Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesinde, üst işverenin ödediği işçilik alacaklarını alt işverenlerden talep ettiği rücuen tazminat davasında sorumluluğun belirlenmesi.
Özet: Davacı ana işveren kurum, alt işveren davalı şirketlerin bir çalışanına mahkeme kararı gereği ödediği işçilik alacaklarını rücuen talep etmektedir; ana işveren, davalı şirketlerin çalışanlarının haklarını mevzuata uygun şekilde yerine getirmemesi sonucu bu ödemeyi yapmak zorunda kaldığını savunurken, davalılar ise işe alım ve çıkarma kararlarının ana işverene ait olduğunu, ana işverenin talimatlarıyla hareket ettiklerini ve emsal yüksek mahkeme kararları uyarınca iç ilişkide sorumluluğun yarı yarıya paylaşılması gerektiğini, ayrıca zamanaşımı itirazında bulunduklarını belirtmektedir.
T.C. ANKARA 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ████████ Esas - ████████
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİT.CANKARAASLİYE SEKİZİNCİ TİCARET MAHKEMESİK A R A RESAS NO : ████████ KARAR NO : ████████...DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)DAVA TARİHİ : █████/2024KARAR TARİHİ : █████/2025GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH : █████/2025Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde; ... tarafından Kurumumuz aleyhine işçilik alacağı talebiyle açılan davada .... İş Mahkemesi'nin █████/2019 tarihli ... sayılı kararıyla "Davanın Kabulüne" karar verildiği, karar aleyhine taraflarınca istinaf kanun yoluna başvurulduğunu, davacı tarafında... Esas sayılı icra dosyasıyla ilamlı icra takibine konulması neticesinde icra dosyasına 81.889,31-TL nakit teminat yatırılarak mehil vesikası alındığını, söz konusu karara karşı yapmış oldukları istinaf başvurusu neticesinde... sayılı kararı ile istinaf isteminin reddine karar verildiğini, İcra dosyasına nakit olarak yatırılan teminatın alacaklıya ödenerek bakiye borç için kurumlarına muhtıra gönderildiğinden 8.077,73- TL de █████/2023 tarihinde yatırılarak dosya borcunun kapatıldığını, 2.538,12-TL karar ilam harcı ve 27,52- TL gecikme zammı ile toplam 2.565,64-TL harç ödendiğini, bu itibarla, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun ilgili maddeleri gereğince, kurumları tarafından ...' a ödenen toplam 92.532,68-TL den, .... tarafından yatırılan 850,00-TL'nin mahsubuyla, bakiye 91.682,68-TL ödeme yapıldığını, firmalarla yapılan şifahi görüşmelerde talep edilmesine rağmen herhangi bir ödeme yapılmadığını, gerek sözleşme hükümleri, gerek müteselsil sorumlulukta iç ilişkiye yönelik yasal düzenlemeler ve gerekse Yüksek Mahkemenin emsal mahiyetinde uygulamaya yönelik yeknesak kararları çerçevesinde, kurumları tarafından davalı firmaların çalışanı olan dava dışı işçiye ödenen meblağın asıl muhatabı ve ödemesi gereken yükümlüsünün davalı şirketler olduğunu, çünkü ...mevzuatına uygun hareket etmek, çalışanlarının her türlü mevzuattan kaynaklanan haklarını yerine getirmekle yükümlü olan davalı şirketlerin buna aykırı hareket ettiğini, bunun neticesinde de kurumları hiçbir şekilde yükümlüsü ve sorumlusu olmadığı halde, davalı şirketlerin çalışanının sosyal güvenlik mevzuatından kaynaklı talebiyle karşı karşıya kaldığını neticesinde de ödeme yapmak zorunda kaldığını, bilirkişi raporu akabinde ıslah edilmek üzere fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla dava dışı işçiye yapılan ve davalılar payına düşen ödemenin şimdilik 10.000,00 TL lik kısmının, ödeme tarihinden itibaren hesaplanacak avans faiziyle birlikte sorumlulukları oranında davalılardan tahsiline, yargılama masrafları ve vekâlet ücretinin davalılara tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.CEVAP:Davalılar .... vekili cevap dilekçesinde; müvekkili şirket ile ihale usulü ile çalışmakta olup işçilerin işe alma-çıkarma işlemleri üst işveren tarafından gerçekleştirildiğini, davalı müvekkili şirket alt işveren olup üst işveren olan davacı ile ihale usulü Hizmet Alım Sözleşmesi uyarınca çalıştığını, müvekkili şirketin üst işverenin emir ve talimatları ile bağlı olduğunu, bu bağlamda çalışanlarının işe alımı ve/veya işten çıkışı gibi hususlarda üst işverenin tek başına yetkili olup müvekkili şirketin bu talimatları ihale sözleşmesi uyarınca uygulamakla mükellef olduğunu, yapılan işin ihale kapsamında olup alt işveren olan müvekkilin işe alım-işten çıkarma konusunda yetki ve insiyatif hakkı bulunmadığını, kaldı ki müvekkili şirket ile davacı arasında imzalanan sözleşme ve kanunlar uyarınca dava dışı işçiler ile ilgili verilen mahkeme kararlarının da uygulanmasında dahi davacının talimatı ile hareket edildiğini; işçinin işe iade alınıp alınmayacağı,işe iade alınmazsa tazminatlarının ödenip ödenmeyeceği ve işten çıkarılıp çıkarılmayacağı davacının emir ve talimatları doğrultusunda gerçekleştirildiğini, her ne kadar davacı, dava dışı işçiye ödenen bedelin tamamını talep etmiş ise de ... kararları uyarınca müvekkili şirketin sorumluluğu varsa dahi bu sorumluluk miktarının üst işveren ile yarı yarıya oranında olması gerektiğini, ... sayılı ilamında "sözleşmelerde hüküm bulunmayan hallerde her bir yüklenicinin sorumlu olduğu döneme daire kıdem tazminatı ve yıllık izin ücretinin yarısından asıl işveren konumundaki davacının diğer yarısından davalı yüklenicilerin sorumlu olduğu" kararı verildiğini, huzurdaki dosyada da bilirkişinin de belirttiği üzere yüklenicilerle davacı arasında iç ilişkide tazminatların tamamından yüklenicilerin sorumlu olduğuna dair bir hüküm bulunmadığını, davacının belirli süreli sözleşme ile çalışmış olup sözleşme süresinin bitimi ile iş akdinini sonlandırıldığını, zamanaşımı itirazında bulunduklarını, davacının tazminat ödediği işçiye ödediği tazminatlardan müvekkili şirketin sorumluluğundan bahsedilebilmesi için; işçinin müvekkili şirket nezdinde çalıştırdığı sürenin sonundan itibaren 2 yıl sürenin geçmemesi gerektiğini, aksi takdirde müvekkilinin sorumluluğunun zamanaşımına uğramış olacağını, müvekkil şirketin bir sorumluluğu da bulunmadığını, dava açılmasına müvekkili şirketin sebebiyet vermediğini, davacının belirlediği uygulama neticesinde dava açılmasına sebebiyet verildi ise bu konuda da müvekkili şirketin bir sorumluluğu bulunmayıp tüm sorumluluğun davacıya ait olduğunu, dolayısıyla kabul etmemekle beraber davanın kabul edilmesi ihtimalinde tazminatların ödenmesi ve yargılama giderlerinin davacının uhdesinde kalması gerektiğini, tüm bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Toplanan tüm bilgi ve belgeler kapsamında bilirkişiden rapor alınmıştır.Mahkememizce aldırılan █████/2024 tarihli bilirkişi raporunda; ... 'ye müştereken ve müteselsilen NET 3.783,96-TL, ... (Dava dışı)' ne müştereken ve müteselsilen NET 548,40-TL rücu edilebileceği tespit edilmiştir.Mahkememizce aldırılan █████/2025 tarihli bilirkişi ek raporunda; .... 'nde çalışması bulunmadığından bu davalı aleyhine açılan davanın reddine karar verilmiştir.Davacı vekili █████/2025 tarihli dilekçesi ile; 10.000,00 TL olan dava değerini artırarak 69.933,65 TL olarak ıslah ettiklerini beyan etmiştir.Uygulamada son işverenden tahsil edilen işçilik alacakları, çoğunlukla işçinin birden fazla alt işverenler nezdindeki çalışmalarını kapsamaktadır. İşçinin çalışmış olduğu her bir alt işverenin dönemine isabet eden işçilik alacaklarından, ilgili olan alt işveren sorumlu olacağından alt işverenin sorumluluğu da sadece kendi dönemi ile sınırlı olmalıdır. Davacın “son işveren“ olması da bu sonucu değiştirmez. Bununla birlikte feshe bağlı bir hak olan ihbar tazminatından ise, diğer işverenler sorumlu olmayıp, sadece son işveren sorumludur. Başka bir ifade ile davacı üst işveren, dava dışı işçiye ödemiş olduğu ihbar tazminatını ancak son işverendentalep edebilir. Bunun dışındaki tüm işçilik alacaklarından ise, işçinin çalışmış olduğu alt işverenler, üst işverene karşı, kendi dönemleriyle sınırlı olmak üzere sorumludurlar. Yine, son işveren, yargılama gideri (dava ve icra), avukatlık ücreti, harç, faiz gibi fer'i borçlardan, her bir davalı alt işverenin toplam ana para tutarı içinde sorumlu olduğu tutarına oranı kadarını ilgili alt işverenlere rücu edebilir. Uyuşmazlığın İş Hukuku değil, Borçlar Hukuku hükümlerine göre çözümlenmesi gerektiğinden, “iş hukukunda geçerli olan mevzuat ve içtihatlara göre yapılan değerlendirmeler" rücu davalarında hükme esas alınamaz.Değinilmesi gereken bir başka nokta ise alt işverenlerin sorumlu oldukları dönemlere ilişkin hesaplama yapılırken hangi tarihteki ücretlerin esas alınması gerektiğidir. Son işveren, iş mahkemesi ilamı gereğince işçilik alacaklarını iş akdinin sona erdiği tarihteki ücret üzerinden ödemekte olup,iş mahkemesi ilamındaki usul ve hesaplamalar doğrultusunda alt işverenlerden rücu isteminde bulunabilir. ( ....)Bu açıklamalar ışığından somut olayda ilama konu mahkeme kararındaki işçinin davalılar nezdinde çalıştığı SGK kayıtlarından anlaşılmaktadır. Taraflar arasında iş yeri devri söz konusu olmaksızın ihale alıcısının değişmesi suretiyle eski işçilerin ihale alan şirket nezdinde çalıştırılması söz konusudur. Bu kapsamda dava dışı işçinin davalılar bünyesinden bilirkişi raporunda belirtilen dönemlerde raporda belirtilen gün kadar çalıştığı anlaşılmaktadır. Her bir davalı davacı ile arasındaki sözleşmede açıkça işçi alacaklarından davalının sorumlu oldukları düzenlenmesine ve Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 6. Bölüm 38. Maddesi göre ancak işçiyi çalıştırdığı dönem için sorumludur. İhbar tazminatı, yıllık izin ve fazla mesai alacağından ise son işveren sorumludur. Alınan usul ve yasaya uygun denetime ve hüküm kurmaya elverişli görülen bilirkişi raporunda davalıların dava dışı işçiyi çalıştırdıkları dönemlere ilişkin raporda belirtilen miktarda sorumlu olduklarından davacının davasının kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.HÜKÜM: Nedenleri yukarıda açıklandığı üzere;....Aleyhine açılan davanın reddine ,Diğer davalılar aleyhine açılan davanın kabulü ile , 548,40-TL'nin .... (eski ünvan ...)' nden müştereken ve müteselsilen 25.08.2022 tarihlerinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte alınarak davacıya verilmesine,İş bu dava nedeniyle alınması gerekli 4.777,19 TL harçtan 427,60 TL peşin harç ve 1.023,52 TL ıslah harcının mahsubu ile kalan 3.326,07 TL harcın ; 26,28 TL'sinin davalı ...' nden alınarak hazineye gelir kaydına, Arabuluculuk Kanununun 18/A(13). maddesi uyarınca karar tarihinde yürürlükte bulunan Arabuluculuk Ücret Tarifesi uyarınca ... bütçesinden karşılanan 4.200,00 TL arabuluculuk giderinin 32,94 TL'sinin davalı ... nden alınarak davacıya ödenmesine,Kendisini vekille temsil ettiren davacı yararına hüküm tarihinde yürürlükte olan AAÜT gereğince takdir ve tespit edilen 30.000,00 TL vekalet ücretinin 237,11 TL'sinin davalı ...' nden alınarak davacıya verilmesine, Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde ilgilisine iadesine, Dair davacı vekilinin yüzüne ...Yönünden karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde ...'da İstinaf yolu açık, diğer davalılar yönünden dava değeri istinafa başvuru sınırı altında olduğundan 6100 sayılı HMK'nun 341/2 maddesi gereğince kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2025.... ¸e-imzalıdır. ¸e-imzalıdır.