Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesinin, tekstil makinesi sözleşmesinden doğan teslim temerrüdü, ödeme ihtilafı ve şirketler arası ilişki sorgulamalı tazminat davası istinaf kararı.
Özet: Bu hukuki evrak, davacının, davalı Türk şirketi ile imzaladığı tekstil makinesi üretim sözleşmesi kapsamında ödediği bedellerin İrandaki mevzuat değişiklikleri nedeniyle sözleşmenin ifasının imkansız hale gelmesi sonucu iadesini talep ettiği bir tazminat davasına ilişkindir; davalı ise makinenin büyük ölçüde tamamlandığını ve davacının son ödemeyi yapmadığı için temerrüde düştüğünü savunurken, yerel mahkeme, davacı olarak görünen şirket ile sözleşmede geçen şirketlerin tüzel kişiliklerinin farklılığını ve aynı yetkiliye sahip olmalarının bu durumu değiştirmediğini vurgulayarak taraf sıfatı konusunda açıklama istemiştir.
T.C.
GAZİANTEPBÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 11. HUKUK DAİRESİDOSYA NO : ..KARAR NO : ..T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IBAŞKAN : ... (...)ÜYE : ... (...)ÜYE : ... (...)KATİP : ... (...)İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : GAZİANTEP 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ : ..NUMARASI : ..DAVACI : ...VEKİLİ : Av. ...DAVALI : ... VEKİLİ : Av. ...DAVANIN KONUSU : Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)İSTİNAF KARARININ KARAR TARİHİ : ..YAZIM TARİHİ : ..Taraflar arasında görülen davada yerel mahkemece verilen karar davacı tarafça istinaf edilmekle, dosyadaki tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:DAVA: Davacı ... vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkili şirketin .. tarihinde, .. Dolar bağlanma parası ödeyerek davalı ... Ticaret Ltd. Şti. (.. Şirketi) ile tekstil üretim makinesi olan .. makinesinin üretimi ve teslimi konusunda anlaşıldığını, söz konusu makinenin imalatı, devri ve montajı konusunda .. Şirketinin yüklenici olarak işi kabul ettiğini, davalının kısmi ödemelerin sonuncusunun ödeneceği .. tarihinden bir ay sonra makinenin teslim edileceği konusunda sözleşme ile yükümlülük altına girdiğini, davacının taahhüt ettiği ödemeleri yaptığı halde davalının eseri teslim ve taahhütlerinde temerrüde düştüğünü, 2 yılı aşkın süre içerisinde müvekkili şirketin menşei olan İran İslam .. ticari ve gümrük yasalarında bir dizi değişiklik meydana geldiğini, söz konusu mevzuat değişikliğine göre İkame Mal İthalatı Yasağının söz konusu olduğunu, söz konusu makinenin monopol üretimi olup olmadığı konusunda taraflarınca tespit yaptırıldığını, tespit sonrasında makinanın İran dahil başka ülkelerde de üretiminin yapıldığının ve söz konusu mevzuaata tabi olduğunun anlaşıldığını, İran devletinin almış olduğu bu kararın ifa imkansızlığı sonucunu doğurduğunu, öncesinde ve sonrasında yapılan ödemelerin de iadesi gerektiğini, tarafların sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca yapılan ödemelerin iadesi konusunda anlaşmaya vardıklarını, .. tarihli sözleşme ile üç aylık süre içerisinde de herhangi bir ödeme yapılmadığını, makinenin satışınında gerçekleşmediğini, davalının davacıya karşı edimlerin hiç birini yerine getirmediğini, sözleşmeye aykırı davranışları neticesinde temerrrüde düştüğünü, davacı tarafından ödenen .. USD bedelin tahsilini talep etmiştir.CEVAP: Davalı ... Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle: Davalı ile davacı İran menşeili ... Ltd. Şti. arasında .. tarihinde sözleşme akdedildiğini, akdedilen sözleşmeye göre müvekkilinin bir tür tekstil makinesi olan .. iplik üretim makinesini üreterek karşı tarafa teslimini üstlendiğini, davacı şirketin ise belirlenen tarihlerde müvekkiline kısmi ödeme yaparak toplamda .. USD ödeme yapmasının kararlaştırıldığını, davacının .. USD ödediğini, geri kalan ödemeleri yapmadığını, müvekkilinin sözleşme gereği makinenin imalatını büyük ölçüde tamamlandığını, ancak davacının sözleşme gereği yapması gereken son ödemeyi yapmadığından müvekkilinin yurt dışından makine için bazı parça ve malzeme tedarikinde sıkıntı yaşadığını, bu sebeple imalatın tamamlanamadığını, makinenin büyük ölçüde tamamlandığının tespiti için Asliye Ticaret Mahkemesinin ..D. İş sayılı dosyasında tespit yaptırıldığını, alınan raporda makinanın .. oranında tamamlanmış olduğunu, buna karşın bedelin % .. oranında ödendiğinin tespit edildiğini, üretimin gelmiş olduğu aşama dikkate alındığında sözleşmeden dönülmesinin tespit isteyen .. Makina açısından orantısız güçlükler doğuracağını, davacının kayıtlı olduğu ülke mevzuatında böyle bir düzenleme yapılmasının müvekkili tarafından öngörülebilmesinin ya da düzenlemeden haberdar olmasının mümkün olmadığını, davacının ifa imkansızlığını bu imkansızlıktan haber olduktan hemen sonra makul sürede bildirilmediğini, davacının sözleşmeden döndüklerine ilişkin bildirimde de bulunmadığını, sözleşmeye göre temerrüte düşen tarafın davacı olduğunu, davacının kendi kusuruyla oluşan zararı davalıdan tazmininin mümkün olmadığını, davacının taleplerinin ülkemiz hukuku ve uluslararası ticaret hukuku açısından karşılığı olmadığını, davanın reddini talep etmiştir.YEREL MAHKEME KARARI: İlk derece mahkemesince; "Dava dilekçesi ekinde tercümesi ile birlikte sunulan .. tarihli tadil sözleşmesinde tarafların dosyamız davalısı .. İç ve Dış Ticaret Limited Şirketi ile .. . . olarak yazıldığı, yine sunulan İngilizce sözleşmenin "proje" karşısında . . yazılı olmasına rağmen huzurdaki davanın . . . Tarafından açıldığı görülmüş, bu hususta davacı vekilinden izahat istenilmesine yönelik ara karar kurulmuştur. Ayrıca davacıdan . . . ile dosyamız davacısının arasında nasıl bir ilişki olduğu hususunda beyanda bulunması da talep edilmiştir. Davacı vekili sunduğu .. tarihli dilekçesinde davacı ile . . . şirketinin yetkilisinin ortak olduğu beyanında bulunmuştur. Farklı şirketlerin aynı gerçek kişiyi yetkilendirmesi durumunda bu şirketlerin aynı olduğundan bahsedilemez. Hatta aynı gerçek kişi her iki şirketin yetkilisi olması bir yana, tüm payların sahibi de olsa bu durum değişmeyecektir. Dosyaya sunulan belgelerden davalı ile eser sözleşmesini imzalayan şirketin . . . olduğu, dolayısı ile davacının aktif husumetinin bulunmadığı sonucuna varılmış, aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir." gerekçesiyle davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir. İSTİNAF NEDENLERİ: Davacı taraf istinaf dilekçesinde; uyuşmazlığın temelini oluşturan .. tarihli makine üretim ve satış sözleşmesinin İngilizce aslı incelendiğinde davacı şirketin unvanının sözleşmenin neredeyse tamamında bulunduğunu, sözleşmenin 14 sayfalık asıl metninin 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 9, 10, 11, 12, 13 ve 14. sayfalarında taraf unvanı açıkça "..." olarak belirtildiğini, yalnızca 8'inci sayfada sehven ". ." ibaresine yer verildiğini, bu nedenle kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir. İNCELEME VE GEREKÇE: Dava, 6098 sayılı TBK m. 207'ye göre alım satım sözleşmesi ve TBK m. 136'ya göre ifa imkânsızlığı nedeniyle alacak davasıdır. Taraflar arasındaki uyuşmazlık davacının aktif taraf sıfatı taşıyıp taşımadığı konusundadır. Taraflar arasında imzalanan sözleşmenin İngilizce metninde alıcı davacı .. satıcı . . olarak yazılıdır. . metninde ise alıcı . . olarak yazılıdır. İki metin arasındaki farkın tercüme hatasından kaynaklandığı anlaşılmaktadır. Belge aslı ile belgenin tercüme metni arasında çelişki olması durumunda belge aslına geçerlilik tanınması gerekir. Tercüme konusunda mahkemede şüphe oluşması durumunda mahkemenin 6100 sayılı HMK'nın "Yabancı dilde yazılmış belgeler" başlıklı 223'üncü maddesinde ki; "Yabancı dilde yazılmış belgeye dayanan taraf, tercümesini de mahkemeye sunmak zorundadır. Mahkeme kendiliğinden veya diğer tarafın talebi üzerine, belgenin resmî tercümesini de isteyebilir." hükmüne göre kendiliğinden sözleşme metninin tercümesini yaptırması ve sözleşmenin tarafı olan şirketin davacı olup olmadığını belirlemesi gerekir. Davalı taraf cevap dilekçesinde sözleşmenin davacı ..., ile yapıldığını kabul etmekte ve husumet itirazında da bulunmamaktadır. Davaya konu sözleşmenin İngilizce metni ile .. tercümesi arasında fark olduğu, iki metinde şirket isimlerinin farklı yazılı olduğu dosya içerisindeki belgelerden anlaşılmakta olup yukarıda belirtilen yasa hükümlerine göre gerekli inceleme ve araştırma yapılmadan davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır. Bu nedenlerle davacı tarafın istinaf başvurusunun kabulüne, kararın 6100 sayılı HMK m. 353/I-a-6'ya göre kaldırılmasına karar verilmiştir. esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.HÜKÜM : Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;1-Davacı tarafın istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-a.(6) maddesi uyarınca KABULÜNE,2-.. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .. Karar sayılı istinafa konu kararının KALDIRILMASINA,3-Dosyanın yukarıda işaret edilen eksikliklerin ikmali ile oluşacak sonuca göre karar verilmek üzere yeniden görülmesi için kararı veren mahal mahkemesine iadesine,4-Davacı tarafça yatırılan peşin harcın yerel mahkemesi tarafından talep halinde iadesine,5-İstinaf masraflarının mahkemesince yeniden verilecek kararda nazara alınmasına, 6-İstinaf yargılaması duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,7-HMK'nın 359/4 maddesi gereğince işbu kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,Dair, dosya üzerinden yapılan tetkikat neticesinde HMK'nın 353. maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verilmiştir. █████/2026 ...Başkan... ¸e-imzalıdır...Üye...¸e-imzalıdır ...Üye...¸e-imzalıdır ...Katip... ¸e-imzalıdır NOT: BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."