İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesinin elektrik abonelik sözleşmesinden kaynaklı ödenmeyen tüketim ve cayma bedeli faturalarına yönelik itirazın iptali davası istinaf kararı.
Özet: Elektrik abonelik sözleşmesinden doğan ödenmemiş tüketim faturaları ve cayma bedeli alacağına ilişkin itirazın iptali davasında, ilk derece mahkemesinin kısmen kabul kararına karşı davacının istinaf başvurusu üzerine yapılan bu incelemede; davalı tarafın borcun ödendiği ve cayma bedelinin haksız olduğu yönündeki savunmaları ile davacının sözleşmenin temerrüt ve fesih gibi maddelerine dayanarak talep ettiği alacak arasındaki uyuşmazlık, taraflar arasındaki sözleşme hükümleri ışığında değerlendirilmektedir.

T.C.

İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO : ████████
KARAR NO : █████████
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: █████/2025
NUMARASI : ████████ E - ████████ K
DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali
KARAR TARİHİ: █████/2026
Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak,ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle, dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde; taraflar arasında imza altına alınan ... numaralı Elektrik Abonelik Sözleşmesinden kaynaklanan 3 adet tüketim ve 1 adet cayma bedeline ilişkin olmak üzere toplam 4 adet fatura bedelinin ödenmediğini, bu nedenle davalı aleyhine Merkezi Takip Sis- temi'nin ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattıklarını, davalının "herhangi bir borcunun bulunmadığı" gerekçesi ile borca itiraz ettiğini, İcra Müdürlüğü'nce takibin durdurulduğunu beyanla; itirazın iptali ile takibin devamına, davalının % 20 oranında icra inkar tazminatı ile mahkumiyetine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava dilekçesinde ileri sürülen ödemelerin tekerrür etmiş ödemeler ile cayma bedeli olduğunu, müvekkili şirket adına ... Şirketi tarafından ödeme yapılmış olmasına rağmen tekrardan fatura bedelinin talep edildiğini, müvekkili sözleşmeden caymadığından cayma bedeli ödemek zorunda olmadığını, davalının taahhüt ettiği işleri yapmadığını, müvekkiline fazla fatura çıkarttığını beyanla davanın reddini savunmuştur.
İlk Derece Mahkemesi'nce:
"1-Davanın KISMEN KABULÜ ile; Davalının İstanbul Abonelik Sözleşmeleri İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasında asıl alacağın 296.099,48 TL'si ile faizin 56.948,73 TL'sine‬ yönelik itirazının iptali ile takibin talepnamedeki koşullar üzerinden devamına, fazlaya dair istemin reddine,
2-İcra inkar tazminatı isteminin reddine "karar verilmiştir.
Davacının istinaf başvurusu üzerine Dairemizce yapılan inceleme sonucu tesis edilen ████████ E. █████████ K. Nolu 01.07.2025 tarihli ilamda:
Dava, İİK 67 maddesine dayalı itirazın iptali talebine ilişkindir.
Dosya kapsamından;
Davacı tarafından davalı aleyhine abonelik sözleşmesi kapsamında tahakkuk olunan 149.481,52 TL,115.225,14 TL ve 101.314,43 TL bedelli normal tüketim faturaları ile 63.543,84 TL cayma bedeli faturasına dayalı olarak toplam 505.470,12 TL alacağın tahsili amacıyla ... 'nin 2023/ 498321 Esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığı, davalının "tüm bu ödemelerin ...'a gerçekleştirildiği, bu noktada her iki kuruma da bilgi verildiği,mükerrer ödeme talep edildiği" gerekçesi ile borca, faize vs ferilerine itiraz ettiği, İcra Müdür- lüğü'nce takip durdurulduğundan itirazın iptali talebi ile eldeki davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Takip ve dava konusu edilen 149.481,52 TL , 115.225,14 TL ve 101.314,43 TL tutarındaki faturalar normal tüketime, 63.543,84 TL tutarındaki fatura ise cayma bedeline ilişkindir.
Uyuşmazlık davacının söz konusu faturalar nedeniyle davalıya borçlu olup olmadığı, cayma bedeli talep edilip edilemeyeceği, borcun ödeme ile sona erip ermediği hususunda toplanmaktadır.
Taraflar arasında imzalanan "Elektrik Abonelik Sözleşmesi"nin ,
5.5. maddesinde:“faturada belirtilen son ödeme tarihinden sonra yapılan ödemeler için gerekli ... tarafından günlük bazda ve faturalarda belirtilen oranda gecikmeli gün sayısı kadar gecikme faizi uygulanır. Uygulamadaki güncel faiz oranları aboneye gönderilen faturalarda bildirilir."
5.6. Maddesinde: "abonenin faturaya itiraz süresi faturanın tebliğ tarihinden itibaren 8 gün olduğu faturaya itirazı ödeme yükümlülüğünü durduramayacak veya ortadan kaldırmayacaktır”,
5.7. Maddesinde:“...'a olan herhangi bir borcunu ve veya faturasını kısmen veya tamamen ödememesi halinde abone ,söz konusu borcuna ilişkin olarak temerrüt hükümleri uygulanacağını, ...'ın madde 6.2 uyarınca sözleşmeyi fesih hakkı ve madde 5.10 elektrik kesme hakkı olacağını, ... tarafından yasal takip ve icra yoluna başvurabileceğini ve bu durumda anapara borcuna ilaveten faiz avukatlık ücreti dahil tüm icra ve mahkeme harç ve masraflarını ana borcuna işleyen faizden kaynaklanan tahakkuk etmiş veya ileride edebilecek her türlü faiz vergi resim harç ve benzeri mali yükümlülükleri ile ödeyeceğini ve bu tüm tutarları temerrüt faizi işleyeceğini,... kabul ve taahhüt eder"
5.11. maddesinde: “... tarafından tanzim edilmiş bir fatura da belirtilen son ödeme ta- rihine kadar ,fatura bedelinin eksiksiz olarak ödenmemiş olması halinde abone hiçbir ihtara gerek kalmaksızın temerrüde düşmüş sayılır.Bu durumda ... sözleşmeyi herhangi bir ihbara ve veya ihtara hacet kalmak- sızın derhal feshetme ve abone aleyhine tüm alacak hak ve talebi için gider ve masrafları aboneye ait olmak üzere her türlü yasal yollara başvuru hakkına sahiptir. Ayrıca bu hallerde ... hiçbir ihtara gerek olmaksızın abonenin elektrik enerjisini kestirme hakkına sahiptir. .."
6.1. maddesinde: “iş bu sözleşme taraflarca imzalandığı tarihte yürürlüğe girer ve taraflardan birince 30 günlük bildirimle fesh edilinceye kadar geçerlidir. Bu kapsamda abone fesih talebini cereyana 30 gün önceden yazılı olarak bildirmek ve varsa tarife paketindeki süre ve fesih koşullarını yerine getirmek kaydıyla sözleşmeyi her zaman sona erdirebilir. Abone işbu maddedeki 30 günlük bildirim süresine uymaksızın sözleşmeyi feshetmesi ve cereyan aboneliğinden çıkması halinde,abone olduğu süre boyunca tüketicinin ödediği en yüksek faturanın 2 katı kadar tutarda cayma bedelini derhal ...'a cezai şart olarak ödeyecektir. Abonenin sözleşmeyi iş bu madde kapsamında tek taraflı feshetmek istemesi halinde cereyan yazılı talebinin kendisine ulaşmasını takiben iş bu madde kapsamında fesih için öngörülen yürürlükteki süre içinde abonenin aboneliği sona erecek şekilde ilgili mevzuat uyarınca gerekli mercilere başvuru yapacaktır ve ilgili mevzuatın öngördüğü sürenin sonunda abonenin aboneliğini sona erecek ve sözleşme fesih olacaktır. ”
6.2. Maddesinde: “taraflardan birinin bu sözleşmenin veya tarife paketinin herhangi bir hük- münü ihlal etmesi halinde diğer taraf ve abonenin sözleşmenin 4.1. maddesi kapsamında elektrik satışının baş- laması abonenin herhangi bir faturasını son ödeme tarihine kadar ödememiş olması, abonenin ilgili mevzuatın öngördüğü serbest tüketici limitinin altında kalması, aboneye karşı herhangi bir kimse tarafından iflas ,haciz, ihtiyati haciz, konkondato vb yollardan yasal kovuşturmaya başlanması halinde ... iş bu sözleşmeyi derhal ve sözleşmeden doğan hakları saklı kalmak üzere haklı nedenle ve tek taraflı olarak fesih edilebilir. Bu madde kapsamında ... tarafından bir fesih yapılması halinde abone hiçbir fesih nedeniyle ...'ın uğradığı zarar ve ziyana tüm masrafları ve ayrıca kullandığı tarife paketinde öngörülen iptal bedeli fesih tazminatı cezai şart ve diğer bedelleri ödemekle yükümlüdür. ... bu madde kapsamında fesih halinde her türlü zarar ve ziyanını karşılamak için avukatlık ücreti dahil tüm takip ve icra masrafı gider ve ücretleri aboneye ait olmak üzere yasal takip yollarına başvurabilir. ...'ın bu madde hükümlerine uygun olarak sözleşmeyi feshetmesi durumunda abonenin tazminat zarar ve ziyan talep hakkı olmayacaktır. ”
Abone'ye Özel Sözleşme Koşulları Başlıklı kısımda 1. maddesine göre; “İş bu sözleşme tarafların yetkili temsilcilerince imzalandığı tarihte yürürlüğe girer.İlk tedarikinin başlamasından itibaren sözleşme fesih ile ilgili maddeleri uyarınca fesih hali veya tarafların birbirlerine 30 gün önce yazılı olarak sözleşmeyi sona erdirme veya koşullarını değiştirme talebi iletmesi durumunda yürürlükte kalacaktır. Sözleş- menin yürürlüğe girmesinden sonraki 12 ay içinde abone tarafından herhangi bir sebep ile fesih edilmesi halinde abone sözleşme başlangıç ve bitiş tarihleri arasında tedarikçi tarafından düzenlenmiş faturaların ortalama tutarının 2 katı kadar bedeli fesih cezası olarak tedarikçiye derhal ödemeyi kabul beyan ve taahhüt eder”,
2. Maddesinde:“abone tedarikçiye karşı işbu sözleşmeden kaynaklanan ödeme yükümlülük- lerini fatura da belirtilmiş olan son ödeme tarihinde tedarikçinin belirlemiş ve faturada belirtildiği ödeme yöntemlerinden birini kullanarak yaptırmakla yükümlüdür. Son ödeme tarihinin resmi tatil gününe gelmesi durumunda ödeme o günü takip eden ilk iş günü mesai ay bitimine kadar yapılacaktır. Abone belirtilen süresi içerisinde faturalarını ödemekle yükümlüdür. Ödemelerde aksama olması durumunda veya ödeme gerçekleş- mediğinde tedarikçinin sözleşmeyi önelsiz, tek taraflı tazminatsız fesih hakkı saklıdır. Abonenin fatura bedel- lerini tam olarak ödemesi esas olmakla birlikte abone tarafından herhangi bir açıklamaya yer vermeksizin kısmi ödeme yapılması halinde kısmi olarak yapılan ödeme öncelikle tedarikçi tarafından sunulan tedarik hizmetlerine ilişkin kabul edilir. Bu halde tedarikçinin eksik ifa edilen hizmete ilişkin sözleşmeden ve mevzu- attan doğan tüm hakları saklıdır. Fatura borcunun son ödeme tarihine kadar tamamen ödenmemesi halinde son ödeme tarihinden itibaren sözleşmenin faturalandırma ve ödeme maddesinde yer alan gecikme zammı günlük olarak tahakkuk ettirilir. Bu durumda tedarikçi borcun ödenmesi anına kadar aboneye ... standart tarifesini uygulama hakkına sahiptir” şeklinde düzenleme yapılmıştır.
Sunulan bilgi ve belgelerden, taraflar arasındaki sözleşmenin davacı tarafından tahakkuk etti- rilen 3 adet dönem faturasının ödenmemesi üzerine feshedildiği ve cayma bedeli faturasının da sözleşmenin feshi sebebiyle tahakkuk ettirildiği anlaşılmaktadır.
Sözleşmenin 5.1 maddesinde tanımlandığı şekliye herhangi bir dönem faturasının ödenmemesi veya geç ödenmesi halinde bunun davacıya 6.2 maddesinde tanımlandığı şekliyle sözleşmeyi feshetme ve sözleşmede ekinde yer alan aboneye özel koşullarda tanımlanan yöntemle hesaplanacak cayma bedeli faturası tahakkuk ettirme hakkı verdiği açıkça anlaşılmaktadır.
Davalı taraf, faturaların olması gerekenden yüksek tahakkuk ettirildiğini, 12.04.2023 tarihli faturanın bir başka tedarikçiye ödendiğini beyan etmiştir.
Söz konusu faturanın ödenip ödenmediği veya davacı tarafından mükerrer tahakkuk yapılıp yapılmadığından bağımsız olarak, sözleşmede tek faturanın ödenmemesi halinde dahi davacı-tedarikçiye fesih hakkı ve cayma bedeli tahakkuk etme hakkı vermektedir.
Mahkemece ;
1.) Elektrik Mühendisi ...'dan alınan 25.04.2024 tarihli raporda; "davacının 3 adet normal tüketim faturası itibariyle 191.361,28 TL asıl alacak + 19.029,35 Tl gecikme zammı + 3.805,86 TL gecikme zammı KDV'sinden ibaret toplam 214.196,49 TL alacağının bulunduğu" belirtilmiş, cayma bedeli yönünden bir değerlendirme ve hesaplama yapılmamıştır.
2.) Elektrik Y. Mühendisi ...'den alınan 05.09.2024 tarihli raporda;
Taraflar arasında imzalanan tarihsiz sözleşmeye göre, ödenmeyen/zamanında ödenmeyen fatu- raların davacı- satıcıya fesih hakkı ve sözleşmede tanımlanan yöntemle hesaplanacak cayma bedeli faturası tahakkuk ettirme hakkı verdiği, sunulan bilgi belgelere göre en azından 2 dönem faturasının hiç ödenmediği anlaşılmakla, bu durumda davacının sözleşmeyi feshederek cayma bedeli faturası tahakkuk ettirilebileceği,
Dava ve icra takibine konu 4 adet faturadan, dönem faturası olarak tahakkuk ettirilmiş üç adet faturanın yürürlükteki birim fiyatlardan daha yüksek, ancak sözleşmede tanımlanan yönteme göre doğru şekilde hesaplanmış aktif enerji bedeli birim fiyatlarıyla tahakkuk ettirilmiş dönem faturaları olduğu,
Dava ve icra takibine konu 3 dönem faturasından ... Kodu: ... Tesisat No: ... fatura haricindeki diğer 2 faturanın talep edilebilir olduğu,
Sözleşmenin ilgili maddesine göre, cayma bedeli hesabında son 12 aylık tüketim miktarı topla- mının esas alınması gerektiğinin hüküm altına alınmış olduğu, ancak sunulan fatura dökümleri ve ... yazı- sına göre taraflar arasındaki sözleşmenin 7 ay boyunca geçerli olduğunun anlaşılması sebebiyle, bu süre için yapılan hesaplama ile tahakkuk ettirilebilecek cayma bedeli faturasının 31.392,82T L olduğu, davacının yaptığı cayma bedeli hesabında olduğu gibi, abone 12 aydan daha kısa süreli portföyde kalsa dahi toplam tüketim miktarının 12 aya tamamlatılarak cayma bedeli hesaplanması yönteminin doğru ve geçerli olarak kabul edil- mesi halinde cayma bedeli faturasının 62.785,63 TL olacağı,teknik olmaktan ziyade hukuki bir değerlendirme gerektiren bu hususta takdirin mahkemede olduğu,
Sözleşmede tanımlanan % 5 faiz oranı üzerinden takip talebindeki son ödeme tarihleri esas alınarak yapılan faiz hesaplamaları sonucunda 12.07.2023 takip tarihi itibariyle toplam alacak miktarının davalının davacı portföyünde kaldığı dönemde tahakkuk ettirilen 6 aylık tüketim miktarı üzerinden cayma bedeli hesaplanması halinde 353.048,20 TL, davacı kurumun yaptığı hesaplamada olduğu gibi, abone 12 aydan daha kısa süre portföyde kalsa bile cayma bedeli hesabında toplam tüketimin 12 aya tamamlatılması şeklinde hesap- lama yapılması halinde 387.950,13 TL olacağı hesaplanmış,mahkemenin cayma bedeli hesabındaki süre konusunda hukuki değerlendirmesi ışığında davalının icra takibinin bu iki seçenekten birinden sorumlu olacağı belirtilmiştir.
Davacı, " 05.09.2024 tarihli bilirkişi raporunda; 05.04.2023 tarihli 101.314,43 TL bedelli fatu- ranın bilirkişi tarafından yanlış değerlendirildiğini, ...'tan gelen cevapların yanlış yorumlandığını, sayaç okuma tarihlerine bakıldığında bahsi geçen faturanın Mart 2023 yılına ait olduğunun görüldüğünü, ...'tan gelen yazı cevaplarında da bunu aksini söyleyen bir ifade bulunmadığını, yazı cevaplarında da müvekkili şirket portföyünde Mart 2023 dahil olmak üzere kaldığının belirtildiğini, ancak bu fatura dikkate alınmadığından farklı sonuca varıldığını beyanla rapora itiraz etmektedir.
Mahkemece aldırılan her iki bilirkişi raporu içerdiği gerekçe ve tespit edilen alacak yönünden farklı sonuçlar içermektedir. Rapor arasındaki çelişki ve itirazlar giderilmemiş olup yapılan tahkikatın uyuş- mazlığı çözmeye yeterli olmadığı değerlendirilmiştir.
O halde, önceki bilirkişiler dışında konusunda uzman Elektrik Mühendislerinden oluşturu- lacak üç kişilik bilirkişi kurulundan, davacının iddiası, davalının savunması ve ödeme beyanları ve tüm dosya kapsamına göre önceki rapora itirazları giderici, hükme ve yargısal denetime elverişli yeni rapor alınarak hasıl olacak sonuç dairesinde karar tesisi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı bulunmuştur." denilerek "davacının istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, HMK 353/1-a-6 md gereğince tespit edilen eksiklikler yeniden yargılama gerektirdiğinden dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine" karar verilmiştir.
Kaldırma kararımız sonrasında İlk Derece Mahkemesi'nce :
Davanın KISMEN KABULÜ ile;
1-Davalının İstanbul Abonelik Sözleşmeleri İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasında asıl alacağın 306.085,68 TL'si ile faizin 56.948,73 TL'sine‬ yönelik itirazının iptali ile takibin talepnamedeki koşullar üzerinden devamına, fazlaya dair istemin reddine,
2-İcra inkar tazminatı isteminin reddine, karar verilmiştir.
İstinaf Başvurusu:Hüküm davacı tarafından istinaf edilmiştir.
Davacı vekili istinaf dilekçesinde: bilirkişi raporunda yapılan hesaplamaların tama- mının eksik ve hatalı olduğunu, hesaplamaların neye göre yapıldığının anlaşılamadığını, raporun bilimsel gerçeklikten uzak olduğunu, ayrıca bilirkişinin davalı ile yapılan sözleşmeyi ve taraflarınca sunulan tüm delilleri yok saydığını, tamamen ezberden bir fatura hesaplaması yaptığını ve hatalı sonuca vardığını,
... numaralı 101.314,43 TL tutarlı fatura 0 olarak hesaplanmış olup bu hesaplamaların kabul edilemeyeceğini,
Bilirkişi raporunda yapılan incelemede Ulusal Tarife üzerinden hesap yapıldığı ve bu sebeple fark oluştuğunun görüldüğünü,ancak davalının ikili anlaşma kapsamında sözleşmesinde belirtildiği üzere PTF %10 paketi üzerinden fatura edildiğini, birim fiyatın ulusal tarife üzerinden değil müşteri ile yapılan anlaşma doğrultusunda hesaplandığını, kendilerince hiç bir zaman ulusal tarife üzerinden hesaplama yapıldığının iddia edilmediğini, hesaplamaların her zaman " yürürlükteki birim fiyatlardan" yapılacağına ilişkin bir taahhüdünün de olmadığını,kaldı ki elektrik mevzuatında sadece yürürlükteki birim fiyatların kullanılacağına dair zorunluluğa yer verilmediğini,
Tarafların imzalamış olduğu sözleşmede faturaların nasıl hesaplanacağı çok açık ve hesaplama yapılan formülün orta olduğunu, bilirkişinin sundukları sözleşmeyi incelemediğini, hatta tam manasıyla sözleşmeyi yok saydığını, ... yazısına göre, davalının da müvekkil şirket portföyünde Mart 2023 dahil olmak üzere kaldığını ,bu durumda müvekkilinin Mart 2023 dönemine ait 05.04.2023 tarihli 101.314,43 TL bedelli fatura tahakkukunun usul ve yasaya uygun olduğunu, bilirkişi raporunda bu faturanın dikkate alınmadığını, bunun sonucunda cayma bedelinin eksik hesaplandığını,Davalının itirazında haksız olduğu tespit edilmesine rağmen müvekkili lehine icra inkar tazminatına hükmedilmediğini beyanla kararın kaldırılmasını istemiştir.
İstinaf sebepleri ve 6100 sayılı HMK'nun 355 md. ile sınırlı olarak yapılan incelemeye göre;
Kaldırma kararımız sonrasında Elektrik mühendisleri ... tarafından düzenlenen 08.09.2025 tarihli raporda:
Dosya içinde bulunan ve taraflar arasında akdedilmiş sözleşmeye göre, sözleşmeyi imzalayan davalının, ... müşteri no ile davacı şirketten elektrik temin etmek için 2022 Eylül döneminden başlayarak abone olduğu anlaşılmaktadır .
Davacı şirket tarafından düzenlenen ve davalı tarafından ödenmediği bildirilen faturalar ;
... nolu 27.02.2023 son ödeme tarihli 149.481,52 TL , dönem enerji bedeli
... nolu 27.03.2023 son ödeme tarihli 115.225,14 TL ,dönem enerji bedeli
... nolu 17.04.2023 son ödeme tarihli 101.314,43 TL ,dönem enerji bedeli
... nolu 5.05.2023 son ödeme tarihli 63.543,84 TL cayma bedeli olmak üzere toplam 429.564,93 TL 'dir.
Dosya içinde bulunan, ...' a ait 25.03.2024 Tarihli yazı ekindeki verilere göre dava konusu faturalar itibariyle davalının tüketimleri liste halinde gösterilmiştir.
... nolu 17.04.2023 son ödeme tarihli fatura bakımından değerlendirme
Söz konusu faturada tüketim miktarı ilk okuma 29.03.2023 - 14938,62 kwh, son okuma 31.03.2023 15502,90 kwh olarak görülmüş ve bu tüketim endeksleri farkı olan ( 15502,90 kwh .- 14938,62 kwh = ) 22571,24 kwh üzerinden tüketim bedeli 101.314,43 TL olarak belirtilmiştir.
Ancak bu süre bakımından ... Tarafından Mahkemeye gönderilen 25.03.2024 Tarihli yazı ekindeki sayaç okuma listesinde davalının böyle bir tüketimi görülmemektedir. Davalı şirketin bundan önceki 28.02.2023- 29.03.2023 dönemi tüketimi ise yukarıda ( 3 ) nolu bölümde gösterildiği gibi ( 0 ) kwh oldu- ğundan bu dönem bakımından davacı tarafından, davalı adına tüketim bedeli faturası tahakkuk ettirilmesi mümkün bulunmamaktadır. Bu durumda söz konusu tüketim miktarı bakımından tüketim bedeli, davalı adına dava dışı ... isimli tedarik şirketinin portföyünden ... sıra nolu 12.04.2023 son ödeme tarihli fatura ile tahakkuk etmiş bulunmaktadır.
Cayma bedeli bakımından değerlendirme :
Elektrik enerjisinin kullanım özellikleri gereği, elektrik piyasasında tüketicilerin işyerlerine veya konutlarına elektrik satın almaları iki yoldan gerçekleşebilmektedir. Bunlar, görevli tedarik şirketleri ile sözleşme yapmak suretiyle EPDK tarafından yayınlanan “Elektrik Faturalarına Esas Tarife Tabloları” nda belirlenen ulusal birim fiyatlar üzerinden hesaplanan tüketim bedellerini ödemek suretiyle veya Serbest Tüketici koşullarına uygun tüketim miktarlarına sahip olmaları halinde özel elektrik satıcısı şirketlerinden sözleşme serbestisi esaslarına göre yaptıkları sözleşmelerle; her iki yöntem kapsamında tüketicilerin satın aldıkları malın/elektriğin kalite ve teslim şartları aynı olup, tüketicilerin görevli olmayan özel elektrik satıcısı şirketlerden elektrik satın almalarının nedeni işletmelerine ulusal birim fiyatların altında ucuz elektrik temin etmelerinden kaynaklanmaktadır.
Dava konusu tüketim bedellerinin hesaplanmasında uygulanan birim fiyatlar incelendiğinde, davalının ulusal birim fiyatlara göre ne miktarda fazla birim fiyat üzerinden elektrik satın aldığı tablo halinde gösterilmiştir. Tablo incelendiğinde dava konusu faturalar döneminde davacı tarafından uygulanan birim fiyatın ulusal tarife birim fiyatlara göre yüksek olduğu, dolayısıyla bu tüketim bedelleri bakımından davalının işletmesi ile ilgili elektrik maliyetlerinin arttığı görülmektedir.
Bu konuda bir diğer husus; Piyasa Takas Fiyatının (PTF) sözleşme yapıldığı sırada ileriye doğru öngörülmesi mümkün bulunmamasıdır. Zira ... toptan piyasasında oluşan arz ve talebe göre saatlik süreler itibariyle kaydedilen takaslama fiyatı olup bir günde 24 kez değişim gösteren bir niteliktedir. Raporda yer alan tabloda davacının uyguladığı birim fiyatlar ile ulusal tarife birim fiyatlar arasındaki fark gösterilmiştir.
Dava konusu olayın, yukarıda açıklandığı üzere davalının ucuz elektrik temin etme amacına ulaşamaması açısından değerlendirilmesinin hukuken mümkün olması halinde davalının sözleşmeyi sonlandırması haklı fesih niteliğinde olacaktır.
Ancak; davalının tacir olduğu, sözleşme serbestisi veya başkaca hukuki nedenlerle sözleşme koşullarına göre hareket etmesi gerektiği yönünde değerlendirme yapılması halinde; davalının sözleşmeyi haksız feshi nedeniyle sözleşmenin “Aboneye Özel Sözleşme Koşulları" Başlıklı bölümünün 1. Maddesinde “ sözleşmenin ....abone tarafından herhangi bir sebep ile fesih edilmesi veya herhangi bir neden ile tedarikçinin portföyünden çıkmış olması halinde, kullanımlara ek olarak son 12(oniki) aylık tüketim miktarı ve sözleşme fesih tarihindeki birim bedel ile hesaplanacak fatura tutarının % 10 una tekabül eden cayma bedelini ...'a ödemeyi” taahhüt etmiş olması nedeniyle, cayma bedeli ödeme yükümlülüğünün oluşacağı;
Sözleşmenin bu maddesinde “ son 12 aylık fatura tutarı” denmiş, 12 aydan önce sözleşmenin sonlandırılması hali düzenlenmemiş olduğundan ve davalının tüketimleri 6 aylık bir sürede gerçekleştiğinden cayma bedeli, yukarıda tabloda gösterilen 6 aylık fatura tutarları toplamı olan 124857,08 kwh tüketim miktarı üzerinden yapılmıştır. Tüketim miktarı aşağıda liste halinde gösterilmiştir. raporun 5. Nolu bölümde, ... nolu 17.04.2023 son ödeme tarihli fatura bakımından davalının ödeme yükümlülüğünün doğmadığı değerlendirildiğinden bu fatura tüketim miktarı hesaplamalarda dikkate alınmamıştır. Ayrıca cayma bedeli faturadaki 2,5143 TL yerine ... seri nolu faturadaki üzerinden hesaplanması gerekmiştir.
Buna göre cayma bedeli tutarı 41.380,13 TL olup, hesaplanma biçimi raporda gösterilmiştir.
Mahkeme tarafından cayma bedelinin 12 aylık süre bakımından hesaplanması gerektiği yönünde değerlendirme yapılması halinde davalının cayma bedeli ödeme yükümlülüğü 82.760.27 TL olp hesaplanma biçimi raporda gösterilmiştir.
GECİKME FAİZİ HESABI:
A) Söz konusu ... NOLU 27.02.2023 Son ödeme tarihli faturada faiz hesabı; bu faturada bir önceki döneme ait 6,650,71 TL lık gecikme bedeli ile bunun KDV tutarı toplamı 7.847,84 TL, fatura tutarı 149.480,49 TL den düşülmek suretiyle bulunan tutar için, fatura son ödeme tarihi ile takip tarihi arasındaki süre bakımından sözleşme faiz oranı olan aylık % 5 ( yıllık %60) üzerinden yapılmış bulunmaktadır. Buna göre gecikme faizi 31.867,35 TL olup , hesaplanma biçimi raporda gösterilmiştir.
B) Söz konusu ... NOLU 27.03.2023 Son ödeme tarihli faturada faiz hesabı; bu faturada bir önceki döneme ait 3.160,14 TL lık gecikme bedeli ile bunun KDV tutarı toplamı 3.728,97 TL, fatura tutarı 115.225,06 TL den düşülmek suretiyle bulunan tutar için, fatura son ödeme tarihi ile takip tarihi arasındaki süre bakımından sözleşme faiz oranı olan aylık % 5 ( yıllık %60) üzerinden yapılmış bulunmaktadır. Buna göre gecikme faizi 19.883,47 TL olup hesaplanma biçimi raporda gösterilmiştir.
C) Davalının 6 aylık tüketim miktarı üzerinden yapılan cayma bedeli bakımından, faturanın son ödeme tarihi ile takip tarihi arası süre için % 60 yıllık sözleşme faiz oranına göre gecikme faiz 4.689,75 TL olup, hesaplanma biçimi raporda gösterilmiştir.
D) Davalının 6 aylık tüketimi 12 aya tamamlanmak suretiyle bulunan tüketim miktarı üzerinden yapılan cayma bedeli bakımından, faturanın son ödeme tarihi ile takip tarihi arası süre için % 60 yıllık sözleşme faiz oranına göre gecikme faiz 7.201,64 TL olup, hesaplanma biçimi raporda gösterilmiştir. Yukarıda 12 ay için cayma bedeli 82.760,27 TL olarak hesaplanmış olmasına rağmen, faiz davacının cayma bedeli talebi ile bağlı olarak 63.543,84 TL üzerinden yapılmıştır.
Dosyaya sunulmuş bilirkişi raporları bakımından karşılaştırma;
Dosyada mevcut 25.04.224 Tarihli bilirkişi raporu ile , faturaların hesaplanmasında sözleşme birim fiyatı yerine ulusal birim fiyatlarla tüketim bedeli hesaplanmış olması nedeniyle, uyum sağlanamamıştır.
Dosyada mevcut 05.09.2024 tarihli bilirkişi raporu ile;
a- Davalının ... nolu 17.04.2023 son ödeme tarihli fatura bedeli bakımından ödeme yükümlülüğünün bulunmadığı/talep edilebilir olmadığı, diğer iki adet fatura bedeli bakımından davalının ödeme yükümlülüğünün bulunduğu/ talep edilebilir olduğu hususunda uyum sağlanmıştır.
b- Cayma bedeli hesaplamalarında; yukarıda 9 nolu bölümde açıklandığı üzere en son faturada birim fiyat 3,31142 TL olmasına rağmen davalıdan talep edilebilir olmayan faturadaki 2,5143 TL birim fiyat üzerinden cayma bedeli hesaplanmış olması nedeniyle, bu konuda uyum sağlanamamıştır.
c- Takip öncesi faize ilişkin hesaplamalarda ; hesaplamaya dahil edilen 27.03.2023 son ödeme tarihli 115.225,14 TL lık ve 27.02.2023 son ödeme tarihli 149.481,52 TL lık faturalar içinde bulunan geçmiş aylara ait gecikme faiz tutarları düşülmek suretiyle oluşacak ana para/asıl alacak tutarları üzerinden gecikme faiz hesabı yapılmamış olması/faize faiz yürütülmüş olması nedeniyle uyum sağlanamamıştır."
SONUÇ OLARAK; Yukarıda yapılan değerlendirmeler ve hesaplamalara göre ve Mahkemenin hukuki değerlendirmesi kapsamında, davalının takip tarihi itibariyle ödeme yükümlülüğü seçenekler halinde sunulmuştur.
1- ... nolu 17.04.2023 son ödeme tarihli fatura bakımından yukarıda (5) nolu bölümde yapılan değerlendirmeler kapsamında bu fatura bedeli olan 101.314,43 TL nin davalıdan istenemeyeceği,
2-Yukarıda (6 ) ve (7) nolu bölümlerde yapılan değerlendirme kapsamında Sayın Mahkeme tarafından, davalının sözleşmeyi sonlandırmasının haklı fesih olarak değerlendirilmesi halinde, cayma bedeli ödeme yükümlülüğü bulunmadığından davalının normal dönem tüketim bedeli ödeme yükümlülüğü 316.456,37 TL,
3- Davalının cayma bedeli ödeme yükümlülüğünün bulunduğunun değerlendirilmesi halinde;
a) Cayma bedelinin 6 aylık fatura tüketimlerine göre hesaplanması halinde davalının takip tarihi itibarıyla normal dönem enerji bedeli ve cayma bedeli toplam ödeme yükümlülüğü 362.526,25 TL,
b) Cayma bedelinin 12 aylık fatura tüketimlerine göre hesaplanması halinde davalının takip tarihi itibarıyla normal dönem enerji bedeli ve cayma bedeli toplam ödeme yükümlülüğünün; Cayma bedeli taleple bağlı olarak 387.201,85 TL olduğu " sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.
Bilirkişi kurulunca ibraz olunan raporun içerdiği teknik inceleme ve gerekçe itibariyle hükme uygun olduğu değerlendirilmiştir.
Mahkemece ;
"Sunulan belgeleri ve sözleşme hükümlerini detaylı olarak inceleyen, ayrıntılı olarak sorumluluk durumunu ve miktarını tespit eden, istinaf ilamından önceki hükme esas alınan bilirkişi raporundan ayrılma nedenlerini gerekçeli olarak açıklayan ve özellikle faize faiz yürütülmesi niteliğindeki hesaplama yöntemi ile cayma bedeline esas alınan birim fiyattaki hatayı belirleyen heyet raporu mahkememizce de benimsenmiş, rapora itiraz edilmeyen kısımların ve kaldırma ilamından önceki faiz miktarının davacı lehine usuli kazanılmış hak teşkil ettiği dikkate alınmıştır.
Takip ve dava konusu 115.225,14 TL ve 149.481,52 TL bedelli faturaların hemen hemen sözleşmeye uygun olarak düzenlendiği, üçüncü kişiye yapılan ödemenin davacının rızası veya talimatı ile gerçekleştirildiğine ilişkin bir kanıt getirilmediği, Aboneye Özel Sözleşme Koşullarının 1. maddesi uyarınca ilk 24 ay içinde portföyden çıkılması halinde son 12 aylık fatura bedelinin %10'unun cezai şart olarak karar- laştırıldığı, ne var ki sözleşmenin sadece 6 ay yürürlükte kaldığı, bu ihtimal için sözleşmede düzenleme yer almasa da bu hususun davacıya kullanımı 12 aya tamamlayarak cezai şart belirleme hakkı bahşetmediği, esasen bu hususun da kaldırma kararının dışında kaldığı hususları birlikte değerlendirildiğinde cezai şart bedelinin 41.380,13 TL olacağı " gerekçesi ile , asıl alacağın 306.085,68 TL'si ile faizin 56.948,73 TL' sine‬ yönelik itirazının iptali ile takibin talepnamedeki koşullar üzerinden devamına karar verilmiştir.
İcra inkar tazminatı yönünden; İİK 67/2 maddesinde " Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meb- lağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir." denilmektedir. Borçlu- nun icra inkar tazminatı ile mahkumiyeti açısından itirazın kötü niyetli olması şartı aranmayıp geçerli bir takibin ve itirazın bulunması, takip konusu alacağın belirlenebilir (likid) alacak olması ve davalının itirazında haksız olması gerekmektedir.
Mahkemece hüküm altına alınan 306.085,68 TL'lık asıl alacağın 41.380,13 TL' lik kısmının cezai şarta ilişkin olduğu ve bu kısım alacağın likit nitelik arz etmediği tartışmasızdır. Ancak normal tüketimden kaynaklanan 264.706,66 TL asıl alacak + 51.747,82 TL işlemiş faizden ibaret toplam = 361.454,48 Tl alacak likit niteliktedir.
O halde bu noktada ayrım yapılarak davacı lehine 361.454,48 Tl alacağın % 20'sine isabet eden 63.290,89 Tl icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerekirken icra inkar tazminatı talebinin tümden reddi isabetsizdir.
Açıklanan nedenlerle, ilk derece mahkemesince verilen kararda maddi vakıa ve hukuki değerlendirme noktasında usul ve yasaya aykırılık tespit edilmekle,davacının istinaf başvurusunun kabulüne, kararın kaldırılmasına tespit edilen eksiklik yargılama gerektirmediğinden HMK 353/1-b-2 md gereğince, esasa ilişkin olarak yeniden aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
K A R A R : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Davacının istinaf talebinin kabulüyle HMK 353/1-b-2 maddesi gereğince karar kaldırılarak yeniden esas hakkında; 1- DAVANIN KISMEN KABULÜNE,Davalının İstanbul Abonelik Sözleşmeleri İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasında asıl alacağın 306.085,68 TL'si ile faizin 56.948,73 TL'sine‬ yönelik itirazının iptali ile takibin talepnamedeki koşullar üzerinden devamına,
2- İİK 67/2 md. gereğince davalı hüküm altına alınan ve likit nitelik arz eden 361.454,48 TL alacağa haksız itirazı ile takibin durmasına sebebiyet verdiğinden bu miktarın % 20'sine isabet eden 63.290,89 tl icra inkar tazminatın davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine.
3- Alınması gerekli 24.798,88 TL karar ve ilam harcından peşin yatırılan 269,85 TL harcın mahsubu ile 24.529,03 TL eksik harcın davalıdan alınıp Maliyeye gelir kaydına, mahkemece önceki karara istinaden yazılan 27.01.2025 tarihli, ███████ harç numaralı harç tahsil müzekkeresinin işlemsiz iadesinin istenilmesine,
4- Davacı tarafından yatırılan 269,85 TL peşin harcın davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
5- 6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00 TL arabulucuk ücretinin 2.240,82 TL'sinin davalıdan alınarak Maliyeye gelir kaydına,
6- Davacıdan alınması gereken 879,18 TL arabuluculuk ücretinin; önceki karara istinaden yazılan █████/2025 tarihli, ███████ harç numaralı harç tahsil müzekkeresi ile davacıdan tahsil edilen 940,82 TL'den mahsubu ile 61,64 TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
7- Davacı taraf vekille temsil olunduğundan, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 58.085,51 TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
8- Davacı tarafından yapılan 38.887,75 TL (269,85 TL başvuru harcı, 38,40 TL vekalet harcı, 38.000,00 TL bilirkişi ücreti ve 579,50 TL posta masrafı) yargılama giderinin kabul ve red oranına göre 27.929,62 TL'sinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
9- Davalı vekille temsil olunduğundan, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
10- Taraflarca yatırılan gider avansından geriye kalanın karar kesinleştikten sonra iadesine,
İstinaf incelemesiyle ilgili olarak; Peşin alınan istinaf karar harcının, istinaf eden davacıya isteği halinde ilk derece mahkemesince iadesine,
Davacı tarafından istinaf aşamasında yapılan 495,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
İstinaf sebebiyle yatırılan gider avansı bakiyesi varsa, karar kesinleştiğinde istinaf edene ilk derece mahkemesince iadesine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay'da temyiz yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi. █████/2026

Tamamını görebilmek için üye olmanız gerekli :/ Tamamını görebilmek için üye ol!
Üye olmak için tıkla!