Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesindeki trafik kazası sonrası araç değer kaybı tazminat davasında sigorta şirketinin poliçe kapsamı ve kusur itirazları inceleniyor.
Özet: Davacı, 19.06.2023 tarihinde davalı sigorta şirketi tarafından sigortalı bir araçla meydana gelen trafik kazasında kendi aracında oluşan değer kaybının tazminini talep ederek, haksız fiil nedeniyle şimdilik 10 TL değer kaybı bedelinin ticari temerrüt faiziyle tahsilini isterken; davalı sigorta şirketi ise, poliçenin kaza saatinden sonra tanzim edildiği, kazanın poliçe kapsamında gerçekleşip gerçekleşmediği ve davacı aracının önceki durumu göz önüne alındığında değer kaybı iddiasının mesnetsiz olduğu gerekçeleriyle davanın reddini savunmuş, mahkeme ise toplanan deliller ve bilirkişi incelemesiyle uyuşmazlığı karara bağlamıştır.
T.C. BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████ DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : █████/2025KARAR TARİHİ : █████/2026GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH : █████/2026Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı tarafından ... poliçe numarası ile sigortalanmış olan dava dışı ...'a ait olan ... plakalı araç ile müvekkiline ait ... plakalı araç arasında 19.06.2023 tarihinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, mevcut kazada müvekkiline ait aracın kusursuz ve davalı tarafından sigortalanmış olan ...'a ait ve ...'nin seyrinde bulunan aracın kusurlu olduğunu, gerek kazaya ilişkin taraflarca tanzim edilen Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağından gerekse Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi Kaza Tespit Tutanağı Uygulamasından da anlaşılmakta olduğunu, bu kaza sonucu müvekkilinin aracında değer kaybı meydana geldiğini, meydana gelen değer kaybının takribi 100.000,00-120.000,00 TL olarak tespit edilmiş olduğunu, kazaya sebebiyet veren taraf veya somut olayda olduğu gibi sigorta şirketinin kaza sebebiyle oluşan her türlü zararı karşılamakla mükellef olduğundan, araçta oluşan değer kaybının da tazmin edilmesi gerektiğinin açık olduğunu, müvekkilince davalıya 21.03.2024 tarihli ihtarname gönderildiği ve 2918 sayılı Kanunun 97. maddesi uyarınca 15 gün içinde yazılı cevap verilmesi veya belirtilen tutarın ihtarnamede belirtilen hesap numarasına yatırılması, aksi halde her türlü yasal yollara başvurulacağı hususlarının bildirmiş olduğunu, buna rağmen davalı tarafından müvekkilinin değer kaybından kaynaklanan gerçek zararının tazmin edilmediğini, söz konusu kaza neticesinde müvekkilinin aracında meydana gelen hasar onarım bedeli ve değer kaybının tazmini amacıyla 18.04.2024 tarihinde Sigorta Tahkim Komisyonuna ... sayılı dosya ile başvuruda bulunulduğu, başvuru neticesinde 15.10.2024 tarihli K-... sayılı karar ile Uyuşmazlık Hakem Heyeti tarafından dosyada el çekme kararı verildiğini, bu doğrultuda 14.01.2025 tarihinde zorunlu arabuluculuk kapsamında başvuruda bulunulmuş fakat arabuluculuk müzakeresi sonucu taraflarca anlaşma sağlanamamış olduğunu, işbu sebeple söz konusu değer kaybı alacağın belirgin hale gelmesini müteakip arttırım hakları saklı kalmak kaydıyla, şimdilik 10,00 TL değer kaybı bedelinin davalılardan, işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili sigorta şirketi tarafından dava konusu kazaya ilişkin olarak yapılan incelemede sigortalı aracın trafik poliçesinin 19.06.2023 günü saat 19.34’te tanzim edildiği sürücüler arasında tanzim edilen KTT'nin de 19.06.2023 günü saat 20.45 olarak tanzim edildiği, tanzim edilen tutanak ile poliçe saati arasında 1 saat 11 dakika olduğunun tespit edildiğini, Şirket tarafından sigortalı ve mağdur tarafla görüşme yapılmaya çalışılmışsa da tarafların bilgi ve belge paylaşmamasından mevcut kazanın belirtilen tarih, saat, yer ve belirtilen sürücüler arasında (poliçe kapsamında) meydana gelmediği kanaatine varıldığını, işbu nedenle dava konusu kazanın poliçe kapsamında meydana gelip gelmediği hususunun hiçbir şüpheye yer bırakmayacak şekilde tespit edilmesi gerektiğini, somut olayda dava konusu aracın kazadan önceki halinin değerli/orijinal/kazaya uğramadığı/değişeni olmadığına ilişkin herhangi bir delilin dosyada mevcut olmadığını, değer kaybına konu araç modeli ve kilometresi dikkate alındığında bu durumdaki aracın değişmeyen parçası, boyalı olmayan yanı olamayacağı bir karine olarak kabul edilmesi gerektiğini, tüm nedenler göz önüne alınarak davacının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davasının reddini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı üzerine bırakılmasını istemiştir.Davalılar ... ile ... dosyaya cevap dilekçesi sunmamıştır.DELİLLER : Başakşehir İlçe Emniyet Müdürlüğü, Sigorta Bilgi Ve Gözetim Merkezi, Sigorta Tahkim Komisyonu faturalar, ticari defterler ve belgeler, muavin defter kayıtları, bilirkişi incelemesi, tüm dosya kapsamında toplanan deliller.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :Dava, davalı tarafından ... poliçe numarası ile sigortalanmış olan davalı ...'a ait olan ... plakalı araç ile davacıya ait ... plakalı araç arasında 19.06.2023 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası sebebiyle oluştuğu iddia edilen değer kaybının şimdilik 10,00-TL'sinin ticari işlerde uygulanan en yüksek temerrüt faiz oranı üzerinden ve kaza tarihinden, kabul görülmez ise ihtar tarihinden itibaren işletilecek en yüksek temerrüt faizi ile birlikte davalılardan tazmini istemine ilişkindir.Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları re'sen belirlenerek taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesinde uzmanlık gerektiren yönler olduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.Bilirkişi .... tarihli raporunda; Dava kapsamında yapılan incelemede, Kusur Yönünden Değerlendirmede: Davalı sürücü idaresindeki aracıyla iki yönlü trafik akışın olduğu cadde yolu üzerinden sola dönüş manevra hareket öncesi karşı yön araç gelişin olduğu yol bölüm üzeri araç trafiğini kontrolü altından bulundurup yolun uygunluk durumuyla giriş yapması gerekirken sola dönüş manevra sırasında karşı yönden düz doğrultudan geliş/geçiş yapan davacı şirkete ait sürücü idaresindeki otonun hız ve mesafe yaklaşım durumunu dikkate almadığı, bu aracın geçişine müsaade etmeden dönüş yapan sürücüler, doğru geçmekte olan araçlara geçiş hakkını vermek zorundadırlar trafik kuralını dikkate almadan acele seyirle kontrolsüz dönüş manevrayla karşı yol bölümü tedbirsiz giriş yaparak gidiş yönünü kapatarak araçların karşılıklı ön kısımlarıyla çarpışmayla davacı şirkete ait araçta maddi hasar oluşumuna sebebiyet vermekten kusurlu olduğunu, davacı ... maliki sahibi olduğu ... plakalı (A) araç sürücüsü ... kazanın oluşumunda, sürücü olay sırasında gidiş yol bölümü şeridi üzerinde normal seyri sırasında olay yeri mevkie geldiğinde karşı yönden geliş davalı sürücü idaresindeki aracın ani sola dönüş manevrasıyla gidiş yol bölümüne giriş yaparak önünü kapattığı aracı yakın mesafede gördüğü araç frene intikal mesafesi içerisinde olayı önleme imkânı zaman ve mesafe açısında mümkün görülmediğinden kazanın oluşumunda kusursuz olduğunun değerlendirildiğini, Hasarlı Parçalar Yönünden Yapılan Tespitler: 19.06.2023 tarihli kaza sırasında ... marka, ...... model, ... Tipindeki, ... plaka sayılı ... şase numaralı, 2.048 kilometredeki araçta oluşan hasar nedeni ile değişen parça listesinin hasar resimleri ile uyumlu olduğunun anlaşılmakta olduğunu, 19.06.2023 tarihli kaza sırasında ... marka, .... model, ... Tipindeki, ... plaka sayılı ... şase numaralı, 2.048 kilometredeki araçta oluşan hasar nedeni ile değişen parça listesinin hasar resimleri ile uyumlu olduğunun anlaşılmakta olduğunu, Kaza Tarihi İtibarı İle Rayiç Değer Tespiti: 19.06.2023 Tarihli Kaza sırasında ... marka, ..... model, ... Tipindeki, ... plaka sayılı ... şase numaralı, 2.048 kilometredeki 4 kişilik kamyonet olduğu, aracın güncel piyasa değeri ilgili galeriler ve internet sitelerinden gerekli fiyat araştırması yapılmış olup dosyaya sunulan bilgi ve belgeler dikkate alınarak güncel piyasa değerinin 1150.000 TL olduğunun tespit edildiğini, hasar nedeni ile değişen parça listesi ve SBGM kayıtları dikkate alınarak ilgili piyasa, galeriler ve satıcılardan yapılan araştırmalara göre güncel piyasa değerinin 800.000 TL olacağının tespit edildiğini, SBGM kayıtları incelendiğinde aracın ilk hasarının dava konusu hasar olduğunun anlaşılmakta olduğunu, Değer Kaybı Tespiti: Tespitleri yapılan aracın güncel piyasa değerinden(1.150.000 TL), hasarlı güncel piyasa değerini(800.000 TL) çıkardığımızda güncel değer kaybının 350.000 TL olacağının tespit edildiğini, tespit edilen bu değer kaybını(350.000 TL) merkez bankası enflasyon hesaplayıcı programı kullanılarak kaza tarihine (19.06.2023) indirgendiğinde, kaza tarihi itibarı ile yaklaşık 147.985 TL değer kaybının oluştuğunun tespit edildiğini, Sigortacılık Mevzuatı Yönünden Değerelendirme: T.C.Yargıtay ..... Hukuk Dairesinin. .........K. ........ tarihli kararı, Yargıtay ....... Hukuk Dairesi esas numarası: ....... karar numarası: ........ kararı, T.C.Yargıtay ........ Hukuk Dairesi E: .......... K: ......... T: ........ tarihli kararı çerçevesinde, karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi (trafik sigortası) kapsamında, poliçeyi düzenleyen sigortacının (... sigorta a.ş.), karşı tarafın/aracın değer kaybı bedelinin ödenmesinden sorumlu olduğu, sorumluluğunun ise, sigortalısının araç sürücüsünün kusur oranı ve düzenlediği poliçe araç başı maddi teminat üst limit bedeline kadar olduğu kanaatine varılması, sebebi kapsamında, davalı sigortacı ... Sigorta A.Ş.’nin, düzenlemiş olduğu, sigortalısı ..., başlangıç tarihi ..., bitiş tarihi ......, plaka numarası ... , araç başı maddi teminat bedeli 120.000,00 TL, poliçe numarası ... olan Zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesini (Trafik Sigortası ) kapsamında, dava konusu ... plakalı araçta meydana gelen değer kaybından, aynı poliçede mevcut olan zorunlu mali sorumluluk sigorta ( Trafik) poliçesi teminat limit üst bedeli olan 120.000,00 TL üst limit bedeline kadar sorumlu olduğu, kanaatine varıldığını, Sonuç: Davalı ... Sigorta Anonim Şirketince sigortalı Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta (Trafik Sigortası) Poliçeleriyle sigortalı davalı ...'’ın maliki sahibi olduğu ... plakalı (B) araç sürücüsü davalı ... kaza olayın meydana gelmesinde Asli ve % 100 (yüzde yüz) oranda kusurlu olduğu, davacı ... maliki sahibi olduğu ... plakalı (A) araç sürücüsü ... kaza olayın meydana gelmesinde kusursuz olduğunu, davalı ... olayda kusurlu görülen ... plakalı aracın trafikte tescil maliki sahibi olarak 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 85.madde hükmünde belirtilen; “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilsen sorumlu olurlar.” kusur oranda tazminat ödeme yükümlüğü bulunduğunu, davalı ... Sigorta A.Ş olayda kusurlu görülen ... plakalı aracın teminat sigortacı olarak davacı şirketine ait aracın maddi hasar zararı tazmininde olayda kusurlu görülen davalı sürücüsünün yapmış olduğu kusur oranında sorumlu olduklarını, dava konusu kazada hasar gören ... plaka sayılı aracın güncel piyasa değerinden (1.150.000 TL), hasarlı güncel piyasa değerini (800.000 TL) çıkarıldığında güncel değer kaybının 350.000 TL olacağının tespit edildiğini, ... plaka sayılı araçta tespit edilen değer kaybını (350.000 TL) merkez bankası enflasyon hesaplayıcı programı kullanılarak kaza tarihine (19.06.2023) indirgendiğinde, kaza tarihi itibarı ile yaklaşık 147.985,00 TL değer kaybının oluştuğunu, davalı sigortacı ... Sigorta A.Ş.’nin, düzenlemiş olduğu, sigortalısı ..., başlangıç tarihi 19.06.2023, bitiş tarihi 19.06.2024, plaka numarası ..., araç başı maddi teminat bedeli 120.000,00 TL, poliçe numarası ... olan zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesini (Trafik Sigortası) kapsamında, dava konusu ... plakalı araçta meydana gelen değer kaybından, aynı poliçede mevcut olan zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ( Trafik Sigortası) teminat limit üst bedeli olan 120.000,00 TL üst limit bedeline kadar sorumlu olduğunu, bildirmiştir. Davacı vekilinin █████/2026 tarihli talep artırım dilekçesinde; dava dilekçesinde 10,00-TL olarak talep edilen değer kaybı alacağını 147.975,00-TL artırarak 147.985,00-TL olacak şekilde (120.000,00-TL'sinin teminat limiti kapsamında davalı ... Sigorta A.Ş.'den tahsil edilmesine) kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi kabul görmez ise yasal faizi ile birlikte davalı ... Sigorta A.Ş., ... ve ...'den müteselsilen tahsil edilmesini talep etmiştir.2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1. 85/1. ve 85/son maddeleri ile Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarına göre Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasının motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.(Yargıtay HGK'nun ..... tarih ve ...... E. - ..... K., ..... tarih ve ..... E. - ..... K., Yargıtay ...... HD' nın .... tairh ve ..... E. - .... K. sayılı ilamları) Dolayısıyla, trafik kazası nedeni ile davacının zarardan davalı sigorta şirketinin, sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında sorumlu olduğu amirdir. Zararın poliçe kapsamı dışında kaldığı hususunda ispat külfeti davalı sigorta şirketi üzerinde olup, sigorta şirketinin zararın poliçe kapsamı dışında kaldığını somut delillerle ispat etmesi gerekir. Trafik kazasında zarar gören aracın hasarı onarılsa dahi onarımdan sonra aracın piyasa rayiç satış fiyatında düşüklük oluşacağı gerçeği karşısında, kaza nedeniyle araçta meydana gelen değer kaybı, gerçek zarar içinde değerlendirilir ve bu zarardan hem zarar veren işletenler hem de ZMSS şirketi sorumludur.Anayasa Mahkemesinin ..... tarihinde .... E-..... K. sayılı kararı ile Karayolları Trafik Kanunu’nun 90. maddesinin birinci cümlesinde yer alan “...ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresi ile ikinci cümlesindeki “…ve genel şartlarda…” ibaresinin ve 92. maddesinin (i) bendinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar vermiş olması nedeniyle değer kaybı zararının ve zararın kapsamının 2918 sayılı KTK.nın ve 6098 sayılı TBK'nın haksız fiile ilişkin hükümlerine ve Yargıtay uygulamalarına göre belirlenmesi gerekir. (Yargıtay ..... HD'nin .... tarih .... E. -..... K.). Anayasa Mahkemesi’nin somut norm denetimi neticesinde verdiği iptal kararlarının Resmî Gazete’de yayımlanması ile sonuç doğuracağı ve eldeki tüm uyuşmazlıklara uygulanması gerektiği uyulması zorunlu yargısal içtihatlar ile kabul edilmiştir. Dava tarihinden sonra 19.06.2021 tarihinde yürürlüğe giren 7327 sayılı Kanunun 18. maddesiyle KTK'nın 90. maddesinde yapılan değişiklikle bu maddenin birinci fıkrasının birinci cümlesinden sonra gelmek üzere "Bu tazminatlardan; a) Değer kaybı tazminatı, aracın; piyasa değeri, kullanılmışlık düzeyi, hasara uğrayan parçaları ile hasar tutarı olarak dikkate alınarak.... hesaplanır" ibareleri eklenmek suretiyle Anayasa Mahkemesinin iptal kararına uygun şekilde bir düzenleme yapılmıştır. Böylelikle poliçe tarihi itibariyle ister eski genel şartlar ister yeni genel şartlar yürürlükte olsun Anayasa Mahkemesinin anılan iptal kararından sonra değer kaybı tazminatının yeni genel şartlara göre hesaplanması mümkün değildir. Değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp, onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınarak belirlenmelidir. (Yargıtay ...... HD'nın ......tarih ve ..... E. .... K. sayılı ilamı)Somut olay irdelendiğinde; Davacı taraf trafik kazası nedeniyle davaya konu araçta meydana gelen değer kaybın bedelinin tazmini istemi ile dava açmıştır. Davalılardan ...'a ait olan ... plakalı araç ile davacı şirkete ait ... plakalı araç arasında 19.06.2023 tarihinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, kazada ... plakalı araç sürücüsünün, sola dönüş manevra sırasında karşı yönden geçiş yapan davacı şirkete ait sürücü idaresindeki otonun hız ve mesafe yaklaşım durumunu dikkate almadığından kusurlu olduğun, davacı şirkete ait olan ... plakalı aracın sürücüsünün ise kusursuz olduğu anlaşılmıştır. Mahkememizce alınan hükme esas almaya uygun bilirkişi raporu doğrultusunda; davaya konu araçta meydana gelen serbest piyasa koşullarına göre değer kaybı 147.985,00 TL'dir. Bilirkişi raporlarının denetime ve hüküm kurmaya uygun olması, davalılar araç sürücüsü ve işleten sıfatıyla, davalı sigorta şirketinin ise ZMM Genel Şartları hükümleri gereğince sorumlu olması nedenleri ile yapılan yargılama sonucu davanın kabulüne karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-Davanın kabulü ile;147.985,00 TL değer kaybı tazminatının davalı ... ve ...'den kaza tarihi olan █████/2023 tarihinden itibaren, davalı ... Sigorta A.Ş. yönünden ise (poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) temerrüt tarihi olan █████/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine,2-Alınması gerekli 10.108,86 TL harçtan davacı tarafça yatırılan 615,40 TL peşin harç ile 2.527,04 TL tamamlama harcın mahsubuyla bakiye 6.966,42 TL harcın davalılardan alınarak hazineye irat kaydına, 3-Davacı tarafından yapılan 615,40 TL başvurma harcı, 615,40 TL peşin harç ile 2.527,04 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 3.757,84 TL'nin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, 4-Davacı tarafça posta / tebligat / bilirkişi gideri olarak yapılan (ayrıntısı uyapta kayıtlı) 19.603,50 TL yargılama giderinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, 5-AAÜT gereğince hesap edilen 45.000,00 TL ücreti vekaletin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,6-Arabuluculuk ücreti olan 4.600,00 TL'nin davalılardan alınarak hazineye irat kaydına,7-Kararın kesinleşmesine kadar yapılan yargılama giderlerinin davacı tarafça peşin olarak yatırılan yargılama gider avansından mahsubu ile bakiye kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,Dair, 6100 sayılı HMK'nun 342 ve 345.maddeleri gereğince karşı tarafın sayısı kadar örnek eklenmek suretiyle tebliğden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile ilgili İstanbul Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafların yokluğunda açıkça okunup, usulen anlatıldı. █████/2026Katip .... ¸e-imzalıdır Hakim .... ¸e-imzalıdır