imar planında okul alanı olarak belirlenen kamulaştırmasız el atılan taşınmazın bedelinin tahsili davasında, idarenin harç muafiyeti ve bilirkişi raporu çelişkisinin temyiz incelemesi.

İmar planında okul alanı olarak belirlenen kamulaştırmasız el atılan taşınmazın bedelinin tahsili davasında, idarenin harç muafiyeti ve bilirkişi raporu çelişkisinin temyiz incelemesi.

Özet: Trabzondaki bir parselin imar planında okul alanı olarak belirlenmesiyle mülkiyet hakkının kısıtlanması üzerine açılan kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasında, ilk derece mahkemesinin davanın kabulüne dair kararı davalı idare vekilince istinaf edilmiş; bölge adliye mahkemesi başvuruyu kısmen kabul ederek, davalı idarenin harçtan muaf olduğu ve bilirkişi raporundaki çelişkili bedel tespiti gibi hususları düzelterek yeniden esas hakkında hüküm kurmuş, ancak kamulaştırmasız el atma nedeniyle bedel ödenmesi ve nispi vekalet ücreti ödenmesi ilkelerini korumuştur.

5. Hukuk Dairesi █████████ E. , █████████ K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi

SAYISI : █████████ Esas, ████████ Karar

KARAR : Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen karar

İLK DERECE MAHKEMESİ : Trabzon 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : ███████ Esas, ████████ Karar

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı idare vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; Trabzon ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 1 78... parsel sayılı davacının hissedarı olduğu taşınmazın 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planında "okul alanı" olarak ayrılmak suretiyle kamulaştırma yapılmadan taşınmazın tasarrufunun hukuken kısıtlandığını, davacıların mülkiyet hakkının ihlal edildiğini ileri sürerek taşınmazın bedelinin davalı idareden tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı tarafın davalı idareye başvurusu olmadığından davanın usulden reddinin gerektiğini, davalı idare harçtan muaf olduğundan harca hükmedilmesinin usul ve kanuna aykırı olduğunu, davalı idare tarafından davacı taşınmaza herhangi bir fiili el atma bulunmadığını, husumet yönünden davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, bilirkişi raporuna karşı yapılan itirazların hiçbir gerekçe gösterilmeden değerlendirmeye alınmadığını, belirlenen tazminat miktarının fahiş olduğunu, idarece sunulan emsallerin dikkate alınmadığını, eksik ve yetersiz inceleme ile oluşturulan bilirkişi raporunun hükme esas alınmasının usul ve kanuna aykırı olduğunu, dava konusu taşınmazın takyidatlardan ari şekilde tesciline karar verilmesi gerektiğini, davacı tarafın harç yatırmadan bedel artırım talebinde bulunmasının hukuka aykırı olduğunu, davacı vekili lehine nispi vekâlet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu, yerel mahkeme kararında hükmedilen faiz oranlarına ve faiz başlangıç tarihlerine itiraz ettiklerini, dava dilekçesiyle talep edilen miktar için dava tarihinden bedel artırım dilekçesiyle artırılan miktar için bedel artırım tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesi gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla uygulama imar planı içinde bulunan dava konusu taşınmaz arsa niteliğinde kabul edilerek zeminine 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak, ... Mahallesi 149 parsel sayılı 1.494 m² yüzölçümlü taşınmazın 28.03.2018 tarihli satışının kıyasi emsal olarak alınarak değer biçilmesinde, okul alanı tahsisli taşımaz bakımından husumetin davalıya yöneltilmesinde, haksız fiil tarihinde temerrüt oluşacağı nazara alınarak dava tarihinden itibaren faize hükmedilmesinde isabetsizlik bulunmadığından taraf vekillerinin bu yönlere değinen istinaf itirazlarının yerinde olmadığı, kamuya tahsis edilen dava konusu taşınmazda davacı payına düşen tazminat bedeli yönünden 7421 sayılı Kanun ile 2942 sayılı Kanun'a eklenen Ek madde 4'de vekâlet ücreti yönünden düzenleme yapılmadığı, tasarıda yer alan vekâlet ücretinin de maktu olması gerektiği yönündeki düzenlemenin kanun metninden çıkarıldığı nazara alınarak hükmedilen tazminat bedeli üzeriden nispi vekâlet ücretine hükmedilmesinde isabetsizlik bulunmadığı, ancak, davalı kurum harçtan muaf olmasına rağmen harç tahsiline karar verilmesi, gerekçeli kararda kök raporda belirtilen emsal üzerinden dava konusu taşınmazın metrekare bedelinin belirlenmesinin isabetli olduğu yönünde değerlendirme yapılmasına rağmen 21.11.2023 havale tarihli ek rapor kapsamında belirlenen bedel üzerinden davanın tam kabulüne karar verilerek bu surette hüküm ile gerekçe arasında çelişkiye neden olunması doğru görülmediğinden davalı idare vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat istemine ilişkindir.

3. Değerlendirme

1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukukî nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davalı idare vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

4. 26.11.2022 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 7421 sayılı Kanun'un 5 inci maddesi ile 2942 sayılı Kanun'a eklenen Ek Madde 4 ile ''Bu Kanun kapsamında açılan davalarda verilen bedel ve tazminat kararlarına ilişkin mahkeme ve icra harçları, davalı idare tarafından ödenmek üzere maktu olarak belirlenir." hükmü ve Dairemizin yerleşik uygulamaları gereği maktu vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğinin düşünülmemesi bozmayı gerektirir.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1.Davalı idare vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2.Davalı idare vekilinin temyiz itirazının kısmen kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının (6) numaralı bendinde yer alan "hesaplanan 196.124,00 TL" ibaresinin hükümden çıkarılması, yerine "maktu 30.000,00 TL'' ibaresinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

05.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.