Danıştay, günübirlik kiralanan dairenin ruhsatsız işyeri kapsamında mühürlenmesinin yasal dayanağı bulunmadığına hükmeden alt mahkeme kararını onadı.
Özet: Davalı belediye tarafından günübirlik kiraya verilen bir dairenin, 1774 sayılı Kimlik Bildirme Kanununa dayanılarak yapılan mühürleme işleminin yasal dayanağı olmadığı gerekçesiyle iptali üzerine temyiz başvurusunda bulunulmuştur. İlk derece mahkemesi, ilgili Kanunda mühürlemeye dair bir düzenleme bulunmadığı için işlemi hukuka aykırı bularak iptal etmiş, bölge idare mahkemesi de bu kararı onamıştır. Davalı belediyenin günübirlik kiralanan yerlerin ruhsatsız işyeri sayılarak mühürlenebileceği yönündeki itirazlarına rağmen, Danıştay 4. Dairesi, temyiz edilen kararı usul ve hukuka uygun bularak temyiz istemini reddetmiş ve mühürleme işleminin iptaline dair alt derece mahkeme kararlarını oyçokluğuyla kesin olarak onamıştır.
T.C.
D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : █████████Karar No : █████████ TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı (E-Tebligat)VEKİLİ : Av ...KARŞI TARAF (DAVACI) :...VEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU : .. Bölge İdare Mahkemesi .... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :Dava konusu istem: İstanbul ili, Kadıköy ilçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi, No:... adresinde yer alan ve davacının kiracısı olduğu dairenin günübirlik kiraya verildiğinden bahisle mühürlenmesine ilişkin █████/2023 tarihli mühürleme tutanağının iptali istenilmiştir.İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; Mahkemelerinin █████/2023 tarihli ara kararı ile davalı idareden, dava konusu işlemin hangi mevzuatın, hangi hükmü kapsamında tesis edildiğinin sorulduğu, davalı idarece verilen cevapta, dava konusu işlemin 1774 sayılı Kimlik Bildirme Kanunu kapsamında tesis ediliğinin belirtildiği, 1774 sayılı Kimlik Bildirme Kanunu'nda söz konusu yerin mühürleneceğine ilişkin herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği, bu durumda, uyuşmazlık konusu dairenin günübirlik kiraya verildiğinden bahisle mühürlenmesine sonucunu doğuracak biçimde, yasal dayanağı bulunmadan tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Yasa ve düzenleme dışı olarak günübirlik kiralanan yerlerin “ruhsatsız iş yeri” sayılarak mühürleme yapılabileceği, CİMER'e iletilen ve Kaymakamlık Makamınca müvekkil idareye yönlendirilen şikayetlerin Zabıta Müdürlüğünce inceleme yapılması, tutanak tutulması ve iş yeri açma ve çalıştırma ruhsatı bulunmayan ancak “umuma açık istirahat yeri” faaliyeti ile işletilen yer hakkında, bütün ruhsatsız faaliyet gösteren iş terleri için yasal uygulama olan “mühürleme” yapılmasında yasa dışı bir işlem bulunmamadığı ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.TETKİK HÂKİMİ :...DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE :Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle;1. Temyiz isteminin reddine,2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, █████/2025 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi. (X) KARŞI OY : 3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin "Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin açılması" başlıklı 32. maddesinde; "Umuma açık istirahat ve eğlence yeri açmak ve işletmek isteyen gerçek ve tüzel kişiler… beyan formu ile yetkili idareye başvurur. Umuma açık istirahat ve eğlence yerinin açılması ve faaliyette bulunmasına belediye sınırları ve mücavir alan sınırları içinde belediye, bu alanlar dışında il özel idaresi tarafından izin verilir. İl özel idaresi ve belediyeler, umuma açık istirahat ve eğlence yeri ruhsatını vermeden önce kolluk kuvvetinin görüşünü alır. Yetkili kolluk kuvveti, açılacak yerin genel güvenlik ve asayişin korunması açısından kolaylıkla kontrol edilebilecek bir yerde ve konumda olup olmadığını dikkate alarak, işyeri hakkındaki görüşünü mülki idare amiri vasıtasıyla yedi gün içinde bildirir. Umuma açık istirahat ve eğlence yeri açılması hususundaki başvurular yetkili idareler tarafından bir ay içinde sonuçlandırılır… İzin almadan açılan umuma açık istirahat ve eğlence yerleri, yetkili idarelerin ilgili birimleri tarafından sebebi bir tutanakla belirlenmek ve mühürlenmek suretiyle re’sen kapatılır. Kollukça, izin almadan açıldığı tespit edilen umuma açık istirahat ve eğlence yerleri düzenlenecek bir tutanakla kapatılmak üzere yetkili idareye bildirilir. Yetkili idare yapılan bildirim üzerine izin almadan açılan yeri kapatarak en geç üç gün içinde kolluğa bilgi verir…” düzenlemesine yer verilmiştir.Belediye karar organları tarafından alınmış kararları, emir ve yasakları uygulamak, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik hükümleri gereğince, işyerinin açma ruhsatı alıp almadığını kontrol etmek, yetkili mercilerce verilen işyeri kapatma cezasını uygulamak ve gereken işlemleri yapmak, █████/2007 günlü, 26490 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Belediye Zabıta Yönetmeliğinde, zabıtanın görevleri arasında sayılmıştır.Bakılan uyuşmazlıkta, İdare Mahkemesince, dava konusu işlemin 1774 sayılı Kimlik Bildirme Kanunu kapsamında tesis ediliği, 1774 sayılı Kimlik Bildirme Kanunu'nda söz konusu yerin mühürleneceğine ilişkin herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği, bu nedenle, yasal dayanağı bulunmadan tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş ise de, yukarıda yer verilen mevzuata göre, izin almadan açılan umuma açık istirahat ve eğlence yerleri, yetkili idarelerin ilgili birimleri tarafından sebebi bir tutanakla belirlenmek ve mühürlenmek suretiyle re’sen kapatılacağı açık olup, dava konusu işlemin anılan mevzuat hükümleri kapsamında incelenmesi suretiyle karar verilmesi gerekir iken, anılan gerekçeyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmesinde hukuki isabet bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle, davalı idarenin temyiz istemi kabul edilerek, temyize konu İdare Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği oyuyla, Dairemizin onama yolundaki kararına katılmıyorum.