Danıştay 4. Dairesi, Aksaray Gülağaçtaki arazi toplulaştırma işleminde mera vasfındaki arazilerin özel şahıslara tahsis edilmesinin hukuka aykırılığının kısmi toplulaştırma ile giderilemediğini onadı.
Özet: Aksaray Gülağaçta yapılan arazi toplulaştırma işlemi sonucunda oluşturulan parsellerin özel şahıslara tahsisinin iptali istemiyle açılan davada, ilk derece mahkemesi işlemi hukuka uygun bularak davanın reddine karar vermişken, bölge idare mahkemesi, önceki bir idare mahkemesi kararıyla iptal edilen ilk toplulaştırmadaki hukuka aykırılıkların, özellikle mera vasfındaki arazilerin özel şahıslara tahsisi ve köye yakın arazilerin uzak araziler karşılığında tahsis edilerek haksız menfaat sağlanması gibi sorunların, yeniden yapılan kısmi toplulaştırma ile giderilemediğini ve aynı hukuka aykırılıkların devam ettiğini tespit ederek tahsis işlemini hukuka aykırı bulmuştur.
T.C.
D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : █████████Karar No : █████████ TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ...MÜDAHİL (DAVALI YANINDA) : ...VEKİLİ : Av. ...KARŞI TARAF (DAVACILAR) : 1-... 2- ... 3- ... 4- ...VEKİLLERİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :Dava konusu istem: █████/2012 tarih ve 28460 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan █████/2012 tarih ve █████████ sayılı Bakanlar Kurulu kararı uyarınca, Aksaray Gülağaç 2. Kısım Arazi Toplulaştırma ve Tarla İçi Geliştirme Hizmetleri Projesi kapsamında, Aksaray İli Gülağaç ilçesi, ... köyü, ... parsel sayılı taşınmazın bulunduğu alanda yapılan arazi toplulaştırma işleminin ... İdare Mahkemesi'nin E:..., K:... sayılı kararı ile iptal edilmesinden sonra yeniden gerçekleştirilen toplulaştırma işlemi ile ... nolu kadastro parselinde yapılan ... tarih ve ... sayılı kısmi toplulaştırma işlemi ile ... ada ... ve ... sayılı yeni parseller oluşturularak bu taşınmazların özel şahıslara tahsis edilmesi işleminin iptali istenilmiştir.İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava dosyasındaki bilgi ve belgeler ile mevzuat hükümleri ve bilirkişi raporunda yer alan tespitlerin birlikte incelenmesi ve değerlendirilmesinden; davaya konu ilk toplulaştırmadaki ... ada ... nolu parsel (...) 8044,63 m2 iken, itirazlar dikkate alınarak yapılan kısmi toplulaştırmada (zemindeki fiili işgal ve yapılaşma) ... ada ... parsel (1958,51 m2) olarak müdahil ... adına tescil edildiği, bu haliyle Mehmet Yıldız’ın parsel sınırları dışında kalan bir sabit tesisi olmayıp bulunduğu yerden tahsis yapıldığı, işgalcilere, işgal ettiği alan kadar bulunduğu yerden verildiği için (toplulaştırma öncesi ve sonrası verilen yer aynı) toplulaştırma sonrası kendilerine verilen yer verimlilik ve değer açısından eşdeğer olduğu, ortak tesislere katılım payı oranının doğru hesaplandığı, tüm parsellere doğru uygulandığı, özel şahısların sabit tesisleri korunarak, işgal ettiği alan kadar yer verildiği, davaya konu parselin daha önce mera parseli iken yapılan teknik ekip incelemesi ile mera vasfının kaldırıldığı, toplulaştırma adasının içerisinde kalan bir parsel haline geldiğinin görüldüğü, bu durumda; Aksaray ili, Gülağaç ilçesi, ... köyünde bulunan ... nolu kadastro parselini (yeni hali:... ada ... nolu parsel) kapsayan alanda yapılan toplulaştırma işleminin ... İdare Mahkemesi'nin E:..., K:... sayılı kararı ile iptal edilmesinden sonra yeniden gerçekleştirilen toplulaştırma işlemi ile ... nolu kadastro parselinde yapılan ... tarih ve ... sayılı kısmi toplulaştırma işlemi ile ... ada ... ve ... sayılı yeni parseller oluşturularak bu taşınmazların özel şahıslara tahsis edilmesi işleminde mevzuata, toplulaştırma ilkelerine, kamu yararına ve hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; mahkeme kararı gereğince yapılan kısmi toplulaştırma işlemi ile üçüncü şahıslara tahsis edilen arazilerin miktarları düşürülerek derecelendirme katsayılarından kaynaklanan fazladan tahsis durumunun kısmi toplulaştırma ile ortadan kaldırıldığı görülmekte ise de, dava konusu toplulaştırma işlemi ile üçüncü şahıslara tahsis edilen ... ve ... parsellerin evveliyatı itibariyle mera vasfında olduğu, bu haliyle, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında yer verilen "mera vasfında olan dava konusu taşınmazın mera vasfından çıkarılarak özel şahıslara tahsis edildiği" yönündeki tespite rağmen aynı durumun kısmi toplulaştırma işlemi ile oluşturulan yeni parseller yönünden de söz konusu olduğu; öte yandan, karardaki "tahsis yapılan şahısların köye uzak yerlerdeki arazilerine karşılık köye yakın olan dava konusu taşınmazdan tahsis yapılmak suretiyle, bu şahıslara haksız olarak menfaat temin edilmiş olması" durumunun da kısmi toplulaştırma işlemi ile ortadan kaldırılmadığı ve ... İdare Mahkemesinin kararında tespit edilen hukuka aykırılıkların bu karar gereğince yapılan kısmi toplulaştırma işlemi sonucunda da devam ettiğinin görüldüğü, ... İdare Mahkemesinin ilk toplulaştırma işleminin iptaline yönelik ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusun reddine dair karara karşı yapılan temyiz başvurusu sonucunda Danıştay Dördüncü Dairesinin █████/2024 tarih ve E:██████████, K:█████████ sayılı kararı ile, temyiz istemine konu kararın usule ilişkin bir kısmı hariç olmak üzere, esasa yönelik olarak onandığı, bu durumda, mevcut durumu itibariyle tarıma elverişli olmayan ve toplulaştırma kapsamında da değerlendirilemeyecek olan mera vasfındaki dava konusu taşınmazın, mera vasfından çıkarılarak, köye uzak yerlerde taşınmazları bulunan şahıslar lehine bir durum yaratacak şekilde üçüncü şahıslara tahsis edilmesine yönelik dava konusu işlemde hukuka uyarlık, davanın reddine yönelik olarak verilen İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet görülmemiştir. Belirtilen gerekçelerle davacıların istinaf başvurularının kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Bilirkişi raporunda toplulaştırma ilkelerine uygun hareket edildiği belirtilmesine rağmen Bölge İdare Mahkemesince idari işlemin iptaline karar verildiği, verilen bu kararın hukuka aykırı olduğu ve bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.TETKİK HÂKİMİ : ...DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE :Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle;1. Temyiz isteminin reddine,2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, █████/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.