Konya Asliye Ticaret Mahkemesinde, taşıma sözleşmesi kaynaklı alacak davasında, nakliye sırasında yanan malların sorumluluğu ve tazminat talepleri değerlendiriliyor.
Özet: Bu dava, davacının taşıma sözleşmesi kapsamında davalıların aracıyla sevk edilen mallarının yandığı iddiasıyla, davalıların şoför kusuru ve sözleşme ihlali nedeniyle maddi ve manevi tazminat talebinde bulunduğu, davalıların ise yangının davacının taşıma esnasında tehlikeli ve yanıcı madde olan balata temizleme spreyini, madeni yağ olarak yanlış beyan edip özensiz yüklemesinden kaynaklandığını iddia ederek karşı çıktığı ve tazminat sorumluluğunu reddettiği bir uyuşmazlıktır.
T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C. KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : KARAR NO : HAKİM : ... ... KATİP : ... ...DAVACI : ... - ... ...VEKİLİ : Av. ... - [DAVALILAR : 1- ... - ... ... 2- ... - ... ...VEKİLİ : Av. ... -DAVA : Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)DAVA TARİHİ : KARAR TARİHİ : KARAR YAZMA TARİHİ : Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekilinin Mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinden özetle; Nakliye komisyoncusu ... Taahhüt Ticaret- ... aracılığı ile taraflar arasında akdedilen █████/2022 tarihli taşıma sözleşmesi neticesinde müvekkilinin taşınacak ürünleri ... plakalı, ... Marka 2004 Model 32.270 Tipi, ... motor numaralı, ... şasi no'lu kırkayak kamyon ile taşınırken davalıların sözleşmeye aykırı davranışları neticesinde müvekkiline ait malların şoför/malikin kusuru nedeniyle yandığını, bu nedenlerle (Fazlaya ve bedel arttırımına ilişkin tüm hak ve talepleri saklı kalmak kaydıyla) öncelikle işbu dosyanın, davalı ... tarafından müvekkili aleyhine açılmış olan Konya . Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesini, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile HMK. 107'ye göre ileride arttırılmak üzere belirsiz alacak davası olarak şimdilik 1.000,00 TL maddi zararın (davalıya ait ... plakalı araçta çıkan yangın sonucu müvekkiline ait mallarda meydana gelen maddi zararın) dava tarihinden itibaren avans faizleri ile birlikte davalılardan tahsilini, 8.000,00 TL Manevi tazminatın dava tarihinden itibaren avans faizleri ile birlikte davalılardan tahsilini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesi yönünde karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekilinin Mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinden özetle; öncelikle zamanaşımı definde bulunduğunu, Davacı-birleşen davalı taraf, █████/2022 tarihinde müvekkil ... ile ürünlerin taşınması anlaşması sağlandığını, müvekkil ...ın kamyon ile taşıma yetki belgesi olmayan ...ı ... Plakalı araç ile depolarına gönderdiğini ve ürünlerin yüklendiğini, müvekkil ... araç hareket halinde iken sigara içtiğini ve yangına sebebiyet vererek taşınan ürünlerin yandığını iddia ve beyan ettiğini, karşı tarafın iddiaları gerçek dışı olup, kabulü mümkün olmadığını, █████/2022 tarihinde nakliye komisyoncusu ... Taahhüt Ticaret-... aracılığı ile müvekkil ... arasında █████/2022 tarihinde madeni yağ taşıması yapılması hususunda anlaşma sağlandığını, taşıyıcı-nakliyeci olan müvekkil ..., sigortalı çalışanı müvekkil ... idaresinde bulunan ... Plakalı ... markalı kamyonunu davalı şirketin deposuna gönderdiğini, davalı tarafından taşınacak ürünler kapalı ve streçli halde paletler ile müvekkilinin kamyonuna yüklendiğini ve ... idaresindeki müvekkil ...a ait ... Plakalı araç yola çıktığını, Her ne kadar karşı taraf müvekkil ... kamyon ile taşıma yetki belgesi olmadığını iddia etmişse de müvekkil ... kamyon sürme sürücü belgesi, gerekli sağlık raporları ve SRC belgeleri mevcut olup, müvekkil Yunusun kamyon sürmeye ilişkin mevzuata uygun tüm belgeleri mevcut olduğunu, müvekkiline ait ... plaka sayılı araç ... Mahallesi ... Caddesi Meram/Konya istikametindeyken müvekkiline ait araç sürücüsü ... aracın arkasından duman çıktığını fark ettiğini, kontrol ettiği sırada yüklenen malzemelerin içinden dumanlar çıktığını, dumanlarla birlikte yüklenen malzemelerin içten içe yandığını görmüş ve yüklenen malzemeler yanıcı ve patlayıcı malzemeler olması sebebi ile de bir anda patlamaya başlamış, yangın çok hızlı bir şekilde aracın her tarafını sarmış, itfaiye her ne kadar müdahale etse de yangın söndürüldüğünde müvekkile ait ... Plakalı ... markalı kamyon tamamen kullanılamaz hale geldiğini, yangın sonrasında gönderici tarafından kamyona yüklenen malzemelerin madeni yağ olmadığı, balata temizleme spreyi olduğu anlaşıldığını, balata temizleme spreyi tehlikeli maddelerden olduğunu, çok hızlı yanıcı ve patlayıcı bir madde olup, doğru istiflenmediğinde sıkışma sonucu dahi patlayabilecek bir madde olduğunu, karşı taraf, yangına müvekkil Yunus'un sigara içmesinin sebebiyet verdiğini iddia etmişse de müvekkil Yunus sigara kullanmamakta olup yangına da sigara ateşi vs. sebebiyet vermediğini, yangına karşı tarafın, sözleşmeye aykırı olarak kamyona özensiz ve mevzuata aykırı şekilde tehlikeli, yanıcı madde yüklemesi sebebiyet verdiğini, asıl davada alınan 07.05.2024 tarihli bilirkişi raporunda da bu hususlar tespit edildiğini, her ne kadar karşı taraf, müvekkillerin taşınacak ürünleri bildiğini iddia etmişse de her iki müvekkilde komisyon anlaşmasına göre taşınacak ürünleri madeni yağ olduğunu zannetmiş, karşı taraf gönderici tarafından da müvekkillere tehlikeli ve yanıcı madde taşınacağı bildirilmediğini, karşı tarafın iddiaları yersiz olduğunu, gerçek dışı beyanlarda bulunduğunu, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla haksız ve hukuki mesnetten yoksun birleşen davanın tüm talepleri ile birlikte reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir. ÇEKİŞMELİ HUSUSLAR, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Taraflar arasındaki uyuşmazlığın █████/2022 tarihli taşıma sözleşmesi neticesinde ürünlerde meydana gelen zararı ilişkin maddi tazminat ve manevi tazminat talebi hususunda olduğu anlaşılmıştır.Mahkememiz █████/2024 tarih ... Esas ... Kararı ile Mahkememiz işbu dosyası ile fiili ve hukuki bağlantı bulunduğundan Mahkememiz ... Esası ile birleştirmiştir. Mahkememizce taşıma işleri hususunda uzman bilirkişi, makine mühendisi ve nitelikli hesaplamalar uzmanı hukukçu bilirkişiye tevdii edilmiş, bilirkişi heyetinin █████/2023 tarihli bilirkişi raporundan özetle; Hukuki durum belirlemesi ve nihai takdir, Sayın Mahkemeye ait olmak üzere dosya üzerinden yapılan inceleme ve değerlendirme sonucunda; Davaya konu ... plakalı kamyonda; dorsede bulunan yanıcı ve patlayıcı Best marka balata spreylerinin reaksiyona girmesi neticesinde patlamalarla yangın meydana geldiği, taşıyıcının dorse içerisindeki malzemenin niteliğini bilip bilmediği hususunun belirsiz olduğu, davaya konu kamyonun aylık ortalama kazancının 25.000,00-30.000,00 TL arasında bulunduğu, aracın serbest piyasa değerinin 360.000,00 TL olduğu, aracın hurda değerinin 60.000,00 TL olabileceği, aracın hurda değeri ile piyasa değeri arasındaki tutarın 300.000,00 TL olduğu, yangın sonrası meydana gelen, hasar giderilme bedelinin; 547.339,88 TL olduğu rapor edilmiştir. Mahkememizce Yangın Ve Doğal Afetler İle Mühendislik Sigortaları/Hasar Tespiti alanında uzman 2 makine mühendisi bilirkişi ile Yangın Algılama Ve Uyarma Sistemleri Yangın Söndürme Tesisatı alanında uzman İş Güvenliği Uzmanı Bilirkişiden oluşturulacak 3'lü bilirkişi heyetine tevdii edilmiş, bilirkişi heyetinin █████/2024 tarihli bilirkişi raporundan özetle; Tüm dava dosya münderecatı incelenip, yukarıda raporumuzun “İnceleme ve Değerlendirmeler” bölümünde detaylı açıklamaları doğrultusunda değerlendirildiğinde; Yangın olayının; sürtünme kaynaklı statik elektrik boşalması sonucu oluşabilen kıvılcım, sigara ateşi veya farklı bir ateşleme kaynağı vasıtası ile; var olan sızıntının alev alması sonucu, birim ambalajların alevle ısınarak iç basınçlarının yükselmesi neticesinde patlamaların oluştuğu veya sızıntı olmaksızın, herhangi bir ateşleme kaynağı vasıtası ile dış ambalaj malzemelerinin alev alması ve sıcaklık artışı nedeniyle birim ambalaj basınçlarının yükselmesi ile patlamaların oluştuğu, ... Karoser temizleyici ürünün taşınması ile ilgili olarak, davacı ve davalı tarafın ilgili mevzuatta belirtilen yükümlülüklerini yerine getirmemiş oldukları, taşınan ürün madeni yağ dahi olsa, “Madeni Yağ“ tanımlaması genel bir ifade olup, bazı tip madeni yağlar tehlikeli madde sınıflamasına girmemekle birlikte, hidrolik fren yağı gibi madeni yağların tehlikeli madde sınıfında yer aldığı, belirtilen mevzuat hükümlerine göre taşınması gerektiği, taşıma işleminde “Madeni Yağ” “ın tip, tür v.b. niteliklerinin mutlak belirtilmesi gerektiği yalnızca “Madeni Yağ” ifadesi ile tehlikesiz ürün sınıfında değerlendirilemeyeceği, Ticaret Ltd. Şti'nin ilgili mevzuat kapsamında gönderen faaliyeti yaptığı, ADR ve “Tehlikeli Malların Karayoluyla Taşınması hakkında Yönetmelik” hükümlerine ait gereklilikleri yerine getirmemiş olduğu; mevzuatta belirtilen taşımayı Tehlikeli Madde Faaliyet Belgesi'ne sahip taşımacı /SRCS belgeli sürücü ile yapılmasını sağlamadığından, tehlikeli madde taşımalarının taşınan madde ve nesnenin özelliğine uygun geçerli ADR/Taşıt Uygunluk Belgesine sahip bir taşıt kullanılarak yapılmasını temin etmediğinden, taşıma yapan tarafa taşınacak kimyasal malzeme ve taşıma esnasında dikkat edilecek hususlar hakkında yeterli yazılı doküman ile bilgilendirme yapmadığından, dava konusu araç yangınının meydana gelmesinde 70 (yüzde yetmiş) oranında sorumlu olacağı, söz konusu yangın olayında, davacı taraf olan ...'ın, ilgili mevzuat kapsamında taşıyıcı faaliyeti yaptığı, ADR ve “Tehlikeli Malların Karayoluyla Taşınması hakkında Yönetmelik” hükümlerine ait gereklilikleri yerine getirmemiş olup; taşımayı, taşınan madde ve nesnenin özelliğine uygun geçerli ADR/Taşıt Uygunluk Belgesine sahip taşıtla yapmadığından, SRCS Eğitim Sertifikasına sahip sürücüye kullandırmadığından, taşıyacağı maddelerle ilgili olarak gönderen firmadan yeterli düzeyde bilgi almadığından, taşınacak maddelerin içeriğini, özelliğini ve tehlikeli madde sınıfına girip girmediğini sorgulamadığından, taşıyıcı faaliyeti yaptığı, mevzuatta belirtilen, araca yüklenen kimyasal maddenin görsel olarak belirgin sızıntı, çatlak ya da hasarlı olup olmadığını kontrol etmeden taşıma işlemine başladığından ve taşıma esnasında kontrolsüz ve tedbirsiz çalıştığından dava konusu araç yangınının meydana gelmesinde %30 (yüzde otuz) oranında sorumlu olacağı, yangın öncesi benzer özelliklerdeki araçların internet satış ilanları, ilgili sektörel firmalardan yapılan ikinci el piyasa araştırması, emsal araç bedelleri ve amortisman değerlendirmesi sonucunda yangın tarihi (18.04.2022) itibarıyla rayiç değerinin yaklaşık 487.269,60 TL (dört vüz seksen yedibin iki yüz altmış dokuz Lira altmış kuruş) olabileceği, yanan aracın hurda değerinin yangın tarihi olan 18.04.2022'de yaklaşık 98.345,00 TL (doksan sekiz bin üç yüz kırk beş Türk Lirası) olabileceği, yangından dolayı davacının, “Yoksun Kalınan Karı” net olarak, 40.000,00 TL(kırk bin Türk Lirası) olabileceği, tüm mali hesaplamaların yangın tarihi (18.04.2022) olarak yapıldığı ve hesaplamalar kdv değerinin dahil olduğu rapor edilmiştir. Taraf vekillerine itirazlarının karşılanması ve ayrıca davacının "aracın hurda bedelinin 100.000,00TL olduğu " beyanı da gözetilerek ilgili tarihte kilometresi 799.837 olup 2004 model aynı tip bir kamyonun gerçek değeri ile hurda bedelinin teknik olarak yeniden belirlenmesi amacıyla dosyanın kök rapor hazırlayan bilirkişi heyetine tevdii edildiği, bilirkişi heyetinin █████/2025 tarihli bilirkişi ek raporundan özetle; Görevlendirilmiş olduğumuz ... Esas Sayılı dava dosyasında yer alan bilgi, belge, iddia ve savunmalar, bilirkişi raporları incelenerek teknik olarak değerlendirilmiş olup, nihai takdir ve karar Sayın Mahkememize ait olmak üzere 10.03.2025 tarihli kök raporumuzda gerekli sonuç ve kanaatlere ayrıntılı şekilde yer verildiğinden; yapılan itirazlar (tarafların) ve teknik açından yeniden değerlendirme sonucunda sadece aşağıda kalın italik şekilde yeniden düzenlenen tutarlar açısından kanaatimizde değişiklik olduğunu, aracın kaza tarihindeki (█████/2022 ) değerinin 360.000,00 TL, aracın kazadan sonraki hurda değerinin 100.000,00 Tl olduğu rapor edilmiştir. Mahkememiz ... Esas sayılı dosyasının █████/2025 tarihli celsesinde birleşen davanın işbu dosyadan tefrikine karar verilmiş, ... Esasına kaydı yapılarak yargılamaya devam olunmuştur. Dava, taraflar arasında akdedilen taşıma sözleşmesi kapsamında taşınan emtianın zarar görmesi nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.Davalı taraf cevap dilekçesinde; TTK. 855 "...(1)Bu Kitap hükümlerine tabi taşımalarda, yolcunun bir kaza sonucu ölmesi veya bedensel bütünlüğü zedeleyen bir zarara uğraması hâlinde istem hakları on yılda; diğer zararlarda ise bir yılda zamanaşımına uğrar. (2)Bu süre, eşya taşımasında, eşyanın gönderilene teslimi; yolcu taşımasında, yolcunun varma yerine ulaşma tarihinden başlar. Eşya tamamen zayi olmuş veya yolcu gideceği yere ulaşamamış ise, zamanaşımı süresi, eşyanın teslimi ve yolcunun ulaşması gereken tarihten itibaren işlemeye başlar…" maddesi uyarınca davalı-birleşen davacının talep etmiş olduğu zararlara ilişkin istemler eşyanın teslimi gereken tarihten itibaren 1 yıl içinde zamanaşımına uğramıştır. Somut olayda müvekkil 18.04.2022 tarihinde taşımak üzere davalı-birleşen davacıdan teslim almış olduğu ürünleri yine 19.04.2022 tarihinde teslim edecekti. Ancak davalı-birleşen davacının tam kusuru ile meydana gelen yangın sebebi ile ürünler teslim edilememiştir. Davalı-birleşen davacı mevcut birleşen davayı en geç 19.04.2023 tarihine kadar açması gerekirdi. İlgili kanun uyarınca davalı-birleşen davacının istemleri zamanşımına uğramış olup, zamanaşımı definde bulunuyoruz." şeklinde beyanda bulunmuştur.Davalının cevap dilekçesinde zamanaşımı defi olduğundan öncelikle bu hususta değerlendirme yapmak gerekmiştir.Uyuşmazlık bu noktada, taşıma sözleşmesinden (yurtiçi) doğan tazminat taleplerinde zamanaşımı süresinin dolup dolmadığı noktasında toplanmaktadır.Eldeki davanın açılış tarihi █████/2024'tür. Arabuluculuğa başvuru tarihi █████/2024'tür. İşin yapıldığı tarih ise █████/2022'dir.6102 sayılı TTK'nun 855. Maddesi ve devamı maddelerinde düzenlenen taşıma hükümleri uyarınca, eşya taşıma sözleşmesinden kaynaklanan talepler, kural olarak bir yıllık zamanaşımı süresine tabidir. Bu süre eşyanın teslim edildiği veya teslim edilmesi gereken tarihten itibaren işlemeye başlar.Dosya kapsamı, taraf beyanları ve deliller birlikte değerlendirildiğinde; davacıya ait emtianın █████/2022 tarihli taşıma sözleşmesine istinaden taşındığı, arabuluculuğa başvuru tarihinin █████/2024 olduğu, bu durumda davanın bir yıllık zamanaşımı süresi geçtikten çok sonra açıldığı anlaşılmaktadır.Davacı tarafça zamanaşımını kesen ya da durduran herhangi bir hukuki işlem ileri sürülmediği gibi dosya kapsamında bu yönde bir delil de yoktur. Ayrıca davalıların kastı veya ağır kusuruna ilişkin somut bir iddia ve ispat da bulunmadığı gibi mahkememizce aldırılan bilirkişi raporları ile de bu durum sabittir.Tüm bu nedenlerle davalının süresi içerisinde ileri sürdüğü zamanaşımı defi yerinde görülmüş olup, bu durumda işin esasına girilmesine hukuken olanak bulunmamaktadır. Bu itibarla davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesi gerekmiştir. HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-Davanın zamanaşımı nedeniyle REDDİNE,2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 732,00-TL karar ve ilam harcından dava açılırken alınan 427,60-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 304,40-TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,4-Hazine tarafından karşılanan 3.800,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 5-Davalılar tarafından yapılan 87,50- TL vekalet harcı masrafının davacıdan alınarak davalılara verilmesine, 6-Davalılar kendini vekille temsil ettirdiğinden dolayı karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 9.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,7-6100 Sayılı HMK'nın 323–333. maddeleri gereğince hükmün verilmesinden kesinleşmesine kadar olan dönemde davacının sorumlu olduğu yargılama giderleri de ödendikten sonra var ise karar kesinleştiğinde; Kullanılamayan ve bakiye kalan gider avansının Hukuk Muhakemeleri Kanunun Gider Avansı Tarifesinin 5. Maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra talep eden tarafından hesap numarası bildirilmiş ise iade elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle, talep eden tarafından hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak İADESİNE,Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde Konya Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere yapılan yargılama sonunda karar verildi. █████/2026Katip ... Hakim ...