Sigorta şirketinin, ehliyetsiz sürücünün karıştığı trafik kazası sonrası ödediği tazminatın araç sahibinden rücuen tahsili için açtığı, kiralanan aracın işleten sorumluluğuna odaklanan itirazın iptali davası.
Özet: Sigorta şirketinin ehliyetsiz sürücü tarafından kiralanmış bir araçla meydana gelen kaza sonrası yaralanan kişiye ödediği tazminat bedelinin araç sahibinden rücuen tahsili amacıyla başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptalini talep ettiği bu davada, davalı araç sahibi ise, kazanın aracın üçüncü bir kişiye kiralandığı sırada meydana geldiğini, ehliyetsiz sürücünün kendileriyle ilgisi olmadığını ve aracın gerçek işleteninin kendisi olmadığını belirterek sorumluluğu kabul etmemektedir.
T.C.
ANTALYA1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)DAVA TARİHİ : █████/2022KARAR TARİHİ : █████/2026Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı ... AŞ. Nezdinde, ... poliçe numaralı poliçe ile Zorunlu Mali Sorumluluk Trafik Sigortası bulunan ... plaka sayılı araç, ... tarihinde sürücü belgesiz araç kullanan dava dışı ...'in kusuru sonucu dava konusu kazaya sebebiyet verdiğini, davacı şirket nezdinde sigortalı olan ve davalıya ait, ve dava dışı ...'in yönetimindeki ... plaka nolu aracın sebebiyet verdiği kazada ... yaralandığını, Olay yerinde düzenlenen kaza tespit tutanağında sürücü belgesiz olarak araç kullanan sigortalı araç sürücüsünün kusurlu olduğu belirtildiğini, söz konusu kaza nedeniyle; ...'in maluliyeti nedeniyle davacı şirkete yapılan başvuru neticesinde ... TL tazminat ödendiğini, Poliçe Genel Şartlarının B-4- maddesine göre sayılan tazminatın kaldırılması veya azaltılması sonucunu doğuran hallerde, ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre ödediği tazminatı sigorta ettirenden rücuen talep ve dava imkanına sahip olduğunu, davacı şirket tarafından yapılan tazminat ödemesinin rücuen tahsili amacıyla başlatılan Antalya İcra Müdürlüğü'nün .../... E. Sayılı icra dosyası dava dışı ... yönünden devam etmekte olup iş bu dava tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile açıldığını, davacı şirket tarafından yapılan tazminat ödemesinin rücuen tahsili amacıyla başlatılan Antalya İcra Müdürlüğü'nün .../... E. Sayılı icra dosyasına yapılan itirazın iptali talepli olarak arabuluculuğa başvurulduğunu, .../... büro dosya numaralı ve .../... numaralı arabuluculuk dosyasında davalı ile yapılan müzakereler neticesinde arabuluculuk süreci görüşme neticesinde anlaşmama ile sonuçlandığını, arabuluculuk son oturum tutanağı elektronik imza ile imzalanmış olduğunu, davalı Antalya İcra Müdürlüğü'nün .../... E. Sayılı icra dosyasına suıniyetle itiraz ettiğini, icra takibi de itiraz sebebiyle durduğunu huzurda iş bu dava açıldığını, bu nedenlerle Davalının takibe, borca ve ferilerine vaki itirazları’nın iptaline icranın devamı ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de davalı tarafa tahmiline karar verilmesini, HMK. 389 VE 392.maddelerine göre davalı adına kayıtlı taşınır ve taşınmazların üzerine 3.şahıslara devrinin önlenmesi için dava kesinleşinceye kadar teminatsız olarak ihtiyati tedbir konulmasını talep ve dava etmiştir.Davalı vekili dava dilekçesinde özetle; Meydana gelen kaza sebebi ile davacı şirketçe her ne kadar araç sürücüsünün ehliyetsiz ve kusurlu olması iddiası ile davalıdan rücuen tazminat isteminde bulunulduğunu, davalıya ait olan ve kazaya karışan ... plaka sayılı aracın kazanın meydana geldiği tarihte gerçek anlamda işleteni davalı şirket olmadığını, davalı şirket araç alım satım ve kiralama işleri ile iştigal etmek olduğunu, anılan araç kazadan önce dava dışı ... T.C Kimlik numaralı ... Mah. ... Sok. No: ... İç Kapı No: ... .../... adresinde mukim ... isimli kişi tarafından kiralanarak teslim alındığını ve davalı şirketin araç üzerindeki tüm fiili hakimiyeti ve tasarrufu sona erdiğini, meydana gelen kaza da söz konusu kiralama işleminden sonra araç kirada iken meydana geldiğini, kaza esnasında ehliyetsiz araç kullandığı ileri sürülen dava dışı sürücü ...'in davalı şirketle hiç bir ilgisi olmadığını, davalı şirket tarafından böyle bir şahıs tanınmadığını, bu şahıs aracı davalı şirketten kiralayan dava dışı ... isimli şahıstan teslim aldığını ve anılan kaza da bu esnada meydana geldiğini, davalı şirketin aracı ehliyetsiz birine teslim etmesi ya da kullandırması gibi bir durum söz konusu olmadığını, bu sebeple davacı yanca sürücünün ehliyetsiz olduğu gerekçesiyle ödenen bedelin rücu edilmesi mümkün olmadığını, aracın dava dışı ...'ye kiralandığı davalı şirket tarafından Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından tutulan KABİS sistemine bildirilmiş olduğunu, davacı yanca kazanın oluşumunda davalıya ait araç sürücüsünün kusurlu olduğu iddia edilmiş ise de bu hususta herhangi bir resmi tespit bulunmadığını, bu yönüyle davacının kusura ilişkin iddialarını kabul etmediklerini, kazanın oluşumu ve kusura ilişkin olarak araştırma yapılması gerektiğini, bu sebeplerle, meydana gelen kaza neticesinde yaralama meydana gelmiş olduğunu, bu hususta antalya Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından soruşturma başlatılmış olması gerektiğini, kazaya karışan ve davalı şirkete ait olan ... plaka sayılı araç dava dışı ... T.C Kimlik numaralı ... Mah. ... Sok. No : ... İç Kapı No: ... .../... adresinde mukim ...'ye kiralanmış olduğunu ve kaza da bu esnada meydana geldiğini davanın ... isimli şahsa ihbarını talep ettiklerini, bu nedenlerle; ... T.C Kimlik numaralı ... Mah. ... Sok. No: ... İç Kapı No: ... .../... adresinde mukim ...'e davanın ihbarına, davanın reddine, davacının asıl alacağın %20'sinden az olmamak kaydıyla tazminata mahkum edilmesine yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.KANITLAR VE GEREKÇE :Antalya ... Asliye Ceza Mahkemesi .../... Esas sayılı dosyası ve Antalya Genel İcra Dairesi .../... sayılı dosyası uyap üzerinden celp edilmiştir.Emniyet Müdürlüğü'ne ve Cumhuriyet Başsavcılığı'na yazılan müzekkereye verilen cevap dosya arasına alınmıştır.... ...'in tedavi evrakları dosya arasına alınmıştır.Ankara Adli Tıp Kurumu Başkanlığı Trafik İhtisas Dairesinin ... tarih ve ...-...-.../.../... sayılı raporunda; "sürücü ... ... yönetimindeki aracın cinsi ile ilgili tereddüt hasıl olmuş olup, sağlıklı bir şekilde rapor tanzim edilebilmesi için; bu aracın teknik özelliklerinin (Azami sürekli nominal güç çıkışı 4 kilovatı geçmeyen, elektrik motorlu bir bisiklet mi, yoksa azami sürekli anma gücü 0,25 kilovatı geçmeyen, hızlandıkça gücü düşen ve hızı en fazla 25 km/s’e ulaştıktan sonra veya pedal çevirilmeye ara verildikten hemen sonra gücü tamamen kesilen bir elektrikli bisiklet mi olduğu) tarafımızca bilinmesi gerekmektedir." şeklinde rapor gönderilmiştir. Ankara Adli Tıp Kurumu Başkanlığı Trafik İhtisas Dairesinin ... tarih ve ...-...-.../... sayılı raporunda sonuç olarak; Sürücü ... ...'nın %75 (yüzde yetmiş beş) oranında kusurlu olduğu, Sürücü ...’in %25 (yüzde yirmi beş) oranında kusurlu olduğu, II . halde: Sürücü ...’in %75 (yüzde yetmiş beş) oranında kusurlu olduğu, Sürücü ... ...'nın %25 (yüzde yirmi beş) oranında kusurlu olduğu bildirilmiştir. İstanbul Adli Tıp Kurumu Başkanlığı ... İhtisas Kurulu'nun ... tarih ve ...-...-.../... karar sayılı raporunda özetle; ... doğumlu, ... ...’in ... tarihinde geçirmiş olduğu trafik kazasına bağlı gelişen yaralanmasının: █████/2019 tarihli 30692 sayılı Resmi Gazetede Yayınlanan Çocuklar İçin Özel Gereksinim Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik kapsamında yer almayan bölüm liste ve cetveller için 20.02.2019 tarihli 30692 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik kapsamında; Kas-İskelet Sistemi, Omurgaya ait sorunlar, Tablo 1.3- Kategori III, kişinin engel oranı %18, 1 Tüm vücut engellilik oranının %18(yüzdeonsekiz) olduğu, █████/2019 tarihli 30692 sayılı Resmi Gazetede Yayınlanan Çocuklar İçin Özel Gereksinim Değerlendirmesi Hakkında Yönetmeliğinin EK-3 kısmında bulunan ÇÖZGER’in mevzuatla uyumu arandığında kullanılacak tablo dikkate alındığında; Özel Gereksiniminin Olmadığı, İyileşme (iş göremezlik) süresinin kaza tarihinden itibaren 9(dokuz) aya kadar uzayabileceği bildirilmiştir.Aktüerya Bilirkişisi ... ...'den alınan ... tarihli raporda sonuç olarak; "Yargıtay 4. H.D.'nin güncel içtihatları çerçevesinde, hesaplamada TRH-2010 Yaşam Tablosu, progresif rant metodu, %10 artırım ve iskonto hesabı kullanıldığı; zarar görenin gelirinin asgari ücret olduğu ve olacağı, maluliyet oranının %18 olduğu kabul edilerek hesaplama yapıldığı; tazminatın davacının ödeme yaptığı tarih esas alınarak hesaplandığı; detaylı hesaplama tablolarının işbu rapora eklendiği; Buna göre, davacının ödediği tazminatı davalıya rücu hakkı bulunup bulunmadığı hususunda hukuki takdir tümüyle Sayın Mahkemeye ait olmak üzere, rücu koşullarının oluştuğunun kabulü halinde; Davacıya ZMSS ile sigortalı araç sürücüsü ...’in %25 oranında kusurlu olduğunun kabulü halinde, sigortalı araç sürücüsünün kusuruna denk gelen zararın (rücuya tabi tazminatın) ... TL ile sınırlı olduğu; bu halde ödenen ... TL tazminatın ancak ... TL’sinin rücu edilebileceği; Davacıya ZMSS ile sigortalı araç sürücüsü ...’in %75 oranında kusurlu olduğunun kabulü halinde, sigortalı araç sürücüsünün kusuruna denk gelen zararın (rücuya tabi tazminatın) ... TL ile sınırlı olduğu; bu halde ödenen ... TL tazminatın tamamının rücu edilebileceği; Davacının icra takip dosyasında talep ettiği faiz türünün ve faiz başlangıç (temerrüt) tarihinin belirlenmesi hukuki bir mesele olup Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu; Davalı tarafça hesaplanan zarardan ayrıca müterafik kusur indirimi yapılması talep edilmiş olup bu indirimin uygulanıp uygulanmayacağı hukuki bir mesele olduğundan takdirin Sayın Mahkemeye bırakıldığı" şeklinde görüş ve kanaatte bulunmuştur.Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre dava, zorunlu mali sorumluluk sigortacısı olan davacının üçüncü kişilere ödediği tazminatın, araç sürücüsünün ehliyetsiz olması nedeniyle davalıdan rücuen tahsili için yapılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4 kısmında sigortacının işletene rücu hakkı düzenlenmiş, rücu edilebilecek haller sınırlı olarak sayılmıştır. Adı geçen kısmın (b) bendinde "Tazminatı gerektiren olay, aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekli el konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi veya trafik kurallarının ağır kusur ile ihlali sonucunda meydana gelmiş ise" hükmü getirilmiştir. Buna göre ehliyet belgesiz araç kullanma durumunda zorunlu mali sorumluluk sigortacısının rücu hakkı vardır.Somut olayda; dosya kapsamında bulunan kaza tespit tutanağı uyarınca davacı tarafça sigortalanan aracın sürücüsü olan ...'in geçerli ehliyeti bulunmadığı, böylelikle rücu talebinin haklı olduğu kabul edilmiştir.Hukuk hakimi kesinleşen ceza mahkemesi kararında kabul edilen olayın oluş biçimi ile bağlıdır. Ceza mahkemesinde belirlenen olayın oluş biçimine göre yapılan değerlendirmede ATK Trafik İhtisas Dairesi'nin ... tarihli raporunda, ikinci seçeneğin olayla örtüştüğü, davalı sigortalının aracını kullanan ehliyetsiz sürücünün yüzde 75 kusurlu olduğu kabul edilmiştir. Yine dava dışı ödeme yapılan ... ...'in maluliyeti yönünden ATK raporu aldırılarak, aktüer bilirkişiden davacının 3. Kişiye ödemesi gereken tazminat hesaplattırılmıştır. Davalının davacının %13 maluliyet oranına göre ödeme yaptığı, yine bu oran nazara alınarak takip yaptığı bu oranla bağlı olduğu itirazı haklı görülmüş, bilirkişinin %18 e göre yaptığı hesaplama, %13 oranına göre ayrıca hesaplanmış buna göre yapılan hesaplamada dahi davacının talep ettiği tutar haklı görülmekle bu itirazın sonuca etki etmeyeceği kabul edilmiştir.Müterafik kusur yönünden dava dışı kazazedenin kask takmadığı kaza tespit tutanağına göre kabul edilmiş ise de maluliyeti bacak bölgesi olmakla kaskın takılmamış olmasının zararın artmasına sebebiyet vermeyeceği bu nedenle indirim yapılmasına gerek görülmemiştir mamafih indirim yapılsa dahi hesaplanacak tazminat davacının rücu ettiği tutarın üstünde kalacaktı.Anlatılanlara göre davacının talep ettiği asıl alacak ve ödeme tarihinden itibaren takip tarihine kadar işlemiş faizi haklı ve yerinde görülmekle davanın kabulü gerekmiştir. Takip ve dava konusu tazminat tutarının yargılama esnasında ancak bilirkişi raporu ile belirli hale geleceği, bu nedenle alacağın likit olmadığı ve İİK' nın 67. maddesi uyarınca icra inkar tazminatı için şartların oluşmadığı sabit olup davacının talebi de bulunmadığından icra inkar tazminatına hükmedilmemiştir.Anlatılanlara göre aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur:HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-Davanın KABULÜNE,-Davalının Antalya Genel İcra Müdürlüğü'nün .../... esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin devamına, 2- Alınması gerekli ... TL. harçtan peşin alınan ... TL. Harcın mahsubu ile bakiye ... TL. Harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına, 3-Davacı tarafından yapılan ... TL. Başvuru, ... TL. Peşin harç, ... TL. Adli Tıp fatura bedeli, ... TL. Bilirkişi ücreti, ... TL. Tebligat posta gideri olmak üzere toplam ... TL. Yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,4- Avukatlık Asgari ücret tarifesi uyarınca ... TL. Vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5--6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. Maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ... TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davalıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,Dair, davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, anlatıldı. █████/2026 Katip ... ¸e-imzalıdır Hakim ... ¸e-imzalıdır