gaziantep bölge adliye mahkemesi, menfi tespit davasında zorunlu arabuluculuk şartının ticari uyuşmazlık niteliği ve görevsiz mahkemede açılan davanın başlangıç tarihi üzerindeki etkisini inceliyor.

Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi, menfi tespit davasında zorunlu arabuluculuk şartının ticari uyuşmazlık niteliği ve görevsiz mahkemede açılan davanın başlangıç tarihi üzerindeki etkisini inceliyor.

Özet: Davacı bir kurum tarafından, taşınmaz üzerindeki ipotek nedeniyle kamulaştırma bedeli ödenememesi ve aleyhine başlatılan icra takibi üzerine açılan menfi tespit davasında, yerel mahkemenin ticari nitelikli bu davada zorunlu arabuluculuk şartı yerine getirilmediği gerekçesiyle usulden red kararı vermesi üzerine yapılan istinaf başvurusunda, istinaf mercii, davanın bankacılık işleminden kaynaklanan bir ticari dava olduğunu ve ilgili kanun değişikliği sonrası açıldığı için zorunlu arabuluculuğa tabi olduğunu, davanın başlangıçta görevsiz asliye hukuk mahkemesinde açılmış olsa bile açılış tarihinin esas alındığını ve görevli ticaret mahkemesine gönderilmesinin davanın devamı niteliğinde olduğunu belirterek, arabuluculuk şartının emredici olması nedeniyle ilk derece mahkemesinin kararını onamıştır.

T.C.

GAZİANTEP

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

11. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO :..

KARAR NO :..

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

BAŞKAN : ..

ÜYE : ..

KATİP :..

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ŞANLIURFA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : ..

NUMARASI : ..

DAVACI :..

VEKİLİ : Av. ..

DAVALI :....

BİRLEŞEN ŞANLIURFA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN .. ESAS SAYILI DOSYASI

DAVACI : ..

VEKİLİ : Av. .

DAVALI : ..

VEKİLİ : Av..

DAVANIN KONUSU : Menfi Tespit

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : ..

YAZIM TARİHİ : ..

Taraflar arasında görülen davada yerel mahkemece verilen karar davacı tarafça istinaf edilmekle, dosyadaki tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

DAVA: Davacı . . A.Ş. vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ile dava dışı . . . arasında görülen .. Asliye Hukuk Mahkemesinin .. Karar sayılı kamulaştırma davasında davalı lehine kamulaştırma parasına hükmedildiğini, söz konusu kararın kesinleştiğini ve müvekkiline ödeme yapılması için müzekkere gönderildiğini, ancak yapılan inceleme taşınmazın üzerinde . . bankasının ipotek şerhi olduğundan ödemenin yapılamadığını, davalı tarafın kamulaştırma davasının tarafı müvekkiliymiş gibi ilamsız takip başlattığını, ancak hiç bir şekilde müvekkilinin dosyaya taraf olmadığını, müvekkili kuruma ipoteğin kaldırıldığına dair her hangi bir belge sunmadığından ödemenin gerçekleştirilmediğini, söz konusu müvekkili kurumun bankanın ilgili mahkemeden ödeme talimatı almadan ödeme yapmak yetkisi bulunmadığını, ipoteğin varlığından ve şerhin bulunmasından dolayı ödeme yapamayacağını, bu nedenlerle davanın kabulünü ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP: Davalı . . vekili cevap dilekçesinde özetle: davanın zorunlu arabuluculuğa tabi olduğunu, davacı tarafça arabuluculuğa başvurulmadığından davanın usulden reddi gerektiğini, kamulaştırma dosyasından davacı bankaya ödeme yazısı yazıldığını, kamulaştırma bedelinin ödenmesi için kamulaştırma ilamının kesinleşmesine gerek olmadığını, davacı banka tarafından mahkeme kararına uygun şekilde ödeme yapılmadığını, davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir.

YEREL MAHKEME KARARI: İlk derece mahkemesince; "ticari dava türlerinden olan menfi tespit davasında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmasının dava şartı olarak öngörüldüğü, davalı yönünden arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini mahkememize ibraz etmek üzere davacı tarafa süre verildiği, davacı vekilince sunulan 2 arabuluculuk son tutanağına göre davacının davalı yönünden .. tarihinde arabuluculuğa başvurduğu, bu bağlamda davacının dava tarihinde arabuluculuğa başvurmadan dava açtığı anlaşıldığından, . sayılı yasanın 18/A maddesinin 2. fıkrasının son cümlesi uyarınca arabuluculuk dava şartı yokluğu sebebiyle davanın usulden reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir." gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ: Davacı taraf istinaf dilekçesinde; davanın ticari dava olmadığını, menfi tespit davalarında zorunlu arabuluculuk dava şartının aranmadığını, davanın asliye hukuk mahkemesinde açıldığını, asliye hukuk mahkemesinde açılan davalarda zorunlu arabuluculuk dava koşulunun aranmadığını, verilen görevsizlik kararının da bu duruma olumsuz etkisinin olamayacağını, mahkemenin görev konusundaki niteleme değişikliğinin davacı aleyhine sonuç doğuramayacağını bu nedenlerle kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE: Dava, bankacılık işleminden kaynaklı alacak için başlatılan icra takibine itiraz nedeniyle 2004 sayılı İİK m. 72'ye göre açılmış menfi tespit davasıdır.

6102 sayılı TTK'nın "Dava şartı olarak arabuluculuk" başlıklı 5/A maddesinde menfi tespit davalarında arabuluculuk dava şartına ilişkin değişiklik .. tarihinde yürürlüğe girmiş olup, bu tarihten önce açılan menfi tespit davalarında arabuluculuk dava şartı aranmamaktadır. Ancak dava bu tarihten sonra ... Asliye Hukuk Mahkemesinin.. Karar sayılı dosyasında .. tarihinde açılmıştır. Bu mahkemece verilen görevsizlik kararı dairemizin istinaf incelemesinden geçerek kesinleşmiş ve davanın .. Asliye Ticaret Mahkemesinde görüleceği, dolayısıyla da ticari dava olduğu kesinleşmiştir.

Dava görevsiz mahkemede açılmış olsa bile davanın açılma tarihi görevsiz mahkemeye başvurma tarihidir. Ticari davalarda zorunlu arabuluculuk başvurusu yapılması TTK m. 5/A'nın emredici hükmüdür. HMK m. 20'ye göre görevsizlik kararı vermiş olan mahkemeye başvuru üzerine dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesi halinde, görevli mahkemede görülmeye başlanan dava, yeni bir dava olmayıp, görevsiz mahkemede açılmış olan davanın devamıdır. Görevsiz mahkemede dava açılması ile kazanılmış olan haklar saklı tutulmuş olup zorunlu arabuluculuk dava şartının da görevsiz mahkemede davanın açıldığı tarihe göre belirlenmesi gerekir. Kamu düzeninden olan dava şartı eksikliği yargılamanın her aşamasında mahkemece kendiliğinden göz önüne alınmak zorundadır. ..Dava şartı arabuluculuk sonradan giderilebilir bir dava şartı değildir. Bu nedenle davanın açıldığı tarihte arabuluculuk başvurusu sonuçlandırılmamış ise bu durumda bu eksikliğin giderilmesi için davacıya süre verilemez. Eldeki davada dava tarihinde zorunlu arabuluculuk başvurusunun yapılmadığı anlaşılmakla mahkemece davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar vermesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamaktadır. Bu nedenlerle davacı tarafın istinaf başvurusunun HMK m. 353/I-b. (1) maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM : Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;

1-Davalı/Davacı vekilinin vaki istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.(1) maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

2-a)Asıl dava yönünden kafi miktarda harç alınmakla yeniden harç alınmasına yer olmadığına,

b)Birleşen dava yönünden alınması gereken 732,00 TL istinaf harcı ve 2.002,00 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı toplamı 2.734,00 TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,

3-Davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

4-İstinaf yargılaması duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,

5-HMK'nın 333. maddesi uyarınca artan gider avansının talep halinde ilgili tarafa iadesine,

6-HMK'nın 359/4. maddesi uyarınca kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,

Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde HMK'nin 353 ve 362/1-a bendi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verilmiştir. █████/2026

Başkan

¸e-imzalıdır

Üye

¸e-imzalıdır

Üye

¸e-imzalıdır

Katip

¸e-imzalıdır

NOT: BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."