Danıştay 10. Daire, Mersin Erdemlideki E-5 karayolu cepheli taşınmazda köprü inşaatı nedeniyle oluşan değer kaybından kaynaklı maddi tazminat talepli temyiz başvurusunu incelemektedir.
Özet: Davacı tarafından, maliki olduğu taşınmazın bitişiğindeki E-5 karayoluna yapılan yeni köprü nedeniyle oluşan kot farkının taşınmazda değer kaybına yol açtığı iddiasıyla açılan maddi tazminat davasında, ilk derece mahkemesi bilirkişi raporu doğrultusunda 285.069,48 TL tazminata hükmetmiş, bu karar Bölge İdare Mahkemesince hukuka uygun bulunarak onanmıştır; hem davacı hem de davalı idarenin kararı temyiz etmesi üzerine dosyanın Danıştaya gelmesiyle, Danıştay tetkik hakimi davalı idarenin temyiz isteminin kabul edilerek Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği yönünde düşüncesini belirtmiştir.
T.C.
D A N I Ş T A YONUNCU DAİREEsas No : █████████Karar No : █████████ TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ...TEMYİZ EDEN (DAVALI) :... Müdürlüğü /... VEKİLİ : Av. ...İSTEMİN_KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının taraflarca aleyhlerine ilişkin kısımlarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.YARGILAMA SÜRECİ :Dava konusu istem: Davacı tarafından, maliki olduğu Mersin İli, Erdemli İlçesi, ... Köyü, ... ada .. parsel sayılı taşınmazının E-5 karayolu cepheli olduğu, yeni yapılan köprü sebebiyle oluşan kot farkından dolayı taşınmazda değer kaybı meydana geldiği ileri sürülerek 1.000,00 TL (miktar artırım dilekçesiyle 600.000,00 TL) maddi tazminatın ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; dava dosyasında yer alan bilgi ve belgeler, davacıya ait taşınmazın konumu ile mahallinde gerçekleştirilen keşif neticesinde düzenlenen bilirkişi raporunda yer verilen tespitler bir bütün olarak değerlendirildiğinde, davacının maliki olduğu Mersin İli, Erdemli İlçesi, ... Köyü, ... ada ... parsel sayılı taşınmazda, kuzey cephesine bitişik inşa edilen köprü üst geçidi inşaatı nedeniyle ulaşım, doğal afetler, görünüm, estetik, mimari çözüm, çevre emniyeti, ekonomi, ticari kazanım, yapım maliyetleri yönünden değer kaybı meydana geldiği, taşınmazın ağırlıklı metrekare değerinin 838,17 TL olduğu, değer kaybından kaynaklanan zararın ise 285.069,48 TL olduğunun belirlendiği, bilirkişi raporu hükme esas alınabilir nitelikte bulunarak ve davacı tarafından verilen miktar artırım dilekçesi gözetilerek davacının maddi tazminat isteminin 285.069,48 TL'lik kısımının kabulüne fazlaya ilişkin isteminin reddine karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu kararının hukuka ve usule uygun olduğu gerekçesiyle taraflarca yapılan istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.TEMYİZ_EDENLERİN_İDDİALARI : Davacı tarafından, hükme esas alınan bilirkişi raporunun yeterli olmadığı, dava konusu taşınmazın değeri belirlenirken alınan emsallerin taşınmazın bulunduğu ilçeden alınmadığı, Mezitli ilçesi sınırları içerisindeki taşınmaz satış değerlerinin esas alındığı, benzer nitelikteki uyuşmazlıklarda %15-25 arasında değer kaybı belirlendiği halde uyuşmazlık konusu taşınmazda kısmen %3, kısmen de %10 değer kaybı belirlenmesinin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir. Davalı idare tarafından, dava konusu taşınmaz giriş çıkışların kotu değişmeyen yan yoldan sağlanacağı, davacının herhangi bir hak kaybına uğramadığı, davanın reddi gerektiği, idarelerinin harçtan muaf olduğu ileri sürülmektedir. TARAFLARIN_SAVUNMLARI : Taraflarca savunma verilmemiştir.DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...DÜŞÜNCESİ : Davalı idarenin temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE : MADDİ OLAY : Mersin ili, Erdemli ilçesi, ... Köyü ... ada, ... parsel sayılı taşınmaza cephesi bulunan E-5 karayolunda yapılan köprülü yol düzenlemesine ilişkin imar planı değişikliğinin mülga ... Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı meclis kararıyla onaylanmıştır. Mersin ili, Erdemli ilçesi, ... Köyü ... ada, ... parselde kayıtlı arsa vasıflı taşınmaz, davacı tarafından █████/2015 tarihinde satın alma yoluyla edinilmiştir. Mersin İli, Erdemli İlçesi, ... Köyü, ... ada ... parsel sayılı arsa vasıflı taşınmazın maliki olan davacı tarafından taşınmazının E-5 karayolu cepheli olduğu, yeni yapılan köprü sebebiyle oluşan kot farkından dolayı taşınmazında değer kaybı meydana geldiği ileri sürülerek 1.000,00 TL (miktar artırım dilekçesiyle 600.000,00 TL) maddi tazminatın ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un görev ve yetkiler başlıklı 4. maddesinin (a) bendinde "Otoyol, Devlet ve il yolları ağına giren karayolları güzergâhları ile bunların değişikliklerine ilişkin planları hazırlamak veya hazırlatmak" Karayolları Genel Müdürlüğü'nün görevleri arasında sayılmıştır. Anayasanın 125. maddesinde, idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun açık olduğu belirtildikten sonra, son fıkrasında, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu hükme bağlanmıştır.İdare, kural olarak yürüttüğü kamu hizmetiyle nedensellik bağı kurulabilen zararları tazminle yükümlü olup; idari eylem ve/veya işlemlerden doğan zararlar idare hukuku kuralları çerçevesinde, hizmet kusuru veya kusursuz sorumluluk ilkeleri gereği tazmin edilmektedir.İdarenin yürütmekle görevli olduğu bir hizmetin kuruluşunda, düzenlenişinde veya işleyişindeki nesnel nitelikli bozukluk, aksaklık veya boşluk olarak tanımlanabilen hizmet kusuru; hizmetin kötü işlemesi, geç işlemesi veya hiç işlememesi hallerinde gerçekleşmekte ve idarenin tazmin yükümlülüğünün doğmasına yol açmaktadır. Kamu hizmetlerinin yerine getirilmesi sırasında bu hizmetten doğan nedenlerle kişilerin uğradığı zararların hizmetin sahibi idarece karşılanması esas olmakla birlikte, tazminata hükmedilirken, olayın meydana geliş şekline göre zarara uğrayan kişilerin de kusurlu olup olmadığının, dolayısıyla olayda müterafik kusur bulunup bulunmadığının da ortaya konulması gerekmektedir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Dava dosyasının incelenmesinden, uyuşmazlık konusu taşınmazı davacının █████/2015 tarihinde yani köprülü yol düzenlemesine ilişkin 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği tarihi olan ... tarihinden sonraki bir tarihte edindiği, dolayısıyla davacının uyuşmazlık konusu taşınmazı mevcut köprülü yol düzenlemesini bilerek ve bu tür taşınmazların oluşan yeni durum nedeniyle ortaya çıkan piyasa değerinden edindiği, edinim sonrasında bir değer kaybı ortaya çıkmadığı anlaşıldığından davacının taşınmazında değer kaybı oluştuğu ileri sürülerek açılan maddi tazminat istemli davada davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararında hukuka uygunluk bulunmadığından bu karara karşı yapılan istinaf başvurusu üzerine Bölge İdare Mahkemesince davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulüyle davanın reddi yolunda hüküm kurulması gerekirken taraflarca yapılan istinaf başvurularının reddi yolunda kurulan hükümde isabet bulunmamaktadır.KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle;1. Davalı idarenin temyiz isteminin KABULÜNE,2. Davanın kısmen kabulüne kısmen reddine ilişkin ... İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak taraflarca yapılan istinaf başvurularının reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, █████/2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.