4. Asliye Ticaret Mahkemesi, ticari araç trafik kazası sonucu oluşan kazanç kaybı tazminatı talebini ve işleten sorumluluğunu değerlendiren kararını açıkladı.
Özet: Bu dava, davacının ticari aracının trafik kazası nedeniyle uğradığı kazanç kaybının tazminini konu almakta olup, davacı, davalı tarafın %100 kusurlu olduğu kazada aracının çalışamamasından doğan zararın karşılanmasını talep etmiştir; mahkeme, bilirkişi raporuyla 1.680,32 TL olarak belirlenen kazanç kaybı tazminatının davalılardan tahsiline karar verirken, davalıların zamanaşımı ve işleten sıfatına ilişkin itirazlarını reddederek, trafik kazasından kaynaklanan zararlarda işletenin sorumluluğunu esas almıştır.
T.C. ... 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ████████ Esas - ████████
TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. ... 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARARESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████HAKİM :...KATİP :....ASIL DAVADAVACI : .....VEKİLİ : Av.....DAVALI : 1- ... ......VEKİLİ : Av. ...DAVALI : 2- ... - ....VEKİLLERİ : Av..... Av.....DAVA İHBAR OLUNAN : 1- .....VEKİLİ : Av....DAVA İHBAR OLUNAN : .....DAVACI : .....VEKİLİ : Av...DAVALI : ... ... ....VEKİLİ : Av....DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : █████/2023KARAR TARİHİ : █████/2025GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH : █████/2025Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik kazasından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:ASIL DAVADA:DAVA :Davacı vekili dilekçesinde özetle; Davacıya ait ve ... sevk ve idaresindeki ... plakalı ticari araç ile davalı ... ... Oto'ya ait ve davalı ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araç, 16.02.2023 tarihinde ... ili Elmadağ İlçesi ... A.Ş. içinde maddi hasarlı trafik kazasına karıştığını, davacının, davaya konu mezkur aracın maliki ve işleteni olup; kazancını kaza gören aracı üzerinden sağlamakta olduğunu, davacının aracının çalışamadığı süre boyunca kazancından mahrum kaldığını, davalı araç sürücüsünün kusuru sebebiyle büyük zarara uğradığını beyan ederek davalı araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğu kazada, müvekkil şirkete ait ... plakalı aracın 16.02.2023 tarihli trafik kazası nedeniyle uğramış olduğu zararından dolayı fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla Şimdilik 100,00-TL (Belirsiz Alacak) Kazanç Kaybı Bedelinin kaza tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.CEVAP VE SAVUNMADavalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Zamanaşımı itirazlarının bulunduğunu, bu davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, aracı uzun süreli kiralamış olmaları nedeniyle husumet itirazında bulunduklarını beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ... vekili dilekçesinde özetle; Zamanaşımı itirazlarının bulunduğunu, kusur tespiti yapılması gerektiğini beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştirBİRLEŞEN ... 11. ATM ████████ ESAS SAYILI DAVADADAVADavacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacıya ait ve ... sevk ve idaresindeki ... plakalı ticari araç ile davalı ... ... Oto'ya ait ve davalı ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araç, 16.02.2023 tarihinde ... ili Elmadağ İlçesi ... A.Ş. içinde maddi hasarlı trafik kazasına karıştığını, ... plakalı aracın uzun süreli olarak kiralamış olması nedeniyle davalının sorumlu olduğunu beyan ederek müvekkil şirkete ait ... plakalı aracın 16.02.2023 tarihli trafik kazası nedeniyle uğramış olduğu zararından dolayı fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla Şimdilik 100,00-TL (Belirsiz Alacak) Kazanç Kaybı Bedelinin kaza tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.CEVAP VE SAVUNMADavalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, derdestlik itirazında bulunduklarını davacının kazanç kaybının bulunmadığını beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.DELLİLER:Kaza tespit tutanağıBilirkişi raporuDELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava, trafik kazasından kaynaklanan kazanç kaybı tazminat istemine ilişkindir.Davalı vekili zamanaşımı itirazında bulunmuş ise de kazanın gerçekleştiği tarihten itibaren 2 yıllık zamanaşımı süresi dolmadığı anlaşıldığından itirazın reddine karar verilmiş olup yargılamaya devam olunmuştur.Taraf delilleri toplandıktan sonra alınan █████/2025 tarihli bilirkişi raporunda ise özetle; Dava konusu trafik kazasında, ... plakalı araç sürücüsü ...'ün %100 etkili olduğu, diğer ... plakalı araç sürücüsü ...'in etkisiz olduğu, dava konusu ... plakalı aracın ticari Kazanç Kaybının 1.680,32 TL olduğu, davalıların davacıya 1.680,32 TL” sı tazminat ödemesi gerektiği bildirilmiştir.Davacı vekili 27.03.2025 tarihli dilekçesi ile ıslah dilekçesi sunmuş olup bu dilekçe davalılara tebliğ edilmiştir.2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91. maddesi delaletiyle 85. maddesine göre, davalılar aracın işletilme halinde neden olduğu zararlardan sorumludur.... plakalı aracın kiraya veren konumunda bulunan davalı ... vekilinin, işleten olunmadığına yönelik itirazlarına gelince; "İşleten tanımı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 3. maddesinde; “Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır” şeklinde yapılmıştır. 2918 sayılı KTK'nın 3. maddesinde işleten sıfatı belirlenmesinde şekli ve maddi ölçüt olmak üzere iki ayrı ölçütten yararlanılmıştır. Şekli ölçüte göre trafik sicilinde malik görülen kişi işletendir. Maddi ölçüte göre ise, trafik sicilinde adı geçen kişinin önemi bulunmamakta olup önemli olan araç üzerindeki fiili hakimiyet, araçtan ekonomik yarar sağlama, masraf ve rizikolara katlanma gibi ölçütlerdir. İşletenin belirlenmesinde doktrin ve Yargıtay'ın kabul ettiği görüş maddi ölçüttür. 2918 sayılı KTK'nın 85. maddesi ise; “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.” hükmünü içermektedir. Bu yasal düzenleme karşısında, kazaya karışan araçların meydana getirdikleri zararlardan araç sahiplerinin hukuken sorumlu olacağı ilkesi benimsenmiş ise de, bu araçların sahipleri tarafından herhangi bir sebeple yararlanılmasının bir başka kimseye devir edilmesi halinde (çok kısa bir süre olmaması kaydıyla), artık üzerindeki fiili hakimiyetin kalmaması ve bu sebeple ekonomik yönden de bir yararlanma olanağının kalktığı durumlarda, o aracı kaza sırasında fiili hakimiyeti altında bulunduran ve ondan iktisaden yararlanan kimsenin işleten sıfatıyla meydana gelen zarardan sorumlu tutulması gerekip, bunun sonucu olarak da araç malikinin sorumlu tutulmaması gerekecektir. Yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler dikkate alındığında tanzim edilen kira sözleşmesinin 3 yıl olarak uzun süreli olarak tanzim edildiği anlaşıldığından davalı ... Karaoğuzların işleten sıfatının bulunmadığı anlaşılmıştır.Birleşen davalı vekili celse arasında sunduğu beyan dilekçesi ile asıl ve birleşen davacıya 578,03-TL ödeme yaptığı anlaşılmıştır.Bu bağlamda, yapılan yargılama ve toplanan deliller birlikte değerlendirildiğinde; davacıya ait araç ile davalı ...’ün sürücüsü, diğer davalılar ... ... ile ...’ın işleteni olduğu, aracın 16.02.2023 tarihinde karıştığı kazada davacıya ait aracın kazanç kaybının bulunduğu belirtilerek iş bu asıl ve birleşen davaların açıldığı, mahkememizce alınan denetime ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporunda söz konusu kaza nedeniyle davacının 1.680,32-TL kazanç kaybının bulunduğu, davacı vekili her ne kadar kendisine ait aracı uzun süre kiraya veren konumundaki davalı ... ...’a husumet yöneltmişse de aracın uzun süreli olarak diğer davalı ...’a kiraya verilmiş olması nedeniyle davalı ...’ın araç işleten sıfatının bulunmadığı anlaşılmakla; asıl dava yönünden, davalı ... ...Ticaret ve Anonim Şirketine yönelik açılan davanın Pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, davalı ...’e yönelik açılan davanın ise birleşen davalı ... tarafından yapılan 578,03-TL’lik ödemede dikkate alınarak davanın kısmen kabulü ile 1.102,29-TL tazminatın tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla █████/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, birleşen ... 11. atm ████████ esas sayılı davanın kısmen kabulü ile 1.102,29-TL tazminatın tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla █████/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklanacağı üzere;A-ASIL DAVA YÖNÜNDEN;a-Davalı ... ... Otomotiv Sanayi Mamülleri Ticaret ve Anonim Şirketine yönelik açılan davada; Davanın Pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine,b-Davalı ...’e yönelik açılan davada ise; Davanın Kısmen kabulü ile 1.102,29-TL tazminatın tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla █████/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddineB-BİRLEŞEN ... 11. ATM ████████ ESAS SAYILI DAVA YÖNÜNDEN İSE;Davanın kısmen kabulü ile 1.102,29-TL tazminatın tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla █████/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddineC-Alınması gereken 615,40-TL harçtan peşin alınan 269,85- TL harç, 427,60-TL peşin harç ile 27,00-TL ıslah harcından düşümü ile fazla alınan 109,05-TL harcın karar kesinleştiğinde davacıya iadesineÇ-Davacı tarafça sarf edilen 269,85 TL başvurma harcı, 269,85 TL peşin harç, 427,60-TL peşin harç, 427,60-TL peşin harç, 27,00-TL ıslah harcı olmak üzere toplamı 1.421,9 -TL’nin davalılar ... ile ...’dan tahsili ile davacıya verilmesine,D-Davacının posta-davetiye gideri, bilirkişi gideri olarak sarf ettiği toplam 7.971,00 TL yargılama giderinin haklılık oranına göre hesaplanan 5.228,97-TL’nin davalılar ... ile ...’dan tahsili ile davacıya verilmesine,E-Kabul edilen miktar yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. uyarınca belirlenen 1.102,29 TL vekâlet ücretinin davalılar ... ile ...’dan tahsili ile davacıya verilmesine,F-Arabuluculuk aşamasında harcanan 3.600,00 TL giderin davalılar ... ile ...’dan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,G- Ret edilen miktar yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. uyarınca belirlenen 578,03 TL vekâlet ücretinin davacıdan tahsili ile davalılar ... ile ...’a verilmesineH- Ret edilen miktar yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. uyarınca belirlenen 100,00- TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... ...’a verilmesine,Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2025 Katip ....¸e-imzalıdır Hakim ...¸e-imzalıdır