İzmir Karşıyakada onaylanan 1/25.000 çevre düzeni ve 1/5000 nazım imar planı değişikliklerinin iptali isteminin şehircilik ilkeleri ve kamu yararı açısından Danıştay tarafından incelenmesi.
Özet: İzmirde belirli bir parsele yönelik, yoğunluk artışı ve kamu yararı eksikliği iddialarıyla açılan 1/25.000 ölçekli çevre düzeni planı değişikliği ile 1/5000 ölçekli nazım imar planının iptali davasında; ilk derece mahkemesi ve bölge idare mahkemesi, yapılan keşif ve bilirkişi incelemeleri sonucunda plan değişikliklerinin önceki eşitsizlikleri giderdiği, çevresiyle uyumlu olduğu, şehircilik ilkeleri ile planlama esaslarına uygun bulunduğu gerekçesiyle davanın reddine karar vermiş, bu karar temyiz edilmiştir.
T.C.
D A N I Ş T A Y ALTINCI DAİRE Esas No : ████████Karar No : █████████ TEMYİZ EDEN (DAVACILAR) : 1- ...Başkanlığı 2- ... Başkanlığı VEKİLİ : Av. ...KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ...DAVALI YANINDA MÜDAHİLLER : 1- ...VEKİLİ : Av. ... (E-tebligat) 2- ...VEKİLİ : Av. ... (E-tebligat) 3- ...VEKİLLERİ : Av. ... (E-tebligat)İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :Dava konusu istem: İzmir ili, Karşıyaka ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... sayılı parsele ilişkin İzmir Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla onaylanan 1/25.000 ölçekli çevre düzeni planı değişikliği ile 1/5000 ölçekli nazım imar planının iptali istenilmiştir.İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde düzenlenen raporun ve dosyada yer alan bilgi ve belgelerin birlikte incelenmesinden, dava konusu plan değişiklikleriyle parselin bulunduğu alanda daha önceki kullanım kararlarıyla getirilen eşitsizliğin giderilmeye çalışıldığı, taşınmazın bir kısmında belirlenen konut alanı kullanımının çevresindeki konut alanlarıyla bütünleştiği, bölgedeki yoğunluk değeri ve yapılaşmalarla da uyumlu olduğu, dava konusu imar planlarının şehircilik ilkeleri ve planlama esaslarına uygun olduğu sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu ... İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun açıklamalı reddine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Dava konusu plan değişikliklerinin yoğunluk arttırıcı nitelikte olduğu, kamu yararı içermediği, temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare ve davalı yanında müdahil ...ve ...tarafından, temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.Davalı yanında müdahil ... tarafından savunma verilmemiştir.DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : İzmir ili, Karşıyaka ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın, █████/1987 tarihli 1/1000 ölçekli uygulama imar planında 4362 metrekarelik güney kısmı konut alanı, geri kalan 58489 metrekarelik kısmı ise ağaçlandırılacak alan, yol ve park alanı olarak planlı iken █████/1994 tarihli 1/1000 ölçekli uygulama imar planında konut alanı olan kısmı Y koşullu konut alanı olarak tanımlanmıştır. İzmir Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla onaylanan 1/25.000 ölçekli çevre düzeni planında, konut alanı fonksiyonu taşınmazın orta kısmına taşınmış, taşınmazın geri kalan kuzey ve güney kısımları ise bölge parkı olarak belirlenmiştir.Adı geçen çevre düzeni planının iptali istemiyle Karşıyaka Belediye Başkanlığı tarafından açılan davada, .... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla, yürürlükteki 1/1000 ölçekli uygulama imar planında “ağaçlandırılacak alan” olarak öngörülmüş olan alanın bir kısmının, 1/25.000 ölçekli İzmir Bütünü Çevre Düzeni Planında kentsel kullanımlara konu olacak şekilde “kentsel yerleşik alan” olarak planlandığı, söz konusu alanda herhangi bir yapılaşma bulunmadığı ve eğiminin oldukça fazla olduğu, yürürlükte olan 1/1000 ölçekli uygulama imar planında öngörülen “ağaçlandırılacak alan” plan kararının göz ardı edilmesini gerektirecek teknik, nesnel ya da bilimsel gerekçe bulunmadığı, bu nedenle “kentsel yerleşik alan” olarak planlanmasının şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına ve kamu yararına aykırı olduğu gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.Anılan iptal kararı üzerine, İzmir Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla onaylanan 1/25.000 ölçekli çevre düzeni planı değişikliğiyle konut alanı fonksiyonu taşınmazın güney kısmında planlanmış, geri kalan kısmı ise bölge parkı olarak belirlenmiştir. Buna uygun olarak İzmir Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planında da, taşınmazın güney kısmı gelişme konut alanı, kuzey kısmı rekreasyon alanı olarak belirlenmiştir.Ancak yukarıda açıklanan 1/25.000 ölçekli planın iptaline ilişkin .... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, Danıştay Altıncı Dairesinin █████/2019 tarih ve E:█████████, K:██████████ sayılı kararıyla davada süre aşımı bulunduğu gerekçesiyle bozulması üzerine, dava konusu İzmir Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla onaylanan 1/25.000 ölçekli çevre düzeni planı değişikliği ile 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği yapılarak mahkemenin iptal kararı öncesi imar planındaki gibi taşınmazın orta kısmı konut alanı, geri kalan kuzey ve güney kısımları ise bölge parkı olarak belirlenmiştir. Bunun üzerine bakılan dava açılmıştır.İLGİLİ MEVZUAT: 3194 sayılı İmar Kanununun 5. maddesinde nazım imar planı; varsa bölge planlarının mekâna ilişkin genel ilkelerine ve varsa çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklüklerini, nüfus yoğunlukları ve eşiklerini, ulaşım sistemlerini göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, plan hükümleri ve raporuyla beraber bütün olan plan olarak tanımlanmış, çevre düzeni planı; varsa mekansal strateji planlarının hedef ve stratejilerine uygun olarak yerleşim, gelişme alanları ve sektörlere ilişkin alt ölçekli planlarını yönlendiren genel arazi kullanım kararları çerçevesinde ilke ve kriterleri belirleyen bölge, havza veya il bütününde hazırlanan, plan hükümleri ve raporuyla bir bütün olan plan olarak tanımlanmış, 8. maddesinin 1. fıkrasında; planların tanımlaması yapılarak, planlar bölge planı, çevre düzeni planı, nazım imar planı ve uygulama imar planı olarak kademelendirilmiş ve alt ölçekli planların üst ölçekli planlarda belirlenen planlama ana ilkelerine, stratejilerine ve kararlarına uyumlu olması zorunluluğu getirilmiştir.HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Dava konusu İzmir Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla onaylanan 1/25.000 ölçekli çevre düzeni planı değişikliği ile 1/5000 ölçekli nazım imar planı onaylanmasının dayanağı olan .... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:.., K:... sayılı iptal kararının davada süre aşımı olduğu gerekçesiyle bozulmasına ilişkin Danıştay Altıncı Dairesinin █████/2019 tarih ve E:█████████, K:██████████ sayılı kararının düzeltilmesi istemiyle davacı tarafından yapılan başvuru üzerine Danıştay Altıncı Dairesinin █████/2023 tarih ve E:█████████, K:█████████ sayılı kararıyla kararın düzletilmesi istemi kabul edilerek bozma kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline ilişkin .... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının onanmasına karar verilmiştir.Bu durumda, dava konusu işlemin tesis edilmesine neden olan Dairemizin davada süre aşımı bulunduğu yönündeki bozma kararının kaldırılarak dava konusu işlemin iptaline ilişkin Mahkeme kararının onandığı, dolayısıyla dava konusu plan değişikliğinin gerekçesinin ortadan kalktığı, taşınmazın orta kısmının konut alanı, kuzey ve güney kısımlarının ise bölge parkı olarak planlanmasına ilişkin yapılan ilk 1/25000 ölçekli çevre düzeni planının kesinleşmiş yargı kararıyla iptaline karar verildiği hususu göz önünde bulundurularak yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir. Bu itibarla, davanın reddi yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında isabet bulunmamaktadır.KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle;1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacıların temyiz isteminin kabulüne,2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, █████/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.