Danıştay, hukuka aykırı meslekten çıkarma işlemi sonrası görevine iade edilen komiserin parasal hak kaybı, BM Darfur görevi engeli ve manevi zarar tazminat taleplerini inceleyen temyiz kararı.
Özet: Hukuka aykırı meslekten çıkarma işlemi sonucunda görevine iade edilen bir komiserin, bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal hakların faiziyle ödenmesi ve Birleşmiş Milletler misyonuna katılamaması gibi uğradığı zararların tazmini talebiyle açtığı davada, ilk derece mahkemesi, emniyet teşkilatının hizmet kusuru bulunduğunu tespit ederek, davacının faizsiz ödenen maaş farklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine ve hukuka aykırı işlem nedeniyle yurt dışı görevlendirmesinden mahrum kalmasından doğan zararlarının tazmin edilmesi gerektiğine karar vermiştir.
T.C.
D A N I Ş T A YİKİNCİ DAİREEsas No : ██████████Karar No : ████████KARŞILIKLI TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNANLAR:1-(DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ...2-(DAVACI) :...VEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesince verilen ...günlü, E:..., K:... sayılı kararın, dilekçelerde yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava Konusu İstem : Dava; Muğla İl Emniyet Müdürlüğünde komiser olarak görev yapmakta iken, Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararı ile Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/7. maddesi uyarınca meslekten çıkarılmasına ilişkin işlemin ...İdare Mahkemesinin ...günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla iptaline üzerine görevine iade edilen davacı tarafından;1- Meslekten çıkarma işlemi nedeniyle görev yapamadığı dönemde yoksun kaldığı parasal hakların faizsiz olarak ödenmesi nedeniyle uğradığı zararlara karşılık olmak üzere 1.000,00-TL maddi tazminatın (ıslah edildikten sonra 5.000,00-TL), maaşların ödendiği tarihten itibaren mevduata uygulanan en yüksek faiziyle birlikte ödenmesine,2- Birleşmiş Milletler sınavını kazanarak Darfur Misyonunda görevlendirilmesine rağmen anılan meslekten çıkarma işlemi nedeniyle görev alamadığı için uğradığı zararlara karşılık olmak üzere 1.000,00-TL maddi tazminatın (ıslah edildikten sonra 186.753,00-TL), başvuru tarihinden itibaren mevduata uygulanan en yüksek faiziyle birlikte ödenmesine, 3- Meslekten çıkarma işlemi nedeniyle uğradığı manevi zarara karşılık olmak üzere 50.000,00-TL manevi tazminatın, olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:...sayılı kararıyla; uyuşmazlığa konu olayda; davacı hakkında meslekten çıkarılmasına dayanak olan idari soruşturmaya █████/2013 günlü olur ile başlandığı, idari soruşturmanın devam ettiği esnada davacının 27-31 Mayıs 2013 tarihleri arasında gerçekleştirilen Birleşmiş Milletler İngilizce seçme sınavında başarılı olarak BM Darfur (UNAMID) Misyonunda görevlendirilmesi planlanan personel arasına dahil edildiği, akabinde davalı idarece sınavda başarılı olan personelin yurt dışında görevlendirilmesi için gerekli hazırlıklara başlandığı, bu kapsamda gerekli tebligatlar yapılarak yurt dışı görevlendirmesi hakkında davacının onayının alındığı, ancak bu esnada davacı hakkında yürütülen disiplin soruşturmasının tamamlanarak █████/2013 günlü işlemle meslekten çıkarma kararının verildiği, █████/2013 tarihi itibarıyla da meslekten ilişiğinin kesildiğinin görüldüğü, bu hususta yapılan değerlendirmede; Muğla İl Emniyet Müdürlüğü bünyesinde komiser olarak görev yapan davacı hakkında "Yetkisini ve nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla kötüye kullanmak" suçlamasıyla yapılan idari soruşturma kapsamında verilen meslekten çıkarma cezasının... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla iptal edildiği, dolayısıyla davacı hakkında tesis edilen işlemin hukuka aykırı olduğunun tespit edildiği, davacı hakkında idarece denetimi yapılan eylemin, meslekten çıkarma cezasını gerektirdiği ve muhatabı açısından ağır sonuçlar doğurabileceği dikkate alındığında büyük hassasiyetle yapılması gereken denetim sonucunda verilmesi gereken meslekten çıkarma cezasının mahkeme tarafından hukuken uygun bulunmadığı dikkate alındığında olağan nitelikteki yanlışlık olarak değerlendirilemeyeceği, bu itibarla, somut olayın incelenmesinden, davacının meslekten çıkarılmasına ilişkin işlemin hizmet kusuruyla sakat olduğu anlaşıldığından, sınavda başarılı olmasına ve Birleşmiş Milletler Darfur Misyonunda görevlendirilmesine rağmen anılan sakat işlem nedeniyle yurt dışında görev yapamayan davacının uğradığı zarardan Emniyet Genel Müdürlüğünün tazminle yükümlü olduğunun sonuç ve kanaatine varıldığı,Davacının, meslekten çıkarma işlemi nedeniyle (komiser olarak) görev yapamadığı dönemde yoksun kaldığı parasal hakların kendisine faizsiz ödenmesi nedeniyle uğradığı zararlara karşılık olmak üzere 1.000,00-TL maddi tazminat (ıslah edildikten sonra 5.000,00-TL) istemi bakımından; Mahkemenin █████/2017 tarihli kararıyla; ... İdare Mahkemesinin... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla görevine geri dönen davacıya ödenen parasal hakların yasal faiziyle ödenip ödenmediğinin sorulduğu, gelen cevabı yazıda bulunan çeşitli ödemeler ve iadeler bordrosunun incelenmesinden, davacının görev yapamadığı █████/2013- █████/2015 tarih aralığı için yapılan iadelerin faizsiz yapıldığı görüldüğünden, söz konusu ödemelerin faizinin hesaplanarak davacının talebi olan 5.0000,00-TL'yi aşmamak üzere ödenmesi gerektiği, Davacının, Birleşmiş Milletler sınavını kazanarak Darfur Misyonunda görevlendirilmesine rağmen anılan meslekten çıkarma işlemi nedeniyle Darfur Misyonunda görev alamadığı için uğradığı zararlara karşılık olmak üzere 1.000,00-TL maddi tazminat (ıslah edildikten sonra 186.753,00-TL) istemi bakımından; yukarıda aktarılan olay nedeniyle hak kazanmasına rağmen yurt dışı görevine gidemeyen ve Birleşmiş Milletler tarafından kendisine misyonda görev yapması planlanan bir senelik süre boyunca ödenecek maaştan mahrum kalan davacının tazminat miktarının belirlenebilmesi için Mahkemenin █████/2017 tarihli kararıyla, davacının, Darfur Misyonunda göreve başlasaydı yararlanacağı parasal hakların miktarının sorulduğu, gelen cevabi yazıyla davacının görev yapması planlanan 2013-2014 yılları arasında günlük harcırah ödemesinin, 143 Amerikan Doları olduğu, davanın ıslah edildiği tarihteki reel kur üzerinden (3,57-TL) bir yıllık görev (365 gün) karşılığı olarak belirlenen miktarın, 186.753,00-TL olarak hesaplandığı, bu bağlamda, 186.753,00-TL zararın, davacıya ödenmesi gerektiği,Davacı tarafından talep edilen 50.000,00-TL manevi zararın tazmini bakımından; davalı idarenin yürütmekle görevli olduğu hizmetin kusurlu olarak işlediğinin sabit olması, davacının meslekten çıkarılmasına ilişkin olayda üzerine atılan suçlamalar ve doğurduğu sonuçlar dikkate alındığında, manevi değerlerinde meydana gelen eksilme ile duyulan acı, üzüntü ve sarsıntı karşılığı olarak takdiren 15.000,00-TL manevi tazminatın, idareye başvuru tarihinden (█████/2016) itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi gerektiği,Davacının, faizin olay tarihinden itibaren işletilecek yasal faiz istemi yönünden; uyuşmazlıkta, davacı tarafından verilen ve Mahkeme kayıtlarına █████/2017 tarihinde giren dilekçe ile maddi tazminat miktarının arttırıldığı, anılan dilekçenin, █████/2017 tarihinde davalı idareye tebliğ edildiği, dolayısıyla bakılan davada; davacının, Birleşmiş Milletler sınavını kazanarak Darfur Misyonunda görevlendirilmesine rağmen ihraç işlemi nedeniyle görev alamadığı için uğradığı zararlara karşılık olmak üzere ıslah dilekçesi ile arttırılan kısım bakımından (185.753,00-TL'lik kısım) idarenin temerrüde düştüğü tarih olan █████/2017 tarihinden itibaren faiz yürütülmesi gerekirken, ilk aşamada talep edilen miktar açısından (1.000,00-TL'lik kısım) ise idareye başvuru tarihi olan █████/2016 tarihinden itibaren faiz yürütülmesi gerektiği, öte yandan; davacının, meslekten çıkarma kararı nedeniyle görev yapamadığı dönemde yoksun kaldığı parasal hakların kendisine faizsiz ödenmesi nedeniyle uğradığı zararlara karşılık olmak üzere 1.000,00-TL maddi tazminat (ıslah edildikten sonra 5.000,00-TL) istemi bakımından; talep edilen tazminatın özünün faiz alacağı olduğu dikkate alındığında faize faiz işletemeyeceğinden bu kısım bakımından davacının faiz talebinin reddedilmesi gerektiği belirtilerek,1- Davacının, meslekten çıkarma işlemi nedeniyle (komiser olarak) görev yapamadığı dönemde yoksun kaldığı parasal hakların kendisine faizsiz ödenmesi nedeniyle uğradığı zararlara karşılık olmak üzere hesaplanacak faiz tutarının davacının talebi olan 5.000,00-TL'yi aşmamak üzere faizsiz olarak ödenmesine, 2- Davacının Birleşmiş Milletler sınavını kazanarak Darfur Misyonunda görevlendirilmesine rağmen anılan meslekten çıkarma işlemi nedeniyle görev alamadığı için uğradığı zararlara karşılık olmak üzere belirlenen 186.753,00-TL (185.753,00-TL'lik kısmı ıslah ile birlikte) maddi tazminat talebinin kabulüne, bu kısım bakımından kabulüne karar verilen toplam 186.753,00-TL maddi tazminatın, 185.753,00-TL'lik kısmının ıslah dilekçesinin davalı idareye tebliğ edildiği █████/2017 tarihinden, 1.000,00-TL'lik kısmının ise idareye başvuru tarihi olan █████/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine, 3- 15.000,00-TL manevi tazminat talebinin kabulüne, kabulüne karar verilen toplam 15.000,00-TL manevi tazminatın, idareye başvuru tarihi olan █████/2016 tarihinden itibaren işleyen yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin manevi tazminat talebinin ise reddine karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti :... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; 1-İdare Mahkemesi kararının; davacının, meslekten çıkarma işlemi nedeniyle görev yapamadığı dönemde yoksun kaldığı parasal hakların kendisine faizsiz ödenmesi nedeniyle uğradığı zararlara karşılık olmak üzere hesaplanacak faiz tutarının davacının talebi olan 5.0000,00-TL tutarı aşmamak üzere faizsiz olarak ödenmesine ilişkin kısmının usul ve hukuka uygun olduğu belirtilerek, bu kısım yönünden davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine,2-İdare Mahkemesi kararının; davacının, Birleşmiş Milletler sınavını kazanarak Darfur Misyonunda görevlendirildiğinden bahisle meslekten çıkarma işlemi nedeniyle görev alamadığı için uğradığı zararlara karşılık olmak üzere belirlenen 186.753,00-TL maddi tazminatın, 185.753,00-TL tutarındaki kısmının ıslah dilekçesinin davalı idareye tebliğ edildiği █████/2017 tarihinden, 1.000,00-TL tutarındaki kısmının ise idareye başvuru tarihi olan █████/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine ilişkin kısmının incelenmesinden; bir kadroya ilişkin parasal hakların ödenebilmesi için, anılan kadroya atanmış ve atanılan göreve başlamış olmak gerektiği, davacının, Birleşmiş Milletler Darfur Misyonunda görev yapacak personelin seçimi için yapılan sınavda başarılı olarak yurt dışında görevlendirilmeye hak kazandığı, ancak, hakkında yürütülen soruşturma dikkate alınarak yurt dışı misyon görevlendirilmesine ilişkin Bakan onayı alınmadığı, henüz hakkında alınmış bir görevlendirme kararı bulunmayan davacının bilahare meslekten çıkarma cezası ile cezalandırıldığı, bu bağlamda davacının, mahkeme kararı ile hukuka aykırı bulunarak iptal edilen meslekten çıkarma cezası nedeniyle yurt dışı misyon görevine gidememe durumunun söz konusu olmadığı dikkate alındığında, davanın bu kısmı hakkında ret kararı verilmesi gerektiği belirtilerek, davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının bu kısmının kaldırılmasına, davanın reddine, 3-İdare Mahkemesi kararının; 15.000,00-TL manevi tazminatın, idareye başvuru tarihi olan █████/2016 tarihinden itibaren işleyen yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine ilişkin kısmının incelenmesinden, davacı hakkında tesis edilen meslekten çıkarma işlemi hukuka aykırı bulunarak iptal edilmiş ise de işlemin, idarece takdir yetkisini kullanırken yaptığı değerlendirme hatasından kaynaklandığı, dava konusu işlemin tesisinde idarenin haksız ve kasıtlı olarak hareket ettiğinden bahsedilemeyeceği, olayda, idareyi manevi tazminatla sorumlu tutabilecek nitelikte ve ağırlıkta bir hizmet kusuru olmadığı dikkate alındığında, davacıya manevi tazminat ödenmesi koşulları bulunmadığı ve davacının manevi tazminat talebinin tümüyle reddinin gerektiği belirtilerek, davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının bu kısmının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından; davacının maddi kaybı söz konusu olmayacağından maddi tazminat talebinin reddi gerektiği, dava konusu asıl alacaktan ayrı ve yeni bir alacak kalemi oluşturacak şekilde faiz ödemesi yapılmasının mümkün olmadığı ileri sürülerek Bölge İdare Mahkemesi kararının aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir. Davacı tarafından; usul yönünden, İdare Mahkemesinin, davalının istinaf dilekçesini kendisine tebliğ etmediği, istinafa cevap süresinin sona ermesi beklenmeden dosyayı Bölge İdare Mahkemesine gönderdiği, bu durumun usuli bir eksiklik olduğu, yine Bölge İdare Mahkemesinin, istinaf incelemesi sırasında bekletici mesele yapma kararı verdiği, ancak sonrasında bu kararından döndüğüne dair bir ara kararı yapmadan ve gerekçeli kararında da bu hususa hiç değinmeden hüküm kurduğu, esas yönünden ise, meslekten çıkarma işleminin iptali istemiyle açılan davada ...İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:...sayılı kararının davalı idarece temyiz edildiği, dosyanın Danıştayda olduğu, Birleşmiş Milletler yurt dışı misyonunda görev alacak personelin seçilmesinde Türk makamlarının Bakan dahil hiçbir yetkisinin olmadığı, Bakan onayının idari işlemin bir işlevsel ve tamamlayıcı unsuru değil, merasimi niteliğinde olduğu, Darfur görevi için pasaport işlemlerinin tamamlandığı, görev alacağı pozisyonunun belirlendiği, göreve başlayacağı tarihin dahi kendisine bildirildiği, görev onayının alındığı, daha sonra bu onaydan sarfınazar edildiği, davalı idarenin de bu hususu tüm dilekçelerinde kabul ettiği, Bölge İdare Mahkemesinin, o dönem Bakan onayına giden ve Bakan tarafından onaylanmayan herhangi bir personele ait yurtdışı görev evrakı olup olmadığını araştırmadığı, davalı idarenin dilekçelerinde, ''yapılan değerlendirme sonucunda personelin BM Darfur Misyonun planlanan görevlendirmesinden sarfınazar edildiği'' şeklinde beyanda bulunulduğu, bu beyanın, bir görevlendirme olduğunun ve sonradan bu görevlendirmeden sarfınazar edildiğinin açık ikrarı olduğu, yurt dışı görevlendirmesinin yapıldığı, meslekten çıkarma kararı öne sürülerek görevlendirmesinin sonradan iptal edildiği, Şırnak İl Emniyet Müdürlüğünde görevli iken █████/2017 tarihinde istifa ettiği ileri sürülerek Bölge İdare Mahkemesi kararının aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir.TARAFLARIN CEVABI : Davalı idare tarafından; temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır. Davacı tarafından; cevap verilmemiştir.DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ :...DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay İkinci Dairesince, davacının duruşma istemi 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin 2. fıkrası uyarınca yerinde görülmeyerek, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:HUKUKİ DEĞERLENDİRME : Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle;1. TARAFLARIN TEMYİZ İSTEMLERİNİN REDDİNE,2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ...günlü, E:..., K:... sayılı kararın ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan taraflar üzerinde bırakılmasına,4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7035 sayılı Kanun ile değişik 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın, kararı veren ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, █████/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.