayılmasına dair ek karar verildiği anlaşılmıştır. Davacı vekili █████/2026 tarihli dilekçe ile, görevsizlik kararına binaen davanın açılmamış sayılmasına karar verildiğini, gerekçeli kararın usulsüz olarak tebliğ yapılması sebebiyle görevli mahkemeye gönderilemeden müvekkili aleyhinde kesinleştiğini belirterek eski hale getirme taleplerinin kabulünü, kabule bağlı olarak dosyanın görevli mahkemeye göndermek için başvuru süresinin 08.01.2026 olarak kabul edilmesini, bu kabule bağlı olarak, dilekçe ekinde sunulan talep dilekçesinin Kayseri ilgili Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesini talep etmiştir. İlk derece mahkemesinin 13.01.2026 tarihli ek kararı ile HMK m. 95 kapsamında davacının istinaf hakkı olduğu anlaşılmakla eski hale getirme uygulanamayacağından davacı vekilinin talebinin reddine dair ek karar verildiği anlaşılmıştır. İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİDavacı vekili süresi içerisinde sunduğu istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesinin eksik araştırma sonucu kurmuş olduğu hükmün usul ve yasaya aykırı olduğunu, görevsizlik kararına binaen davanın açılmamış sayılmasına karar verildiğini, gerekçeli kararın usulsüz olarak tebliğ yapılması sebebiyle görevli mahkemeye gönderilmeden müvekkili aleyhine kesinleştiğini, gerekçeli kararı tarafların talebi olmamasına rağmen tebliğ edildiğini, verilen kararı 08.01.2026 tarihinde şans eseri öğrendiklerini, taleplerinin kabulü halinde dosyanın görevli mahkemede devam edeceğinin muhtemel olduğunu, dava konusu kazada müvekkilinin aracının zarar gördüğünü, taleplerinin reddi halinde müvekkilinin adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini belirterek istinaf kanun yoluna başvurmuştur. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇEDairemizce, HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle bağlı olarak ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınmak suretiyle yapılan incelemede;İlk derece mahkemesinin 01.08.2025 tarihli görevsizlik kararının tarafların herhangi bir talebi olmadan resen tebliğe çıkarıldığı, davacı vekilinin kararı 12.08.2025 tarihinde tebliğ edildiği, ilk derece mahkemesince 09.10.2025 tarihli ek karar ile HMK'nın 20. maddesi gereği davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği, davacı vekilinin 09.01.2026 tarihinde dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesi için talep dilekçesi verdiği görülmüştür. Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri İle Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 216/1 maddesinde “Hâkimin re’sen harekete geçtiği hâller ile kanunlardaki özel hükümler saklı kalmak kaydıyla taraflardan birinin talebi olmadıkça hüküm tebliğe çıkarılmaz. Taraflardan birinin talebi hâlinde hükmün bir nüshası makbuz karşılığında talep eden tarafa verilir, bir nüshası da diğer tarafa tebliğe çıkarılır.” düzenlemesi hükme bağlanmıştır.Somut olayda tarafların talepleri olmaksızın gerekçeli kararın tebliğe çıkarıldığı, bu nedenlerle gerekçeli kararın usulüne uygun olarak davacı tarafa tebliğ edilmediği anlaşıldığından davacı vekilinin istinaf talebinin yerinde olduğu sonucuna varılmıştır. (Benzer mahiyette Yargıtay 12. HD. █████████ Esas, █████████ Karar, Yargıtay 1. HD. ██████████ Esas, █████████ Karar sayılı ilamları)Bu durumda ilk derece mahkemesince davacı vekilinin 09.01.2026 tarihli dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesi talepli dilekçesine göre işlem yapılması gerekirken davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi doğru bulunmamıştır. Bu itibarla, istinaf başvurusunda bulunan davacı vekilinin istinaf talepleri nazara alınarak ilk derece mahkemesinin 09.10.2025 tarihli ek kararının HMK'nın 353/1-a/5. ve 6. maddeleri gereğince kaldırılarak, dosyanın mahkemesine iadesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-) Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a/5. ve 6. maddeleri gereğince Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ████████ Esas, ████████ Karar sayılı ve 09.10.2025 tarihli EK KARARININ KALDIRILMASINA,2-) Davanın yukarıda gerekçe bölümünde belirtilen hususlar değerlendirilerek yeniden görülmesi için dosyanın MAHKEMESİNE İADESİNE,3-) Peşin alınan istinaf karar harcının istek halinde istinaf kanun yoluna başvurana iadesine,4-) İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından istinaf kanun yoluna başvuran yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,5-) İstinaf kanun yoluna başvuran tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,6-) İstinaf yargılaması bakımından istinaf kanun yoluna başvuran tarafından yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının HMK'nun 333. maddesi, Yönetmeliğin 207/1. maddesi ve HMK Gider Avansı Tarifesi'nin 5. maddesi hükümleri uyarınca yatırana iadesine,7-) Kararın kesin olması nedeniyle taraflara tebliği, harç ve avans iadesi işlemlerinin HMK'nın md. 302/5 ve 359/3 uyarınca ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,Dair; tarafların yokluğunda, 6100 sayılı HMK md. 353/1-a/5. ve 6. maddeleri gereğince dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı HMK md. 353/1 - a, 362/1 - g maddeleri uyarınca KESİN olmak üzere oybirliği ile karar verildi.█████/2026