Deniz, hava ve kara taşımacılığı alacaklarından kaynaklanan itirazın iptali davasında, yargı yerinin İstanbul 17. Asliye Ticaret (Denizcilik İhtisas) Mahkemesi olarak belirlenmesi kararı.
Özet: İki asliye ticaret mahkemesi arasında çıkan görev uyuşmazlığına konu olan, deniz, hava ve kara taşımacılığı bedeli alacağına ilişkin itirazın iptali davasında; mahkemelerden birinin deniz taşımacılığından kaynaklı olduğunu belirterek davayı denizcilik ihtisas mahkemesine göndermesine karşın, diğer mahkemenin uyuşmazlığın sadece deniz ticareti ile ilgili olmadığını savunarak görevsizlik kararı vermesi üzerine, üst mahkeme, taşımanın bir bölümünün deniz taşımasına ilişkin olması ve usul ekonomisi gereği, davanın tüm talepleriyle birlikte denizcilik ihtisas mahkemesinde görülmesi gerektiğine karar vermiştir.
T.C.
İSTANBULBÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 37. HUKUK DAİRESİDOSYA NO: ████████ KARAR NO : █████████KARAR TARİHİ: █████/2026T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IİNCELENEN KARARINMAHKEMESİ: İSTANBUL 17.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ: █████/2026NUMARASI : ███████ ███████DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)Taraflar arasındaki davada İstanbul 17.Asliye Ticaret Mahkemesi (Denizcilik ihtisas mahkemesi sıfatıyla)ile Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:K A R A RDava, İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) ilişkindir.Bakırköy 6.Asliye Ticaret Mahkemesince,"...deniz taşımacılığından kaynaklandığı iş bu davaya deniz ticareti hükümlerinin uygulanması gerektiği, dava konusu uyuşmazlığın Deniz Ticaret Hukukuna göre Özel İhtisas Mahkemesi olan Ticaret Mahkemesinin Deniz İhtisas Dairesinde çözümlenmesi gerektiğinden usul ekonomisi ilkesi gözetilerek tensiben davanın usulden reddi ile dosyasının görevli İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi Denizcilik İhtisas Mahkemesine gönderilmesine..." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir. İstanbul 17.Asliye Ticaret Mahkemesi (Denizcilik ihtisas mahkemesi sıfatıyla)'nce,"... uyuşmazlığın TTK'nın 5. kitabında düzenlenen Deniz ticaretinden veya deniz sigortasından kaynaklanmadığı, deniz ticaretine ilişkin hükümlerin uygulanmasını gerektirecek iddia ya da savunmanın da bulunmadığı, davanın kara ve hava taşımacılığına ilişkin olması sebebiyle genel görevli Asliye Ticaret Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiği, açıklanan nedenlerle Mahkememizin görevsizliğine..." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.HMK 167. maddesi "Mahkeme, yargılamanın iyi bir şekilde yürütülmesini sağlamak için, birlikte açılmış veya sonradan birleştirilmiş davaların ayrılmasına, davanın her aşamasında, talep üzerine veya kendiliğinden karar verebilir. Bu durumda mahkeme, ayrılmasına karar verilen davalara bakmaya devam eder."; aynı yasanın 57. maddesi" Birden çok kişi, aşağıdaki hâllerde birlikte dava açabilecekleri gibi aleyhlerine de birlikte dava açılabilir:c) Davaların temelini oluşturan vakıaların ve hukuki sebeplerin aynı veya birbirine benzer olması." ve yine 58. maddesi "İhtiyari dava arkadaşlığında, davalar birbirinden bağımsızdır. Dava arkadaşlarından her biri, diğerinden bağımsız olarak hareket eder" hükümlerini amirdir.Deniz alacağı hususunda, 6102 sayılı TTK'nın 1352/1. maddesinde "Deniz alacağı; aşağıda sayılan hususların birinden veya birkaçından doğan istem anlamına gelir: " ve aynı maddenin 1-g bendinde "Bir çarter parti düzenlenmiş olup olmadığına bakılmaksızın, gemide eşya veya yolcu taşınması amacıyla yapılmış her türlü sözleşme" hükümleri mevcuttur. Davacı tarafından başlangıçta deniz, hava ve kara taşımacılığına ilişkin sözleşme kapsamında taşımaya ilişkin bedelin ödenmediği gerekçesi ile alacak davası açtığı; ilk mahkemece verilen görevsizlik kararı sonrasında İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesince, kara ve hava taşımacılığından kaynaklı talep bakımından tefriken görevsizlik kararı verilmiş ise de; her dava açıldığı tarihteki şartlara göre karara bağlanacağından dolayı görevli olan mahkemenin, tefrik kararı sonrasında görevsiz hale gelmesi usulen mümkün olmadığı gibi HMK 167. maddesinde açıklandığı üzere tefrik kararı veren mahkemenin ayrılan davalara bakmaya devam etmesi gerekmektedir.Somut olayda;davacı, davalı ile arasındaki taşıma deniz hava ve kara taşıma sözleşmesi uyarınca taşıma bedelini talep etmiştir. Taşımanın bir ayağının deniz taşıması olması, talep yığılmasına ilişkin davalarda tüm talepler bakımından özel ihtisas mahkemesince usul ekonomisi gereğince yargılama yapılması gerekmesi nedeniyle uyuşmazlığın çözümünde TTK.nun deniz ticaretine ilişkin hükümlerinin uygulanması gerekli olup, bu durumda da tüm talepler bakımından davanın Denizcilik İhtisas Mahkemesi’nde görülmesi zorunludur.(T.C. YARGITAY 11. Hukuk Dairesi ESAS NO : █████████ -KARAR NO: █████████; ESAS NO: ██████████ -KARAR NO: ██████████)SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK’nın 21 ve 22. maddeleri gereğince İstanbul 17.Asliye Ticaret Mahkemesi (Denizcilik ihtisas mahkemesi sıfatıyla) YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE █████/2026 gününde oy birliğiyle karar verildi.KANUN YOLU: Kesin olmak üzere