Danıştay 4. Daire, Adana Seyhandaki arazi toplulaştırma işleminin iptali davasında drenaj kanalları, tarımsal verimlilik ve sabit tesis iddialarını inceleyerek istinaf kararını onadı.
Özet: Davacının Adanadaki arazi toplulaştırma işleminin iptali talebiyle açtığı davada, ilk derece mahkemesi drenaj kanalları ve erişim sorunları gibi nedenlerle işlemi hukuka aykırı bularak iptal etmiş; ancak bölge idare mahkemesi, davacının taşınmazının kanal güzergahına taşınmadığı, aynı topografik ve tarımsal karakteristiklere sahip parsellerle değiştirildiği ve toplulaştırma ilkelerine aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle bu kararı kaldırarak davayı reddetmiş; Danıştay ise, bölge idare mahkemesinin kararını hukuka uygun bularak temyiz talebini reddetmiş ve toplulaştırma işleminin hukuka uygun olduğuna karar vermiştir.
T.C.
D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : ██████████Karar No : █████████ TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...VEKİLİ : Av. ...KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :Dava konusu istem: Davacı tarafından, Arazi Toplulaştırması ve Tarla İçi Geliştirme Hizmetleri kapsamında Adana ili, Seyhan ilçesi, ... Mahallesinde yapılan arazi toplulaştırması işleminin ... ada, ... parsel sayılı taşınmaza yönelik kısmının iptali istenilmiştir.İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen rapor ile dosyadaki bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, davacının eski ... ada ... parsel sayılı taşınmazından gelen hak edişinin tamamının aynı yerde oluşturulan parsellerden verildiğinden, bu parsellerin aynı arazi ve toprak karakteristiklerine sahip oldukları, buna bağlı olarak da bu parsellerin tarımsal verimliliğinin eşdeğer düzeyde olduğu ancak; “drenaj kanalı” vasfındaki parsellerin Kamu Ortak Kullanım Payı (KOKP) oranından karşılanması gerekirken Kamu Ortak Kullanım Payı kesintisi çok düşük oranda belirlenerek maliklerin hakedişinden karşılandığı, toplulaştırma sahası içerisinde oluşturulmuş olan drenaj kanallarının kenarının yol olarak kullanılabileceği öngörülmüş ise de drenaj kanallarının güzergahında oluşturulan parsellerin maliklerinin, toplulaştırma işleminden sonraki süreçte bu parsellerin bulunduğu alandan geçişlere engel olması durumunda bu drenaj kanalları güzergahında oluşturulan parsellerden cephe alacak şekilde oluşturulmuş olan diğer parsellere ulaşımın mümkün olamayacağı anlaşıldığından yapılan toplulaştırma işleminde anılan parseller yönünden toplulaştırma amacı ve ilkeleri ile hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince; dava dosyasında mevcut bilgi ve belgeler ile Mahkemesince hükme esas alınan bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesinden; dava konusu taşınmazın ... ada ... parsel sayılı taşınmaz olduğu ve toplulaştırma sonrasında sadece ... ada ... nolu parselde aynı yerde tesis edildiği ve kanal güzergahına taşınmadığı, dolayısıyla söz konusu durumun dava konusu taşınmazı etkilemediğinin anlaşıldığı, dava konusu kadastro parsel ile kendisine tahsis edilen parsellerin aynı fizyografik birim ve topoğrafya üzerinde bulundukları, bu parsellerin aynı arazi ve toprak karakteristiklerine sahip oldukları, buna bağlı olarak da bu parsellerin tarımsal verimliliğinin eşdeğer düzeyde olduğu anlaşıldığından toplulaştırma işleminde sonuç itibariyle toplulaştırma ilkelerine ve hukuka aykırılık görülmediği sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, söz konusu arazi toplulaştırmasına konu olan ve ayrı ayrı dava konusu edilen eski ... ada ... parsellere karşılık kendisi ve ağabeyi ... adına yapılan toplulaştırma sonucunda yeni verilen parsellerde sabit tesislerin korunmadığı, arazilere yapılan sulama tesisi ve alt yapıların dikkate alınmadığı, müştereklik sorununun çözülmediği, yapılan yeni tahsislerle sorun çözülmek yerine taşınmaz malikleri arasında husumet oluşmasına yol açıldığı, söz gelimi aynı mevkide başka bir dava konusu olan toplulaştırma işlemiyle, mandalina bahçesinin ortadan bölünerek hasımlı olduğu ...'e verildiği ve sabit tesisin korunmadığı, yeni verilen yerlerde normal sulama kanalı ve yol bulunmadığı, ... ada ... parselde tam olan yarım arazisinin bölündüğü, atık su kanalının olduğu dolayısıyla yapılan toplulaştırma işleminin tarımsal verimlilik kriterlerine, toplulaştırma amacına ve hukuka uygun olmadığı belirtilerek temyize konu kararın bozulması istenilmiştir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir. TETKİK HÂKİMİ : ...DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE :Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle;1. Temyiz isteminin reddine,2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, █████/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.