Konya Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, ticari satımdan doğan ve haksız ciro edildiği iddia edilen çeklerin iadesi ile kötü niyet tazminatı talepli istirdat davası gerekçeli kararı.
Özet: Bu istirdat davasında, davacı, müşterisine gönderdiği ve davalı tarafından ticari ilişki olmaksızın haksız yere cirolandığını iddia ettiği bir çek nedeniyle uğradığı maddi zararın (48.249,50 TL) ticari faizi ve kötü niyet tazminatıyla birlikte davalıdan tahsilini talep ederken; davalı, çek üzerindeki ciro ve imzanın kendi şirketine ait olmadığını, benzer bir ticari unvan kullanılarak sahte işlemler yapıldığını ve bu nedenle davada husumetinin bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmaktadır.
T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C. KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : KARAR NO : HAKİM : ... ...KATİP : ... ...DAVACI : ... - ... VEKİLİ : DAVALI : ... - ... ...VEKİLİ : DAVA : İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : KARAR TARİHİ : KARAR YAZMA TARİHİ : Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinden özetle ; Müvekkili şirketin Konya'da baca sistemleri imalatı ile iştigal eden bir şirket olduğunu, aralarındaki ticari ilişki nedeniyle . ... Taah. Ltd. Şti'nden almış olduğu . ... . ... Şubesi'nin . ... nolu 20.12.2021 keşide tarihli 35.000,00 TL bedelli çeki ile bir başka Müşterisinden almış olduğu bir çeki (2 adet çeki) cirolayarak birikmiş borcuna karşılık kargo ile İstanbul'da bulunan . ... Tic. Ltd. Şti.'ne 31.08.2021 günü göndermiş olduğunu, normalde bu yöntemle gönderilen kargolar alıcıya 1 gün içerisinde ulaştığı halde, işbu gönderinin alıcısına ulaşmamış olduğunu, kargo ekranı incelendiğinde kargonun 01.09.2021 günü saat 09:41'de Esenyurt aktarmadan geçerek aynı gün saat 12:05'te de . ... Acente'ye ulaştığının anlaşılmakta olduğunu, ancak kargo zarfının . ... Tic. Ltd. Şti.'ne 03.09.2021 tarihinde saat 20:33'de (teslim bilgisinin girildiği saat) teslim edilmiş olduğunu, dava konusu çekler incelendiğinde, müvekkilinin cirosunun hemen altında davalı şirketin cirosunun olduğunun görülmekte olduğunu, bir kambiyo senedinde ciroların birbiri ile ticari ilişki içerisinde olan, yani alacaklı-borçlu sıfatı taşıyan kişiler arasında olmasının gerektiğini, müvekkili şirketin hiçbir ticari işi, temel ilişkisi ve tanışıklığı olmadığı halde davalı şirketin müvekkilinin cirosunun hemen peşi sıra bu çeki cirolamasının haksız fiil olduğunu, bu konuda ilgili CBS dosyasına çekteki tüm cirantalarla ilgili ek şikâyette bulunulmuş olduğunu, bu husus davalı tarafından izah edilecek olunursa; davalının müvekkili ile hiçbir ticareti, temel ilişkisi olmamasına ve müvekkili şirketten hiçbir alacağı bulunmamasına rağmen faktoring şirketinden para almak için . ... isimli şahsa fatura düzenletip daha sonra bu faturayı iptal etmesi birlikte değerlendirildiğinde, ciro silsilesini bozarak haksız eylemi nedeniyle müvekkilini zarara sokması nedeniyle bu parayı müvekkiline iade etmesi gerektiğini, davalı tarafından haksız olarak ele geçirilmiş olan . ... Bankası . ... Şubesi'nin . ... nolu 20.12.2021 keşide tarihli 35.000,00 TL çek bedeli ve icra tehdidi altında ödenen ferilerle birlikte müvekkilinin mevcudundan eksilen toplam 48.249,50 TL'nin ödeme tarihinden işleyecek ticari (avans) faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkiline verilmesine, çeki iktisap etme ve kullanmada kötü niyeti açık olan davalı aleyhine 96 20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına, vargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinden özetle; Öncelikle ve önemle, müvekkili şirketin davaya konu çek veya ciro zincirinde hiçbir tasarrufunun olmadığını, müvekkilinin durumdan işbu dava sonucunda haberdar olmuş ve şirkete benzer bir unvan kullanılarak piyasada hileli, sahte fatura ve resmi senetler olduğunun ortaya çıkmış olduğunu, Müvekkili şirketin ticaret unvanına benzer isimler ile ciro ve e-fatura düzenlenmiş olduğunun açık olduğunu, bu yönden müvekkili şirketin hiçbir husumetinin bulunmadığını, sayın mahkemenin sıfat (husumet) yokluğunu kendiliğinden (re'sen) gözetmesi gerektiğini, öncelikle davanın sıfat yokluğundan reddinin gerektiğini, ayrıca, davaya konu çek üzerinde bulunan ciro zincirinde “. ... ...” ile başlayan bir ticaret unvanı belirtilerek cirolama yapılmış ve imza atılmış işbu unvan ve imzanın müvekkiline ait olmadığını, dilekçe ekinde sunmuş oldukları imza sirküleri incelendiğinde, müvekkili şirket yetkilisinin imzası ile dava konusu çekte yer alan imzaların birbirinden farklı olduğunun apaçık ortada olduğunu, yine ciro zincirinde “. ... ile başlayan bir ticaret unvanı altına imza atılarak cirolama işleminin gerçekleştirilmiş olduğunu, unvanı farklı olan müvekkilinin davaya konu çek üzerinde hiçbir tasarrufunun olmadığını, davaya konu çekin hiçbir zaman müvekkili şirketin zilyetliğinde bulunmamış, şirket yetkilisi tarafından böyle bir ciro işleminin yapılmamış olduğunu, bu nedenlerle öncelikle davanın husumet yönünden reddine, mahkeme aksi kanaate ise davanın esastan reddine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.ÇEKİŞMELİ HUSUSLAR, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Konya . Asliye Ticaret Mahkemesinin . ... esas sayılı dosyası UYAP sistemi üzerinden celp edilerek dosyamız arasına alınmıştır.İstanbul .İcra Dairesinin . ... esas sayılı dosyası UYAP sistemi üzerinden celp edilerek dosyamız arasına alınmıştır.Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığı Zamanaşımı Bürosunun . ... Soruşturma sayılı dosyası UYAP sistemi üzerinden celp edilerek dosyamız arasına alınmıştır.Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığının . ... CBS Sorusturma Dosyası UYAP sistemi üzerinden celp edilerek dosyamız arasına alınmıştır.Isparta Cumhuriyet Başsavcılığının . ... CBS Sorusturma Dosyası UYAP sistemi üzerinden celp edilerek dosyamız arasına alınmıştır.İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığına müzekkere yazılarak ... vergi kimlik numaralı mükellefi ...'ne ait Ba-Bs formları celp edilerek dosyamız arasına alınmıştır.Selçuk Vergi Dairesine müzekkere yazılarak ... vergi kimlik numarasında kayıtlı mükellef ... hakkında Ba/Bs formlarının celp edilerek dosyamız arasına alınmıştır.İkitelli Vergi Dairesine müzekkere yazılarak ... vergi kimlik numaralı mükellefi ...'ne ait vergi beyannamesi celp edilerek dosyamız arasına alınmıştır.Albaraka Türk Katılım Bankasına müzekkere yazılarak keşidecisi . ... TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ'ne ait . ... seri numaralı çek kayıtlarının tetkiki neticesinde ibrazın olmadığı bildirilmiştir.İstanbul Ticaret Sicili Müdürlüğüne müzekkere yazılarak ...'ne ait sicil kayıtları bildirilmiştir.. ... Bankasına müzekkere yazılarak . ... ait bireysel müşteri sözleşmesi celp edilerek dosyamız arasına alınmıştır.. ... Bankasına müzekkere yazılarak . ... ait bankacılık hizmetleri sözleşmesi celp edilerek dosyamız arasına alınmıştır.Küçükçekmece Tapu Müdürlüğüne müzekkere yazılarak . ... ait resmi senet celp edilerek dosyamız arasına alınmıştır.. ... Bankası . ... Şubesine müzekkere yazılarak . ... ait mevduat sözleşmesi celp edilerek dosyamız arasına alınmıştır.. ... Genel Müdürlüğüne müzekkere yazılarak . ... ait bayi ve yetkili personel sözleşmesi celp edilerek dosyamız arasına alınmıştır.. ... Genel Müdürlüğüne müzekkere yazılarak . ... ait abonelik sözleşmesi celp edilerek dosyamız arasına alınmıştır.Mahkememizin █████/2022 tarihli duruşmasında dosyanın SMM bilirkişisine tevdine karar verilmiştir.Mahkememize sunulan █████/2023 tarihli davacı ticari defterleri üzerinde inceleme yapan SMM bilirkişisi raporunda özetle; Öncelikle davaya konu edilen çekin keşidecisi . ... Ltd. Şti. ile davacı şirket arasında bir ticari ilişkinin olduğu, davacı şirketin . ... Ltd. Şti.'ne mal/hizmet satan firma durumunda olduğunun tespit edilmiş olduğunu, (Davacı şirketin kayıtlarından . ... İnşaat Ltd. Şti. ile 2021 yılında olan alışverişin dökümü olan cari hesap/muavin defter kayıtları dosyaya fiziki olarak sunulmuş olan bilirkişi raporuna eklenmiştir) davacı şirketin incelenen kayıtlarında 31.08.2021 tarih ve 198 nolu yevmiye maddesi ile . ... Ltd. Şti.'nden cari hesap alacağına karşılık 35.000,00 TL bedelli çekin alınmış olduğuna ilişkin kaydın tespit edilmiş olduğu, (Davacı şirketin yevmiye defterindeki . ... Ltd. Şti.'nden 35.000,00 TL çek alınmış olduğuna ilişkin 31.08.2021 tarih ve . ... nolu yevmiye maddesinin fotokopisi dosyaya fiziki olarak sunulmuş olan bilirkişi raporuna eklenmiştir) yine davacı şirketin kayıtlarına göre davaya konu çekin kargo ile gönderildiği anlaşılan . ... Ticaret Ltd. Şti. ile davacı şirket arasında bir ticari ilişkinin olduğu, davacı şirketin . ... Ticaret Ltd. Şti.'nden mal/hizmet satın alan firma durumunda olduğunun tespit edilmiş olduğu, (Davacı şirketin kayıtlarından . ... Ticaret Ltd. Şti. ile 2021 yılında olan alışverişin dökümü olan cari hesap/muavin defter kayıtları dosyaya fiziki olarak sunulmuş olan bilirkişi raporuna eklenmiştir) davacı şirketin incelenen kayıtlarında 31.08.2021 tarih ve . ... nolu yevmiye maddesi ile . ... Ltd. Şti.'nden alınan 35.000,00 TL bedelli çekin ve bu çek ile birlikte 70.000,00 TL bedelli bir çekin (2 adet çekin) cari hesap borcuna karşılık . ... Ticaret Ltd. Şti.'ne verilmiş olduğuna ilişkin kayıtların tespit edilmiş olduğu, (Davacı şirketin yevmiye defterindeki . ... Ticaret Ltd. Şti.'ne 35.000,00 TL ve 70.000,00 TL bedelli iki adet çekin verilmiş olduğuna ilişkin 31.08.2021 tarih ve . ... nolu yevmiye maddesinin fotokopisi dosyaya fiziki olarak sunulmuş olan bilirkişi raporuna eklenmiştir) davacı şirketin 2021 yılı ticari defterlerinde ayrıca yapılan incelemelerde, davalı şirket . ... Tic. Ltd. Şti. ya da çekte ciro kaşesi bulunan . ... Tic. Ltd. Şti. ile ilgili herhangi bir kaydın tespit edilememiş olduğunu, davacı şirketin incelenen ticari defterlerinin açılış tasdiklerinin süresinde yaptırılmış olduğunu, defterlerin usulüne uygun olarak tutulduğu, yevmiye defterinin kapanış tasdikinin de olduğu ve süresinde yaptırıldığını bildirir rapor sunulduğu görülmüştür. Mahkememize sunulan █████/2023 tarihli davalı ticari defterleri üzerinde inceleme yapan SMM bilirkişisi raporunda özetle; Davacı keşideci . ... Ltd. Şti.'yi mağdur etmemek için, icra masraf ve ücret toplamı olan 13.279,50 TL'yi de bilahare ödeyerek bu çekten ve ferilerinden dolayı toplam 48.279,50 TL alacağının olduğunu, davalı şirket vekili dilekçesinde şirkete benzer isim kullanılarak, piyasada hileli, sahte fatura ve resmi senetler olduğunu, davalı şirketin ticari unvanına benzer isimler ile ciro ve e-fatura düzenlenen müvekkil şirketin hiçbir husumeti bulunmadığını beyan ederek usulden davanın reddini talep etiğini, mübrez dosya içerisinde bulunan, Ticaret Sicilden gelen dökümler ile tarafların bağlı bulundukları vergi dairelerinden gelen BA, BS formlarının incelenmesinde davacı ve davalı arasında ticari ilişki, faturalaşma gibi bilgilerinin görülmediği, defter kayıt incelemelerinde davacı ile herhangi bir ticari, hizmet ilişkin ve davaya konu çekin davalı defterlerinde kaydının görülmediğini, davalı . ... Tic. San. Ltd. Şti. ile . ... Tic. San. Ltd. Şti. arasında herhangi fatura, belge ve ticari ilişkisinin olmadığının tespit edildiğini, davalı defterlerinin yukarıdaki tabloda görüldüğü üzere ticari defterlerinin 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 183-184-185 maddeleri gereğince ve 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 64.Maddesi gereğince belirtilen usul ve esaslara uygun olarak kayıtlarının yapıldığı, 213 sayılı V.U.K.'nun 219, 223,224, 225 maddeleri hükümlerine göre ve ... sıra nolu VUK Genel Tebliği ile 6102 sayılı T.T.K. gereği açılış/kapanış tasdiklerinin usulüne uygun ve yasal süresinde yapıldığını bildirir rapor sunmuştur.Mahkememizin █████/2023 tarihli duruşmasında dosyanın İstanbul Adli Tıp Kurumu Fizik İhtisas Dairesine gönderilmiştir.İstanbul Adli Tıp Kurumu Fizik İhtisas Dairesinin █████/2024 tarihli adli tıp raporunda özetle; Tersim biçimi, işleklik derecesi, alışkanlıklar, istif, eğim, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından yapılan incelemede; inceleme konusu çekte 2. ciroda atılı imza ile ...'in mevcut mukayese imzaları arasında ilgi ve irtibat tespit edilemediği bildirilmiştir.Dava; davacının █████/2021 keşide tarihli 35.000,00-TL'lik çeki ödeme durumunda kalmasından sebep ödediği bedelin davalıdan istirdadına ilişkindir.Dosya kapsamındaki ticaret sicil kayıtları, banka kayıtları, çek suretleri, bilirkişi raporları, ATK raporu, ticari defter incelemeleri, vergi kayıtları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilmiştir.Dosya arasındaki bilirkişi raporlarında; davalı şirkete ait ticari defter ve kayıtlar üzerinde yapılan incelemede dava konusu çek, davacı şirket veya çek ciro zinciriyle bağlantılı herhangi bir ticari işlem, cari hesap, fatura ya da mal/hizmet ilişkisine rastlanılmadığı belirtilmiştir.ATK Fizik İhtisas Dairesi Başkanlığınca düzenlenen raporda; dava konusu çek üzerindeki imza ile davalı şirket yetkilisine ait mukayese imzaları arasında illiyet ve aidiyet tespit edilemediği, imzanın davalı şirket yetkilisinin eli ürünü olduğunun belirlenemediği bildirilmiştir.Dosya kapsamında mevcut ticaret sicil kayıtlarından davalı şirketin gerçek ticaret ünvanının ". ... TİC. SAN. LTD.ŞTİ." olduğu, çek üzerindeki ciroda ise farklı ve yanıltıcı ticari ünvan kullanıldığı anlaşılmıştır.Öte yandan Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığı nezdinde yürütülen soruşturma dosyasında olayla ilgili daimi arama kararı verildiği, soruşturma kapsamında davalı şirketin dava konusu çeki düzenlemesi, ciro edilmesi veya piyasaya sürülmesi eylemlerine iştirak ettiğini ortaya koyar nitelikte herhangi bir maddi delile ulaşılamadığı görülmüştür.6102 sayılı TTK hükümleri uyarınca kambiyo senetlerinden kaynaklanan sorumluluk bakımından, çek üzerindeki imzanın aidiyetinin ve taraflar arasındaki hukuki ilişkinin somut ve kesin delillerle ispat edilmesi gerekmektedir. Somut olayda, davacı tarafça davalı şirketin çekin ciro zincirine dahil olduğu, çek üzerinde tasarruf ettiği veya haksız fiil teşkil eden eylemlerde bulunduğu hususları yeterli ve kesin delillerle ispat edilememiştir.Her ne kadar davacı taraf, çekin ciro silsilesi içerisinde davalı şirkete benzer ticaret ünvanı bulunduğunu ileri sürmüş ise de; yalnızca unvan benzerliği, tek başına davalı şirketin sorumluluğunu doğuracak nitelikte kabul edilemez. Dosya kapsamındaki teknik inceleme, ticari kayıtlar ve soruşturma evrakları birlikte değerlendirildiğinde, dava konusu çek ile davalı şirket arasında hukuken sorumluluk doğuracak düzeyde illiyet bağı kurulamadığı kanaatine varılmıştır. Bu nedenle davanın reddine karar verilmiştir.HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;1- Davanın REDDİNE, 2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 732,00-TL karar ve ilam harcının dava açılırken alınan 824,50-TL peşin harçtan mahsubu ile fazla alınan 92,50- TL harcın istek halinde davacıya İADESİNE,3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,4-Davalı tarafından yapılan 11,50- TL vekalet harcının davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 5-Davalı kendini vekille temsil ettirdiğinden dolayı karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 45.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,6-6100 Sayılı HMK'nın 323–333. maddeleri gereğince hükmün verilmesinden kesinleşmesine kadar olan dönemde davacının sorumlu olduğu yargılama giderleri de ödendikten sonra var ise karar kesinleştiğinde; Kullanılamayan ve bakiye kalan gider avansının Hukuk Muhakemeleri Kanunun Gider Avansı Tarifesinin 5. Maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra talep eden tarafından hesap numarası bildirilmiş ise iade elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle, talep eden tarafından hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak İADESİNE,Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde Konya Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere yapılan yargılama sonunda karar verildi. █████/2026Katip ... Hakim ...