Kocaeli Dilovasında dayanağı imar planları iptal edilen parselasyon işleminin hukuka aykırılığına yönelik alt mahkeme kararının Danıştay 6. Daire tarafından temyiz incelemesi.
Özet: Kocaeli ili, Dilovası ilçesinde belirli parselleri kapsayan ikinci etap parselasyon işleminin iptali istemiyle açılan davada, ilk derece ve bölge idare mahkemeleri, işlemin dayanağı olan imar planlarının mahkeme kararlarıyla iptal edilmesi nedeniyle parselasyonu hukuka aykırı bularak iptal kararı verirken; davalı belediyeler, plan iptal kararlarının henüz kesinleşmediğini ve parselasyonun mevzuata uygun yapıldığını ileri sürerek temyiz yoluna gitmiş, Danıştay tetkik hakimi ise bölge idare mahkemesi kararının bozulması gerektiği yönünde görüş bildirmiştir.
T.C.
D A N I Ş T A Y ALTINCI DAİRE Esas No : █████████Karar No : █████████ TEMYİZ EDEN (DAVALILAR) : 1- ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ... 2- ... Belediye Başkanlığı / ...VEKİLİ : Av. ...KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Lojistik Anonim ŞirketiVEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararın temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :Dava konusu istem: Kocaeli ili, Dilovası ilçesi, ... Mahallesi (... Mahallesi), ... ada ... ve ... parseller ile ... ada, ... parsel sayılı taşınmazları kapsayan, ... parsel sayılı taşınmazı düzenleme sınırı dışında bırakan Dilovası Belediye Encümeni'nin ... tarih ve ... sayılı kararı ile kabul edilerek Kocaeli Büyükşehir Belediye Encümeni'nin ... tarih ve ... sayılı kararı ile onaylanan (2. Etap) parselasyonun iptali istenilmiştir.İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava konusu parselasyonun dayanağı imar planlarının mahkeme kararları ile iptaline karar verildiği ve bu kararlarının kanun yolu süreçlerinin devam ettiği anlaşıldığından dayanakları ortadan kalkan dava konusu parselasyonda hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu .... İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davalı Dilovası Belediye Başkanlığınca; dava konusu parselasyonun dayanağı imar planları hakkında mahkemelerce verilen iptal kararlarının henüz kesinleşmediği, dayanağı 17.11.2016 tarihinde onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planına karşı açılan bir dava bulunmadığı, bu planın yürürlükte olduğu, düzenleme sınırının imar planına uygun şekilde mülkiyet dokusu ve mevcut tesisler göz önünde bulundurularak belirlendiği, hisse tahsislerinde öncelik ve yerindelik ilkelerine uygun davranıldığı, düzenleme ortaklık payının yasal sınırın üzerinde çıkmaması için bir kısım alanların uygulamaya dahil edilmediği, dava konusu işlemin usul ve yasaya uygun olduğu, temyize konu kararın bozulmasına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir. Davalı Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkanlığınca; dava konusu parselasyonun dayanağı imar planları hakkında mahkemelerce verilen iptal kararları henüz kesinleşmediğinden bakılan davada verilen iptal kararına gerekçe gösterilemeyeceği, parselasyonun mevcut imar planı, plan notları ve Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğine dayanılarak, plan kullanım kararları çerçevesinde uygun görülerek onaylandığı, kök kadastral parsellerin dağıtımında mümkün mertebe en yakın imar adalarına tahsisin yapıldığı, dava konusu işlemin usul ve yasaya uygun olduğu, temyize konu kararın bozulmasına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Uyuşmazlık konusu taşınmazları kapsayan alanda Belediye Meclisi'nin ... tarih ve ... sayılı kararı ile yeni 1/50.000 ölçekli çevre düzeni planı ile 1/25000 ve 1/5000 ölçekli nazım imar planları kabul edildiğinden bakılan davanın konusuz kaldığı ve dava konusu parselasyonun yasal dayanağının ortadan kalktığı, yeni planlar çerçevesinde yeniden parselasyon yapılması gerektiği, parselasyonun etaplar halinde yapılması sırasında mekansal bütünlüğe dikkat edilmediği, etapların orantısal bütünlüğe sahip olmadığı, etaplar arasında düzenleme ortaklık payı kesintisi yönünden doğan büyük farklılıklar nedeniyle kamu zararı doğduğu ve mülkiyet haklarının ihlal edildiği, temyiz istemlerinin reddi ile kararın onanmasına karar verilmesi gerektiği savunulmaktadır.DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Kocaeli ili, Dilovası ilçesi, ... Mahallesi sınırları dahilinde 467.000 m2 alanın 201.125 m2'lik kısmını kapsayan düzenleme bölgesi için (2. Etap ticaret ve konut alanı) hazırlanan parselasyon Dilovası Belediye Encümeni'nin ... tarih ve ... sayılı kararı ile kabul edilerek Kocaeli Büyükşehir Belediye Encümeni'nin... tarih ve ... sayılı kararı ile onaylanmış, davacı tarafından ... ada ... ve .. parseller ile 391 ada, 6 parsel sayılı taşınmazları kapsayan, ... parsel sayılı taşınmazı düzenleme sınırı dışında bırakan bu işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 3194 sayılı İmar Kanununun işlem tarihinde yürürlükteki şekliyle 5. maddesinde; "nazım imar planı; varsa bölge veya çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla beraber bütün olan plan, uygulama imar planı ise; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan olarak tanımlanmıştır.Aynı Kanun'un "Arazi ve arsa düzenlemesi" başlıklı 18.maddesinin 1.fıkrasında, "İmar hududu içinde bulunan binalı veya binasız arsa ve arazileri malikleri veya diğer hak sahiplerinin muvafakati aranmaksızın birbirleri ile yol fazlaları ile kamu kurumlarına veya belediyelere ait bulunan yerlerle birleştirmeye bunları yeniden imar planına uygun ada veya parsellere ayırmaya, müstakil, hisseli veya kat mülkiyeti esaslarına göre hak sahiplerine dağıtmaya ve re'sen tescil işlemlerini yaptırmaya Belediyeler yetkilidir. Sözü edilen yerler belediye ve mücavir alan dışında ise yukarıda belirtilen yetkiler Valilikçe kullanılır." hükmüne yer verilmiştir.HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Yukarıda detaylarına yer verilen düzenlemeler doğrultusunda, nazım imar planlarının, arazilerin genel kullanılış biçimleri ile gelişme yön ve büyüklüklerinin belirlendiği genel nitelikli planlar olduğu, uygulama imar planlarının ise; üst ölçekli nazım imar planında getirilen fonksiyon kararına uygun olmanın yanı sıra, ölçeği gereği bu plandan farklı olarak, yapı adalarını ve yoğunluklarını, düzenini, yolları, parselasyona esas etapları ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren uygulamaya yönelik planlar olduğu açıktır. Yargısal içtihatlarda, imar planları, ilanı gereken genel düzenleyici işlem olarak kabul edilmektedir. İmar planlarına dayalı olarak tesis edilen; parselasyon, yapı ruhsatı verilmesi, yapı ruhsatı iptali ve yıkım gibi işlemlerin ise uygulama imar planlarının uygulanmasına yönelik işlemler olduğunda duraksama bulunmamaktadır. Bakılan uyuşmazlıkta, davacı tarafından dava konusu parselasyonun dayanağı niteliğinde olan Kocaeli Büyükşehir Belediye Meclisi'nin ... tarih ve ... sayılı kararı ile kabul edilen 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planının iptali istemiyle açılan davada, Danıştay Altıncı Dairesinin █████/2018 tarih ve E:████████,K:█████████ sayılı bozma kararına uyularak, dava konusu işlemin iptali yolunda .... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:... K:... sayılı kararın Danıştay Altıncı Dairesi'nin █████/2025 tarih ve E:█████████, K:█████████ sayılı kararı ile bozulmasına karar verildiği, Dilovası Belediye Meclisi'nin... tarih ve ... sayılı kararı ile kabul edilerek Kocaeli Büyükşehir Belediye Meclisi'nin ... tarih ve ... sayılı kararı ile düzeltilerek onaylanan 1/1000 ölçekli revizyon uygulama imar planının iptali istemiyle açılan davada ise dava konusu işlemin iptali yolunda ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararın bozulmasına dair Danıştay Altıncı Dairesince verilen █████/2024 tarih ve E:█████████,K:████████ sayılı kararın düzeltilmesi istemiyle yapılan başvurunun Danıştay Altıncı Dairesi'nin █████/2025 tarihli E:█████████, K:█████████ sayılı kararı ile reddedildiği anlaşılmıştır. Bu durumda, dava konusu parselasyonun dayanağı niteliğinde olan 1/5000 ölçekli nazım imar planı ile 1/1000 ölçekli uygulama imar planı hakkında verilen kararlar göz önünde bulundurularak uyuşmazlık hakkında yeniden bir karar karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşıldığından, dava konusu işlemin iptaline ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararında isabet bulunmamıştır.KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle;1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalıların temyiz istemlerinin kabulüne,2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurularının reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, █████/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.