İzmir depreminde ağır hasar gören ve fiilen işyeri olarak kullanılan bağımsız bölüm için tapuda mesken kaydı nedeniyle reddedilen işyeri hak sahipliği talebinin Danıştay temyiz incelemesi.
Özet: Depremde hasar gören ve tapuda mesken olarak kayıtlı olmasına rağmen fiilen işyeri olarak kullanılan bir bağımsız bölüm için işyeri hak sahipliği talebi idarece reddedilen davacının açtığı davada; ilk derece mahkemesi ret işlemini hukuka aykırı bularak iptal etmiş, fakat Bölge İdare Mahkemesi tapu kaydını esas alarak ve fiili kullanımın 7269 sayılı Kanun kapsamında işyeri tahsisini zorunlu kılmadığını belirterek davanın reddine ve kendi kararının kesin olduğuna hükmetmiştir. Davacının bu kararı temyiz etmesi üzerine, Danıştay, Bölge İdare Mahkemesinin temyiz isteminin reddi kararı ile birlikte davanın esasını yeniden değerlendirmektedir.
T.C.
D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : █████████Karar No : █████████ TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ...KARŞI TARAF (DAVALI) : 1- .... Bakanlığı (E-Tebligat) VEKİLİ : Av. ... 2- ... Valiliği (E-Tebligat) VEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... Temyiz No:███████ sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :Dava konusu istem: Davacı tarafından, işyeri olarak kiraya verdiği bağımsız bölümünün bulunduğu İzmir ili, Bayraklı ilçesi, ... Mahallesi ... Sokak No:... ... Apartmanı adresinde ve tapunun ... ada ... sayılı parselde bulunan yapı ile aynı mahalde ... Sokak No:... ... Apartmanı adresinde ve tapunun ... ada ... sayılı parselinde kayıtlı konut tipi meskeninin █████/2020 tarihinde İzmir ilinde meydana gelen deprem sebebiyle ağır hasar alarak yıkılması sonrası hem işyeri hem de konut hak sahipliği verilmesine rağmen yıkılan işyeri yönünden de kuraya dahil edilerek işyeri tahsis edilmesi için █████/2022 tarihinde yaptığı başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacının konut ve işyeri niteliğindeki iki bağımsız bölümünün █████/2020 tarihinde meydana gelen deprem sonrası ağır hasar alarak yıkıldığı hususunun sabit olduğu, █████/2021 tarihli İtiraz Sonrası Mahalli Hak Sahipliği İnceleme Komisyonu Nihai kararı ekinde yer alan listenin 140.sırasında "iş yeri için hak sahibi", 703.sırasında da "1 konut için hak sahibi" kabul edilmiş olması yanında davacının bağımız bölümlerinin birbirinden farklı kullanım amacı taşıdığı görüldüğünden; davalı idarelerce her iki bağımsız bölümün de konut niteliğinde bulunduğu yönündeki tespit ve değerlendirmeye dair gerekli araştırma yapılmadan, somut ve kesin şekilde bir belirlemede bulunmaksızın, birden fazla konutu olanların tek konut hak sahibi sayılacağı hükmüne istinaden işyeri hak sahipliği için kuraya dahil edilmeyerek kura dışı bırakılan davacının anılan kura işlemine karşı bu bağlamda yaptığı itirazın zımnen reddine dair dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince; davacıya ait İzmir ili Bayraklı ilçesi ... Mahallesi ... Sokak No:... adresinde bulunan ve tapunun ... ada ... parselinde kayıtlı taşınmazı ile İzmir ili Bayraklı ilçesi ... Mahallesi ...Sokak No:... adresinde bulunan ve tapunun ... ada ... parselinde kayıtlı taşınmazın her ikisinin de tapuda mesken olarak kayıtlı olduğu, bu konuya yönelik olarak idarece ayrıca inceleme yapılmasını gerekli kılan bir hukuki durum mevcut olmadığı açık olduğundan; ayrıca, 7269 sayılı Kanunda mesken vasıflı taşınmazın fiilen işyeri olarak kullanılmakta olması nedeniyle afetzedeye işyeri olarak tahsis yapılmasını zorunlu kılacak bir hükme yer verilmediğinden; tapuda mesken olarak kayıtlı bulunan taşınmazı nedeniyle işyeri hak sahipliği için kuraya dahil edilmeyerek kura dışı bırakılan davacının, anılan kura işlemine karşı yaptığı itirazın zımnen reddine dair dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle istinaf isteminin kabulüne, hukuki değerlendirmesinde isabet görülmeyen İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine kesin olarak karar verilmiştir. Bu kararın davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine ise İdare Dava Dairesince, 2577 sayılı Kanunun 46. maddesi kapsamında bulunmayan dava hakkında verilen karara karşı yapılan istinaf başvurusu Dairelerince kesin olarak karara bağlandığından, bu karara karşı yapılan temyiz isteminin incelenmesi olanağı bulunmadığı gerekçesiyle temyiz isteminin reddine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Deprem sonrası ağır hasarlı hale gelen konutu ve işyeri için iki hak sahipliği bulunduğu, konut için tahsis yapılmasına karşın işyeri için çekilecek kuraya dahil edilmediği, iki adet konut için hak sahibi gibi değerlendirmeyle işyeri kurasına alınmamasının hakkaniyete ve usule aykırı olduğu, hak sahipliği kesinleşmiş olmasına karşın idarece bu hususun dikkate alınmadığı ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.TETKİK HÂKİMİ : ...DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE :Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle;1. Temyiz isteminin reddine,2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:... K:... Temyiz No:... sayılı kararının ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, █████/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.