Bursa Bölge Adliye Mahkemesi, Stadyum Köprüsü Çelik Konstrüksiyon Projesi Tedarik ve İmalat İşinden Kaynaklanan Ticari Alacak, Kesinti ve Fiyat Farkı Uyuşmazlığını Hukuken İnceliyor.
Özet: Büyükşehir belediyesinin stadyum projesindeki çelik konstrüksiyon işlerinde alt yüklenici olarak imalat ve tedarik yapan davacı şirket, ana yüklenici Metsa tarafından haksız yere hak ediş kesintileri yapıldığını ve kabul edilen fiyat farkının ödenmediğini iddia ederek alacak talebinde bulunurken; Metsa, sözleşme bedelinin ödendiğini ve davacının stud çakma ile boya eksiklikleri gibi taahhütlerini yerine getirmediğini savunmuş, davalı belediye ise kamu ihale mevzuatı gereği alt yüklenici alacaklarından sorumlu olmadığını belirterek davanın husumetten reddini istemiştir.
T.C. BURSA BAM ... HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: .
T.C.BURSABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ ....HUKUK DAİRESİDOSYA NO :.KARAR NO : .T Ü R K M İ L L E T İ A D I N AB Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I.İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : BURSA ....ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ .NUMARASI .DAVACI : ..DAVANIN KONUSU : Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)İSTİNAF KARAR TARİHİ : .KARAR YAZIM TARİHİ : . Mahkemece verilen karara karşı yapılan istinaf başvurusu üzerine dosya incelendi. TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ: Davacı vekili, taraflar arasında kurulu bulunan Bursa Büyükşehir Belediyesi stadyum Kavşağı Köprüsü Bağlantı Yolları projesi kapsamındaki Viadük 1 ve Viadük 2'ye ait çelik konstrüksiyon projesinde imalat ve tedarik yapılması işinde müvekkilinin imalat ve tedarikte bulunduğunu, iş sahibinin davalı Belediye, yüklenicilerin de diğer davalılar olduğunu, davalı Metsa şirketinin çeşitli bahaneler ile müvekkilinin hak edişlerinde kesintiye gittiğini, █████/2018 tarih, 165099 sıra no, 223.565,42.-TL toplam bedelli faturayı işin geciktiği ve SSK kesintilerinin yapılmaması bahanesi ile ödemediğini, ve yine bu belirtilen işin yapımı sırasında ödemelerin geç yapılmasından kaynaklı ödemesi kabul edilen fiyat farkı olan 70.000,00.-TL'nin KDV'si ile birlikte ödemesine çeşitli bahaneler ile ödemediğini, çekilen ihtara da olumsuz yanıt verildiğini, davacının kesinti yapılan hak edişe ihtirazi kayıt koyduğunu, taraflar arasındaki sözleşmeler ve yasal mevzuat karşısında davalı tarafın gecikme cezası kesemeyeceğini, davacı tarafın Bursa’da şantiyesi olmadığı ve işi Ankara’da kendi fabrikasında kendi işçileri ile yapıp davalı tarafa satılması nedeniyle SSK kesintisi de tarafından yapılamayacağını, yine davalı tarafından ödemelerin geç yapıldığı ve fiyat farkı oluştuğu kabul edilmişken daha sonra ödenmemesinin de haksız olduğunu, ayrıca Bursa Büyükşehir Belediyesine iş teslim edilmemiş ve belediye tarafından bir ceza veya kesinti uygulanması söz konusu değilken diğer davalı tarafından iade faturası düzenlenmesinin doğru olmadığını, beyan ederek müvekkiline ödenmesi gerekli bulunan ve bunun için kesilmiş bulunan █████/2018 tarih, 165099 sıra no, 223.565,42.-TL toplam bedelli Metsa tarafından iade edilen faturanın, yine bu belirtilen işin yapımı sırasında ödemelerin geç yapılmasından kaynaklı ödemesi kabul edilen ve fakat yapılmayan fiyat farkı olan 70.000,00.-TL'nin KDV 'si ile fazlaya ilişkin dava ve talep haklarının saklı kalması suretiyle kayıt ve şart ile şimdilik 1.000,00.-TL'sinin (toplam 224.565,42-TL) ihtar tarihinden itibaren işleyecek en yüksek ticari faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek müvekkiline verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı.... vekili, Belediye tarafından yapılan ihalelerde 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu eki Yapım İşleri Genel Şartnamesine göre alt yüklenici ile yüklenici arasında alacakların tahsili hususunda ödeme yapılamayacağı açıkça belirtildiğinden müvekkili idare yönünden davanın husumet nedeniyle reddi gerektiği beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı.... Beton San. Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; Müvekkili .... Tic. A.Ş'nin diğer davalı Bursa Büyükşehir Belediyesi’nden “B.B.B. Stadyumu Kavşağı Köprüsü Bağlantı Yolları” ihalesini almış olduğunu, bu ihale kapsamında Viadük 1. Ve Viadük 2 ‘ye ait çelik kontrüksiyon projesine ilişkin imalat ve tedariklerin yapılması için davacı tarafla alt yüklenici sözleşmesi imzalanmış olduğunu, alt yüklenici sözleşmesi imzalanarak, anılan sözleşmenin 4.maddesi gereği sözleşme bedeli olan tutar davacıya 01.11.2017 tarihinde çek olarak verilmek suretiyle ödendiğini, davacı ve müvekkili Metsa arasında yapılan “B.B.B. Stadyumu Kavşağı Köprüsü Bağlantı Yolları” projesi kapsamındaki Viyadük 1 ve Viyadük 2’ye ait Çelik konstrüksiyon projesine uygun olarak imalat ve diğer işlerin yapılması konusunda “Alt Yüklenici Sözleşmesi ” sözleşmesini işin konusunu düzenleyen 2.maddesinde açıkça stud çivilerinin çakılması işi de sözleşme gereği davacının yükümlülükleri arasında düzenlendiğini, buna rağmen davacı tarafça Stadyum Bağlantı Yolları Viadük 1 Ait İmalatlarına Ait 6000 Adet Kayma Bağlayıcısı (Stud) S355JR:EN 10027-17100) (St52-2: DIN 17100) Φ██████mm boyutlarındaki Studların Projesine ve Şartnamesine uygun olarak Çakılması ile Çelik Köprü Kirişlerine ait Boya eksiklikleri tamamlanmamış olup, eksiklikler yapılan tüm ihtarata rağmen eksiklikler yerine getirilmemiş olduğunu, davacı tarafından keşide edilen Etimesgut ... Noterliği 17.08.2018 tarih ve ....Yevmiye No’lu ihtarnamede belirtilen muhatabı müvekkil Metsa şirketi olmayan fatura bedelinin müvekkil Metsa şirketinden talep edilmesinin mümkün olmadığını, davalı şirketin sözleşmede üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirdiğini davacıya borcu olmadığını, davacının Alsa şirketi ile imzaladığı 2. sözleşmede fiyat farkı talep edebileceğine ilişkin bir düzenleme bulunmadığını, diğer davalı Alsa şirketi ile davacı yanın imzaladığı ikinci sözleşme gereğince ilgili maddeler kapsamında imalatlara devam ettiğini ve 364 ton imalat yaptığını, ... şirketi ile 170 ton imalat yaptığını, gerek müvekkilinin gerekse de diğer davalının davacı ile yapmış olduğu tüm işler irsaliyeli faturada düzenlendiğini, irsaliyeli faturaların hepsi imzalı olduğunu ve bedellerinin ödendiğini, basiretli bir tacir olarak davacının fiyat farkı istemesinin doğru olmadığını beyan ederek, kötüniyetli olarak açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir. Davalı ...Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; öncelikle davayı kabul etmediklerini belirterek, diğer davalı ... Tic. A.Ş ve diğer davalı Bursa Büyükşehir Belediyesi'nden "B.B.B. Stadyumu Kavşağı Köprüsü Bağlantı Yolları" ihalesini aldığını, bu ihale kapsamında viyadük 1. Ve viyadük 2'ye ait çelik konstrüksiyon projesine ilişkin imalat ve tedariklerinin yapılması için davacı tarafla anlaştıklarını, inceleme yapıldığında dava konusu işin sahibinin .... Hazır Beton San. Tic. A.Ş olduğunu, davacının █████/2017 tarihinde alt yüklenici sözleşmesi düzenlendiğini, bedelinin çek ile ödendiğini, ancak davalı Metsa’ nın piyasada bilinir olmadığını söyleyerek davacının davalı Alsa firmasının çekini istemesi üzerine, davacı ile davalı Metsa’ nın arasındaki sözleşmeyi feshettiklerini ve davacı ile davalı Alsa arasında alt taşeronluk sözleşmesi imzalandığını, bu kez çeklerin Alsa şirketi tarafından cirolanarak davacıya verildiğini, davacı tarafın müvekkili Alsa ile imzalamış olduğu sözleşmede davacı yanın fiyat farkı talep edebileceğine dair hiçbir hükmün bulunmadığını, aksine sözleşmenin 3. Maddesinde alt yüklenici sözleşmedeki birim fiyatlardan imalatı bitirmek zorunda olduğunun belirtildiğini, sözleşmenin 5/i maddesinde de alt yüklenicinin fiyat farkı isteyemeyeceğinin de düzenlendiğini, müvekkilinin de fiyatlardaki artışlar yönünde hiçbir zaman taahhüdünün de bulunmadığını, davacının ilk Metsa firması ile yaptığı sözleşmeyi feshettikten sonra aynı birim fiyatlar ile bu kez Alsa firması ile sözleşme yaptığını, birim fiyatlara itirazı olmuş ise 2. sözleşme ile bu hususu değiştirebileceğini, müvekkilinin imzalanan tüm hakkedişleri ödediğini, davacıya herhangi bir borcunun olmadığını, sözleşmede işin teslim süresinin █████/2018 olarak düzenlendiğini, ancak davacının işi █████/2018 tarihinde bitirerek teslim ettiğini, gecikilen bu 3 aylık süre zarfında davalı Alsa firmasının müşavire fazladan para ödemek zorunda kaldığını, kur farkından kaynaklı zararı oluştuğunu, davacının şayet bir alacağı çıkacak ise takas mahsup talebi bulunduğunu beyan ederek davanın reddini talep etmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ: Mahkemece, işveren davalı Metsa ...A.Ş ile alt yüklenici davacı arasında █████/2017 tarihinde...Belediyesi stadyum kavşağı köprüsü bağlantı yolu projesi kapsamındaki viyadük 1 ve viyadük 2 'ye ait çelik konstrüksiyon projesinde imalatların yapılması, studların çakılması, iş verenin talep ettiği ön montajların yapılarak bağlantı uyumunun işverene veya tayin ettiği kontrol ekibine onaylatılması ve sökülmesi, gerekli yüzey temizliğinin ardından boyanması, Bursa'daki montaj mahalline nakliyesi, montaj mahallinde vasıta üzerinde işverene teslimi, her türlü ana ve sarf malzemelerinin temini, her türlü yatay ve düşey taşımaların yapılması konusunda alt yüklenici sözleşmesinin imzalandığı, taraflar arasında eser sözleşmesinden kaynaklı ihtilaf bulunduğu, mali müşavir ve inşaat mühendisi bilirkişiden alınan █████/2022 tarihli kök raporda ve █████/2023 tarihli ek raporda davalı Alsa İnşaat ile davacı arasında 3 adet hak ediş düzenlendiği, 1 nolu hak ediş tutarının 663.927,00.-TL, 2 nolu hak ediş tutarının 587.109,00.-TL ve 3 nolu hak ediş tutarının 546.505,20.-TL olarak belirlendiği, toplam hak ediş tutarının 1.797.541,20.-TL olduğu, davacı firmanın davalı Metsa Firmasına gönderdiği ancak iade edilen faturayı defterlerine işlemediği, karşı tarafın kabul etmeyip iade ettiği ve davacının kendi defterlerinde de kaydedilmemiş faturanın geçerliliğinin bulunmadığı, davalı Alsa firmasının ilk çeki █████/2018 olarak değil, 10 gün gecikmeyle █████/2018 olarak kesip davacıya teslim ettiği, peşin avans 200.000,00 TL ve diğer 4*320.000,00 TL çeklerin kararlaştırılan vadelerde ödendiği, Alsa şirketinin ödemelerinde herhangi bir gecikme bulunmadığı, davalı Alsa firmasının defterlerinin incelenmesinde 223.565,42.-TL tutarlı faturanın defterlerinde işlenmemiş olduğu, davacı tarafından kesilen 7 adet toplam 1.797.541,20.-TL tutarlı faturanın defterlerinde işlenmiş olduğu, 1.800.000,00.-TL ödemeden sonra 2.458,80.-TL davacıdan alacaklı olduğunun defter kayıtlarında görüldüğü, davalı Metsa firmasına ilişkin defterleri inceleyen SMMM Bilirkişinin █████/2020 tarihli raporunda; davacının davalı Metsa firmasından talep edeceği bir alacağının olmadığı, aksine 871,92.-TL borçlu olduğunun tespit edildiği bildirilmiş, Bursa Büyük Şehir Belediyesinden gelen yazı cevabına göre, söz konusu işe ilişkin tüm imalatların yapıldığı, stud çivilerinin çakılmış olduğu, bu durumda davacı tarafından eksik ve ayıplı yapıldığı iddia edilen bir işin bulunmadığı, taraflar arasındaki sözleşmeye göre birim fiyatın 4.65 TL + KDV olduğu, davacı vekili tarafından dosyaya eklenmiş diğer sözleşmede birim fiyatının 5,80 TL + KDV olarak gösterilmişse de bu sözleşmede tarafların imzalarının bulunmadığı, bu nedenle dikkate alınamayacağı, taraflar arasındaki sözleşme uyarınca birim fiyatın 4.65 TL + KDV olarak dikkate alınabileceği değerlendirilmiş, davalı Alsa firması gecikme halinde günlük 3.000,00.-TL ceza ödemesinin kararlaştırıldığından bu bedelin mahsup edilmesi gerektiğini iddia etmiş, taraflar arasındaki sözleşmeye göre gecikme halinde günlük 3.000,00.-TL ceza ödenmesi kararlaştırıldığı görülmüş, ancak davalılar tarafından işin gecikmiş olmasına karşın günlük ceza bedelinin uygulanmasına ilişkin herhangi bir talepte bulunmadıkları, davacı tarafın hak ediş ödemelerini ihtirazı kayıt koymaksızın yapmış oldukları görülmekle bu iddiaya itibar edilmediği, davalı Alsa firması işin eksik yapılmış olmasından dolayı vinç bulmakta zorlandıklarını, yeni bir vinç temin ettiklerini, buna ilişkin yapılan masrafların mahsup edilmesi gerektiği iddiasında bulunmuş, işin █████/2018 tarihinde bitirildiğinin, davalı tarafından da davaya cevap dilekçesinde kabul edildiği, bu tarihte iş bitirilmiş olmasına karşın, █████/2018 tarihinde vinç kiraladıklarını beyan ettikleri, vinç kiralamaya ilişkin cevap dilekçesinde yazılı bilgi ve belgelerin bulunmadığı, yargılama sırasında verilen kesin süre içerisinde sundukları belgelerde vinç kiralama işinin grup şirketi davalı metsa şirketi tarafından █████/2018 tarihli sözleşme ile yapıldığı belirtilmiş, davaya cevap dilekçesinde bildirilen tarih ile daha sonra dosyaya bildirdikleri tarihlerin farklı oldukları görüldüğü, davacı taraf iddianın genişletilmesine muvafakatleri olmadığını bildirdiği, bu nedenlerle davalı tarafın cevap dilekçesinde değinmediği bilgi ve belgeler hükme esas alınmadığı, vinç kiralamaya ilişkin iddialarına bu nedenle itibar edilmediği, taraflar arasındaki sözleşmeye göre hak edişlerden ileride gelebilecek ceza ve sgk primlerine teminat olarak %10 kesinti yapılacağının kararlaştırıldığı, son hak edişte 169.260,00.-TL kesinti yapıldığı, faturaların bu kesintiye göre düzenlendiği, işin sonlanmış olduğu, dosyada bu kesintiye ilişkin SGK tarafından düzenlenen bir cezanın olmadığı, teminat olarak kesilen bu tutarın KDV'li olarak hesaplanan 199.726,80.-TL'nin davacıya iadesinin gerekeceği, davacının bu miktarda alacaklı olduğu anlaşılmış, fiyat farkı ödenmemesine ilişkin davacı talebine ilişkin davacı tarafından dosyaya somut delil ibraz edilmediğinden bu talebin sübut bulmadığı, sonuç olarak davalı tarafından takas mahsup define ilişkin iddialarını ispatlayamadığı gerekçesiyle; davanın kısmen kabulüne kısmen reddine, 199.723,80.-TL 'nin █████/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ve fiyat farkına ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı ... Ticaret Limited Şirketi vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece doğrudan 31.01.2022 tarihli bilirkişi raporunda yer alan rakama hükmedilmiş olup bu rakam gerçek alacak miktarını karşılamadığını, gerekçeli kararda davalılardan alacaklı olduğu tutar hesaplanırken 31.01.2022 tarihli kök rapordan hareket edilerek bu raporda ifade edilen alacak tutarının aynısı olan 199.723,80-TL'ye hükmedildiğini, ancak söz konusu bilirkişi raporunda belirtilen 199.723,80-TL, yalnızca 02.02.2018 tarihinde düzenlenen 3 nolu hak ediş üzerinden davalılarca yapılan %10'luk nakdi teminat kesintisini esas alınarak hesaplandığını, bu nakdi teminat kesintisi ise Sözleşme'nin 10/b maddesi uyarınca, söz konusu hak ediş tarihine dek teslim edilmiş olan iş miktarı üzerinden yapıldığını, ancak dosyada mevcut olduğu üzere, söz konusu 02.02.2018 tarihli hak ediş sonrasında da davalılara imalat teslimi yapıldığını, sonradan da davalılarca kısmi ödeme gerçekleştirildiğini, bu bağlamda müvekkili davacı şirketin davalılardan alacaklı olduğu net tutar, en basit şekliyle, yapılan iş miktarının birim fiyat ile çarpımından elde edilecek miktardan daha önce yapılan kısmi ödemelerin düşülmesi suretiyle kolaylıkla bulunabileceğini, sözleşme uyarınca (KDV hariç) 4,65-TL/kg üzerinden toplam yapılan imalat miktarı, toplam ücreti vereceğini, sözleşme konusu iş kapsamında 482 ton çelik imalatı ve teslimi yapıldığını, davalıların buna ilişkin hiçbir itirazı da bulunmadığını, dava dosyasında mevcut olan onaylı 3 adet hak edişe bağlı olarak düzenlenen ve defterlere kaydedilen 3 faturadaki imalat miktarlarının ise toplam teslimat miktarını yansıtmadığını, bu nedenle, karşılıklı ticari defterlerde kayıtlı faturalar dışında sevk irsaliyelerindeki gerçek miktarlar ve en önemlisi bizzat Bursa Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı'nın resmî yazısı gözetildiğinde, sözleşme kapsamında 482 ton çelik imalatı yapılıp teslim edildiğinin sabit olduğunu, yani 482.000 kg*4,65 TL = 2.241.300-TL iş bedeli söz konusu olup müvekkilinin (%18) KDV'li nihai bedel alacağı ise 2.644.734-TL olduğunu, buna karşılık daha önce davalılarca peyderpey yapılan kısmi ödemelere bakıldığında ise toplam 1.600.000-TL çek ödemesi yapıldığını, bu çekler dışında da 11.11.2020 tarihli mali müşavir bilirkişi raporu ile saptanan ve davalı ... A.Ş.'nin ticari defterlerinde de kayıtlı olduğu üzere.... A.Ş. tarafından 100.000'er TL tutarlı 3 çek, 52.996'şar TL tutarlı 3 çek ile 55.000-TL, 56.000-TL ve 55.060-TL tutarlı 3 adet çek olmak üzere toplam 9 çek vasıtasıyla ödeme yapıldığını, tüm bu kısmi ödeme tutarları neticesinde davalılar tarafından toplamda 2.425.048-TL ödeme yapıldığını, ödenmemiş en az 219.686-TL bakiye alacak olduğunu, üstelik bugüne dek paranın değer kaybı ve enflasyon karşısında eriyen alacağımıza ilişkin munzam zararımız gözetildiğinde, tüm dava ve talep konusu alacağımızın hüküm altına alınması gerektiğini, davalı tarafça gerçek alacak miktarını düşürmeye yönelik yer verilen gerekçelerin hiçbir geçerliliği bulunmadığını, nitekim mahkeme kararının gerekçesinde de isabetli olarak söz konusu def'i ve savunmalara hiçbir şekilde itibar edilmediğini, buna karşılık davalılardan alacaklı oldukları miktara ilişkin olarak Mahkemece hatalı hesap usulü izlenerek ve enflasyon karşısındaki munzam zararları gözetilmeyerek eksik tespit yapıldığını, aksi yönde davalıların ileri sürdüğü takas, def'i ve savunmaların da hiçbir geçerliliği bulunmadığını, bu nedenle, haklı davanın reddedilen kısmı yönünden de kabulü gerektiğini beyan ederek istinaf talebinde bulunmuştur. Davalı ... Ltd. Şti. vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı tarafın müvekkili şirketten hiçbir alacağı bulunmadığını, aksine müvekkili şirketin alacağı bulunduğunu, bu sebeple yerel mahkeme kararı usul ve yasaya aykırılık teşkil ettiğini, asıl işin sahibinin Metsa şirketi olduğunu, davacının önce Metsa şirketi ile █████/2017 tarihinde alt taşeronluk sözleşmesi imzalandığını, sözleşme bedelinin davacıya çek ile ödendiğini, ancak davalı Metsa’nın piyasada bilinir olmadığını söyleyerek davacının davalı Alsa firmasının çekini istemesi üzerine, davacı ile davalı Metsa’nın arasındaki sözleşmeyi feshettiklerini ve davacı ile davalı Alsa arasında alt taşeronluk sözleşmesi imzalandığını, hem davacı hem de müvekkilinin hakkedişleri imzalayarak eksik yapılan imalatın kesintisini kabul ettiğini, davacı tarafın müvekkili Alsa ile imzalamış olduğu sözleşmede davacı yanın fiyat farkı talep edebileceğine dair hiçbir hükmün bulunmadığını, mahkemenin gecikme cezası, Sgk primi ve vinç bedellerine ilişkin değerlendirmeleri usul ve yasaya aykırı olup karara dayanak yapılan... Belediyesi'nin 14.08.2023 tarihli müzekkere cevabının hatalı olduğunu, sözleşmede belediyenin imzası bulunmadığını, sözleşmeye dayalı ceza ve teslim şartlarının idareyi bağlamadığını, sadece tarafları bağladığını, Sözleşmenin 8. maddesi; “Sahada tüm teslimat işin bitim tarihi 28.03.2018 tarihinde olacaktır. Gecikme cezası günlük 3.000.-TL’dir.” hükmünü haiz olup, işin bitim tarihi belgeler ile sabit olup 01.06.2018 olduğunu, 65 gün olan gecikme cezası 65 gün x 3.000.-TL = 195.000.-TL olup diğer davalı Metsa ve davacı ... arasındaki hak edişte kesildiğini, diğer davalı ve davacı arasındaki 2 nolu hakedişte yer verildiğini, ancak müvekkili ile davacı taraf arasındaki hiçbir hak edişte ihtirazı kayıt yahut itiraz bulunmadığını, davalı firmaların hak edişlerinin bu ayrım sebebiyle karıştırılmaması gerektiğini, davacı tarafa uygulanan Sgk kesintisinin sözleşmenin 5. Maddesi uyarınca davalı Alsa şirketine sözleşme ile verilen bir hak olduğunu, davacı taraf işi geç teslim ettiği gibi işi gereği gibi de ifa etmediğini, müvekkili tarafından da davacının hak edişinden gerekli kesintiler yapıldığını, davacı tarafın işi süresinde teslim etmemesi sebebiyle diğer davalı Metsa ile davacı hak edişlerinden (EK-2) görüleceği üzere 195.000.-TL kesinti yapıldığını, müvekkili ile davacı hak edişlerinden (EK-1) de görüleceği üzere Sözleşmenin 10.b maddesi uyarınca stud çivilerini çakılmaması sebebiyle ve SGK işçilik primlerinin ödenmemesi sebebiyle %10 kesinti yapıldığını, mahkeme kararının tamamen hatalı olduğunu, sözleşmenin 2-i maddesinde açıkça belli olduğu üzere stud çivileri çakılması işinin davacı tarafa ait olduğunu, ancak davacı taraf sözleşme gereği olan 6160 adet SD██████ mm stud çivilerini çakmadığını, yani eksik imalat yaptığını, belediyenin Metsa ile olan sözleşmeyi sonlandırarak Stud çakma işi ve yapılmayan eksik işler için Belediye tarafından yeni bir ihaleye çıkılarak, MSS firması ile sözleşme imzalandığını, bu hususta stud çivilerinin çakılması işini kimin yaptığının Belediye’ den sorulmasına talep ettiklerini, davacı tarafın yapması gereken stud çakma imalatı ödemesi davalı tarafça, davacıya birim fiyatlarda ödenmiş olup davacı taraf ücretini aldığı stud çivileri çakma işini yapmadığını, müzekkere cevabı geldiğinde davacının davalı şirketten alacağı kalmadığının anlaşılacağını, davacı tarafından yapılmayan 6160 adet stud çivi çakılması bedeli ve sözleşmenin 5. maddesi uyarınca Sosyal Güvenlik Kurumu asgari işçilik tespit komisyonunca belirlenen çeşitli iş kollarına ait asgari işçilik oranları nispetinde hesaplanacak bedel davacı tarafın yükümlülüğünde olduğunu, davacı tarafından işin geç teslim edilmesi nedeniyle sözleşme için gerekli vinç geç kiralandığını ve davalı firmanın kur farkı nedeniyle zararı doğduğunu, bilirkişi heyeti tarafından hem davacı hem de davalı müvekkiline ait ticari defter kayıtları incelendiğinde, müvekkiline ait ticari defter kayıtlarının usulüne uygun olduğu ve davacının ticari defter kayıtları ile birbirini doğruladığı ve müvekkilinin davacı yana hiçbir borcunun bulunmadığının açıkça ortaya konulduğunu, müvekkilinin sözleşme gereği üzerine düşen tüm yükümlülüklerini yerine getirdiğini, müvekkilinin her ne ad altında olursa olsun davacı yana herhangi bir borcu bulunmadığını, aksine müvekkilinin davacı yandan 2.458,80.-TL alacağı bulunduğunu, her iki tarafın defter kayıtlarının birbiriyle örtüştüğünü, bu halde davanın kısmen kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğunu beyan ederek istinaf talebinde bulunmuştur.İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ: HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Dava, eser sözleşmesi kapsamında eksik ödenen bakiye iş bedeli alacağı ile fiyat artışı bedelinin tahsili talebine ilişkindir. Davacı, davalı idare ile davalılar arasında düzenlenen Bursa B.B stadyum Kavşağı Köprüsü Bağlantı Yolları projesi kapsamındaki Viyadük 1 ve Viyadük 2'ye ait çelik konstrüksiyon projesinde imalat ve tedarik yapılması işinde al taşeron olarak imalat ve tedarikte bulunduğunu, iş sahibinin .... olduğunu, diğer davalıların taşeron olduklarını, █████/2018 tarihli 224.565,42.-TL bedelli kesilen faturanın ödenmediğini ve taraflarca kabul edilen 70.000,00.-TL+ KDV olan fiyat farkı ödemesini de yapmadıklarını iddia etmiş, davalı Belediye husumet itirazında bulunmuş, diğer davalılar ise davacıya borçları olmadığını, davacının işi eksik teslim ettiğini, aksine kendilerine borcu olduğunu savunmuşlar, mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. İşveren davalı ... İnşaat....A.Ş ile alt yüklenici davacı arasında █████/2017 tarihinde ... Belediyesi stadyum kavşağı köprüsü bağlantı yolu projesi kapsamındaki viyadük 1 ve viyadük 2 'ye ait çelik konstrüksiyon projesinde imalatların yapılması, studların çakılması, iş verenin talep ettiği ön montajların yapılarak bağlantı uyumunun işverene veya tayin ettiği kontrol ekibine onaylatılması ve sökülmesi, gerekli yüzey temizliğinin ardından boyanması, Bursa'daki montaj mahalline nakliyesi, montaj mahallinde vasıta üzerinde işverene teslimi, her türlü ana ve sarf malzemelerinin temini, her türlü yatay ve düşey taşımaların yapılması konusunda alt yüklenici sözleşmesinin imzalandığı, işin yaklaşık keşif bedelinin 827.700,00.-TL, işin bitim süresinin █████/2018 tarihi olarak belirlendiği, işin tamamlanmasına müteakip en geç 2 hafta içerisinde geçici kabulün yapılacağı, montaj bitene kadar %10 hak ediş bedelinin tutulacağı, gecikme cezasının ise günlük 3.000,00.-TL olacağının kararlaştırıldığı, işveren davalı Alsa Nakliyat...Ltd.Şti ile alt yüklenici davacı firma arasında alt yüklenici sözleşmesinin imzalandığı, işin yaklaşık bedelinin 4.417.500,00.-TL, birim fiyatının 4,65.-TL olarak belirlendiği, bitim süresinin █████/2018 tarihi olduğu, sözleşmenin 10.b maddesinde montaj bitene kadar %10 hak ediş kısmının tutulacağının, müşavir ve idare kontrol elemanlarının tam ve kusursuz olarak teslimi yapılan imalat kısmı için SSK ilişiksiz belgesi ile beraber %10 kesinti serbest bırakılacağının kararlaştırıldığı, sözleşmenin 5-i. Maddesinde hiçbir şekilde fiyat farkı verilmeyeceğinin ve 5/m maddesinde SGK kurumu asgari işçilik tespit komisyonunca belirlenen çeşitli iş kollarına ait asgari işçilik oranları nispetinde hesaplanacak tutarın alt yüklenici tarafından karşılanacağının, bu tutarın hesaplanarak işveren tarafından alt yükleniciye fatura edilmek suretiyle mahsuplaşma yapılacağının kararlaştırıldığı anlaşılmıştır. Davacı, davalı ....adına kestiği kdv ile birlikte 223.565,42.-TL bedelli faturanın ödenmediğini ve iade edildiğini, ve kendisine geç ödeme yapılması nedeniyle de oluşan 70.000,00.-TL fiyat farkının ödenmesini talep etmiştir. Taraflar arasında eser sözleşmesi olduğu tartışmasızdır. Uyuşmazlık davacının hak edişinden yapılan kesintilerin haklı olup olmadığı ve davacının fiyat farkı talep edip edemeyeceği noktasında toplanmaktadır. Davacı alt yüklenici, asıl işveren Belediye diğer 2 davalı ise yüklenicidir.Eser sözleşmelerinde yüklenici yapımını üstlendiği eseri sözleşmeye teknik ve sanatsal kurallara ve amaca uygun olarak yapıp iş sahibine teslim etmekle, davalı iş sahibi de kararlaştırılan bedeli ödemekle yükümlüdür. Kural olarak sözleşmenin feshedilmediği veya işten el çektiği kanıtlanmadığı sürece imalatın yüklenici tarafından yapıldığı kabul edilmelidir. Bu kabul, fiili karine niteliğinde olup, iş sahibi bunun aksini ispat edebilir. Bir başka anlatımla iş sahibi, eseri kendisinin tamamladığını, yüklenicinin işi terk ettiğini, yani sözleşmenin sona erdiğini kanıtlamakla yükümlüdür (Yargıtay 6 HD █████/2021 tarih █████████ E., 2021/ 1423 K. sayılı emsal kararı, Yargıtay-kapatılan-15 HD █████/2019 tarih ████████ E., █████████ K. sayılı emsal kararı). Davalı Alsa Nakliye tarafından düzenlenen 3 nolu hak edişten Sözleşmenin 10.b maddesi uyarınca 169.260,00 TL %10 kesinti yapıldığı, davalı Metsa tarafından düzenlenen 2 nolu █████/2018 tarihinde davacının ihtirazı kayıt ile imzaladığı hak edişte sözleşmenin 8. Maddesinde düzenlenen gecikme cezası uyarınca 65 gün gecikme x 3.000,00 TL =195.000,00.-TL kesinti yapıldığı anlaşılmıştır. Davalı Bursa Büyükşehir Belediyesi’nin █████/2020 tarihli müzekkere cevabında dava konusu “Stadyum Bağlantı Yolları 2. Kısım Köprü Ve Yol Yapım İşi” 482 ton çelik imalatı yapılarak tamamlandığı, , herhangi bir eksik ya da hatalı işe rastlanılmadığı, idare tarafından herhangi bir kesinti yapılmadığı anlaşılmıştır. Belediyenin █████/2020 tarihli cevabı ile davacı tarafın da işi eksiksiz teslim ettiğini beyan etmesi karşısında ve dosyaya sözleşmede belirtilen stud çivilerinin çakılması işinin eksik olduğu eksik imal edildiği iddiasının yukarıda bahsi geçen karine uyarınca iş sahibi olan davalıların ispat etmesi gerektiğinden ve bu konuda yasal keşif, delil tespiti sonucu alınan bilirkişi raporu dosyaya sunulamadığından işin davacı tarafından tamamlandığının kabulü gerekmiştir. İstinaf aşamasında dosyaya sunulan Belediye’ nin davalı Alsa Şirketine hitaben yazdığı █████/2023 tarihli viyadük 1deki eksik imalatlar viyadük 2 çelik konstrüksiyon stud çivileri ve diğer imalatların kurumca tekrar ihale edilerek farklı yükleniciye tamamlattırıldığına ilişkin yazı cevabının savunmanın ispatı olarak kabul edilmesi mümkün değildir. Davacı tarafından diğer yüklenici firmalar ile yapılan sözleşmelerin birim fiyatlı olup birim fiyatın 4,65 + Kdv olarak düzenlendiği sözleşmelerin davalı Alsa şirketi ile yapılan sözleşmenin 5-i. Maddesinde hiçbir şekilde fiyat farkı verilmeyeceğinin düzenlenmesi karşısında davacının talep ettiği fiyat farkı alacağının reddine karar verilmesi doğru olmuştur. Taraflar arasında imzalanan sözleşme ve dava tarihinde yürürlükte bulunan TBK'nun 179/2 maddesinde ceza, borcun belirlenen zaman veya yerde ifa edilmemesi durumu için kararlaştırılmışsa alacaklı, hakkından açıkça feragat etmiş veya ifayı çekincesiz olarak kabul etmiş olmadıkça, asıl borçla birlikte cezanın ifasını da isteyebilir denilmek suretiyle gecikme cezası düzenlenmiştir. Buna uygulamada ifaya ekli ceza denilmektedir. Ancak sözleşmede cezai şart talep edebilmek için ihtirazı kayda gerek olmadığı kararlaştırılmış ise ya da ifadan önce alacaklının bu hakkını saklı tuttuğu anlamına gelecek davranışları mevcut ise sonradan yapılan teslimde çekince konulmamış olsa dahi cezai şart isteme hakkı düşmeyeceği için talep edilebilir (M.Öztürk -Z.Gözütok Usul ve Esaslarıyla Eser Sözleşmesi Uygulaması 4. Bsk.2023, Yargıtay 15. H.D.nin █████████ E. █████████ K., Yargıtay 15.H.D.'nin █████████ E. █████████ K.). Mahkemece gerekçe kısmında davalıların davacının tüm faturalarını çekincesiz ödemeleri nedeniyle gecikme cezası talebinde bulunamayacaklarını gecikme cezasının mahsubu taleplerine itibar edilmediğini iddia etmiş ise de davalı Metsa şirketi tarafından düzenlenen 2 nolu █████/2018 tarihinde davacının ihtirazı kayıt ile imzaladığı hak edişte sözleşmenin 8. Maddesinde düzenlenen gecikme cezası uyarınca 65 gün gecikme x 3.000,00 TL =195.000,00 TL kesinti yapıldığı anlaşılmıştır. Yine davalı Aksa şirketinin yaptığı sözleşmenin 10.b maddesi uyarınca yaptığı %10 kesinti mahkemece dosyada Sgk tarafından düzenlenen bir ceza bulunmadığı için Kdv’li olarak 199.726,80.-TL olarak davacıya iadesine karar verilmiş, davalı Aksa şirketi ise kesintinin ile davacı arasında yapılan sözleşmenin 5/m maddesinde SGK kurumu asgari işçilik tespit komisyonunca belirlenen çeşitli iş kollarına ait asgari işçilik oranları nispetinde hesaplanacak tutarın alt yüklenici tarafından karşılanacağının, bu tutarın hesaplanarak işveren tarafından alt yükleniciye fatura edilmek suretiyle mahsuplaşma yapılacağının kararlaştırıldığı davacının da hiç Sgk primi ödememesi nedeniyle ve iş geç teslim edilmesi nedeniyle kesinti yapıldığını, savunmuştur. Ancak 3 nolu hakkediş raporu incelendiğinde kesintinin sözleşmenin 10.b maddesi uyarınca yapıldığı, sözleşmenin 10.b maddesi uyarınca montaj bitene kadar %10 hak ediş kısmının tutulacağının, müşavir ve idare kontrol elemanlarının tam ve kusursuz olarak teslimi yapılan imalat kısmı için Ssk ilişiksiz belgesi ile beraber %10 kesinti serbest bırakılacağının kararlaştırıldığı, dosyada da Sgk tarafından kesilmiş ceza olmadığı ve işin eksiksiz teslim edildiği dairemizce de kabul edildiği için anılan tutarın iade edilmesi gerektiği yönünde verilen karar isabetli bulunmuştur. Kaldı ki sözleşmenin 5-i. Maddesinde hiçbir şekilde fiyat farkı verilmeyeceğinin ve 5/m maddesinde Sgk kurumu asgari işçilik tespit komisyonunca belirlenen çeşitli iş kollarına ait asgari işçilik oranları nispetinde hesaplanacak tutarın alt yüklenici tarafından karşılanacağının, bu tutarın hesaplanarak işveren tarafından alt yükleniciye fatura edilmek suretiyle mahsuplaşma yapılacağının kararlaştırıldığı, ancak dosyaya yansıyan davacıya kesilmiş böyle bir fatura bulunmadığı gibi davacının sözleşme kapsamında kendi fabrikasında kendi işçileri ile çelik imalat ve teslimat işini üstlendiği, montaj işini üstlenmediği, davacının üstlendiği işi kendi işçileri ile yapıp tamamladığı anlaşılmıştır. Her ne kadar davalı Aksa şirketi işin geç tamamlanması nedeniyle geç vinç temini iddiasını da teati aşamasında ilgili delilleri dosyaya sunmadığı için ispatlayamadığı, vinç teminine ilişkin süresinden sonra dosyaya sunulan ve davacının savunmanın genişletilmesini kabul etmediği de değerlendirilerek verilen tarihlerdeki çelişkiler de değerlendirilerek davalının anılan talebinin de değerlendirilmemesi isabetlidir. Davacı her ne kadar daha fazla alacağı olduğunu iddia ederek irsaliyelerdeki rakam kadar fatura kesmediğini iddia etmiş ise de , █████/2020 tarihli itiraz dilekçesi ekinde Alsa-Metsa Toplam Hesap tablosunda sunmuş olduğu ürün miktarının 482.100 ton olduğu, ... firmasına 364 ton ürün faturası kestiği, ancak anılan hesabın her iki şirket için toplam hesap olduğu, o halde davacının daha az miktarlar için fatura kesildiği iddiasına itibar edilmediği, gibi munzam zarara uğradığı iddiasının da bu aşamada değerlendirilmesi mümkün olmadığından verilen kararda bir yanlışlık bulunmamıştır. Açıklanan nedenlerle, ilk derece mahkemesi kararı usul ve yasaya uygun olduğundan taraf vekillerinin istinaf talebinin reddine karar verilmiştir. HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Gerekçe ile; 1-Davacı ve davalı ...Tic.Ltd.Şti. vekilllerinin istinaf başvurusunun HMK’nın 353/1-b/1 maddesine göre ESASTAN REDDİNE, 2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 13.643,13.-TL’den, peşin alınan 3.411,00.-TL’nin mahsubu ile bakiye 10.232,13.-TL’nin davalı .Ltd.Şti.den alınarak hazineye gelir kaydına, Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40.-TL’den, peşin alınan 269,85.-TL’nin mahsubu ile bakiye 345,55.-TL’nin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 3-İstinaf talebinde bulunan taraflarca karşılanan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 4-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, 5-Karar kesinleştiğinde gider avansı iadesi ile talep halinde harç iadesi işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine, Dair, duruşma açılmadan dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, 6100 sayılı HMK'nun 362/1-a maddesi gereğince TEMYİZ yolu açık olmak üzere █████/2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.Başkan...¸e-imzalıdır ...Üye...¸e-imzalıdır ...Üye... ¸e-imzalıdır ...Katip... ¸e-imzalıdır